9. Voorstel bijstelling lasten- en batenoverzicht inzake actieplan Sociaal Domein

Raadsvoorstel

Zaaknummer: Z21.016890

*Z01A69E76D7*

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

9 8 juli 2021 Wethouder Van de Plasse - Nagelkerke

Onderwerp

Bijstelling van het lasten- en batenoverzicht inzake het actieplan Sociaal Domein

Geachte raad, Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor. VOORSTEL Wij stellen u voor om: 1. In te stemmen met de bijstelling van het lasten- en batenoverzicht inzake het actieplan Sociaal Domein. 2. De financiële consequenties te verwerken in de begroting 2022-2025.

RAADSVOORSTEL

AANLEIDING EN DOEL Uw raad heeft in februari 2020 ingestemd met het actieplan Sociaal Domein (hierna: het actieplan). Vanuit het actieplan investeren we om de alsmaar stijgende kosten van het sociaal domein te beheersen. Dit doen we door onder andere te investeren in het voorliggende veld en in vroegtijdige signalering. Daarnaast investeren we in de toegang, zodat we de mate van de duur en de kosten van de zorg kunnen beheersen. Bij de totstandkoming van het actieplan is aan het Team Sociaal Domein verzocht om in beeld te brengen wat de mogelijke baten zouden zijn van de acties en de investeringen. Bij het woord ‘baten’ is het juister om te spreken van ‘minder uitgaven’. Het Team Sociaal Domein heeft deze te verwachten ‘minder uitgaven’ zo goed en zo kwaad als mogelijk in beeld gebracht. Deze ‘minder uitgaven’ zijn tijdens het besluitvormingsproces uiteindelijk als ‘harde’ taakstelling bestempeld en als zodanig in de meerjarenbegroting opgenomen als te realiseren bezuinigingen. In het kader van de kerntakendiscussie heeft het onderzoeksbureau KplusV de taakstelling als ‘niet hard’ gekwalificeerd. De raad heeft over deze bemerking duidelijkheid gevraagd. Daarbij is aangegeven dat het actieplan vanuit een inhoudelijke visie is geschreven waarbij de steeds maar oplopende kosten zijn meegenomen.

De extra inspanningen binnen de diverse, benoemde actiepunten moeten uiteindelijk leiden tot een kentering van de kosten wat zich uiteindelijk op termijn zal vertalen in een bezuiniging.

Pagina 1 van 4

RAADSVOORSTEL

De coronacrisis bemoeilijkt al anderhalf jaar de uitvoering van de actieplannen. De afgelopen periode hebben we vooral inzet gepleegd om de reguliere zorg overeind te houden in plaats van te kunnen innoveren. Zowel voor de kosten als voor de opbrengsten hebben we het actieplan daarom opnieuw beoordeeld en in de tijd weggezet. We hebben dit gedaan in overleg met de Teams Financiën en Sociaal Domein. Er is een aansluiting gemaakt met de jaarrekening 2020 en de realisatie 2021 tot en met heden (april 2021). We hebben de acties toegewezen aan ofwel de Jeugdzorg, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) of Sociaal Domein-breed. We hebben een gedetailleerde onderbouwing opgesteld voor het de herziene baten en lasten van het actieplan. Deze hebben we als bijlage opgenomen. ARGUMENTEN A. Verleggen taakstelling We stellen voor om de ‘taakstelling’ sociaal domein in tijd door te schuiven. Het komt erop neer dat de realisatie langer zal duren. De reden hiervoor is enerzijds dat de datum van besluitvorming later (6 februari 2020) lag dan was voorzien en anderzijds dat de start van de actiepunten werd gevolgd door de Coronacrisis. De actiepunten vragen om inspanningen van zowel de beleidsmedewerkers als uitvoerende medewerkers. De ambtelijke inzet was naast het anticiperen op de begrotingstekorten vooral nodig om prioriteiten gerelateerd aan de Coronacrisis in goede banen te leiden.

Daarnaast was het helaas niet mogelijk om de actiepunten gedegen vorm te geven door de digitale manier van overleggen; in ieder geval bleek het een vertragende factor om te starten met, of het uitvoeren van, de actiepunten. De actiepunten zoals beschreven gaan uit van normale zorg voor de crisis. We zien dat de coronapandemie met al haar beperkingen ons nog steeds volop in de greep heeft waardoor we nu ruim in 2021 nog steeds niet kunnen spreken van normale zorg. Pas de komende jaren zal de impact op onze maatschappij duidelijk worden. In de komende maanden zal verdieping van de kosten en de opbrengsten van de onderliggende actieplannen plaatsvinden en zullen en er zowel lokaal als regionaal monitorprogramma’s opgesteld worden. Hierbij is data-analyse en contractering van groot belang. Gemeente Borsele zal hiervoor indien nodig afstemming zoeken met de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland en/of andere gemeenten in Zeeland. We hebben de investeringen en de te realiseren opbrengsten zoals opgenomen in de oorspronkelijke planning, aangepast en in tijd opgeschoven. We hebben dat in bijgevoegde bijlage inzichtelijk gemaakt. B. Uit de kadernota 2022-2025 In het kader van het provinciaal toezicht mochten we voor de berekening van de algemene uitkering uit het gemeentefonds rekening houden met een structurele verhoging van € 300 miljoen.

