Deel 1 pres gemeenteraad 21 april 2022 Antea DEF

Naar een omgevingsvisie voor Borsele Bijpraatmoment gemeenteraad 21 april 2022

Inhoud •

Introductie

•

Aanpak/proces omgevingsvisie

•

Relatie met Toekomstvisie

•

Stand van zaken

•

Vervolg en sluiting

Doel omgevingsvisietraject Borsele De omgevingsvisie is straks dé visie waarin al het beleid van de gemeente Borsele op het gebied van de fysieke leefomgeving samenkomt. De leefomgeving komt centraal te staan en de visie wordt op integrale en uitnodigende wijze vormgegeven, in samenhang met onder andere het sociale domein.

Wat is een omgevingsvisie niet?

Géén blauwdruk van de toekomstige inrichting/ ontwikkeling Géén gedetailleerde beschrijving van wat wel/niet mag Niet juridisch bindend voor inwoners/bedrijven (-> Omgevingsplan) Géén concreet uitvoeringsdocument (-> thematische of gebiedsgerichte programma’s).

Wat is een omgevingsvisie wel?

Strategische visie voor de lange termijn Visie voor de gehele fysieke leefomgeving

Eén visie per gemeente voor het hele grondgebied Verplicht voor gemeente Bindend voor gemeente Opgesteld in samenspraak met samenleving

Het eindproduct

Bijpraat moment 15 juli

Bijpraat moment 21 april

Consultatie raad 14 okt.

Raadsessies

Vaststelling omgevingsvisie

Keuzesessie juni Try-out

Relatie met Toekomstvisie Toekomstvisie: -

-

Traject t/m december 2021 Toekomstperspectief (scope) - Ruimtelijk - Sociaal - Bestuurlijk(e) samenwerking Inspiratiedocument voor verkiezingen Scenariogericht

Omgevingsvisie: -

Fysieke leefomgeving (scope) Vast te stellen door nieuwe gemeenteraad Basis voor programma’s en omgevingsplan

“Zwaluwstaarten” / interactie: • •

Beleidsinventarisatie vanuit OV Gesprekken/dialoog met adviesraden en dorpsraden vanuit TV

Beleid in beeld De winkel blijft open tijdens de verbouwing… -

-

Selectie relevant beleid voor fysieke leefomgeving Ruim 50 beleidsstukken Analyseren en filteren: - Visie-programma-plan - Actualiteit - Lacunes/ Tegenstrijdigheden - Deelgebieden Nadenken/bepalen structuur/kapstok voor lopende en toekomstige beleidsontwikkelingen (“Beleidshuis”)

Bestaande beleidsdoelen: •

• • •

Beleid in sterke mate gericht op behoud en versterking van de bestaande Borselse kernkwaliteiten (een gezond leefklimaat, sterke agrarische sector, relatief goed openbaar vervoer in de kernen, etc.) Beperkt beleid gericht op ontwikkeling van nieuw programma. Wel beleidsmatige aandacht voor nieuwe uitdagingen (energietransitie, landbouwtransitie, klimaatadaptatie) Onvoldoende beeld op de monitoring van de beleidsdoelen.

Ingrediënten omgevingsvisie

1. Beleidsambities

Confrontatie tussen wens en werkelijkheid Keuzes maken!

Integraal omgevingsbeleid Meer dan de som der delen

Ingrediënten: participatietraject Interviews: • Juni 2021 • 19 stakeholders gesproken • Vragen gericht op: • Toekomstige (maatschappelijke) opgaven en uitdagingen • Beleid en opvattingen • Raakvlakken, conflicten, koppelkansen andere beleidsthema’s • Rol, samenwerking en eigen bijdrage • Aandachtpunten

Enquête inwonerspanel • Mei / juni 2021 • Respons 62% (285 pers.) • Vragen gericht op: • Kwaliteiten van Borsele (trots) en verbeterpunten • Duurzaamheid en klimaat • Wonen in Borsele • Leefbaarheid • Milieu en economie • Open, gesloten vragen dilemma’s en stellingen

Publieksbijeenkomsten • April 2022 • 2 bijeenkomsten • 4 thema’s: • Hoe maken we samen Borsele klimaatbestendig en duurzaam? • Hoe blijft Borsele een fijne gemeente om te wonen? • Hoe zetten we Borsele economische en recreatief op de kaart? • Hoe houden we Borsele mooi?

Consultatie gemeenteraad • Oktober 2021 • Thema’s • Beleid • Trends en ontwikkelingen • Opgaven • Aandachtspunten • Herkent u zich in de genoemde trends en ontwikkelingen? • Herkent u zich in opgaven die op ons afkomen? • Welke knelpunten en kansen ziet u?

Bevindingen interviews (hoofdlijnen)

Bevindingen interviews (hoofdlijnen)

Bevindingen enquête (of hoofdlijnen)

Kwaliteiten van Borsele (trots): •

Rust en ruimte

•

Natuur/groen/landschap.

