Optimale gewasgroei NvdBok Borsele def

Gewasgroei n.a.v. bodem en klimaat 14 september 2023 gemeente Borsele Nelis van der Bok 06 53 21 63 27

Inhoud Bodemgeschiktheid en klimaat Vocht → groei → opbrengst Minimaliseren teeltrisico’s Bodem en bedrijf specifieke maatregelen, voorbeelden: – Stikstofbenutting – NKG – Subirrigatie 2 © Nelis van der Bok, Specialist Bodem, Water en Bemesting

Bodemkaart Zwak lemige zandgronden Lichte – zware zavel Kleigronden (licht-zwaar) Bodem bepaald noodzaak en effectiviteit maatregel Homogene profielen Aflopende profielen Zavel/klei op zand Klei op veen 3 © Nelis van der Bok, Specialist Bodem, Water en Bemesting

Bodemgeschiktheid

• Veelal beperkt berijdbaar • Beperkt bewerkbaar

• Vochttekort

4 © Nelis van der Bok, Specialist Bodem, Water en Bemesting

Klimaatverandering WH-scenario 2050 Neerslag winterkwartaal / pot. max. neerslagtekort 10%

Adequate ontwatering

1981-2010

+ 25 mm

Goede vochtvoorziening

+ 60 mm

5 © Nelis van der Bok, Specialist Bodem, Water en Bemesting

Jaarsinvloeden 6 © Nelis van der Bok, Specialist Bodem, Water en Bemesting

Plantengroei = opbrengst Minder groeidagen = lagere gewasopbrengst / oogstrisico RV Vochtaanvoer geremd = lagere groeisnelheid gewas Geen vocht → geen verdamping → geen groei

7 © Nelis van der Bok, Specialist Bodem, Water en Bemesting

Bedrijfssysteem – teeltrisico’s Bouwplan (intensiteit) Rassenkeuze (o.a. vroegheid) Mechanisatie (t.a.v. bodemverdichting) Grondbewerking (o.a. NKG) Organische stof (OS variatie) Vochtvoorziening Opbrengst (o.a. anti verziltingsmaatregelen)

Bodem en bedrijf specifiek

8 © Nelis van der Bok, Specialist Bodem, Water en Bemesting

Stikstof benutting Timing N-gift

Afspoeling N-totaal

Gewasopbrengst Mineralisatie

NH4-N → NH3 (Urean, OM)

N-bodem

Toedieningstechniek (in de rij, PSM) Vanggewassen

Denitrificatie Uitspoeling

9 © Nelis van der Bok, Specialist Bodem, Water en Bemesting

Benutting profiel (worteldiepte, structuur)

NKG infiltratie risico Proef ZW na 3 jaar

> 0,2 MPa/5 cm

Matig lichte zavel

NKG

10 © Nelis van der Bok, Specialist Bodem, Water en Bemesting

Ploegen

Subirrigatie N-min Hangwaterzone

Open-capillaire zone

Vol-capillaire zone

IW pH O2 25 cm klei 10 cm zand GWS

Grondwaterzone 11 © Nelis van der Bok, Specialist Bodem, Water en Bemesting

Conclusies Kosten/baten: fysieke opbrengst en/of prijs Bodem (geschiktheid) is leidend Klimaat: Natte winters, droge zomers Versnelde aanpassing teeltsysteem / bedrijfsvoering (onderzoek) Algemene maatregelen (bodemdruk, OS, vocht) Bodem / bedrijf specifieke maatregelen 12 © Nelis van der Bok, Specialist Bodem, Water en Bemesting