Presentatie inforaad - onderwijs

Voorzieningenplanning onderwijs en opvang (0-12 jaar) Gemeente Borsele Puk Witte, Frank Studulski

Onderwerp Proces om te komen tot een visie op kindvoorzieningen in Borsele voor een nieuw integraal huisvestingsprogramma (IHP)

• Centrale vraag binnen dit proces: Hoe we kunnen werken aan goede, moderne, toekomstbestendige gebouwen, passend binnen de beschikbare middelen van de gemeente.

Wie heeft u voor zich? ontwikkelkansen voor alle kinderen

onderwijs opvang opvoeding

wetenschap beleid praktijk

• Puk Witte

sinds 1992

in Utrecht, ondersteunt in het hele land

sinds 2021 met CAOP

• Frank Studulski

Doel van deze presentatie Informeren van de Raad over: • aanleiding voor dit proces; • wat we weten uit over de relatie tussen schoolomvang en kwaliteit; • het proces dat we met het veld (onderwijs en opvang) gaan lopen om te komen tot richtinggevende afspraken.

Onderwerpen van vanavond

• Aanleiding • Huidige situatie in Borsele • Maatschappelijke en beleidsmatige ontwikkelingen • De relatie tussen omvang en kwaliteit • Proces met onderwijs en opvang

Aanleiding

• De gemeente moet een nieuw IHP opstellen (er komt een wettelijke verplichting) • Scholen krijgen meer en ingewikkelder opgaves • Onderwijs en opvang werken steeds vaker samen Er zijn goede, moderne, toekomstbestendige gebouwen nodig, passend binnen de beschikbare middelen van de gemeente.

Situatie in Borsele Basisschoolleerlingen

Scholen

circa 1820 leerlingen daling tot 2027: 2015: 2012 leerlingen 2027: 1797 leerlingen (prognose*)

17 schoollocaties 14 scholen, plus 3 nevenvestigingen 15 schoolgebouwen 5 besturen

Omvang schoollocaties in 2027 (prognose*)

6 < 50 lln

15

12 < 100 lln

Kinderopvang 3 aanbieders 17 locaties

< 200 lln

Een gemiddelde schoolgrootte in Nederland is 220 leerlingen (OCW). Gemiddelde schoolgrootte in Borsele is 108 leerlingen Gemeentelijke opheffingsnorm is 46 leerlingen (2022) Absolute opheffingsnorm: 23 leerlingen

*) prognose Pronexus

Andere eisen aan een ‘school’gebouw

• Extra eisen ventilatie en klimaat • Extra eisen duurzaamheid • Combinatie opvang en onderwijs • Invoering passend onderwijs en naar inclusiever onderwijs • Meer aandacht voor cultuur en sport (brede ontwikkeling) in het onderwijs

Wat we weten over het effect van schoolgrootte op basis van literatuur Leerresultaten

geen duidelijke relatie

Organisatorisch

kwetsbaarheid, er is een hogere werkdruk, mindere efficiëntie, mogelijk informele schoolcultuur, risico op professionele isolatie

Didactisch

gecombineerde groepen ingewikkeld, samenwerken tussen leerling lastiger

Pedagogisch

minder andere kinderen om aan te spiegelen

Combinatie opvang en onderwijs

bedrijfsmatig en pedagogisch enig kindvolume vereist

Passend en inclusief onderwijs

in een grotere school meer professionele en efficiëntere ondersteuningsmogelijkheden

Personeel(stekort)

kleinere school vergt meer personeel, grotere scholen vaak aantrekkelijkere werkomgeving

Onderwijsachterstanden

werken aan gelijke kansen vraagt kennis en kunde en samenwerking en vaak extra fysieke ruimte

Nieuwkomers

geclusterde opvang van belang, met voldoende kennis van taalverwerving en traumaverwerking is

Afwegingen schoolgrootte

• Onderwijskundig en pedagogisch o Kinderen hebben een diverse omgeving nodig om zich te ontwikkelen. o Het lesgeven in combinatiegroepen (differentiëren) is een opgave voor docenten.

