Definitieve presentatie Inforaad Afvalbeleid

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Informatiebijeenkomst raad

Evaluatie nascheiding en toekomstig afvalbeheerbeleid 28 OKTOBER 2025

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Doel bijeenkomst Informeren Raad  Evaluatie nascheiding  Toekomstig afvalbeheerbeleid Raadscyclus  Januari 2026: Kaderstellende raadsvergadering  Februari 2026: Besluit krediet beschikbaar stellen voor organisatie capaciteit  Mei/juni 2026: Besluit participatie traject/communicatieplan//PMD inzameling/uitwerking  Mei/juni 2027: Besluit tarieven/verordening

2

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Evaluatie nascheiding  In 2020 gestart met nascheiding.  De keuze voor nascheiding was destijds gebaseerd:  Service  VANG-doelstelling  Efficiëntie/CO2  Financieel  In 2023 is het contract met de AVR verlengd tot eind 2027

3

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Evaluatie nascheiding Algemeen  Qua dienstverlening weinig klachten.  Geen vervuiling ingezamelde grondstoffen + geen afkeur PMD.  Geen volle openbare prullenbakken, illegalen dumpingen en geen zwerfafval probleem.

Milieu  VANG-doelstelling 2021: 259 kg restafval per inwoner.  VANG-doelstelling 2024: 201 kg restafval per inwoner.  Reductie restafval 2021 - 2024: 59 kg per inwoner (circa 22,5%). AVR  Het doel van 25 kg herwonnen PMD per inwoner is niet gehaald. Is blijven steken op 10 - 16 kg PMD per inwoner.  Oorzaken: brand AVR en marktomstandigheden

4

Actuele ontwikkeling: Nieuwe Ketenovereenkomst Verpakkingen

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

 Werking nieuwe Ketenovereenkomst Verpakkingen Bronscheiden PMD:  Kwaliteit PMD is van invloed op vergoeding.  Kwaliteitsmetingen.  Vervuiling leidt tot lagere vergoeding, of zelfs afkeuring zonder vergoeding.

 Vergoedingen:  Bronscheiden PMD o.b.v. vergoedingsstaffel (zie figuur)  Nascheiden PMD: € 17,26 per ton restafval in 2026  Vergoedingen 2027 en 2028 geïndexeerd  Vergoedingen 2029 o.b.v. nieuw kostenonderzoek

 Boodschap: Kwaliteit van PMD is van groot belang

Disclaimer: Met de kennis van nu

5

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Actuele ontwikkeling: Sterke stijging belasting op verbranden afval  Belastingplan 2026 (o.a.):  Verhoging Afvalstoffenbelasting (Wbm)  Verhoging CO2-heffing voor verbranden (rest)afval in NL  Gevolgen:  Kosten afvalverbranding stijgen fors  Doorberekend aan gemeenten en huishoudens  Boodschap: Sterke prikkel verbeteren afvalscheiding en beperken restafval  Uitgangspunten en aannames berekening:  Bij gelijkblijvende hoeveelheid restafval gemeente Borsele

Ontwikkeling heffingen verbranden restafval (HRA +GHA) Borsele 2024 -2030 ₂ Wbm ₂ CO -heffing HRA CO -heffing GHA

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

€ 39

€ 40

€ 41

€ 65

€ 90

€ 100

€ 110

€0

€0

€5

€ 17

€ 36

€ 57

€ 80

€0

€0

€6

€ 21

€ 44

€ 69

€ 97

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Heffing per huishouden

€ 17

€ 17

€ 19

€ 35

€ 54

€ 67

€ 81

Verhoging t.o.v. Nulsituatie 2024

0%

1%

17%

112%

225%

305%

390%

6

Nut en noodzaak verandering afvalbeheerbeleid

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

 Nut en noodzaak verandering afvalbeheerbeleid  Realisatie VANG-doelstelling bij nascheiding blijft achter.  Steeds meer nadruk op de kwaliteit van ingezamelde grondstoffen.  Stijgende belasting op verbranding (rest)afval maakt ingrijpen noodzakelijk.

 Aflopend contract = keuzemoment  Afvalbeheerbeleid gemeenten Zeeland:  Gemeente Reimerswaal is per 2023 gestopt met nascheiding.  Gemeente Terneuzen stopt 2028 met nascheiding.  Alleen gemeenten Borsele en Noord-Beveland zouden dan nog gebruik maken van nascheiding.

