Kaderstellende raad 26-2 Financiele consequenties begraafbeleid

Kaderstellende raad, 26 februari 2026 Financiële consequenties kaders en beleid kerkelijke begraafplaatsen KYBYS: Stan Minderaa en Ruan van Doremalen

Aftrap door Wethouder A. Witkam

Voorstellen KYBYS

▪ Stan Minderaa– Adviseur ▪ Ruan van Doremalen - Adviseur

1. Analyse financiën 2. Gestelde kaders

Wat kunt u verwachten?

3. Financiële consequenties 4. Akkoord gestelde kaders 5. Kaders stellen kerkelijk beleid 6. Vervolg 7. Afsluiting

Analyse Financiën

Omschrijving subcategorie Apparaatkosten Overhead (90% apparaatkosten) Overige lasten Totale lasten Totale Baten Saldo Kostendekking

Bedrag 2025 Bedrag 2026 Bedrag 2027 Bedrag 2028 € 195.158,00 € 195.158,00 € 195.158,00 € 195.158,00 € 175.642,20 € 175.642,20 € 175.642,20 € 175.642,20 € 177.135,00 € 172.654,00 € 172.214,00 € 170.199,00 € 547.935,20 € 543.454,20 € 543.014,20 € 540.999,20 € 333.616,00 € 333.616,00 € 333.616,00 € 333.616,00 € 214.319,20 € 209.838,20 € 209.398,20 € 207.383,20 61% 61% 61% 62%

Gestelde kaders Uitgangspunt: Het nieuwe beleid voldoet aan de Wet op de Lijkbezorging.

1. Huidige kwaliteitsniveau (B) behouden, waarbij (kleine) investeringen moeten worden gedaan om het kwaliteitsniveau overal te behalen. 2. We verkiezen uitbreiden boven ruimen. Mocht uitbreiden niet mogelijk zijn, dan wordt er gekeken naar inbreiden van delen van de begraafplaats. 3. We onderzoeken of er een verbreding van het huidige aanbod mogelijk is.

4. We richten de “lege” grasvelden klimaat- en onderhoudsvriendelijk in. 5. We stellen criteria op voor behoudswaardige graven en maken een lijst behoudswaardige graven.

Financiële consequenties: Totaal Onderhoud begraafplaatsen kwaliteitsniveau B (huidig niveau) Paden niveau B Uitbreiden Onderhouden niet geruimde graven Haalbaarheidsonderzoek Toevoegen bloemenmengsel Lijst behoudenswaardige graven Totaal

Beheer kosten per jaar € 190.000

PM € 250.000

Investeringen (eenmalig)

€ 77.375 € 240.500

€ 25.000

PM € 440.000

€ 32.500 € 50.000 € 425.375

N.b: er liggen geen kostenramingen onder deze bedragen ten grondslag. Alles is op aannames gestoeld

Financiële consequenties: Totaal Huidige begrote kosten

€ 547.900

Huidige begrote inkomsten

€ 333.616

Kostendekking

61%

Bij doorgang van alle kaders Nieuwe kosten*

€ 815.420

Huidige inkomsten

€ 333.616

Kostendekking

41%

* Inclusief kapitaallasten investeringen

Financiële consequenties: Kwaliteitsniveau (1) Kader Huidige kwaliteitsniveau (B) behouden, waarbij (kleine) investeringen moeten worden gedaan om het kwaliteitsniveau overal te behalen.

Huidige situatie ▪ 1 begraafplaats voldoet op delen niet aan kwaliteitsniveau B. ▪ 10 begraafplaatsen voldoen op delen niet aan kwaliteitsniveau A.

Financiële consequenties

Kosten beheer

Kwaliteitsniveau B

Kwaliteitsniveau A

Blijft gelijk = € 190.000

+25% € 237.500

Financiële consequenties: Kwaliteitsniveau (2) Huidige situatie ▪ De paden voldoen op 4 begraafplaatsen niet aan kwaliteitsniveau B en op 9 begraafplaatsen niet aan kwaliteitsniveau A.

Financiële consequenties

Investeringen paden Aantal m2* Totale kosten*

Kwaliteitsniveau B

Kwaliteitsniveau A

€50 tot €105 euro p.m2 1.000 m² € 77.375

€50 tot €105 euro p.m2 2.000 m² € 154.750

*Ervan uitgaande dat alle paden op de desbetreffende begraafplaats vervangen moeten worden. In de praktijk zal dit niet altijd het geval zijn. Fictief aantal 50% grind en 50% klinkerpad

Financiële consequenties: Kwaliteitsniveau (3) Kader Huidige kwaliteitsniveau (B) behouden, waarbij (kleine) investeringen moeten worden gedaan om het kwaliteitsniveau overal te behalen.