• Inhoudelijk

o voor nieuwe inhoudelijke beleidsopgave (cultuureducatie, inclusie) biedt een grotere school meer mogelijkheden (organiseerbaarheid) • Personeel o Kleinere scholen vragen meer personeel • Financieel o De kosten voor de gebouwen nemen voor zowel gemeente als schoolbestuur toe vanwege de schaal, leeftijd en duurzaamheidsstatus van de gebouwen.

Proces met scholen en kinderopvang

Een strategische kwaliteitsdialoog over de voorzieningen in de gemeente Borsele

Het traject startbijeenkomst (juli) individuele gesprekken (loopt nu) verschillende bijeenkomsten bestuurders (najaar) uitkomsten vaststellen besluitvorming

vragen

De volgende sheets zijn geen onderdeel van de presentatie; dit zijn reserve sheets

sardes.nl Sardes is onderdeel van Stichting CAOP

Scholen in Borsele Plaats

Aantal Leerlingen in schoollocaties 2027 *)

Borssele

2

183

Driewegen

1

21

Heinkenszand

3

431

Hoedekenskerke

1

36

Kwadendamme

1

76

Lewedorp

1

114

Nieuwdorp zld

1

81

Nisse

1

47

Oudelande

1

35

Ovezande

1

106

's-Gravenpolder

3

520

's-Heerenhoek

1

147

Eindtotaal

17

1797

*) prognose Pronexus

Wat is de rol van Sardes

• Procesbegeleiding, dat betekent: o Verzamelen van de inzichten en standpunten o Begeleiden van de bijeenkomsten o Zorgen dat iedereen aan het woord komt o Ontwikkelen van bijvoorbeeld scenario’s o Signaleren van goede ideeën o Rapporteren en verslag doen

• En: rapporteren aan Raad en College

Scholen in Borsele School

BRIN

Bestuur

Plaats

2015

2

Basisschool Don Bosco Mgr Heyligersschool Basisschool De Regenboog Basisschool De Wegwijzer De Leeuwerik CBS De Rank Ds G H Kerstenschool Koningin Julianaschool Omnis school de Linden Obs de Linden Omnis school Franck v Borssele Omnis school de Reiger Omnis school 't Opstapje Omnis school de Schakel Chr Bs de Regenboog Basisschool de Zandplaat Jan van Schengenschool Totaal

03TW00 03TW00 04OT00 06ED00 06SK00 07EE00 07KB00 07LS00 11OA00 11OA03 11OA04 12IT00 12IT02 13JQ00 14YS00 14ZQ00 15DF00

Prisma Prisma Albero Albero Prisma Albero Schoolvereniging VCPOZ Omnis Omnis Omnis Omnis Omnis Omnis Albero Prisma Prisma

's-Heerenhoek Kwadendamme Nieuwdorp zld Heinkenszand Lewedorp 's-Gravenpolder Borssele 's-Gravenpolder 's-Gravenpolder Nisse Borssele Heinkenszand Driewegen Oudelande Hoedekenskerke Ovezande Heinkenszand

174 82 74 105 112 104 175 384 74 33 52 90 39 55 58 91 310 2012

1 8 8 8 1 9 1 3 5 5 1 9 2 4 4 1 2 1

*) prognose Pronexus

Scholen in Borsele School

Den

Bestuur

Plaats

2027 *)

Bouwjaar

Opp **)

schoolweging***)

Don Bosco Mgr Heyligersschool De Regenboog Basisschool De Wegwijzer

RK RK PC

Prisma Prisma Albero

's-Heerenhoek Kwadendamme Nieuwdorp zld

147 76 81

2008 1973 1951

? 800 642

31.56 31.56 30.87

Opb

Albero

Heinkenszand

94

1974

904

29.45

De Leeuwerik

PC/RK

Prisma

Lewedorp

114

1982

988

30.13

CBS De Rank Ds G H Kerstenschool

PC Ref

Albero 's-Gravenpolder School ver Borssele

87 160

2006 2008

675 1366

29.84 21.14

Koningin Julianaschool Omnis school de Linden Obs de Linden Omnis school Franck v Borssele