7

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Wettelijke kaders en doelstellingen  Wettelijke zorgplicht (Wet Milieubeheer)

 Naar een circulaire economie:  Het grondstoffenakkoord en VANG-doelstelling  Landelijk programma Nederland Circulair  Het 7R-model en de ladder van Lansink  Producentenverantwoordelijkheid

8

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Sturingsinstrumenten

9

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Toekomstig afvalbeheerbeleid Een belangrijk afwegingskader is de afvaldriehoek

 Verschillende mogelijkheden:  Laagfrequent inzamelen  Diftar op gewicht  Diftar op frequentie  Omgekeerd inzamelen

 Belangrijke overwegingen:  Systeem  Lokale en Regionale context  Goede communicatiestrategie.

10

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Model: Laagfrequent inzamelen Kern: Restafval wordt minder vaak ingezameld  Voordelen:  Lage invoeringskosten (bestaande containers blijven bruikbaar).  Eenvoudig uit te leggen aan inwoners.  Directe prikkel om afval beter te scheiden.

 Nadelen:  Geur- en hygiëneproblemen bij langere opslag van restafval.  Kans op bijplaatsingen en zwerfafval.  Lastig voor grote huishoudens of gezinnen.  Flankerende maatregelen nodig (medische/luierinzameling).  Niet toekomstgericht.

11

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Model: Diftar op gewicht Kern: Inwoners betalen per kilo restafval dat zij aanbieden.

 Voordelen:  Zeer eerlijke kostenverdeling: vervuiler betaalt.  Sterke financiële prikkel om goed te scheiden.  Stimuleert preventie van restafval.

 Nadelen:  Complexe en dure weeginfrastructuur nodig (storingsgevoelig).  Ontwijkgedrag (bijv. afval bij buren in de container).  Bezwaren op nota’s (Sabewa).  Vereist digitale registratie (chips, systeemkoppelingen).

12

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Model: Diftar op frequentie Kern: Inwoners betalen per keer dat zij restafval aanbieden.  Voordelen:  Eenvoudig en duidelijk voor inwoners.  Lagere invoeringskosten dan diftar op gewicht.  Goede balans tussen financiële prikkel en uitvoerbaarheid.  Sluit aan bij de praktijk in veel Zeeuwse gemeenten (regionale lijn).  Nadelen:  Minder fijnmazig dan diftar op gewicht (grote of zware containers kosten evenveel als kleine).  Vereist digitale registratie (chips, systeemkoppelingen).  Negatieve neveneffecten, ontwijkgedrag, openbare prullenbakken.

13

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Model: Omgekeerd inzamelen Kern: Herbruikbare stromen (GFT, PMD, papier) dichtbij huis, restafval naar verzamelcontainers.

 Voordelen:  Stimuleert scheiding bij de bron.  Minder restafval doordat inwoners bewust keuzes maken.  Past goed in stedelijke gebieden met veel hoogbouw.

 Nadelen:  Restafval wegbrengen is minder gebruiksvriendelijk.  Kans op bijplaatsingen/zwerfafval rond containers.  Hoge investeringskosten in ondergrondse containers.  Weerstand.

14

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Logische optie? Gelet op de actuele landelijke ontwikkelingen, het afvalbeheerbeleid van andere Zeeuwse-gemeenten en de geografische kenmerken van gemeente Borsele zou diftar (frequentie) met PMD-bronscheiding in zakken een logische optie kunnen zijn.      

Stimuleert inwoners om hun restafval beter te scheiden in grondstoffen. Vergroot de kans om de VANG-doelstelling te realiseren. Toekomstgericht; kan later bijsturen op frequentie of tarieven. Stijgende belasting op verbranding (rest)afval. Sluit aan bij de landelijke nadruk op CO₂-reductie en hoogwaardige grondstoffen. Sluit aan bij de trend in Zeeland.

15

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Randvoorwaarden diftar         

Invoeren PMD-inzameling. Gechipte containers. Huisvuilauto’s uitrusten met chiplezers. Digitale infrastructuur voor registratie en monitoring (software). Betrouwbare koppelingen met de BAG. Integratie met systemen van Sabewa voor een correcte financiële afhandeling. Aandacht voor mogelijke neveneffecten van Diftar: openbare prullenbakken, dumpingen en zwerfafval. Capaciteit ambtelijke organisatie. Betrokken(heid) inwoners: Communicatie, begeleiding en draagvlak zijn cruciaal (participatie en communicatie).

