9. Voorstel instemmen aanbestedingsstrategie en tijdelijke afspraken opdrachtgeverschap en bekostiging Beschermd Wonen

Raadsvoorstel

Zaaknummer: Z23.027318

*Z028BD84BFE*

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

9 2 maart 2023 Wethouder Van de Plasse - Nagelkerke

Onderwerp

Aanbestedingsstrategie en tijdelijke afspraken over het opdrachtgeverschap en de bekostiging van beschermd wonen

Geachte raad,

RAADSVOORSTEL

Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor. VOORSTEL Wij stellen u voor om: 1. In te stemmen met de tijdelijke afspraken over het opdrachtgeverschap en de bekostiging van Beschermd wonen, zoals verwoord in de Samenwerkingsovereenkomst, en daarmee met: a. De vorming van een regiobudget. b. Het (na doordecentralisatie) op uniforme wijze en budget- en resultaatneutraal opnemen van de door de gemeenten te ontvangen rijksbijdrage Beschermd Wonen in de begroting en de jaarstukken en deze te bestemmen voor het Beschermd Wonen. c. De afspraken over de vraag hoe om te gaan met een eventueel tekort of overschot tussen de 13 gemeenten. 2. Dit raadsbesluit geldt onder voorbehoud van instemming van de gemeenteraden van alle 13 Zeeuwsen gemeenten en geldt tot het moment dat een nieuwe governance is ingericht en tussen partijen (aanvullende) partnerschapsafspraken zijn gemaakt. AANLEIDING EN DOEL Het huidige contract met de zorgaanbieders beschermd wonen loopt af op 1 januari 2024. Het is niet (meer) mogelijk om dit contract te verlengen. Dit betekent dat er opnieuw zal moeten worden aanbesteed om de continuïteit in zorg per 1 januari 2024 te kunnen garanderen. Er is nog geen nieuwe governance ingericht, terwijl er wel een aanbestedende en opdrachtgevende partij moet zijn.

We gaan ervan uit dat de financiële doordecentralisatie per 1 januari 2024 van start gaat. Daarom moeten er afspraken worden gemaakt over invulling van het opdrachtgeverschap en de daaraan verbonden financiële risico’s en verantwoordelijkheden. Er zijn afspraken nodig over de wijze waarop de 13 gemeenten omgaan met een eventueel overschot alsmede over afspraken die borgen dat de gemeenten gezamenlijk bijdragen in een onverhoopt tekort. Pagina 1 van 6

Met de doordecentralisatie worden - in plaats van centrumgemeente Vlissingen - álle 13 Zeeuwse gemeenten verantwoordelijk voor de zorg en ondersteuning van hun inwoners met psychiatrische kwetsbaarheid. De doordecentralisatie gaat naar verwachting in per 1 januari 2024. Het is daarom noodzakelijk dat er een krachtige regionale samenwerking tot stand komt. Daarvoor hebben gemeenten op 26 juni 2020 in VNG-verband ingestemd met de Norm voor Opdrachtgeverschap (hierna: NvO) voor beschermd wonen (hierna: BW) en maatschappelijke opvang (hierna: MO). Op 13 januari 2022 hebt u ingestemd met de regiovisie beschermd wonen en maatschappelijke opvang 2022-2025 (hierna: regiovisie).

RAADSVOORSTEL

ARGUMENTEN Voor de aanbesteding is het van belang dat de publicatie van de aanbesteding op Tenderned uiterlijk in april 2023 plaats vindt. Het is belangrijk het opdrachtgeverschap voor de aanbesteding BW 2024 (en 2025) op een zorgvuldige manier tijdig te regelen. Er is nog geen nieuwe governance ingericht, terwijl er wel een aanbestedende en opdrachtgevende partij moet zijn. Samengevat houden de tijdelijke afspraken over het opdrachtgeverschap en de bekostiging van Beschermd wonen het volgende in: - De gemeente Vlissingen zal optreden als aanbestedende dienst en opdrachtgever voor het Beschermd Wonen en Opvang in de periode 2024-2025. - In de zorgovereenkomst(en) zal worden voorzien in een mogelijkheid tot overdracht van (een deel van) de rechten en verplichtingen uit die zorgovereenkomst door de opdrachtgever aan de deelnemende gemeenten, dan wel een door hen op te richten juridische entiteit, indien en zodra partijen een nieuwe Governance hebben ingericht en partnerschapsafspraken zijn gemaakt.

