2021-M-879b Incidentenoverzicht 2020 COA-locaties
Tekst van het document
4.3.1
Aantal feiten Zoals in paragraaf 4.2.1 weergegeven is door het OM ter zake van 3.679 feiten uit 2020 gedagvaard. Hiervan zijn er door de rechter inmiddels 3.153 behandeld; de andere 526 feiten zijn nog in behandeling. Van de 4.226 feiten uit 2019 ter zake waarvan door het OM is gedagvaard, zijn er door de rechter reeds 3.991 behandeld, terwijl er 235 nog in behandeling zijn. In tabel 4.9 wordt het aantal behandelde feiten per categorie (en waar van toepassing tevens per subcategorie) weergegeven voor 2019 en 2020. De indeling naar (sub)delict categorie is gebaseerd op het primair ten laste gelegde feit. Onder de afdoeningscategorie ‘Overig’ vallen onder meer nietige dagvaardingen, ontslag van alle rechtsvervolging, rechter niet bevoegd en OM niet ontvankelijk. In tabel 4.9 wordt bij elke (sub)delict categorie daarnaast ook het door een rechter uitgesproken eindvonnis weergegeven. Bij de bewezenverklaarde feiten is onderscheid gemaakt tussen feiten waarin het door het OM primair ten laste gelegde feit bewezen is verklaard of een subsidiair ten laste gelegde feit31. Ter illustratie: het zou bijvoorbeeld kunnen voorkomen dat verkrachting als primair ten laste gelegde feit niet bewezen wordt verklaard, maar dat het subsidiair ten laste gelegde feit aanranding wel bewezen wordt verklaard.
Van de behandelde feiten uit 2020 is 83% bewezenverklaard, ten opzichte van 86% bewezenverklaarde feiten uit 2019.
31
Dit onderscheid wordt gemaakt op basis van het op die regel getoonde delict niveau. Ter illustratie: bij 1.1.1 Diefstal en inbraak met geweld is in 2019 in 66 gevallen ook 1.1.1 Diefstal en inbraak met geweld bewezenverklaard en in 7 gevallen een ander feit. Op het niveau 1.1 Diefstal/ verduistering en inbraak wordt gekeken of 1.1. Diefstal/ verduistering en inbraak bewezen is verklaard. Dit is dus geen optelling van de rijen 1.1.1 Diefstal en inbraak met geweld en 1.1.2 Diefstal en inbraak zonder geweld. Rij 1. Vermogensmisdrijven toont dit onderscheid voor het totaal van de bewezen feiten op het tweede delict niveau, dus 1.1 Diefstal/ verduistering en inbraak, 1.2 Bedrog etc. Incidentenoverzicht 2020
31
201932
202033
Overig
In behandeling
Primair ten laste gelegd feit
Subsidiair ten laste gelegd feit
Vrijgesproken
Overig
In behandeling
3.302 2.716
9
375
37
165 2.751 2.014
2
345
41
349
1.1 Diefstal/ verduistering en inbraak
3.107 2.538
66
317
36
150 2.599 1.908
38
322
66
7
10
3.019 2.464
67
307
1
3
1.1.1 Diefstal en inbraak met geweld 1.1.2 Diefstal en inbraak zonder geweld
88
1.2 Bedrog
7
3
1.3 Valsheidsmisdrijven
29
22
1.4 Heling
149
83
5
3
1
2
7
4
2. Vernielingen, misdr. openb. orde/gezag
375
297
2.1 Vernieling en beschadiging
193
169
2.2 Openbare orde misdrijf
117
82
2.2.1 Openlijke geweldpleging
19
2.2.2 Huisvredebreuk 2.2.3 Lokaalvredebreuk
