9. Voorstel instemmen procesbeschrijving energietransitie en leefkwaliteit

Zaaknummer: Z22.021500

Raadsvoorstel

*Z027DAFF1CE*

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

9 2 februari 2023 Burgemeester Dijksterhuis

Onderwerp

Procesbeschrijving grootschalige energietransitie en leefkwaliteit Borsele

Geachte raad, Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor.

RAADSVOORSTEL

VOORSTEL Wij stellen u voor om: 1. In te stemmen met het opstellen van een procesbeschrijving voor het vertegenwoordigen van de belangen van inwoners, ondernemers en andere stakeholders binnen de gemeentegrenzen van Borsele, ten aanzien van kernenergie, grootschalige energietransitie en ter versterking van de leefkwaliteit in Borsele. 2. In te stemmen met de gevormde raadswerkgroep en het laten opstellen van de procesbeschrijving door het college in overleg met de raadswerkgroep. 3. De opgestelde procesbeschrijving ter besluitvorming voor te leggen aan de raad. 4. Het college te laten handelen naar bevind van zaken en de proactieve wijze van handelen te continueren. AANLEIDING EN DOEL Op 15 december 2021 heeft het kabinet het coalitieakkoord ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst' gepresenteerd voor de regeerperiode 2021-2025. Hierin staat dat de kerncentrale Borssele langer openblijft en dat het kabinet de nodige stappen zet voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales.

Vanaf dat moment waren drie voorkeurslocaties in beeld voor de bouw van nieuwe kerncentrales, namelijk: - Eemshaven (gemeente Eemsmond) - Maasvlakte (gemeente Rotterdam) - Borssele (gemeente Borsele) Op 9 december 2022 heeft de minister van Energie en Klimaat in een brief aan de Tweede Kamer kenbaar gemaakt dat Borssele de voorkeurslocatie is voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales (zie bijlage 1). Voor de andere locaties betekent dat de Maasvlakte de Pagina 1 van 5

vergelijkingslocatie wordt en de Eemshaven als locatie afvalt. De minister van Infrastructuur en Waterstaat heeft op diezelfde dag ook een brief aan de Tweede Kamer gericht waarin hij met name ingaat op nucleair afval en veiligheid (zie bijlage 2). De minister van Energie en Klimaat wil eind 2024 een definitieve keuze maken over de locatie voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales. Zoals gebruikelijk bij grote infrastructurele projecten die van nationaal belang zijn, zal de keuze van de definitieve locatie voor de kerncentrales verlopen via het proces van een zogenaamde rijkscoördinatieregeling (RCR). Het Rijk neemt bij een project dat onder de RCR valt zelf het ruimtelijk besluit. Veel taken blijven bij rijkscoördinatie hetzelfde: - De initiatiefnemer zorgt voor een goede voorbereiding van het project. Hij zorgt voor het aanvragen van alle benodigde vergunningen en ontheffingen. - De vergunningen en ontheffingen (‘uitvoeringsbesluiten’) blijven de taak van de betreffende overheden. De gemeenten besluiten bijvoorbeeld zelf over de aangevraagde omgevingsvergunningen waarvoor zij verantwoordelijk zijn. Bij problemen met een uitvoeringsbesluit kan de minister zelf, na overleg met een andere minister, een besluit nemen. Concreet betekent dit dat het Rijk besluit of er twee nieuwe kerncentrales komen in de gemeente Borsele.

RAADSVOORSTEL

In de brief aan de Tweede Kamer staat ook dat het Rijk wil inzetten op een dialoog over de randvoorwaarden. Dat gaat in samenwerking met de gemeente en de provincie alsook met de bewoners en gebruikers van het gebied. Deze samenwerking zal vorm krijgen in een participatieplan dat het Rijk begin 2023 gereed wil hebben. Het participatieplan zal toezien op lokale inspraak, afspraken over in te zetten communicatiemiddelen en de rol- en taakverdeling tussen de verschillende overheden. Voor uw raad heeft het besluit van het Rijk consequenties op de korte termijn. Het betekent dat de komende twee jaar in het teken staat van de grootschalige energietransitie, kernenergie en de leefkwaliteit in Borsele. Om voortvarend van start te gaan, hoort daar een procesbeschrijving bij voor het behartigen van de belangen van de inwoners ter versterking van de leefkwaliteit in Borsele. Het kader van de procesbeschrijving is kernenergie, grootschalige energietransitie en leefkwaliteit in Borsele voor de periode 2023 t/m 2024. Uit uw midden is een werkgroep gevormd. Deze zal in overleg met ons de procesbeschrijving opstellen. Die leggen we vervolgens ter besluitvorming voor aan uw raad. In de raadswerkgroep is per fractie één lid vertegenwoordigd. Deze raadswerkgroep zal periodiek (een keer per twee maanden) bijeenkomen.