Wenst uw raad vast te houden aan het gestelde kader? Ja/Nee

Financiële consequenties: Uitbreiden boven ruimen (1) Kader We verkiezen uitbreiden boven ruimen. Mocht uitbreiden niet mogelijk zijn, dan wordt er gekeken naar inbreiden van delen van de begraafplaats. Gevolgen:

▪ Door uitbreiding blijft het te onderhouden oppervlak toenemen, waardoor de kosten voor het beheer en onderhoud van de begraafplaatsen toeneemt. ▪ De kosten voor het onderhoud van graven waarvan de graftermijn is verlopen zijn voor de gemeente. ▪ Particuliere graven worden voor een langere termijn uitgegeven (40, 60 of 80 jaar).

▪ Het tarief voor een graf neemt toe als het gevolg van het uitgeven van graven met langere termijnen. ▪ Grafstenen raken in verval, wat leidt tot hoge herstelkosten, gevaarlijke situaties en een lagere beeldkwaliteit.

Financiële consequenties: Uitbreiden boven ruimen (2) Financiële consequenties Kosten na verlopen graftermijn.

500 graven (aanname) Kosten onderhoud niet geruimd graf per jaar Kosten per graf (60 jaar in stand) Kosten beheer 10.000 niet geruimde graven, per jaar Kosten beheer 10.000 niet geruimde graven, komende 60 jaar

Uitbreiden € 112.500

Ruimen € 262.500

€ 25,-

N.v.t.

€1.500,€ 250.000

N.v.t. N.v.t

€ 15.000.000

N.v.t

Financiële consequenties: Uitbreiden boven ruimen (3) Kader We verkiezen uitbreiden boven ruimen. Mocht uitbreiden niet mogelijk zijn, dan wordt er gekeken naar inbreiden van delen van de begraafplaats.

Advies Ruimen (ondergronds en bovengronds) de voorkeur te geven boven uitbreiden, als er sprake is van een gebrek aan ruimte, onder de volgende voorwaarde: (dit is in lijn met het huidige beleid) ▪ Op verzoek van de rechthebbende (ook bij geen gebrek aan ruimte). ▪ Na het verlopen van een graftermijn voor zowel particuliere als algemene graven. ▪ Als er geen rechthebbende meer bekend is. ▪ In het geval van een gevaarlijke situatie als gevolg van een vervallen grafmonument.

Wenst uw raad vast te houden aan het gestelde kader? Ja/Nee

Financiële consequenties: Aanbod (1) Kader We onderzoeken of er een verbreding van het huidige aanbod mogelijk is. Om inzicht te krijgen in de (on)mogelijkheden voor natuur(lijk) begraven in de gemeente Borsele is een haalbaarheidsonderzoek nodig.

Kosten haalbaarheidsonderzoek € 15.000 tot € 25.000 Doorlooptijd: 3 tot 6 maanden

*Petitie natuurbegraven Zeeland *Koppelkansen met Sloerandvisie

Financiële consequenties: Aanbod (2) Kader We onderzoeken of er een verbreding van het huidige aanbod mogelijk is.

Wenst uw raad vast te houden aan het gestelde kader? Ja/Nee

Financiële consequenties: Inrichting lege grasvelden (1) Kader We richten ‘lege’ grafvelden klimaat- en onderhoudsvriendelijk in.

Financiële consequenties Bloemenmengsel

Kosten beheer* Investeringen* Beeldkwaliteit

-10% tot -20% €32.500 +/-

*Uitgaande van 13 begraafplaatsen, per begraafplaats 250m² * € 10,- per m²

▪ Gebruik bloemenmengsel in verleden niet succesvol ▪ Minder maaien leidt tot minder schade aan grafmonumenten.

Financiële consequenties: Inrichting lege grafvelden (2) Kader We richten ‘lege’ grafvelden klimaat- en onderhoudsvriendelijk in.

Wenst uw raad vast te houden aan het gestelde kader? Ja/Nee

Financiële consequenties: Actualiseren lijst behoudenswaardige graven

Kader We actualiseren de lijst van behoudenswaardige graven

Financiële consequenties Totale (eenmalige) kosten: € 25.000 - € 50.000 ▪ Kosten opstellen criteria behoudswaardige graven: € 7.500 ▪ Kosten beoordelen graven: € 15.000 - € 40.000* ▪ Kosten administratie: € 2.500 Doorlooptijd: 3 tot 6 maanden** *Uit te voeren door expert, afhankelijk aantal graven **Afhankelijk van beschikbaarheid expert

▪ Leidt tot structurele kosten voor onderhouden behoudenswaardige graven.