1.5 Afpersing en afdreiging
36
295
55
15
5
145 2.513 1.838
36
290
5 36
2 50
Totaal
Vrijgesproken
1. Vermogensmisdrijven
Totaal
Subsidiair ten laste gelegd feit
Bewezen verklaard
Primair ten laste gelegd feit
Bewezen verklaard
1
86
1
1
5
19
14
10
98
39
2
2
32
10
11 38
311
2 6
34
3 3
16
1.6 Bankbreuk 1.7 Witwassen 1.8 Vermogensmisdrijf (overig)
3 2
14 1
8
43
8
25
373
249
54
5
64
10
4
10
178
119
22
4
33
2
22
3
8
113
74
3
21
1
14
10
2
5
1
1
33
16
3
6
91
65
1
17
2
6
78
57
14
4
4
1
2
1
1
1
11
6
4
1
6
71
48
7
16
1
12
12
5
46
27
4
14
8 1
6
2.2.4 Computervredebreuk 2.2.5 Discriminatie 2.2.6 Openbare orde misdrijf (overig)
3
2
2.3 Brandstichting/ontploffing
4
2
2.4 Openbaar gezag misdrijf
61
43
11
2.4.1 Niet opvolgen van ambtelijk bevel
17
11
5
2.4.2 Wederspannigheid
37
26
5
1 1
1
1
2.4.3 Valse aangifte 2.4.4 Mensensmokkel 2.4.5 Verblijf van ongewenste vreemdeling 2.4.6 Openbaar gezag misdrijf (overig)
7
6
1
13
8
3
Tabel 4.9 Aantal feiten en afdoening daarvan door de rechter in eerste aanleg tegen vreemdelingen (delict indeling o.b.v. primair ten laste gelegd feit) in 2019 en 2020 (Bron: Rvdr)
32 De getoonde aantallen hebben betrekking op de berechting van misdrijven waarvan door de politie is 33
32
Incidentenoverzicht 2020
kennisgenomen in 2019. De getoonde aantallen hebben betrekking op de berechting van misdrijven waarvan door de politie is kennisgenomen in 2020.
2
2019
2020
3.1 Mishandeling
211
164
3.2 Bedreiging en stalking
134
3.2.1 Bedreiging
133
3.2.2 Stalking
1
3.3 Seksueel misdrijf
41
35
3
3.3.1 Aanranding
19
16
1
414
238
8
85
5
78
26
5
13
215
130
6
33
4
42
83
30
4
17
163
91
5
48
1
18
83
30
4
16
162
91
5
47
1
18
1
1
1
2
15
6
2
7
1
1
6
1
1
4
3.3.2 Verkrachting
3
3
3.3.3 Schennis der eerbaarheid
19
16
3.4 Levensmisdrijf
18
7
3.4.1 Poging
17
7
3.4.2 Voltooid
1
3
35
In behandeling
10
Overig
62
Vrijgesproken
2
Subsidiair ten laste gelegd feit
Overig
296
Primair ten laste gelegd feit
Vrijgesproken
405
Totaal
Subsidiair ten laste gelegd feit
3. Gewelds- en seksuele misdrijven
In behandeling
Primair ten laste gelegd feit
Bewezen verklaard
Totaal
Bewezen verklaard
1
3
1
2
1
6
4
6
2
3
20
5
6
1
2
18
3
1
2
2
1
1
2 1
1
2
2
11
2
2
11
3.3.4 Ontucht met minderjarige 3.3.5 Pornografie Waaronder kinderpornografie 3.3.6 Ontucht met misbruik van gezag 3.3.7 Seksueel misdrijf (overig)
3.5 Vrijheidsbeneming/gijzeling 3.6 Mensenhandel 3.7 Gewelds misdrijf (overig)
1
1
4. Misdrijven (overig)
106
4.1 Belediging
101
86
5
1
4.2 Misdrijven (overig)
87
1
10
1
3
5
9
1
1
2
99 5
74
6
95
70
4
4
19 6
19
Incidentenoverzicht 2020
33
2019
2020
In behandeling
Overig
Vrijgesproken
Subsidiair ten laste gelegd feit
Primair ten laste gelegd feit
Totaal
Overig
In behandeling
Bewezen verklaard
Vrijgesproken
Totaal
Primair ten laste gelegd feit
Subsidiair ten laste gelegd feit
Bewezen verklaard
5. Verkeersmisdrijven
2
2
6
