9.1 Memo evaluatie Delegatiebesluit, Adviesrecht en Participatieplicht

Aan:

Gemeenteraad Borsele

Datum:

Raadsvergadering van 12 februari 2026

Betreft:

Evaluatie van de besluiten ‘Delegatiebesluit Omgevingswet gemeente Borsele 2022’, ‘Adviesrecht gemeenteraad bij bopa’s onder de Omgevingswet’ en ‘Participatieplicht bij bopa’s onder de Omgevingswet’

Geachte gemeenteraad, Inleiding Op 6 oktober 2022 heeft uw raad het besluit ‘Delegatiebesluit Omgevingswet gemeente Borsele 2022’ vastgesteld. Op 1 december 2022 heeft de gemeenteraad het besluit ‘Adviesrecht gemeenteraad bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten onder de Omgevingswet’ en het besluit ‘Participatieplicht bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten onder de Omgevingswet’ vastgesteld. In deze drie besluiten is opgenomen dat uiterlijk twee jaar na inwerkingtreding van de Omgevingswet de besluiten geëvalueerd worden. De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Daarmee is nu het juiste moment om deze besluiten te evalueren. Waarom gelijktijdig behandelen? Om meer eenduidigheid te creëren in de wijze en het proces van de evaluatie, is besloten om deze drie besluiten gelijktijdig te behandelen. Alle drie de besluiten dienen namelijk op hetzelfde moment (twee jaar na inwerkingtreding van de omgevingswet) geëvalueerd te worden. Inhoud van deze memo Op de volgende pagina’s van deze memo worden de drie besluiten afzonderlijk van elkaar geëvalueerd. Allereerst worden de ontwikkelingen/plannen opgesomd waarbij de afgelopen twee jaar gebruik is gemaakt van het betreffende besluit, gerekend vanaf de periode dat de Omgevingswet in werking is getreden tot en met 31 december 2025. Vervolgens wordt er een conclusie getrokken op basis van de opgedane informatie.

MEMO

Afkortingen BuChw: Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet Wro: Wet ruimtelijke ordening Bopa: Buitenplanse omgevingsplanactiviteit

1. Delegatiebesluit Omgevingswet gemeente Borsele 2022 Ontwikkelingen/plannen sinds inwerkingtreding van de Omgevingswet (1 januari 2024). Hieronder wordt een opsomming gegeven van alle ontwikkelingen/plannen waarbij gebruik is gemaakt van het delegatiebesluit, in de periode van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2025. •

•

• •

• • •

Schoondijksedijk 21 Driewegen. Het wijzigen van de functie ‘agrarisch grondgebonden bedrijf’ naar de functie ‘wonen’ en het uitbreiden van het kleinschalig kampeerterrein van 15 naar 25 plaatsen. Maalweg ong. Lewedorp. Het gebruiken van de ruimte-voor-ruimte regeling door het slopen van 500 m2 bedrijfsbebouwing waardoor het bouwen van één woning in het buitengebied mogelijk is. Sluisweg 1A Nieuwdorp. Het toevoegen van een woning in een beeldbepalend pand Drieweg ongenummerd Nisse. (Er loopt nog beroep tegen de procedure) Het nieuwvestigen/verplaatsen van een grondgebonden agrarisch bedrijf en het wijzigen van de functie ‘agrarisch grondgebonden bedrijf’ naar de functie ‘wonen’ op het adres Zuidweg 22 in Nisse. Plein 19 Borssele. Het wijzigen van de functie ‘kantoor’ naar de functie ‘wonen’. Oostsingel 14 Borssele. Het wijzigen van de functie ‘maatschappelijk’ naar de functie ‘wonen’. Jurjaneweg 5 Borssele. (Vaststelling heeft nog niet plaatsgevonden) Het wijzigen van de functie ‘agrarisch grondgebonden bedrijf’ naar de functie ‘wonen’, het gebruiken van de ruimtevoor-ruimte regeling door het slopen van 500 m2 bedrijfsbebouwing waardoor het bouwen van één woning in het buitengebied mogelijk is.

