VRZ Voorstel algemeen bestuur begroting 2027
Tekst van het document
Algemeen bestuur 9 april 2026
Bestuursvoorstel Onderwerp
Ontwerp programmabegroting 2027
Status
Besluitvormend
Gevraagd besluit
Het algemeen bestuur wordt gevraagd: 1. Beargumenteerd af te wijken van de VZG-Richtlijn 2027 om een structureel sluitende begroting aan te kunnen bieden; 2. In te stemmen met een sluitende begroting waarin een extra verhoging van de gemeentelijke bijdrage is opgenomen van € 954.487, opgesplitst in € 725.746 als gevolg van oplopende kapitaallasten en € 228.741 als structureel gevolg van CAOontwikkelingen. 3. In te stemmen met de ontwerp-programmabegroting 2027 en deze voor zienswijze richting de raden te sturen. 4. In de vergadering van 10 september 2026 de programmabegroting 2027 – na ontvangst en weging van de ontvangen zienswijzen – definitief vast te stellen.
Intrekken van eerdere besluitvorming Bijlagen
Niet van toepassing 1. Ontwerp programmabegroting 2027 2. Aanbiedingsbrief begroting voor de Zeeuwse gemeenten
1. Samenvatting Aanleiding Voor u ligt de programmabegroting 2027 van Veiligheidsregio Zeeland (VRZ). In deze begroting leest u wat wij in 2027 willen bereiken, welke activiteiten we daarvoor ondernemen, en hoe we dat financieel vormgeven. We werken intensief samen met partners zoals gemeenten, hulpdiensten en experts om de veiligheid in Zeeland te waarborgen. Samen nemen we de verantwoordelijkheid voor het verkleinen van veiligheidsrisico’s en het beperken van de impact van incidenten, rampen en crises. Hieronder volgt een samenvatting. Context en ontwikkelingen Zeeland is een regio van contrasten, waar economische kansen en veiligheidsrisico’s hand in hand gaan. Onze ligging aan grote waterwegen en de aanwezigheid van industriële clusters, zoals de (petro)chemische en nucleaire industrie, vragen om voortdurende alertheid, een doordachte voorbereiding op mogelijke risico’s én een hoog niveau van crisisbeheersing. Daar komt nog bij dat Zeeland een groot en wijdverspreid gebied is. Om adequaat te kunnen reageren, zijn er maar liefst 64 brandweerposten nodig die allemaal bemenst moeten worden. Ons brandweerstelsel is gebaseerd op vrijwilligers, maar de vrijwilligheid komt steeds meer onder druk te staan.
Tegelijkertijd worden we geconfronteerd met demografische ontwikkelingen zoals vergrijzing en bevolkingsdaling, wat de beschikbaarheid van vrijwilligers en betaalbare oplossingen verder belemmerd. Dat vraagt om een aanpak op maat. Ons meerjarenbeleidsplan is verlengd voor de jaren 2026-2027. Het nieuwe meerjarenbeleidsplan is nog niet opgesteld. Hierover worden gesprekken gevoerd met ons bestuur en daar wordt u op korte termijn Pagina 1 van 6
Algemeen bestuur 9 april 2026
ook in meegenomen. De begroting 2027 is opgesteld in lijn met het huidige meerjarenbeleidsplan en bevat ten opzichte van 2026 geen grote veranderingen. De begroting bestaat uit twee programma’s: toekomstbestendige brandweerzorg en voorbereide crisisorganisatie. Daarnaast is er blijvend aandacht voor het thema mens en organisatie. Vanwege de beleidsarme periode 2026-2027 hebben wij geen nieuw beleid opgenomen in de begroting. Mocht toch besloten worden tot nieuw beleid, dan wordt dit separaat aangeboden via een begrotingswijziging. Toekomstbestendige brandweerzorg Binnen het programma toekomstbestendige brandweerzorg zorgen we voor de brandweerzorg in onze provincie. Dit doen we met ongeveer 1.200 vrijwilligers verspreid over 64 kazernes. In 2027 willen we de aansluiting houden op landelijke ontwikkelingen die nieuwe eisen stellen aan onze vakbekwaamheid en inrichting van de organisatie. Dat doen we vanuit de aandachtsgebieden incidentbestrijding, risicobeheersing, leren & ontwikkelen en informatiemanagement & bedrijfsvoering. Voorbereide crisisorganisatie Zowel vanuit het in 2026 vernieuwde risicobeeld van Zeeland als vanuit landelijke en zelfs geopolitieke ontwikkelingen wordt ons takenpakket beïnvloed.