2
4
5.1 Verlaten plaats ongeval
1
1
2
1
1
5.2 Rijden onder invloed
1
1
2
6. Drugsmisdrijven
23
15
4
6.1 Harddrugs
8
6
2
6.2 Softdrugs
15
9
2
7. (Vuur)wapenmisdrijven
13
9
7.1 Verboden wapenbezit
13
9
2
5.3 Rijden tijdens ontzegging/onbevoegd besturen 5.4 Rijden tijdens rijverbod 5.5 Voeren vals kenteken 5.6 Joyriding 5.7 Weigeren blaastest/bloedonderzoek e.d. 5.8 Gevaarlijk rijgedrag 5.9 Verkeersongeval dood door schuld 5.10 Verkeersmisdrijf (overig)
2
1
27
6
1
10
10
18
5
1
6
6
4
9
1
4
4
3
1
9
7
2
3
1
9
7
2
4
1
6.3 Drugsmisdrijven (overig)
7.2 Verboden wapenhandel 8. Economische delicten 8.1 Milieumisdrijven 8.2 Overige misdrijven 9. Misdrijven overige wetten 9.1 Militair misdrijf 9.2 Misdrijf (overig) Totaal
34
Incidentenoverzicht 2020
4.226 3.422
14
497
58
235 3.679 2.590
12
500
51
526
4.3.2
Schuldig bevonden vreemdelingen Voor de hierboven weergegeven bewezenverklaarde feiten uit 2020 zijn in totaal 1.237 vreemdelingen schuldig verklaard (3% van alle vreemdelingen die in 2020 op enig moment op een COA-locatie verbleven). Bij de bewezenverklaarde feiten uit 2019 ging dit om 1.792 vreemdelingen (eveneens 3% van alle vreemdelingen die in 2019 op enig moment op een COA-locatie verbleven). Dit is een daling van 555 schuldig verklaarde vreemdelingen, ofwel 31%. Zoals hierboven aangegeven kan voor beide jaren het aantal bewezenverklaarde feiten nog oplopen wanneer er meer eindvonnissen worden uitgesproken, en is in 2020 logischerwijs een groter gedeelte nog in behandeling dan in 2019. Als meer feiten bewezen worden verklaard, zal ook het aantal schuldig verklaarde vreemdelingen hoger worden. In tabel 4.10 wordt voor de groep vreemdelingen die schuldig is verklaard het aandeel van nationaliteiten uit veilige landen en het aandeel amv weergegeven. Een vreemdeling kan in beide categorieën vallen (en ook in beide jaren voorkomen). In de tabel worden 2019 en 2020 met elkaar vergeleken. 201934
202035
Nationaliteit veilig land van herkomst
67%
70%
amv
15%
9%
Tabel 4.10 Aandeel schuldig bevonden vreemdelingen met een nationaliteit uit een veilig land van herkomst (veiligelanders) en het aandeel amv’s (Bron: Rvdr en JenV)
Tabel 4.11 laat de meest voorkomende nationaliteiten onder de vreemdelingen zien die voor een feit uit 2020 schuldig zijn verklaard. Ter verduidelijking, voor het aantal vreemdelingen met een Algerijnse nationaliteit, waren er 1.511 die ooit in 2020 op een COA locatie verbleven, dit is de doelgroep. Van de doelgroep van personen met een Algerijnse nationaliteit (1.511) waren er 399 verdachte vreemdelingen die voor een feit schuldig zijn verklaard, dit is een aandeel van 26% van de doelgroep (399 / 1.511 = 26%). 2020 Nationaliteit
Percentage veroordeelde vreemdelingen dat getoonde nationaliteit heeft
Percentage vreemdelingen dat getoonde nationaliteit heeft dat veroordeeld is voor een misdrijf