16

Diftar: Uitgangspunten, keuzes en benaderingswijze

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

 Uitgangspunten en keuzes bepaling tarieven (bij start Diftar)  Benaderingswijze tarieven Diftar  Evaluatie diftar en verkennen optimalisatie

17

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Quickscan invoeren Diftar IPR Normag

18

Quickscan invoeren Diftar: Onderzoeksmethodiek

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

 Methodiek:  Huidige situatie  Nulsituatie (genormaliseerd)  Vergelijking Nulsituatie en scenario Diftar (incl. varianten) = Verschillenanalyse  Scope:  Quickscan  Dienstverlening: restafval + GFT + PMD (+OPK)  Alleen de dienstverlening + voorzieningen (en kosten) zijn meegenomen die voor de vergelijking relevant zijn.  Beide modellen:  Kosten:  Verwerkingstarieven + tarieven externe logistieke dienstverlening.  Heffingen o.b.v. 2030.  Tarieven mens en materieel (genormeerd).  Logistieke dienstverlening (cf. huidige productie mens en materieel).  Kosten inzamelmiddelen (rente, afschrijving en onderhoud).  Vergoeding PMD o.b.v. 70 - 85% Verpact (nieuwe KTO).

19

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Quickscan invoeren Diftar: model Nulsituatie  Milieu (afvalhoeveelheden):  Stoppen met bedrijfsafval: 114 ton minder afval, waarvan 64 ton fijn restafval Afvalhoeveelheden (kg per inwoner)

 Dienstverlening:  Restafval laagbouw  Restafval hoogbouw  GFT laagbouw  GFT hoogbouw  OPK hoogbouw

2024

Nulsituatie

Versie 1.2

Totaal ingezameld restafval

201

197

Fijn restafval

173

169

Grof restafval

28

28

Totale hoeveelheid grondstoffen

491

490

waarvan nagescheiden PMD

10

16

Totale hoeveelheid in Borsele

692

687

Afvalscheidingsresultaat

72%

74%

Bron: CBS en afvalregistratie Borsele'23-'24

20

Quickscan invoeren Diftar: Model Diftar + bronscheiding PMD

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

 Uitgangspunten:  Inzamelen PMD met behulp van zakken.  Huishoudens worden afgerekend o.b.v. het aantal aanbiedingen restafval.  1 x per 2 weken restafval inzamelen aan huis.  Dienstverlening:  Restafval laagbouw: grijze minicontainer met chip 1 x per 2 weken (26x/jaar).  PMD: 9.930 huishoudens met plastic zakken 1 x per 2 weken (26x/jaar) inclusief distributie gratis plastic zakken.  Milieu (afvalhoeveelheden):  Te verwachten effect op basis van referentiegemeenten (Diftar-effect gemeente Reimerswaal).  Kosten:  Chips containers.  Chiplezers inzamelvoertuigen.  Softwaresysteem containerregistratie.  Projectkosten (eenmalig).

21

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Quickscan invoeren Diftar: Businesscase  Eindresultaat:  Inzicht in investering, exploitatiekosten en milieueffecten.  In ‘going concern’ situatie.  Boodschap:  Geen spectaculair financieel voordeel , vooral veel duurzaamheidswinst.  Voorkomen verhogen Afvalstoffenheffing (bandbreedte € 5 en € 10)

Disclaimer: met de kennis van nu

22

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Quickscan invoeren Diftar: Projectkosten Indicatie implementatie- c.q. projectkosten.  Ambtelijke capaciteit  Inhuur expertise Keuze? Toerekenen aan afvalstoffenheffing of eenmalig dekken uit weerstandsvermogen

Projectkosten Scenario: Diftar+bronPMD Voorbereidingskosten Voorbereidingskosten ondergrondse containers (VAT*) Voorbereidingskosten minicontainers (VAT*) Inningen Communicatie

€ 161.500 €0 € 25.000 € 30.000 € 75.000

Totaal start, aanloop en implementatiekosten (eenmalig) Per huishouden 9.930 huishoudens Per huishouden per jaar in planperiode (2jr)

€ 291.500 € 29,4 € 14,7

* VAT =voorbereiding, advies/administratie en toezicht

23

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Doorkijk 2030 en traject Jan 2028 Start PMD-inzameling en Diftar tweewekelijks

Voorbereiding

Jan 2030 Start Diftar vierwekelijks

Nazorg

Voorbereiding

2026

2030

Feb 2026 Beschikbaar stellen krediet organisatie capaciteit Jan 2026 Kaderstellende raad

Mei/juni 2026 besluit communicatie participatie en uitwerking

Mei/Juni 2027 Besluit tarieven en verordeningen

Vangdoelstelling 138 Kilo

Mei/Juni 2028 Evaluatie en besluit Diftar vierwekelijks

Vangdoelstelling 133 Kilo 24

In dit groene vak geen tekst of afbeelding plaatsen.

Dank voor uw aandacht! Afsluiting: WTTK en rondvraag 25