Wij zetten ons ervoor in dat onze crisisorganisatie voorbereid is op alle mogelijke crisissituaties, zodat de impact voor de inwoners en bezoekers van Zeeland tot een minimum wordt beperkt. Dat doen wij in nauwe samenwerking met onze netwerkpartners en de Zeeuwse samenleving. Ook in 2027 blijven we werken vanuit de thema’s en ontwikkelsporen natuur, nucleair, transport, industrie en bedrijvigheid, gezondheid en ontwrichting. Naast bovenstaande activiteiten werken we in 2027 verder aan de implementatie van het realisatieplan voorbereide crisisorganisatie. Dit doen we met de extra BDUR-gelden die we structureel ontvangen en in eerdere jaren hebben ontvangen. Vanaf 2027 stelt het Rijk voor de Veiligheidsregio’s structureel € 35 mln. beschikbaar voor het versterken van de weerbaarheid. Op basis van het aandeel van VRZ in de BDuR verwachten we ongeveer € 1,3 mln. te kunnen ontvangen. De definitieve toekenning moet nog plaatsvinden en kan afwijken. In de notitie bestuurlijke afspraken versterking regionale en lokale weerbaarheid in het kader van crisisbeheersing is één integraal voorstel opgenomen voor de kaders rondom noodsteunpunten, de inzet van regionale pilots met een landelijke projectorganisatie en de financiële randvoorwaarden. Het doel hiervan is een gefaseerde aanpak te realiseren die uiteindelijk leidt tot een landelijk netwerk van coördinatie- en noodsteunpunten.
Mens en organisatie We blijven investeren in vitaliteit, welzijn en duurzame inzetbaarheid van onze medewerkers. Een belangrijk speerpunt daarbij is de erkenning van PTSS als beroepsziekte en de zorgvuldige uitvoering van de landelijk vastgestelde PTSS-regeling. Hiermee geven wij concreet invulling aan onze verantwoordelijkheid als werkgever en bouwen wij aan een zorgzame, veilige en toekomstbestendige organisatie. Voor de inrichting en uitvoering van de regeling heeft het Rijk structurele middelen beschikbaar gesteld. De kosten die voortvloeien uit PTSS-diagnoses worden ter besluitvorming voorgelegd aan het bestuur. Verder bouwen we gestaag door aan de transformatie naar een weerbare, digitale en informatiegestuurde organisatie die ten dienste staat aan de primaire processen. Ook de samenvoeging met GGD Zeeland zal in 2027 naar verwachting concretere vormen gaan aannemen op het gebied van huisvesting, governance en bedrijfsvoering. Financieel Pagina 2 van 6
Algemeen bestuur 9 april 2026
Om een sluitende programmabegroting 2027 te realiseren is, bovenop in afwijking van de VZG-richtlijn 2027 (+ 3,3%), de gemeentelijke bijdrage structureel verhoogd met € 954.487. Een afwijking op de VZG richtlijn is toegestaan mits dit goed beargumenteerd wordt. In het vervolg van dit bestuursvoorstel motiveren wij waarom een afwijking van de VZG-richtlijn noodzakelijk is. Enerzijds bestaat de verhoging van de gemeentelijke bijdrage uit oplopende kapitaallasten voor een bedrag van € 725.746, waar wij sinds begroting 2017 over communiceren. Deze oplopende kapitaallasten zijn niet te dekken binnen de huidige begroting. Anderzijds ontstaat een structureel nadeel omdat de werkelijke cao-lasten hoger zijn dan de VZG-richtlijn, als gevolg van de doorwerking van de caoafspraken voor een bedrag van € 228.741. Met het algemeen bestuur zijn in de tweede helft van 2025 diverse gesprekken gevoerd en oplossingsrichtingen besproken om meerjarig een structureel sluitende begroting 2026 te kunnen presenteren. Deze oplossingsrichtingen bleken echter de operationele slagkracht en het goed werkgeverschap rechtstreeks te raken, in een periode waarin de vraag naar inzet van VRZ juist toeneemt. Dat laatste gaat onder meer om de opgave voor weerbaarheid, toetreding tot de vitale infrastructuur en de gevolgen van de energietransitie.