Voor de gemeente Borsele is dit een bedrag van € 300.000. Tot op heden hebben we nog geen toezegging van het Rijk dat dit bedrag toegevoegd wordt aan het gemeentefonds. Dit laat het Rijk over aan het volgende kabinet. Gezien de financiële situatie, en het feit dat wij deze middelen mogen ramen van de provincie, hebben wij deze middelen intussen geraamd. Het standpunt van de provincie is als volgt: indien we extra structurele middelen ontvangen, moeten we eerst de taakstellingen omlaag brengen in de begroting. Met deze € 300.000 ramen we daarom ook de taakstelling Actieplan sociaal domein met € 300.000 af. Het is niet de bedoeling om deze € 300.000 in te zetten voor nieuwe ontwikkelingen. Pagina 2 van 4

C. Aanvullende verlaging taakstelling Daarnaast stellen we voor om een extra verlaging te effectueren van € 200.000 binnen de taakstelling sociaal domein, vanaf 2024. Hierbij zien we de gevolgen van de Coronacrisis (ook) als de bron. We zien namelijk een vorm van onzekerheid sluipen in de nog te verwachten zorg. We denken dat er veel inhaalzorg gaat plaatsvinden en dat deze met een tijdsvertraging alsnog doorwerkt in de (financiële) cijfers. We baseren ons hierbij op onder meer het document van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten over de impact van de corona. Ondanks dat we nog onvoldoende inzicht hebben op de effecten op kortere termijn, hebben we deze extra verlaging in 2022 en 2023 niet doorgevoerd, indien de zorg in 2021 blijft stagneren, werkt dit misschien toch door binnen deze tijdspanne. Mogelijk kunnen we voor een deel de extra middelen voor Corona en jeugdzorg die het rijk nog beschikbaar stelt, hiervoor aanwenden. (JURIDISCHE) CONSEQUENTIES We hebben de gevolgen beschreven onder de paragraaf ‘Financiën’. FINANCIËN Wat verwoord is onder de paragraaf ‘Argumenten’, hebben we als bijlage in drie tabellen weergegeven. In de huidige begroting is nu structureel een taakstellende bezuiniging opgenomen van € 975.000. Dit betekent dat het huidige uitgavenniveau met € 975.000 gereduceerd moet worden.

Door de aframing van € 300.000 met toestemming van de provincie, verlagen we de taakstelling tot € 675.000 structureel.

RAADSVOORSTEL

Daarnaast stellen we voor om een extra aframing te doen. De aframing in 2022 en 2023 ontstaat doordat we de taakstelling in de tijd doorschuiven (de baten schuiven we één jaar op). Het komt erop neer dat de realisatie langer zal duren. Als gevolg van de coronacrisis konden we bepaalde investeringen niet doen. Vanaf het jaar 2024 ramen we € 200.000 extra van de taakstelling af. Anders dan bij de start in februari 2020, toen we ons niet hadden kunnen bedenken in welke crisis we terecht zouden komen, is dit voor nu een realistischer beeld. Zie de tabel hieronder. Resumé bijstelling actieplan Baten actieplan Extra ontvangst gemeentefonds1 Extra aframing Overige taakstelling

2022 2023 2024 € 347.000 € 642.000 € 975.000 € -300.000 € -300.000 € 347.000 € 342.000 € 675.000 € -200.000 € 347.000 € 342.000 € 475.000

2025 € 975.000 € -300.000 € 675.000 € -200.000 € 475.000

Oude reeks (baten) actieplan Sociaal Domein

€ 642.000

€ 975.000

€ 975.000

€ 975.000

Aframing exclusief extra ontvangst gemeentefonds

€ -295.000

€ -333.000

€ -200.000

€ -200.000

1

(reeds verwerkt via kadernota 2022-2025)

UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE We hebben u via onze jaarverantwoording sociaal domein 2020 uitgebreid geïnformeerd over de stand van zaken van de actiepunten. We zetten de uitvoering van die actiepunten voort. Pagina 3 van 4

COMMUNICATIE Niet van toepassing. BESLUIT De raad besluit om: 1. In te stemmen met de bijstelling van het lasten- en batenoverzicht inzake het actieplan Sociaal Domein. 2. De financiële consequenties te verwerken in de begroting 2022-2025. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage. BIJLAGE(N) Bij dit advies hoort/horen de volgende bijlage(n): Documentnr. Join Naam van de bijlage D21.564293 Overzicht bij de bijstelling van het lasten- en batenoverzicht inzake het actieplan Sociaal Domein

RAADSVOORSTEL

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Borsele, G.M. Dijksterhuis,

burgemeester.

J.M. Jansen, v

secretaris.

Pagina 4 van 4