Algerijnse
32%
26%
Marokkaanse
25%
23%
Tunesische
6%
22%
Libische
6%
16%
Georgische
3%
14%
Nigeriaanse
2%
1%
Syrische
2%
0%
Belarussische
2%
12%
Gambiaanse
2%
3%
Iraakse
2%
1%
Andere nationaliteiten36
16%
1%
Totaal
100%
3%
Tabel 4.11 Meest voorkomende nationaliteiten onder schuldig bevonden vreemdelingen in 2020 (Bron: Rvdr en JenV) 34 De getoonde aantallen hebben betrekking op veroordeelden van misdrijven waarvan door de politie is
kennisgenomen in 2019. 35 De getoonde aantallen hebben betrekking op veroordeelden van misdrijven waarvan door de politie is
kennisgenomen in 2020. 36 Onder de andere nationaliteiten die niet in deze tabel zijn weergegeven vallen 45 nationaliteiten, waarbij
twee procent of minder van de vreemdelingen werd verdacht van een misdrijf uit 2020. Incidentenoverzicht 2020
35
Onder de andere nationaliteiten die qua omvang niet onder de hieronder weergegeven meest voorkomende nationaliteiten vallen, zijn geen uitschieters in het aandeel vreemdelingen binnen een nationaliteit dat voor een feit uit 2020 schuldig is verklaard. Tabel 4.12 laat de meest voorkomende nationaliteiten onder de vreemdelingen zien die voor een feit uit 2019 schuldig zijn verklaard. Omdat de meest voorkomende nationaliteiten per jaar kunnen verschillen, worden de twee rapportagejaren los van elkaar getoond. Zo is bijvoorbeeld te zien dat vreemdelingen met een Moldavische nationaliteit in tabel 4.12, wel voorkomen in de lijst met de meest voorkomende nationaliteiten in 2019, maar niet voorkomen in tabel 4.11 over het jaar 2020. 201937 Nationaliteit
Percentage veroordeelde vreemdelingen dat dev getoonde nationaliteit heeft
Percentage vreemdelingen met getoonde nationaliteit dat veroordeeld is voor een misdrijf
Algerijnse
28%
29%
Marokkaanse
25%
27%
Libische
8%
20%
Tunesische
5%
20%
Georgische
4%
15%
Moldavische
3%
3%
Belarussische
3%
11%
Iraakse
2%
2%
Iraanse
2%
1%
Syrische
2%
<1%
Andere nationaliteiten38
18%
1%
Totaal
100%
3%
Tabel 4.12 Meest voorkomende nationaliteiten onder schuldig bevonden vreemdelingen in 2019 (Bron: Rvdr en JenV)
Onder de andere nationaliteiten die qua omvang niet in de hierboven weergegeven tabel 4.12 met meest voorkomende nationaliteiten apart worden weergegeven, zijn er geen uitschieters in het aandeel vreemdelingen binnen een nationaliteit dat voor een feit uit 2019 schuldig is verklaard.39
37
De getoonde nationaliteiten hebben betrekking op veroordeelden van misdrijven waarvan door de politie is kennisgenomen in 2019. 38 Onder de andere nationaliteiten die niet in deze tabel zijn weergegeven vallen 58 nationaliteiten, waarbij één procent of minder van de vreemdelingen werd verdacht van een misdrijf uit 2019. 39 Voor de nationaliteiten die niet voorkomen in de tabel, is het aandeel vreemdelingen binnen een nationaliteit dat voor een feit uit 2019 schuldig is verklaard 5% of lager. 36