- Er wordt een regiobudget gevormd dat zal bestaan uit: a) De historische rijksbijdrage: de door gemeente Vlissingen als (voormalige) centrumgemeente vanaf de inwerkingtreding van de wetwijziging van het Rijk te ontvangen (Integratie)uitkering(en); b) De rijksbijdrage op basis van het verdeelmodel: de door de gemeenten vanaf de inwerkingtreding van de wetwijziging te ontvangen rijksbijdrage Beschermd Wonen; en c) De door de gemeente Vlissingen te ontvangen eigen bijdragen voor intramurale cliënten. Dit is anders dan de huidige situatie waarin er sprake is van een centrumgemeentebudget, in eigendom van gemeente Vlissingen. - De gemeenten zullen de bijdragen als hiervoor bedoeld op uniforme wijze budget- en resultaatneutraal opnemen en verantwoorden in hun begroting en jaarstukken en bestemmen voor de in deze overeenkomst bedoelde taken; - De bekostiging van BW geschiedt door de gemeente Vlissingen vanuit het regiobudget, primair uit de integratie-uitkering (historisch rijksbijdrage) en de door centrumgemeente Pagina 2 van 6

-

-

RAADSVOORSTEL

-

Vlissingen in het betreffende boekjaar ontvangen eigen bijdragen en indien nodig (aanvullend) uit de rijksbijdragen BW die de 13 gemeenten ontvangen (rijksbijdrage op basis van het objectieve verdeelmodel); Indien het regiobudget (historisch en objectief) niet toereikend is om de kosten te voldoen, dragen alle deelnemende gemeenten bij in het tekort, waarbij de bijdrage van iedere gemeente wordt bepaald op basis van de laatstelijk tussen partijen vastgestelde ‘objectieve verdeelsleutel’. Dit is anders dan de huidige situatie waarin gemeente Vlissingen zelfstandig verantwoordelijk is voor een tekort; Een eventueel overschot op de Integratie-uitkering wordt (andersom) conform de laatstelijk vastgestelde ‘objectieve verdeelsleutel’ aan de gemeenten betaald. Er wordt dus geen reserve gevormd vanaf 2024. Dit is anders dan de huidige situatie waarin een overschot op de integratie uitkering aan de reserve centrumtaken van de gemeente Vlissingen wordt toegevoegd; De opgebouwde reserve centrumtaken tot het moment van inwerkingtreding van de wetswijziging, maakt geen onderdeel uit van deze afspraken en valt daarmee buiten de scope van de overeenkomst.

(JURIDISCHE) CONSEQUENTIES - De middelen voor 2024 zijn toereikend om de inkoop en kosten BW (en tekorten MO en VO) te kunnen bekostigen uit de rijksbijdrage en eigen bijdrage vanuit de centrumgemeente-middelen. Kortom we lopen naar verwachting geen financieel risico. - Indien deze afspraken niet tijdig tot stand komen, is er geen overeenstemming over een gezamenlijke aanbestedingsstrategie en kan er geen aanbestedingsprocedure worden doorlopen waarbij de gemeente Vlissingen kan optreden als aanbestedende dienst en opdrachtgever. Als de aanbesteding niet tijdig kan worden gestart bestaat een (zeer groot) risico op het ontbreken van continuïteit van zorg voor de inwoners uit Zeeland die gebruik maken van BW c.q. de implementatietijd voor het nieuwe contract wordt erg kort waardoor een zorgvuldige implementatie daarvan niet gegarandeerd kan worden. - De aanbesteding heeft een looptijd van 1 jaar (2024), met de mogelijkheid om 1 jaar te verlengen (2025). Mocht de nieuwe governance beschermd wonen niet op 1 januari 2025 zijn ingericht dan is er inkooptechnisch (dus) geen probleem. Wel moeten gemeenten op dat moment (halfverwege 2024, of zodra bekend is dat 1 januari 2025 niet wordt gehaald) met elkaar rond de tafel om te beoordelen of de huidige afsprakenset kan worden verlengd c.q. aanpassingen daarin nodig zijn.

Pagina 3 van 6

FINANCIËN Met de doordecentralisatie wordt het totale budget voor BW dat beschikbaar is gesteld aan de centrumgemeente Vlissingen vanaf 1 januari 2024 via het objectief verdeelmodel1 doorgedecentraliseerd naar de 13 Zeeuwse gemeenten. Het tempo is bepaald door het landelijk vastgesteld ingroeipad van 10 jaar. Dus vanaf 2033 is het budget volledig objectief verdeeld (zie onderstaande figuur).