Financiële consequenties: Actualiseren lijst behoudenswaardige graven(2)

Kader We actualiseren de lijst van behoudenswaardige graven

Wenst uw raad vast te houden aan het gestelde kader? Ja/Nee

Inleiding kerkelijke begraafplaatsen

6 kerkelijke begraafplaatsen in de gemeente Borsele ▪ Heinkenszand, Kerkdreef 6 ▪ ’s-Heerenhoek, Deken Holtkampstraat 2 ▪ Kwadendamme, Johan Frisostraat 7 ▪ Lewedorp, Burgemeester Lewestraat 13 ▪ Nieuwdorp, Kasteelweg

▪ Ovezande, Kerkplein/Nieuwstraat Totale capaciteit ruim 2000 graven In 1965 is al eens een begraafplaats overgenomen van de parochie. Dit gaat om de gemeentelijke begraafplaats in Ovezande.

Kaders kerkelijke begraafplaatsen

Aan de hand van stellingen willen we horen wat uw mening is met betrekking tot: ▪ Overname ▪ Regelgeving ▪ Onderhoud Uitgangspunten: ▪ Er wordt ingezet op het behoud van de huidige vrijwilligers. ▪ Indien de kerkelijke begraafplaats eigendom van de gemeente wordt, geldt bij uitgifte van nieuwe graven de gemeentelijke regelgeving. Voor graven die reeds zijn uitgegeven blijft de kerkelijke regelgeving van toepassing

Vervolgvraag: Overname begraafplaats (1) Stelling De kosten die gemoeid gaan met de overname van een kerkelijke begraafplaats dienen in rekening te worden gebracht bij de parochie. Mogelijke kosten zijn: ▪ Kosten voor actualiseren administratie en administratiesysteem. ▪ Kosten voor achterstallig onderhoud. ▪ Aanpassen van de begraafplaatsen aan gemeentelijke beheergroepen.

Overname begraafplaats Stelling

1. We nemen kerkelijke begraafplaatsen alleen over (geheel of gedeeltelijk) als het eigendom overgaat naar de gemeente.

2. We nemen kerkelijke begraafplaatsen alleen over (geheel of gedeeltelijk) als het eigendom bij de kerk blijft.

Overname begraafplaats Stelling De gemeente moet de zeggenschap krijgen om een kerkelijke begraafplaats te sluiten. Hierdoor is het niet meer mogelijk om een nieuw graf af te nemen, bijzettingen in bestaande graven zijn wel mogelijk. ▪ Eens ▪ Oneens

Overname onder voorwaarden Stelling Bij het overnemen van een kerkelijke begraafplaats mag de gemeente één of meerdere van onderstaande voorwaarden stellen? 1. Beschikbare capaciteit (Minimum stellen aan beschikbare capaciteit uitgedrukt in jaren) 2. Begraafbehoefte (Minimum stellen aan jaarlijkse vraag) 3. Kwaliteitsniveau (Eisen stellen aan minimum staat van onderhoud + beeldkwaliteit) 4. Status van administratie (Eisen stellen aan mate van actualiteit en wijze van documentatie)

Overnemen elementen begraafplaatsbeheer Stelling Het is mogelijk om elementen (onderhoud, beheer of administratie) van het begraafplaatsbeheer over te dragen aan de gemeente (geheel of gedeeltelijk). ▪ Eens ▪ Oneens

Vervolgvraag: Overnemen elementen begraafplaatsbeheer Stelling Mocht u kiezen voor het overnemen van elementen van begraafplaatsbeheer. Wenst uw raad de kosten hiervan door te belasten aan de kerk? ▪ Geheel ▪ Gedeeltelijk ▪ Niet

Onderhoud Stelling 1. Het huidige onderhoudsniveau wordt behouden, ook als dit niet in lijn ligt met het door de gemeente gestelde niveau.

2. Het huidige onderhoudsniveau wordt aangepast aan het door de gemeente gestelde niveau (B).

Overname Gemeenten zijn wettelijk niet verplicht om kerkelijke begraafplaatsen over te nemen.

Stelling

1. We nemen kerkelijke begraafplaatsen over (geheel of gedeeltelijk).

2. We nemen de kerkelijke begraafplaatsen alleen onder voorwaarden over (geheel of gedeeltelijk).

3. We nemen de kerkelijke begraafplaatsen niet over.

Vervolg - Uitwerking kaders kerkelijke begraafplaats(en). - Uitwerking gemeentelijk begraafbeleid.

Heeft u nog vragen ?