•

Mooie dorpen/dorpse leven/saamhorigheid

Verbeterpunten om de leefomgeving van Borsele nog mooier, beter of gezonder te maken: •

Oplossen problemen met verkeer/verkeersveiligheid, bijvoorbeeld geluidsoverlast, te snel rijden, onveilige

kruisingen, te weinig fietspaden. •

Een supermarkt erbij

•

Meer natuur/groen

•

Meer woningen/meer starterswoningen

Bevindingen enquête: Duurzaamheid en klimaat

Bevindingen enquête: Wonen in Borsele Dilemma 1: Groeien of niet?

Dilemma 2: Nieuwbouw binnen dorpsgrenzen of landelijk gebied?

Dilemma 3: Huisvesting arbeidsmigranten?

Bevindingen enquête: Leefbaarheid

Bevindingen enquête: Milieu en economie Toekomst bedrijventerreinen

Balans tussen economie en gezonde leefomgeving

Bevindingen publieksbijeenkomsten Hoe maken we samen Borsele klimaatbestendig en duurzaam? ✓ Duurzaamheid moet leidend zijn bij de keuzes van de gemeente. ✓ Gemeente moet aanjager zijn: stimuleren, faciliteren. Biodiversiteit moet verplicht voorgeschreven worden en verstening tegengegaan. ✓ Vraagt echt om een andere mindset bij de gemeente. Ondernemers en burgers willen wel, maar regels laten het niet toe. Het gaat niet om regels, maar om waarden. Laat de maatschappij ook zelf ideeën najagen over verduurzaming.

✓ De overheid is aan zet bij collectieve systemen. Anderzijds is elke inwoner medeverantwoordelijk. ✓ Lef en moed tonen, de lat hoog leggen en op hoge ambities inzetten. Nu is het moment om duidelijke regels te stellen door externe extreme prikkels. ✓ Gedragsverandering wordt als belangrijk gezien, oude gewoontes veranderen.

✓ Je kunt mensen niet verplichten te verduurzamen. Zeker mensen met kleinere portemonnee.

✓ Stimuleren door subsidies aan te bieden, bv voor groene daken. Laat dit in de welstand toe.

✓ Een nieuwe kerncentrale roept verdeeldheid op. Een waterstoffabriek wordt met meer enthousiasme onthaald.

✓ Het goede voorbeeld geven in openbaar gebied.

✓ Niet overal in Borsele kunnen wind- en zonneparken. Liever niet op landbouwgronden. In/tegen Sloegebied en vooral op daken moet het wel kunnen. ✓ Kleine windmolentjes dragen niet wezenlijk bij. Eén windturbine per dorp is een wezenlijke bijdrage.

✓ Integraal bekijken: klimaatadaptatie en circulariteit standaard meenemen in de wetgeving. Beleid moet niet in strijd zijn met klimaatmaatregelen. ✓ Samenwerken met zowel andere organisaties als met andere gemeenten.

Bevindingen publieksbijeenkomsten Hoe blijft Borsele een fijne gemeente om te wonen? ✓ Overal tekorten aan woningen, vooral voor starters. Het wordt écht steeds moeilijker een woning te vinden. Dus: bouwen, maar wél met behoud van het dorpse karakter. ✓ Meer ruimte voor creatieve vormen van bouwen, minder regeltjes (laatste staat al jaren in alle verkiezingsprogramma’s!) ✓ We mogen best wat meer toestaan over hoe woningen eruit zien. Niet alleen maar woningen bouwen die overal in het land gebouwd worden. Niet alleen maar dezelfde woningen.

✓ Mensen hebben per dorp écht iets nodig waar gemeenschappelijk dingen gedaan kunnen worden. ✓ Bereikbaarheid is misschien belangrijker: zorg dat mensen toegang hebben tot voorzieningen, ook in andere dorpen. ✓ Overwegend voorkeur om ook in kleine kernen te bouwen i.v.m. het behoud van de leefbaarheid en voorzieningen ✓ Flexibel bouwen vergroot de doorstroming.

✓ Slim bouwen: zorg dat gebouwen multifunctioneel zijn (of makkelijk omgebouwd kunnen worden)

✓ Controle hebben/houden dat woningen door de juiste doelgroep bewoond blijft worden.

✓ We kunnen morgen overal beginnen met woningbouw, maar gemeente moet wel willen! Actie is nodig!

✓ Woonplicht bij het kopen van bouwgrond of een bestaande woning.

✓ Voorzieningen willen we graag behouden zo lang het kan. Maar mensen snappen dat dat niet altijd overal kan. Breder functioneel opzetten van voorzieningen (zodat voorzieningen kunnen combineren). ✓ Voorzieningen stabiliseren en waar mogelijk uitbouwen. Niet eenzijdig beslissen over sluiting, maak het bespreekbaar.

✓ Eigen of voormalige inwoners moeten als eerst recht hebben op een woning. ✓ Behoud van rust, ruimte en natuur in het buitengebied.