MEMO

Vervroegde evaluatie 29 januari 2025 Op 29 januari 2025 heeft de raadswerkgroep Omgevingswet samengezeten om een vervroegde evaluatie te doen van het delegatiebesluit Omgevingswet gemeente Borsele 2022. Daar was de uitkomst dat het besluit inhoudelijk geen aanpassingen nodig heeft en de evaluatiecyclus weer te laten lopen zoals besloten op 6 oktober 2022 (twee jaar na inwerkingtreding Omgevingswet). In de bijlage van deze memo is het verslag van de bijeenkomst met de raadswerkgroep Omgevingswet op 29 januari 2025 bijgevoegd. In dit verslag blijkt ook dat er regelmatig gebruik wordt gemaakt van het delegatiebesluit/delegatiebevoegdheden. Het gaat hierbij vaak om ontwikkelingen die regelmatig plaatsvinden, passen binnen het provinciaal beleid en vaak geen grote impact hebben op de omgeving. Kennelijke verschrijving herstellen In de afgelopen periode is er een kennelijke verschrijving geconstateerd in het besluit ‘Delegatiebesluit Omgevingswet gemeente Borsele 2022’. Deze kennelijke verschrijving is geconstateerd in artikel 1 lid 1 van het Delegatiebesluit Omgevingswet gemeente Borsele 2022. Hierin wordt namelijk verwezen naar artikel 7c, lid 12 van het BuChw. Dit moet zijn: artikel 7c, lid 13 van het BuChw.

Dat het hier een kennelijk verschrijving betreft volgt uit het gegeven dat in het op 1 maart 2018 door de gemeenteraad vastgestelde omgevingsplan ‘Buitengebied Borsele 2018’ in bijlage 1 ‘Overzicht toepassingsmogelijkheden artikel 7c Chw’ wordt verwezen naar artikel 7c, lid 13 BuChw. Evaluatie Bovenstaande toont dat het delegatiebesluit zeven keer is toegepast sinds de inwerkingtreding

van de Omgevingswet. Vóór inwerkingtreding van de omgevingswet was deze bevoegdheid door uw raad ook al toegekend aan het college, aangezien alle wijzigingen die passen binnen artikel 3.6 lid 1, onder a Wro en artikel 7c, lid 13 BuChw gedelegeerd waren aan het college. Hierdoor gebeurt er niets nieuws ten opzichte van vóór inwerkingtreding van de Omgevingswet. Conclusie Bovenstaande evaluatie toont dat het besluit ‘Delegatiebesluit Omgevingswet gemeente Borsele 2022’ op één enkel punt een aanpassing behoeft, namelijk de kennelijke verschrijving zoals hierboven genoemd. Inhoudelijk ziet het college geen aanleiding om het delegatiebesluit aan te passen. 2. Adviesrecht bij bopa’s onder de Omgevingswet Ontwikkelingen/plannen sinds inwerkingtreding van de Omgevingswet (1 januari 2024). Essentie Het adviesrecht geeft uw raad het recht om mee te praten en advies te geven over bepaalde plannen of activiteiten die buiten de regels van het omgevingsplan vallen. Dit gebeurt vooral als het plan belangrijk is of veel impact kan hebben op de buurt of de samenleving. Het adviesrecht geldt alleen als het een aanvraag voor een bopa betreft. Hieronder wordt een opsomming gegeven van alle ontwikkelingen (BOPA’s) waarbij gebruik is gemaakt van het adviesrecht van de gemeenteraad en wat de uitkomst was van dit adviesrecht, in de periode van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2025. •

Tijdelijke noodopvang Heinkenszand. Het realiseren van een tijdelijke noodopvang voor 100 asielzoekers voor de duur van maximaal 13 maanden.

De gemeenteraad heeft in de raadsvergadering van 3 juli 2025 besloten af te zien van het adviesrecht. Er werd besloten dat de gemeenteraad geen gebruik maakt van het adviesrecht voor de komst van een noodopvang voor asielzoekers in Heinkenszand. Evaluatie Het adviesrecht is sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet één keer toegepast. Het adviesrecht wordt toegepast wanneer een bopa in aanzienlijke mate afwijkt van de beleidskaders van de raad of waarbij sprake kan zijn van grote maatschappelijke onrust en/of anderszins een politiek gevoelig initiatief. Gelet op de beperkte ervaring met het adviesrecht is het nog niet mogelijk om hier een degelijke evaluatie over te doen.

MEMO

Conclusie Gezien de beperkte ervaring met het adviesrecht stelt het college voor om het besluit ‘Adviesrecht bij bopa’s onder de Omgevingswet’ ongewijzigd te laten en over twee jaar opnieuw een evaluatie uit te voeren. 3. Participatieplicht bij bopa’s onder de Omgevingswet Ontwikkelingen/plannen sinds inwerkingtreding van de Omgevingswet (1 januari 2024).

