Presentatie inforaad SD 30 mei 2024 Versie DEF 28 mei 1

Informerende raad Sociaal domein 30 mei 2024

Opening

Programma Opening 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Wat moet? Korte terugblik: wat hebben we bereikt? Wat is geborgd en wat stopt? Wat is nieuw? Wat is nodig? Hoe nu verder? Afsluiting

Opening

Opening

Integraliteit • Binnen het domein

• Over de grenzen van het domein, bijvoorbeeld wonen en zorg, veiligheid en zorg, onderwijshuisvesting en gebouwenbeheer • Over de grenzen van de eigen organisatie

Opening

Preventief jeugdbeleid / jeugd- en jongerenwerk Jeugd & Gezinsondersteuners

Jeugdhulp: Inkoop / aanvraag / toekenning & Lichte hulpverlening

Zorg voor ouderen

Ondersteuning vrijwilligers

Mantelzorgondersteuning

Maatschappelijke zorg

Maatschappelijke ondersteuning

Beheer en exploitatie welzijnsaccommodaties / dorpshuizen

Kinderopvang & peutergroepen

Volwasseneneducatie & laaggeletterdheid

Subsidiebeleid

Cultuurbeleid

Sport en bewegen

Speeltuinbeleid

Bibliotheekwerk

Publieke (preventieve) gezondheid, Inclusie & discriminatie GGD

Onderwijsachterstanden, leerplicht, leerlingenvervoer, onderwijshuisvesting

Beschermd wonen (BW)

Sociale veiligheid: Veilig thuis Verwarde personen / GGZ in de wijk

Werk & participatie, Werkgeverservicepunt (WSP)

Vrouwenopvang & maatschappelijke opvang (VO/MO) Inkomen, armoede & schulden (bestaanszekerheid)

Inburgering

Opening

Deel 1: Wat moet?

1. Wat moet?

Wat moet? • Wettelijke kaders • Landelijke programma’s • Nieuwe wetten

1. Wat moet?

Wettelijke kaders • • • • • •

Wet publieke gezondheid (Wpg) Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Jeugdwet (Jw) Participatiewet (Pw) Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) Wet verplichte GGZ (WvGGZ)

Nieuw • Wet aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams, 2e helft 2024) • Wet versterking regie Volkshuisvesting (vanaf 2026)

Deze foto van Onbekende auteur is gelicen onder CC BY

1. Wat moet?

Landelijke programma’s • Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) • Integraal Zorgakkoord (IZA) • Hervormingsagenda Jeugd • Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming 0-100 jaar • Programma langer thuis • Programma Wonen en Zorg voor ouderen (WOZO) • Domeinoverstijgende samenwerking (DOS)

1. Wat moet?

Provinciale en regionale kaders • Regiovisie jeugdhulp Zeeland • Regionaal kader gezondheidsbeleid 2022-2025 • Regioplan Zeeland (IZA) • Regiovisie Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang Zeeland 2022 – 2025 • Kadernota Armoede & Schulden De Bevelanden 2021 – 2024

Lokale kaders • Actieplan sociaal domein Borsele 2020-2024 • Koersplan sociaal domein • Plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Borsele • Lokale Inclusie Agenda Borsele • Participatienota • Kerngezond 2024-2026

1. Wat moet?

Aandachtsgebieden beleid sociaal domein • Jeugd(hulp) van preventief jeugdbeleid tot jeugdzorg, inclusief aansluiting op passend onderwijs • Wmo-voorzieningen (inclusief maatschappelijke opvang en vrouwenopvang, Beschermd Wonen) • Welzijnswerk en voorliggende voorzieningen (inclusief vrijwilligerswerk en mantelzorg) • Volksgezondheid (inclusief preventie en handhaving genotmiddelen en alcohol) • Wonen en zorg • Sociale veiligheid • Bestaansrecht (armoede, schulden, participatie, inburgering)

Deel 2: Korte terugblik

2. Korte terugblik

Korte terugblik op afgelopen beleidsperiode • Actieplan Sociaal domein 2020-2023 (verlengd t/m 2024) • Koersplan • Plan van aanpak GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord)

2. Korte terugblik

Actieplan sociaal domein Wat hebben we bereikt en is regulier ingebed?

Langs de thema’s van het actieplan: •

Ontschotting en professionalisering sociaal domein

•

Thema preventie en vroegsignalering

•

Alternatieven voor maatwerkvoorzieningen

•

Monitoring sociaal domein

2. Korte terugblik

Wat gaat goed en zijn we aan het ontwikkelen? •

Ontschotting: Gebiedsteam, 1G1P1R, Doorbraak doorontwikkelen

• •

Samenwerking huisartsen/medisch domein Samenwerking onderwijs & kinderopvang

•

Kwalitatieve en kwantitatieve aanpak toegang → uitbreiding teams, expertise, voorliggend veld

•

Indicatieloze dagbesteding – doorontwikkeling GGZ

•

Versterken en opbouwen netwerken in onze dorpen (lief en leedstraten, welzijnswerker per dorp, vrijwilligersgroepen Zorgzaam)

•

Sociale veiligheid: OGGZ – Wijk GGD – opbouwwerk Jeugd

2. Korte terugblik

Ontwikkelingen buiten onze invloed

2. Korte terugblik

Wat zien we binnen Wmo?