Incidentenoverzicht 2020
5 Verblijfsrechtelijke consequenties van criminaliteit door vreemdelingen 1.1.
5.1
Door de IND ingetrokken en afgewezen verblijfsvergunningen asiel De IND kan op grond van de Vreemdelingenwet verblijfsvergunningen asiel intrekken of aanvragen voor een verblijfsvergunning asiel afwijzen indien de vreemdeling (onherroepelijk) is veroordeeld voor een (bijzonder) ernstig misdrijf. De incidenten die geleid hebben tot de intrekking of afwijzing van de verblijfsvergunning asiel zijn doorgaans niet gerelateerd aan de incidenten en misdrijven uit de bovenstaande hoofdstukken uit dit incidentenoverzicht, aangezien deze over het algemeen in de jaren voorgaande aan de intrekkingen en afwijzingen hebben plaatsgevonden. De IND dient een asielaanvraag te toetsen aan de geldige wet- en regelgeving. Voordat een asielaanvraag op grond van openbare orde wordt afgewezen, wordt eerst beoordeeld of de vreemdeling op grond van zijn individuele omstandigheden of land gebonden asielbeleid in aanmerking komt voor een asielvergunning. Als de vreemdeling niet in aanmerking komt voor een asielvergunning, dan wordt de aanvraag op inhoudelijke gronden afgewezen. De openbare orde is dan in beginsel niet de grond waarop de aanvraag wordt afgewezen40. Wel kan de openbare orde worden betrokken bij het verkorten van de vertrektermijn en het opleggen van een inreisverbod.
Een afwijzing of intrekking op grond van openbare orde kan slechts geschieden wanneer de vreemdeling (onherroepelijk) is veroordeeld voor een (bijzonder) ernstig misdrijf en er een minimale straf van zes maanden bij een subsidiaire beschermingsstatus en tien maanden bij een vluchtelingenstatus is opgelegd. Daarnaast dient voor een intrekking gekeken te worden naar de glijdende schaal in het kader van de openbare orde41. Hoe langer de vreemdeling rechtmatig in Nederland verblijft, hoe hoger de straf moet zijn om tot beëindiging van het verblijfsrecht over te kunnen gaan. Tabel 5.1 laat het aantal verblijfsvergunningen asiel zien dat is ingetrokken en het aantal asielaanvragen dat is afgewezen op grond van de openbare orde. Dit kunnen zowel eerste als vervolgaanvragen zijn. In 2020 zijn op grond van openbare orde circa 40 verblijfsvergunningen asiel ingetrokken en circa 30 asielaanvragen afgewezen. In 2019 ging het om circa 30 intrekkingen en circa 30 afwijzingen. De cijfers zijn afgerond op tientallen.42 2019
2020
Intrekkingen
30
40
Afwijzingen
30
30
Totaal
60
70
Tabel 5.1 Aantal intrekkingen en afwijzingen (op grond van openbare orde), afgerond op tientallen (Bron: IND)
40 Dit geldt niet voor artikel 1F van het vluchtelingenverdrag. Dit wordt altijd getoetst en kan ook een
afzonderlijke afwijzingsgrond zijn. Zie hiervoor artikel 3.86, Vreemdelingenbesluit. 42 Dit is het totaal aantal zaken uit 2020 waar de asielaanvraag is afgewezen dan wel de asielvergunning is ingetrokken op grond van de openbare orde. Tegen de afwijzing van een asielaanvraag dan wel intrekking van een asielvergunning kunnen rechtsmiddelen worden aangewend. De mogelijkheid bestaat dat naar aanleiding van een beroepsprocedure het besluit tot afwijzen van de asielaanvraag of intrekken van de asielvergunning geen stand houdt. 41
38
Incidentenoverzicht 2020
5.2