Daarnaast stellen wij u voor om samen met uw raad door te gaan op de proactieve wijze waarmee wij zijn gestart in 2022. Concreet betekent dit dat wij alles in werk stellen om de belangen van onze inwoners te behartigen vanuit onze eigen verantwoordelijkheid. Uiteraard infomeren wij u periodiek over de ontwikkelingen binnen dit dossier. Ook gaan wij verder met het versterken van de ambtelijke organisatie, zodat wij voldoende geëquipeerd zijn voor dit proces. Pagina 2 van 5

ARGUMENTEN In de onderstaande tabel hebben wij het procesverloop tot dusver, globaal in beeld gebracht. Datum 15-12-2021 01-07-2022

08-09-2022 03-10-2022 14/15-10-2022 08-11-2022 22-11-2022 29-11-2022 02-12-2022 09-12-2022 14/19-12-2022

RAADSVOORSTEL

10-01-2023 02-02-2023

Gebeurtenis in 2021, 2022 en 2023 Coalitieakkoord ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’ Brief minister Jetten inzake acties t.a.v. uitvoering coalitieakkoord, waaronder aankondiging onderzoeken en keuze voorkeurslocatie in het najaar Eerste informatieve raadssessie inzake impact energietransitie en nucleair Eerste bestuurlijk overleg over levensduurverlenging van de huidige kerncentrale Borssele (KCB 1) Nazomergesprekken Borssele, ’s-Heerenhoek, Lewedorp, Nieuwdorp Informele bijpraatsessie terugkoppeling nazomergesprekken en rolopvatting Extra nazomergesprek Driewegen, Ellewoutsdijk, Ovezande Verspreiding vragenlijst huis-aan-huis in Borsele Gesprek minister Jetten en inwoners gemeente Borsele Bekendmaking Borssele als voorkeurslocatie Midwintergesprekken Nisse, ’s-Heer Abtskerke, ’s-Gravenpolder, Heinkenszand, Hoedekenskerke, Kwadendamme, Baarland en Oudelande Werkgroep structuur energietransitie en nucleair dossier Procesvoorstel energietransitie en nucleair dossier

Uit de bovenstaande tabel blijkt dat zowel uw raad als wij in 2022 al de nodige stappen hebben gezet richting een goed proces met inwoners. Een belangrijk onderdeel hiervan waren de nazomer- en midwintergesprekken in de dorpen en de enquête die we hebben uitgezet onder de inwoners. Tijdens de gesprekken en in de enquêtes hebben onze inwoners zowel hun zorgen uitgesproken alsook aangegeven dat ze kansen zien voor ontwikkelingen in onze gemeente. Op dit moment zijn wij de uitkomsten van de gesprekken en de enquête aan het verwerken in een rapportage. Zodra deze rapportage gereed is, zullen wij deze aan u toesturen en overhandigen aan minister Jetten. Wij hebben de afspraak met de provincie Zeeland gemaakt dat zij de vertegenwoordiging van de regio voor haar rekening neemt. In de gesprekken en de enquête hebben inwoners ook een aantal suggesties gedaan ten aanzien van het proces. Zoals: - Neem als gemeente een proactieve rol in. - Zorg voor goede informatieverstrekking richting de inwoners. - Zorg dat inwoners toegang hebben tot relevante kennis. - Faciliteer de participatietrajecten van initiatiefnemers, zoals Rijk en TenneT. Deze suggestie komt voort uit de constatering dat het voor veel inwoners lastig is om Pagina 3 van 5

-

overzicht te hebben van alle ontwikkelingen en inspraakbijeenkomsten die georganiseerd worden. Maak gebruik van de kennis van inwoners. Versterk de gemeentelijke organisatie met voldoende kennis en kunde om een goede gesprekspartner te zijn van de inwoners en het Rijk.

Begin januari 2023 hebben wij minister Jetten gevraagd uw raad te informeren over de inhoud van het concept-participatieplan van het Rijk, zodra dit beschikbaar is. Zowel bovengenoemde suggesties van de inwoners als het participatieplan van het Rijk zijn belangrijke elementen die meegenomen worden bij het opstellen van een procesbeschrijving van de gemeente Borsele. Wij merken dat de mededeling van de minister over Borsele als voorkeurslocatie - zowel lokaal als nationaal - ruimte voor een dialoog geeft. Voor deze dialoog over onder andere het principiële standpunt rondom kernenergie bieden wij de ruimte. Zo bieden wij ook ruimte aan inwoners die dat willen om op een, voor de omgeving veilige manier, gebruik te laten maken van hun demonstratierecht. (JURIDISCHE) CONSEQUENTIES Niet van toepassing.

RAADSVOORSTEL

FINANCIËN Over de financiële consequenties van de grootschalige energietransitie en leefkwaliteit in Borsele voor onze organisatie worden nadere afspraken gemaakt met de Rijksoverheid. UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE Tijdens het eerste kwartaal van 2023 zal de raadswerkgroep in overleg met het college een procesvoorstel opstellen voor de gemeente Borsele. Wij streven ernaar dat de procesbeschrijving voor het behartigen van de belangen van onze inwoners ter versterking van de leefkwaliteit, wordt vastgesteld door uw raad tijdens de raadsvergadering uiterlijk 13 april 2023. COMMUNICATIE Niet van toepassing. BESLUIT De raad besluit: 1. In te stemmen met het opstellen van een procesbeschrijving voor het vertegenwoordigen van de belangen van inwoners, ondernemers en andere stakeholders binnen de gemeentegrenzen van Borsele, ten aanzien van kernenergie, grootschalige energietransitie en ter versterking van de leefkwaliteit in Borsele. 2. In te stemmen met de gevormde raadswerkgroep en het laten opstellen van de procesbeschrijving door het college in overleg met de raadswerkgroep. Pagina 4 van 5

3. De opgestelde procesbeschrijving ter besluitvorming voor te leggen aan de raad. 4. Het college te laten handelen naar bevind van zaken en de proactieve wijze van handelen te continueren.

TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage. BIJLAGE(N) Bijlage 1:

Brief ministerie van EZK

Bijlage 2:

Brief ministerie van I&W

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borsele,

G.M. Dijksterhuis, burgemeester

RAADSVOORSTEL

J.M. Jansen, secretaris

Pagina 5 van 5