Bevindingen publieksbijeenkomsten Hoe zetten we Borsele economisch en recreatief op de kaart? ✓ Toerisme wordt belangrijk gevonden, en mensen willen best dat er meer toerisme mogelijk gemaakt wordt. Maar: Borsele moet wel Borsele blijven (met rust en ruimte).

✓ Er moeten geen nieuwe grootschalige recreatieve ontwikkelingen komen. Wel moeten we als gemeente diversiteit aanbieden of te profileren (zoals op duurzaamheid).

✓ Aandachtspunten: • Geen generiek massatoerisme. • Toerisme ondergeschikt aan karakter van Borsele (kleinschalig, rust) • Verkeerveiligheid i.c.m. toerisme. De kleine smalle wegen leiden tot knelpunten.

✓ Mensen van buiten Borsele mogen komen recreëren, bij voorkeur als de recreant rust zoekt en op zoek is naar extensieve recreatie. Aan deze profilering wordt gewerkt.

✓ Er moet ontwikkelruimte zijn voor ontwikkeling van bestaande bedrijvigheid. Nu jagen we bedrijven weg. ✓ Maar: geen nieuwe grootschalige bedrijvigheid. Groeiende bedrijven met positieve binding met dorp moeten de ruimte krijgen. ✓ Arbeidsmigranten zijn nodig. • Seizoenarbeiders het beste op het bedrijf zelf huisvesten. Per bedrijf dan alleen wat het bedrijf zelf nodig heeft. • Kenniswerkers zijn hier langer: die zien we graag integreren. ✓ Er is goede huisvesting nodig voor arbeidsmigranten. In de kern kan het de leefbaarheid aantasten door een weinig flexibele houding van de gemeente. Dit kan voorkomen worden als de gemeente huisvesting beter faciliteert.

✓ Horeca voor extensieve recreatie is beperkt, maak hier ruimte voor en faciliteer het. ✓ Intensivering van fietsrecreatie door nieuwe fietsroutes te realiseren en verbeteren van voorzieningen langs routes is ook welkom. Nieuwe fietsroutes kan ook een faciliterende rol bieden bij het geven aan bekendheid van het landschapspark. ✓ Benut koppelkansen op het gebied van recreatie en landbouw (voedseltransitie). Kan de gemeente dit faciliteren?

Bevindingen publieksbijeenkomsten Hoe houden we Borsele mooi? ✓ Het verhaal van het Borselse landschap behouden: • Uniek dat de indijkingsgeschiedenis zo duidelijk in beeld is. • Brede herbestemming van cultureel erfgoed om behoud mogelijk te maken. • (Bloem)dijken verfraaien het landschap. Bloemdijken zijn uniek. • Verschillende ontwikkelingen vormen een bedreiging voor het landschap van Borsele: hoogspanningsmasten, zonnepanelen en windmolens. ✓ Balans in ruimte tussen landschappelijke waarden, natuur, land- en tuinbouw, industrie en recreatie en toerisme. ✓ Slimme ideeën ontwikkelen die bijdragen aan de schoonheid van het Borselse landschap én winst opleveren voor economie, biodiversiteit, wisselpolders etc. ✓ Mensen betrekken bij het groen van Borsele, bijvoorbeeld door middel van voorlichting, voedselbossen, recreatie. ✓ Wat er nu is, moeten we behouden. Wat we toevoegen, moet passen in de omgeving

✓ Onze inwoners en de gemeenschapszin zijn het mooiste. Het leven verandert, de gemeente verandert, dus de mensen ook. De levendigheid moeten we in stand houden. ✓ Overkoepelend moeten we ervoor zorgen dat we meer behoud van bomen hebben die er nu zijn. ✓ Zorg dat het cultureel erfgoed, zoals kerktorens en oude boerderijen, behouden blijft (met komst van het energielandschap en woningbouw). De gemeente moet hiervoor zeer bereidwillig zijn (o.a. financieel). ✓ De uitbreiding van bedrijven(terreinen) en woningbouw is een bedreiging voor het buitengebied. Echter bieden bedrijven werkgelegenheid. Concentreren zou hiervoor een oplossing kunnen zijn. ✓ Wanneer er wordt nagedacht over nieuwbouw in het buitengebied, dan hoeft er niet persé vastgehouden te worden aan de oude bouwstijl. ✓ De gemeente moet meer bepalen hoeveel % van het buitengebied we besteden aan welke invulling (industrie, wonen, recreatie, groen) ✓ In de toekomst moeten we duurzame landbouw en diversiteit in functies meer stimuleren, nu is het erg monofunctioneel.

Vervolg IJkmomenten: • 21 april 2022:

Bijpraatmoment nieuwe gemeenteraad

• 9 juni 2022:

Keuzesessie gemeenteraad Opstellen omgevingsvisie

• Najaar 2022:

Try-out gemeenteraad Tervisielegging

• December 2022: Vaststelling omgevingsvisie

Vragen?