RAADSVOORSTEL

Daartegenover ontvangen regiogemeenten vanaf de inwerkingtreding van de wetwijziging (1 januari 2024) budget voor de nieuwe cliënten BW. Dit hangt samen met de invoering van het woonplaatsbeginsel dat inhoudt dat gemeenten (financieel) verantwoordelijk zijn voor de zorg van hun eigen inwoners, ook wanneer deze zorg buiten de eigen gemeentegrens wordt verleend. Dit bedrag neemt de komende jaren geleidelijk toe, conform het objectief verdeelmodel. Gemeente Vlissingen blijft naast bovenstaande als gastheergemeente rijksbudget ontvangen (historisch budget) voor cliënten die op 1 januari 2024 al in zorg zijn. Vanaf 2024 zal de integratie uitkering BW voor Vlissingen dus uit twee componenten bestaan namelijk historische rijksbijdrage en een rijksbijdrage op basis van het objectieve verdeelmodel. De grootste verandering van deze overeenkomst betreft hoe we omgaan met de besteding van de rijksbijdragen en de afwikkeling van het resultaat op de BW-middelen. De overschotten en tekorten op het regiobudget (historisch en objectief) zullen vanaf 2024 ten gunste of laste van alle 13 gemeenten worden gebracht. Daarnaast wordt de besteding van de rijksmiddelen bepaald door de 13 gemeenten. Jaarlijks wordt hiervoor een begroting opgesteld. Daarnaast ontvangt de gemeente Vlissingen vanaf 2024 de eigen bijdragen voor intramurale cliënten.

Voor de verdeling van deze middelen is een nieuw, objectief verdeelmodel opgesteld. Dit model is gebaseerd op een aantal feitelijke kenmerken van gemeenten, zoals het aantal EPA-patiënten en de centrumfunctie van een gemeente, en voorspelt hoeveel inwoners uit die gemeente beschermd wonen nodig hebben. Op basis daarvan wordt het budget vastgesteld. Omdat dit een vast budget is, onafhankelijk van het gebruik van beschermd wonen, worden gemeenten die inzetten op herstel en preventie beloond. 1

Pagina 4 van 6

De rijksbijdrage BW wordt budget- en resultaatneutraal opgenomen en verantwoord in de begroting en de jaarstukken en bestemd voor BW. Dit betekent concreet dat de gelden die gemeenten in dit kader ontvangen, geparkeerd blijven bij de gemeenten. De verwachting is dat deze middelen toereikend zijn. De gelden worden bestemd en gereserveerd als regiobudget. Deze afspraken zijn tijdelijk van aard en gelden totdat de nieuwe governance is ingericht en aanvullende partnerschapsafspraken zijn gemaakt. UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE Wij informeren gemeente Vlissingen en brengen tevens de programmamanager Beschermd wonen op de hoogte van het besluit.

RAADSVOORSTEL

COMMUNICATIE Gemeenten zullen via de programmacoördinator BW/MO op de hoogte worden gesteld van dit besluit. BESLUIT De raad besluit: 1. In te stemmen met de tijdelijke afspraken over het opdrachtgeverschap en de bekostiging van Beschermd wonen, zoals verwoord in de Samenwerkingsovereenkomst, en daarmee met: a. De vorming van een regiobudget. b. Het (na doordecentralisatie) op uniforme wijze en budget- en resultaatneutraal opnemen van de door de gemeenten te ontvangen rijksbijdrage Beschermd Wonen in de begroting en de jaarstukken en deze te bestemmen voor het Beschermd Wonen. c. De afspraken over de vraag hoe om te gaan met een eventueel tekort of overschot tussen de 13 gemeenten. 2. Dit raadsbesluit geldt onder voorbehoud van instemming van de gemeenteraden van alle 13 Zeeuwsen gemeenten en geldt tot het moment dat een nieuwe Governance is ingericht en tussen partijen (aanvullende) partnerschapsafspraken zijn gemaakt. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage. BIJLAGE(N) Bij dit advies hoort/horen de volgende bijlage(n): Documentnr. Join Naam van de bijlage Samenwerkingsovereenkomst beschermd wonen 2023 D23.614252 D23.614252

Concept werkbegroting BW Zeeland 2022-2025

D23.614252

Toelichting concept werkbegroting BW Zeeland 2022-2025

Pagina 5 van 6

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borsele

G.M. Dijksterhuis, burgemeester

RAADSVOORSTEL

J.M. Jansen, secretaris

Pagina 6 van 6