Essentie Participatieplicht betekent dat mensen die in de buurt wonen van een plan of activiteit betrokken moeten worden door de initiatiefnemer. Ze krijgen informatie over het plan en kunnen hun mening geven voordat er een besluit wordt genomen. Bijvoorbeeld: als er een nieuwe woning wordt gepland, dan worden omwonenden en andere belanghebbenden geïnformeerd. Ze kunnen vragen stellen, opmerkingen maken of hun zorgen delen. Voor initiatiefnemers hebben we op onze website een ‘Handreiking participatie bij omgevingsplanactiviteiten’ geplaatst. In die handreiking wordt stapsgewijs uitgelegd wat er van de initiatiefnemer wordt verwacht op het gebied van participatie met de omgeving. Bij de intakegesprekken geven we uitleg over de (vormen van) participatie en verwijzen de initiatiefnemers ook naar deze handreiking. Hieronder wordt een opsomming gegeven van alle bopa’s waarbij participatie verplicht was, in de periode van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2025. In de tabel is te zien of er is geparticipeerd, hoe dit is vormgegeven en wat de uitkomsten van deze participatie waren. • • • • • • • • • •

MEMO

• •

Noodopvang Heinkenszand. Het realiseren van een noodopvang voor 100 asielzoekers voor een periode van maximaal 13 maanden. Stenevate 4 Heinkenszand. Het wijzigen van het gebruik van kantoor naar woonruimte. Maalweg ong. Lewedorp. Het bouwen van een vrijstaande woning. Burgemeester Lewestraat 7 Lewedorp. Het wijzigen van het gebruik van detailhandel naar horeca. Burgemeester Lewestraat 55A t/m R en 57A t/m R Lewedorp. Het huisvesten van werknemers in bestaande schuur. Jonker Fransweg 1 Borssele. Het realiseren van huisvesting voor arbeidsmigranten. Plein 19 Borssele. Het wijzigen van de functie ‘kantoor’ naar de functie ‘wonen’. Oostsingel 14 Borssele. Het wijzigen van de functie ‘maatschappelijk’ naar de functie ‘wonen’. Schuitweg ong. ’s-Gravenpolder. Het bouwen van een vrijstaande woning. Cingelveste fase 1, ’s-Heerenhoek. Het bouwen van 16 woningen in fase 1 van het bouwplan Cingelveste. Disselweg ’s-Heer Abtskerke. Het aanleggen van parkeervakken. Schoondijksedijk 21 Driewegen. Het wijzigen van de functie ‘agrarisch grondgebonden bedrijf’ naar de functie ‘wonen’. Adres/project

Geparticipeerd?

Vorm participatie

Uitkomst participatie

Tijdelijke noodopvang Heinkenszand

Ja

In het voortraject inwoners op diverse manieren geïnformeerd over de tijdelijke noodopvang. Op de gemeentelijke website is informatie ontsloten via een zogeheten ‘landingspagina’ met specifieke informatie over de tijdelijke noodopvang. Alle inwoners van Heinkenszand met een brief geïnformeerd over de plannen voor de tijdelijke

Er is ook de mogelijkheid geboden om persoonlijk met de wethouder in gesprek te gaan. Diverse inwoners hebben daarvan gebruik gemaakt. Er zijn uiteindelijk in totaal 9 bezwaren ingediend bij de bezwaarcommissie. Deze worden

MEMO

Adres/project

Geparticipeerd?

Vorm participatie

Uitkomst participatie verder behandeld door de commissie.

Stenevate 4 Heinkenszand Maalweg ong. Lewedorp Burgemeester Lewestraat 7 Lewedorp Burgemeester Lewestraat 55 en 57A t/m R Lewedorp

Ja

noodopvang. De direct omwonenden en toekomstige bewoners van de locatie zijn eerder op de hoogte gebracht. Daarnaast is er een ‘Vraag-en-antwoord’-rubriek opgenomen over de ‘meest gestelde vragen’ en een speciaal e-mailadres (noodopvang@borsele.nl) geopend voor vragen over dit onderwerp. Buren op de hoogte gebracht

Ja

Buren op de hoogte gebracht

Geen bezwaren

Ja

Buren op de hoogte gebracht

Geen bezwaren

Ja

Overwegend gunstige reacties. Door diverse mensen zijn vragen ingediend, welke allen van een reactie zijn voorzien.