Ref

VCPOZ

's-Gravenpolder

389

1991

2119

29.98

Opb

Omnis

's-Gravenpolder

44

2006

675

32.33

Opb

Omnis

Nisse

47

1964

438

32.33

Opb

Omnis

Borssele

23

1990

746

33.77

Omnis school de Reiger Opb

Omnis

Heinkenszand

93

1976

1334

31.59

Omnis school 't Opstapje

Opb

Omnis

Driewegen

21

1913

385

33.67

Opb

Omnis

Oudelande

35

1964

438

31.73

PC

Albero

Hoedekenskerke

36

2003

591

29.38

KIBEO: peutergroep en BSO Kindcentrum: HDO, baby, peuteropvang en BSO (+ 50m2 uit 2011) KIBEO: HDO, baby, peuteropvang en BSO KIBEO: peutergroep en BSO

RK

Prisma

Ovezande

106

2012

544

30.56

KIBEO: BSO

RK

Prisma

Heinkenszand

244

1963

1446

28.54

In ontwikkeling KIBEO (voorschools en BSO)

Omnis school de Schakel Chr Bs de Regenboog Basisschool de Zandplaat Jan van Schengenschool

Opvang KIBEO: KDV, Peuteropvang, BSO Kibeo: Opvang Kibeo: peuteropvang Prokino: baby-, peuter- en buitenschoolse opvang Kibeo: baby-, peuter- en buitenschoolse opvang Kibeo (brede school Egelantier ): BSO Kibeo: peutergroep Kibeo: peutergroep Kibeo: dagopvang, peuteropvang, BSO (brede school Egelantier) Niet duidelijk Kindcentrum: HDO, baby, peuteropvang en BSO

*) prognose Pronexus, **) kadasterkaart.com ***) Inspectie: driejaarlijks gemiddelde, de schaal loopt van 20 tot 40

Thema

Relatie omvang en kwaliteit

Leerresultaten

•

Onderzoek laat geen duidelijke relatie zien.

Organisatorisch

• • •

Kleinere scholen zijn kwetsbaarder, er is een hogere werkdruk Kleinere scholen zijn veelal minder efficiënt en hebben mogelijk informele schoolcultuur; Er is een risico op professionele isolatie

Didactisch

• •

Kleinere en gecombineerde groepen vragen van leerkrachten veel deskundigheid, bijvoorbeeld bij niveauwerk; Veel scholen stimuleren kinderen om samen te werken, dit is moeilijker als er minder kinderen zijn

Pedagogisch

•

Kleinere scholen bieden leerlingen minder andere kinderen om zich aan te spiegelen.

• • •

Voor de bedrijfsvoering van de kinderopvang is het van belang om verbonden te zijn aan scholen met een zekere omvang. Ook voor het bieden van VVE is een zeker volume van belang. De vergroting van de toegankelijkheid van de kinderopvang (coalitieakkoord) zal de vraag doen toenemen.

• • •

Opdracht voor meer inclusief onderwijs in een grotere school meer professionele ondersteuningsmogelijkheden. Organisatie van ondersteuning op grotere scholen is efficiënter.

•

Combinatie opvang en onderwijs

Passend en inclusief onderwijs

Personeel

•

Het tekort aan personeel zet de komende jaren nog door. Het in stand houden van kleinere scholen is personeelsintensiever dan grotere scholen. Grotere scholen bieden meer variatie in het functiebouwwerk waardoor aantrekkelijker werkomgevingen kunnen worden aangeboden.

Onderwijs-achterstanden

• •

Werken aan gelijke kansen vraagt kennis en kunde en samenwerking. Voor ontwikkeling van ‘kennis van de wereld’ is bovendien ook ruimte nodig.

Duurzaamheid

• •

De regels voor o.a. het binnenklimaat en duurzaamheid bij het bouwen worden steeds strenger. Bij investeringen kiezen voor plekken waar combinaties met andere voorzieningen kunnen worden gemaakt.

Nieuwkomers

• •

Toename vluchtelingen en statushouders die recht hebben op onderwijs. Om snel de Nederlandse taal te leren is geclusterde opvang van belang, waar ook voldoende kennis van taalverwerving en traumaverwerking is.