Gezien het feit dat VRZ dun is georganiseerd en voor grote opgaven staat, heeft het algemeen bestuur in december 2025 besloten geen taakstelling op te leggen in de begroting 2026. Wel wordt vanaf 2026 ingezet op verdere verzakelijking van de dienstverlening en een gezamenlijke Zeeuwse lobby voor externe financiering voor bovenregionale veiligheidsopgaven. Een deel van deze maatregelen kan pas in 2027 worden gerealiseerd vanwege de benodigde implementatietijd. Omdat voorgaand proces pas onlangs in de tweede helft 2025 heeft plaatsgevonden, is het niet mogelijk om een paar maanden later opnieuw eenzelfde proces te doorlopen zonder operationele slagkracht, goed werkgeverschap en daardoor de veiligheid van de Zeeuwse inwoners te verminderen. Nieuwe CAO Veiligheidsregio’s De nieuwe cao leidt tot een structureel tekort vanaf 2027. De loonstijgingen als gevolg van de nieuwe caoafspraken worden niet volledig gedekt door de loon- en prijsindexatie in de VZG-richtlijn. Met betrekking tot de lonen zijn de volgende cao-afspraken gemaakt: een loonstijging van 4,1% per augustus 2025, 3,1% per augustus 2026 en 0,1% per januari 2027 met een looptijd tot augustus 2027. Na afloop van de nieuwe cao worden de loonkosten verhoogd met een loonstijging van 3,85%. Dit is lager dan de Macro- economische verkenning van 5,7%, maar past binnen de VZG-richtlijn.
Het risico op hogere cao-lasten vanaf augustus 2027 is opgenomen in de risicoparagraaf. Om bovenstaande redenen wordt voorgesteld af te wijken van de VZG-richtlijn 2027 en de gemeentelijke bijdrage te verhogen. Oplopende kapitaallasten (vanaf 2027) De komende jaren stijgen de kapitaallasten door noodzakelijke vervangingsinvesteringen, waaronder de vervanging van tankautospuiten (minimaal 40, maximaal 44) en dienstvoertuigen. Vervanging is noodzakelijk om de operationaliteit en de slagkracht voor de basisbrandweerzorg te kunnen garanderen. Contractering door het NIPV vindt naar verwachting plaats in het eerste kwartaal van 2026. In de begroting 2027 en meerjarenraming 2028 t/m 2030 wordt voorgesteld de gemeentelijke bijdrage hiervoor stapsgewijs te verhogen, afhankelijk van de uitvoering van het meerjarig investeringsplan. Dit is vergelijkbaar met eerdere begrotingen. Voorgesteld wordt de gemeentelijke bijdrage in 2027 hiervoor met € 725.746 te verhogen. Zie voor meer informatie paragraaf 3.3.4. ‘Investeringsplan 2026 t/m 2030’. Als gevolg van aanpassing van het investeringsplan naar aanleiding van de realisatie 2025 aangevuld met de meest recente informatie op aanbestedingsdossiers is er nieuwe situatie ontstaan omtrent de ontwikkeling van de oplopende kapitaallasten ten opzichte van de programmabegroting 2026.
Er ontstaat nog steeds een hogere last waarvoor de gemeentelijke bijdrage wordt verhoogd echter wordt het effect in de programmabegroting 2027 in jaarschijf 2027 en 2028 gedempt t.o.v. dezelfde jaarschijven in Pagina 3 van 6
Algemeen bestuur 9 april 2026
programmabegroting 2026 en door verschuivingen in de tijd naar achteren geschoven. Door prijsindexatie (2,2%) ontstaat er een lichte stijging in het structurele beeld. Zie onderstaande tabellen voor de ontwikkelingen per jaar:
Weerstandsvermogen en het beheersen van risico’s De risico's van VRZ bepalen de benodigde weerstandscapaciteit. In de begroting 2027 is € 3,7 mln. aan risico’s voorzien. De algemene reserve wordt (eind 2026) geraamd op € 1.016.797, wat ruim onvoldoende is. De post ‘onvoorzien’ bedraagt daarnaast € 50.000. In de programmabegroting 2027 wordt het weerstandsvermogen uitgewerkt. In 2024 adviseerde de ACF om te groeien naar een ratio van 0,80, overeenkomend met een weerstandsvermogen van € 2,8 mln. De verwachting is dat het weerstandsvermogen blijft rond en ratio van 0,25 blijft hangen, wat nog onvoldoende is. Door financiële uitdagingen is het niet waarschijnlijk dat VRZ deze norm zal behalen, waardoor de organisatie kwetsbaar blijft. In de notitie risicomanagement en weerstandsvermogen is uiteengezet hoe VRZ wil omgaan met risicomanagement, weerstandsvermogen en de algemene reserve. Volgens het rapport afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland mag de reserve maximaal 5% van de totale baten van VRZ bedragen. Voor 2027 komt dit neer op ongeveer € 2,6 mln.