Aan de DT&V overgedragen vreemdelingen De ketenprocesbeschrijving Vreemdelingen in de Strafrechtketen (VRIS) wordt gehanteerd bij vreemdelingen die in Nederland worden verdacht van het plegen van een misdrijf en/of hiervoor zijn veroordeeld. Onder vreemdelingen die conform het VRIS-protocol aan de DT&V zijn overgedragen, vallen ook vreemdelingen met een asielachtergrond. Dat wil zeggen dat zij op enig moment een asielaanvraag in Nederland hebben ingediend. Zoals in de vorige paragraaf is toegelicht, leidt een veroordeling voor een strafbaar feit echter niet automatisch tot verblijfsrechtelijke consequenties. Dit heeft tot gevolg dat niet alle vreemdelingen, die vallen onder de definitie van het VRIS-protocol, Nederland moeten verlaten. In tabel 5.2 wordt de uitstroom per categorie weergegeven voor 2019 en 2020 en betreft het aantal vreemdelingen met een asielachtergrond op wie het VRIS-protocol van toepassing is. De cijfers in tabel 5.2 zijn afgerond op tientallen. In paragraaf 5.3.8 ‘Hoeveel vreemdelingen zijn vertrokken uit Nederland?’ in de Staat van Migratie 2020 worden cijfers getoond voor álle vreemdelingen op wie het VRIS-protocol van toepassing is, dus niet alleen diegenen met een asielachtergrond. Hierin is ook meer informatie te vinden over de verschillende vormen van uitstroom bij de DT&V die worden onderscheiden. Vertrek totaal
Waaronder aantoonbaar vertrek Gedwongen
Zelfstandig
Waaronder zelfstandig vertrek zonder toezicht
Vergunning verleend
Overige uitstroom43
2019
390
190
20
120
<5
60
2020
350
100
20
150
10
70
Tabel 5.2 Aantal vreemdelingen met een asielachtergrond op grond van het VRIS-protocol onder de verschillende DT&V uitstroomcategorieën, afgerond op tientallen (Bron: IND en DT&V)
In 2020 zijn bij de DT&V circa 350 vreemdelingen met een asielachtergrond op wie het VRIS-protocol van toepassing is (geweest) uitgestroomd, ten opzichte van circa 390 in 2019. Dit is een daling van circa 40 vreemdelingen, ofwel -10%. In 2020 zijn circa 100 vreemdelingen gedwongen vertrokken, ten opzichte van circa 190 in 2019. Dit is een daling van circa 90 vreemdelingen, ofwel -47%. Zowel in 2020 en 2019 zijn circa 20 vreemdelingen aantoonbaar zelfstandig vertrokken. In 2020 zijn circa 150 vreemdelingen vertrokken onder de categorie zelfstandig vertrek zonder toezicht. Ten opzichte van circa 120 in 2019 is dit een stijging van circa 30 vreemdelingen, ofwel 25%. De resterende vreemdelingen zijn bij de DT&V uitgestroomd omdat zij alsnog een vergunning verleend kregen, of om andere uiteenlopende redenen uitstroomden (overige uitstroom). In 2020 betrof dit circa 70 vreemdelingen, ten opzichte van circa 60 in 2019 is dit een stijging van circa 10 vreemdelingen, ofwel 17%. Het uitgangspunt van het vreemdelingenbeleid is dat het vertonen van maatschappelijk onacceptabel gedrag consequenties moet hebben voor de mogelijkheid een verblijfsvergunning te verkrijgen of te behouden. Dit is echter gebonden aan rechtsregels en (internationale) jurisprudentie waaraan de IND gehouden is. Daardoor kan het voorkomen dat desalniettemin toch een verblijfsvergunning wordt verleend.
43 Overige uitstroom is een verzamelterm voor personen die uit de werkvoorraad van de DT&V stromen
omdat zij bijvoorbeeld (tijdelijk) rechtmatig verblijf hebben gekregen, in strafrechtelijk kader worden uitgeleverd of overgeleverd of in het belang van strafrechtelijk onderzoek (tijdelijk) Nederland niet mogen verlaten. Incidentenoverzicht 2020
39
Dit is een publicatie van
Ministerie van Justitie en Veiligheid
Juni 2021