Presentatie Raad Borsele sept 2023

Zoet water in Borsele Over kreekruggen en kleilagen

Zoetwateropgave Probeer vraag en aanbod beter te matchen, door: 1. De zomerse behoefte te verkleinen, door gezondere bodem, doelmatiger toediening, andere gewassen en/of gewasveredeling, ….. 2. De beschikbaarheid te vergroten, door opslag van winterse neerslag voor gebruik in de zomer. Ondergrondse opslag heeft daarbij de voorkeur.

Van oudsher sterke focus op kreekruggen

Zoet Water in Borsele

2

De Zeeuwse zoet-zoutverdeling

Zoet Water in Borsele

3

De Borselse zoet-zoutverdeling

Zoet Water in Borsele

4

Hoogtekaart

Zoet Water in Borsele

5

Laagpakket Walcheren (kreekrug)

Zoet Water in Borsele

6

Grondwateronttrekkingen

Zoet Water in Borsele

7

Diepdrains in heel Zeeland Bronregistraties landbouw vanaf 1961 1.600 1.400 1.200 1.000 800 600 400 200 -

Zoet Water in Borsele

8

Grondwateronttrekking - zoet-zoutkartering 2014-2015

2025 (Hoop) (Vrees)

Zoet Water in Borsele

9

Diepte t.o.v. NAP (m)

Effect drainage door sloten en kreken

0-

-10 -20 -30 -40 -50 0

2,5

7,5

12,5

Lengte vluchtlijn (km) Zoet Water in Borsele

10

Noties kreekruggen • • • •

Natuurlijke voorraad Risico op uitputting door roofbouw Extra winters verlies via drainage naar sloten Actieve infiltratie biedt qua volume bescheiden gelegenheid tot opschaling, 30 cm grondwaterpeilverhoging → 1000 m3/ha, maar de dikte van de zoetwaterbel kan wel aanzienlijk vergroot worden en daarmee de voorraad zelf

Zoet Water in Borsele

11

Een denkbaar alternatief • Wat als we eens niet uitgaan van de plekken waar natuurlijke voorraden zijn ontstaan (die nu mogelijk worden uitgeput)? • Onder de “deksel” van een kleilaag, liggen vaak zandige pakketten die (actief) gevuld kunnen worden met zoet water • Dit vereist wel menselijke actie, maar door kleilaag geen/weinig effect aan maaiveld. Dat biedt potentieel veel opslagruimte

Zoet Water in Borsele

12

Laagpakket Koewacht (zand onder klei)

Zoet Water in Borsele

13

Langs de rand van Borsele ZW-Driewegen

Oudelande

Baarland-H’kerke ‘s Gravenpolder

• Kleiige deklaag van 4-5 meter met wat veen • Twee trajecten met tussen 12 en 20 –NAP grof zand en een kleilaag daaronder • Verder twee infiltratiemogelijkheden Zoet Water in Borsele

14

Resumé • Zoetwaterbellen in kreekruggen – natuurlijke maar uitputtingsgevoelige voorraad – worden (onbedoeld) gedraineerd via sloten – bescheiden mogelijkheid voor volumevergroting • Zoetwaterbellen onder dikke kleilagen – ontbreken van nature op geringe diepte (1e wv-pakket) – maakbaar met een aanzienlijk groeivolume

Zoet Water in Borsele

15

Zoet Water in Borsele

16