Pagina 4 van 6
Algemeen bestuur 9 april 2026
Vervolgproces De ontwerp programmabegroting 2027 wordt voor zienswijze aangeboden aan de deelnemende gemeenten, door tussenkomst van de colleges van B&W. In de vergadering van 10 september 2026 wordt de programmabegroting 2027 – na ontvangst en weging van de ontvangen zienswijzen – definitief vastgesteld. 2. Wettelijk kader en of eerdere besluitvorming • Artikel 34 van de Wet gemeenschappelijke regelingen • In Artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen is opgenomen dat het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam vóór 15 april 2026 de algemene financiële en beleidsmatige kaders zendt aan de raden van de deelnemende gemeenten. Het dagelijks bestuur van het openbaar lichaam zendt de begroting binnen twee weken na de vaststelling aan gedeputeerde staten. • Het is in het ‘Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten’ voorgeschreven dat in de begroting 2027 vergelijkende cijfers worden opgenomen tussen de jaarrekening 2025, de begroting 2026 en de begroting 2027. 3. Financiën Financiële consequenties
De begroting 2027 is een sluitende begroting met een, in afwijking van de VZG-richtlijn, extra verhoging van de gemeentelijke bijdrage van € 954.487.
Dekking uit 4. Consequenties Operationele consequenties
Niet van toepassing.
Consequenties voor gemeenten
Uitgangspunt is de gemeentelijke bijdrage 2026 na de eerste begrotingswijziging 2026 (€ 36.590.557), verwerking van de VZG-richtlijn 2027 (€ 1.206.319) en afwijken van de VZG-richtlijn (€ 954.487).
Niet van toepassing.
Gemeentelijke bijdrage t.o.v. 2026 Eerdere besluitvorming VZG bezuinigingsrichtlijn 2026 (-2,2%), vanaf 2027 Plan van aanpak taakstelling 2026, AB 11-12-2025
-787.672 357.672
Programmabegroting 2027 VZG-richtlijn 2027 (+3,3%) Kosten CAO Veiligheidsregio's bovenop VZG-richtlijn 2027 Oplopende kapitaallasten t.o.v. 2026
1.206.319 228.741 725.746
Maatwerk Uitstel levering waterwagens Veere en Sluis naar 2027
-46.438
Totaal
1.684.368
Voor een toelichting op de verdeling van de gemeentelijke bijdrage wordt verwezen naar paragraaf 3.3.5. in de begroting 2027. Pagina 5 van 6
Algemeen bestuur 9 april 2026
Bijdrage aan Veiligheidsregio Zeeland 2026 Gemeente
2027
Verschil B2027
Borsele Goes Hulst Kapelle Middelburg Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Sluis Terneuzen Tholen Veere Vlissingen
2.122.157 3.506.973 2.279.181 1.056.557 4.187.841 1.119.898 1.879.293 3.632.849 3.054.613 4.870.646 2.397.326 2.635.864 3.847.358
2.213.729 3.746.283 2.370.986 1.100.320 4.370.235 1.178.196 1.957.304 3.790.435 3.179.520 5.078.826 2.503.058 2.739.393 4.046.638
91.572 239.310 91.805 43.763 182.394 58.298 78.012 157.586 124.907 208.180 105.732 103.529 199.280
Totaal
36.590.557
38.274.925
1.684.368
5. Communicatie Na vaststelling van de begroting wordt deze aangeboden aan Gedeputeerde Staten van Provincie Zeeland.
Besluit algemeen bestuur:
Registratienummer:
Paraaf secretaris van het algemeen bestuur:
Datum:
Pagina 6 van 6