Jonker Fransweg 1 Lewedorp Plein 19 Borssele

Ja

De dorpsraad van Lewedorp is geïnformeerd over de plannen. En iets later is de omliggende buurt bij de plannen betrokken door het houden van een openbare informatiebijeenkomst. Verslag met rondje langs buren inclusief brief in brievenbus met de tekeningen. De omwonenden zijn geïnformeerd d.m.v. een mail en brief.

Oostsingel 14 Borssele

Ja

Brief naar omwonenden verstuurd met het verzoek om aan te geven wat zij vinden van het initiatief en of er wensen zijn waar rekening mee gehouden kan worden.

Schuitweg ong. ’s-Gravenpolder

Ja

Cingelveste fase 1 ’sHeerenhoek

Ja

Initiatiefnemer heeft met bewoners/eigenaren van de aan weerszijden en overzijde gelegen woningen overleg gehad. Om medewerking te kunnen verkrijgen is aan beide eigenaren een strook grond, grenzend aan hun perceel, verkocht. Er is een informatieavond georganiseerd. Voorafgaand aan de informatieavond zijn de dorpsraad en de directe buren reeds op de hoogte gebracht.

Disselweg ’s-Heer Abtskerke

Ja

Ja

De dorpsraad van ’s-Heer Abtskerke heeft de gemeente meermaals verzocht om de parkeersituatie ter plaatse van de Disselweg aan te pakken. Met de aanleg van de parkeerplaatsen wordt aan dat verzoek gehoor gegeven. Er heeft overleg plaatsgevonden met de bewoner van Disselweg 1, omdat de parkeerplaatsen direct naast zijn woning

Geen bezwaren

Verschillende reacties maar overwegend positief. Er zijn minder auto’s/verkeersbewegingen in de straat. Hierdoor positieve reacties. 2 reacties ontvangen met nadere vragen. Deze vragen zijn beantwoord. Een verslag van vragen/antwoorden is bij de aanvraag bijgevoegd. Geen bezwaren

Er is verslag gemaakt van de informatieavond. De reacties waren overwegend positief. De aanwezigen zagen het belang van woningbouw voor diverse doelgroepen als een aanwinst van het dorp. Alle vragen zijn beantwoord. Daarna heeft de gemeente alle direct omwonenden een brief gestuurd met informatie over het nieuwe inrichtingsplan. Ook is de dorpsraad van ’sHeer Abtskerke per e-mail geinformeerd over de bewonersbrief en het plan.

Adres/project

Geparticipeerd?

Vorm participatie komen. Naar aanleiding van dit overleg is het oorspronkelijke plan aangepast.

Schoondijksedijk 21 Driewegen

Ja

Omwonenden zijn op de hoogte gebracht.

Uitkomst participatie Er zijn geen bezwaren gehoord tegen het plan. Een omwonende had alsnog een bezwaar op de bopa-vergunning. Er is toen samen met de hoorcommissie een overleg tussen partijen georganiseerd en daar hebben partijen een oplossing gevonden.

Evaluatie Bovenstaande tabel toont dat er altijd geparticipeerd wordt bij een bopa-omgevingsvergunningprocedure. Ook is te zien dat de participatie die heeft plaatsgevonden, als positief is ervaren. De ervaring leert dat als men het echt niet eens is met een plan, hier alsnog via de procedurele weg op reageert middels bezwaar en/of beroep. Conclusie Bovenstaande evaluatie toont dat het besluit ‘Participatieplicht bij bopa’s onder de Omgevingswet’ goed wordt nageleefd. Het college ziet geen aanleiding om het besluit inhoudelijk aan te passen. Eindconclusie De evaluaties geven het college geen aanleiding tot aanpassing van de besluiten. Wel is er in het delegatiebesluit een kennelijke verschrijving geconstateerd. Dit besluit zal dus gewijzigd worden voorgelegd aan uw raad. De besluiten adviesrecht en participatieplicht zullen ongewijzigd worden voorgelegd aan uw raad. Bijlagen Bijlage 1: verslag raadswerkgroep omgevingswet 29 januari 2025 Bijlage 2: Delegatiebesluit Omgevingswet gemeente Borsele 2022 Bijlage 3: Adviesrecht gemeenteraad bij bopa’s onder de Omgevingswet Bijlage 4: Participatieplicht bij bopa’s onder de Omgevingswet Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Borsele,

MEMO

J.M. Jansen de secretaris,

G.M. Dijksterhuis de burgemeester,