2. Korte terugblik

Wat zien we binnen Jeugd?

2. Korte terugblik

Wat zien we binnen Jeugd?

2. Korte terugblik

Wat zien we binnen Jeugd?

Deel 3: Wat is geborgd en wat stopt?

3. Wat is geborgd en wat stopt?

Wat is geborgd en wat stopt? •

Zorgverlening die past binnen het gewone leven

•

Zorg en ondersteuning die niet voortvloeien uit onze wettelijke taken

•

Aanbodgericht werken

•

Aanpak voor specifieke doelgroepen

Deel 4: Wat is nieuw?

4. Wat is nieuw?

Wat is nieuw? • Versterken sociale basis (vanuit GALA) •

Regionale aanpak sociaal-medisch domein (IZA en Kerngezond)

•

Hervormingsagenda Jeugd (Sterke lokale teams)

•

GGZ-ontwikkelingen → insteek vanuit mentale gezondheid, domeinoverstijgend (IZA)

•

Participatiewet in balans

•

Wet aanpak meervoudige problematiek in het sociaal domein (Wams)

•

Van adviesraden naar ‘brede participatie sociaal domein’

4. Wat is nieuw?

Samenhang diverse ontwikkelingen

4. Wat is nieuw?

Van zorgstaat naar participatiestaat Maar dat is toch niet nieuw?

4. Wat is nieuw?

Waar gaan we naartoe?

4. Wat is nieuw?

Ontwikkeling: Hervormingsagenda Jeugd Twee hoofddoelstellingen met een pakket aan afspraken: 1.

Verbetering van de hulpverlening en versterking kwaliteit en effectiviteit jeugdzorg

2.

Beheersing van het huidig jeugdstelsel (financiële houdbaarheid, voldoende beschikbaarheid zorgprofessionals) gaat gepaard met € 1 miljard aan minder uitgaven vanaf 2026 (cq 15 % totale budget)

Opgave gemeente: vormgeven van sterke lokale teams 0-100 jaar

4. Wat is nieuw?

Maatregelen Hervormingsagenda Jeugd •

•

Afbakening reikwijdte jeugdhulpplicht voor de meest kwetsbare gezinnen (maatschappelijke dialoog in relatie met normaliseren) Afbouw gesloten jeugdhulp en residentiële voorzieningen. Voorkomen van uithuisplaatsingen en residentiële jeugdhulp

•

Sterke lokale teams en toegang (zelf passende hulp uitvoeren en kwalitatief versterken lokale teams)

•

Integrale benadering → Jeugdhulp steviger verbinden aan aangrenzende domeinen zoals onderwijs, volwassen GGZ en bestaanszekerheid

• Kwaliteitsverbetering en blijvend leren en verbeteren • Verbeteren organisatie en inkoop van specialistische zorg • Minder administratieve lasten en aanpak negatieve effecten marktwerking • Verbeteren inzicht in functioneren van het jeugdstelsel met data en monitoring (efficiënter toewijzen en meer uniformiteit)

4. Wat is nieuw?

Sterke lokale teams 0-100 jaar • Sterke verbindingen met aangrenzende domeinen • Breed uitvragen op alle levensdomeinen • Ondersteunings- en hulpvragen bekijken vanuit breder perspectief • Geïndiceerde specialistische jeugdhulp alleen nog beschikbaar voor meest kwetsbaren • Sterke lokale teams verlenen zelf hulp • Basis GGZ, kindercoaching, gezinsondersteuning, opvoedtrajecten • Gericht op voorkomen zwaardere zorg

4. Wat is nieuw?

Ontwikkeling: Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming

Deel 5: Wat is nodig?

5. Wat is nodig?

Wat is nodig? Aandachtspunten voor nieuw beleidsplan:

• Uitbreiding en optimalisering van voorliggende (algemene) voorzieningen • (Door)ontwikkeling gebiedsteam tot Sterke lokale teams (0-100) • (Verdere) ontschotting sociaal domein, doorbreken Toegankelijke ondersteuning en voorzieningen – STIP integrale toegang • Kwaliteitsborging • Doorontwikkeling data gedreven werken • Een duidelijk boodschap – communiceren gezamenlijke verantwoordelijkheid – zorgkrapte – anticiperen op life-events – omzien naar elkaar

Deel 6: Hoe nu verder ?

6. Hoe nu verder?

6. Hoe nu verder?

Hoe nu verder? • Zorgen: investering vs. opbrengsten Landelijke opgave met beoogde resultaten

• Investeren in de sociale basis (preventie) baart ook zorgen

Borging: financiering GALA/IZA bestaat voornamelijk uit tijdelijke SPUK-middelen

• Verdere investering in sterke lokale teams

Verschuiving middelen van geïndiceerde lichte jeugdhulp naar het voorliggend veld is een mogelijke oplossing, maar hoe verhoudt zich dit tot de huidige tekorten en de beoogde verminderde inkomsten van het Rijk?

6. Hoe nu verder?

Vervolg • Extra inforaad in november

Hervormingsagenda Jeugd, sterke lokale teams, verdieping in cijfers en kostenontwikkeling

• Vormen van een klankbordgroep sociaal domein

Mogelijke oplossing voor het toetsen van de te ontwikkelen bouwstenen voor deze grote opgave?

Afsluiting