8. Voorstel vaststellen nota Grondbeleid 2025-2028

Raadsvoorstel

Zaaknummer: **

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

8 9 januari 2025 Wethouder Weststrate

Onderwerp

Nota Grondbeleid en Programma Kostenverhaal en Financiële Bijdragen

Geachte raad,

RAADSVOORSTEL

Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor. VOORSTEL Wij stellen u voor om: 1. De ‘Nota Grondbeleid 2025-2028’ vast te stellen. 2. In te stemmen met het ‘Programma Kostenverhaal en Financiële Bijdragen 2025’. 3. In te stemmen met het vormen van een ‘Reserve Financiële Bijdragen’. 4. In te stemmen met het vormen van een ‘Reserve Compensatie Waterberging’. 5. Een budget van € 52.000 beschikbaar te stellen voor de geleverde diensten van bureau Metafoor in relatie tot de onder beslispunt 1 en 2 bedoelde documenten. 6. Het bedrag van € 52.000 als vermeld onder beslispunt 5 te onttrekken aan de ‘Reserve Weerstandsvermogen Bouwgrondexploitaties’. 7. Een budget van € 20.000 beschikbaar te stellen voor de nog te leveren diensten van bureau Metafoor voor het de nieuwe kostenverhaalssystematiek uit de Omgevingswet en het ‘Programma Kostenverhaal en Financiële Bijdragen 2025’ en dit bedrag te onttrekken aan de ‘Reserve Weerstandsvermogen Bouwgrondexploitaties’. AANLEIDING EN DOEL Het huidige grondbeleid dat we als gemeente Borsele voeren, staat momenteel beschreven in de ‘Nota Grondbeleid 2015-2019’. Met het oog op de (toenmalige spoedige) inwerkingtreding van de Omgevingswet, heeft uw raad op 7 november 2019 besloten die nota voort te zetten totdat een nieuwe zou worden vastgesteld.

Het is altijd de bedoeling geweest de ‘Nota Grondbeleid 2015-2019’ te actualiseren en vast te stellen aansluitend op de Omgevingswet en de vastgestelde Omgevingsvisie Borsele (hierna: ‘omgevingsvisie’). Uw raad heeft de omgevingsvisie vastgesteld op 5 oktober 2023. De Omgevingswet is sinds 1 januari 2024 in werking getreden. Bovendien verplicht de ‘Financiële verordening gemeente Borsele 2023’ ons om eens in de vier jaar een nota grondbeleid aan de raad ter vaststelling voor te leggen.

Pagina 1 van 5

Proces Begin 2024 zijn wij dan ook gestart met de voorbereidingen voor een nieuwe Nota Grondbeleid. Wij hebben adviesbureau Metafoor Ruimtelijke ontwikkeling (hierna: ‘Metafoor’) ingeschakeld om ons te begeleiden in dit proces. Dit proces heeft geleid tot twee afzonderlijke documenten. De kaders van het grondbeleid staan in het de Nota Grondbeleid 2025-2028” (hierna: ‘de nota’). De uitwerking van het wettelijk verplicht kostenverhaal is opgenomen in het ‘Programma Kostenverhaal en Financiële Bijdragen 2025’ (hierna: ‘het programma’). ARGUMENTEN Gemeentelijke plannen of initiatieven van private partijen hebben consequenties voor het grondgebruik in de gemeente. Denk hierbij aan plannen of initiatieven op het gebied van wonen, bedrijvigheid, infrastructuur en groen. Dergelijke activiteiten vallen of staan met het beschikbaar zijn van grond. Nota Grondbeleid Om gemeentelijke doelstellingen veilig te stellen en te kunnen realiseren, is het van belang dat uw raad kaders stelt waarbinnen het college en de ambtelijke organisatie het grondbeleid kan voeren. De nota beschrijft dan ook op welke manier de gemeente Borsele voor de komende vier jaar haar beleid voor de fysieke leefomgeving wil realiseren via het grondbeleid.

Het grondbeleid fungeert als middel om deze plannen voor de fysieke leefomgeving – die omschreven zijn in de omgevingsvisie en andere ruimtelijke beleidsdocumenten – uit te voeren.

RAADSVOORSTEL

Programma kostenverhaal Vanwege het feit dat het grondbeleid fungeert als middel om plannen voor de fysieke leefomgeving uit te voeren, heeft ten opzichte van de Nota Grondbeleid 2015-2019 een wijziging plaatsgevonden. Onze Nota Grondbeleid 2015-2019 bevatte niet alleen de beleidsmatige kaders met betrekking tot grondbeleid, maar bevatte ook de uitwerking over het component kostenverhaal onder de toen geldende Wet ruimtelijke ordening. Uw raad heeft op 5 oktober 2023 de omgevingsvisie vastgesteld. Daarin is onder andere opgenomen dat we een programma kostenverhaal opstellen: “Daarnaast actualiseren we de Nota Grondbeleid en stellen we een programma kostenverhaal op “…“We werken de bestedingsdoelen nader uit en beschrijven de ruimtelijke en functionele samenhang tussen de betalende ontwikkelingen en de bestedingsdoelen.” Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is namelijk ook het wettelijk verplicht kostenverhaal gewijzigd. Het programma is hiervoor het geijkte, nieuwe instrument. Dit instrument dat het college kan inzetten operationaliseert namelijk beleidsdoelen uit de omgevingsvisie en werkt onderdelen van de fysieke leefomgeving uit, zoals in het geval van het Programma de (ruimtelijke) ontwikkeling van de gemeente.

Pagina 2 van 5

(JURIDISCHE) CONSEQUENTIES De gemeente staat voor grote maatschappelijke opgaven, zoals het realiseren van meer betaalbare woningen, verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed, de energietransitie, verbetering van de leefkwaliteit (groen, biodiversiteit, duurzaamheid), ruimte voor economische ontwikkelingen en recreatie. Deze opgaven zijn verwoord in diverse beleidsdocumenten, bijvoorbeeld de Omgevingsvisie, de Woon(zorg)visie en in het bestuursprogramma 'Schakelen met Raad en Daad 2022-2026'. Deze maatschappelijke opgaven vragen om meer sturing van de gemeente. Daarnaast schrijft de Financiële verordening gemeente Borsele 2023 voor dat we de Nota Grondbeleid eens in de vier jaar herzien. Verder is er sprake van nieuwe wet- en regelgeving, namelijk de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Daarnaast heeft de Hoge Raad (nieuwe) jurisprudentie gewezen en heeft de commissie Besluit Begroting en Verantwoording met het oog op de inwerkingtreding van de Omgevingswet haar ‘Notitie grondbeleid in begroting en jaarstukken’ geactualiseerd (hierna: commissie BBV). Deze aspecten zijn meegenomen in de concepten van de 'Nota Grondbeleid 2025-2028' en het 'Programma Kostenverhaal en Financiële Bijdragen'. Het beleid dat is opgenomen in de nota en het programma is bindend voor de gemeente.

Voor een toelichting over de wijzigingen van de nieuwe nota en het programma kostenverhaal ten opzichte van de oude nota verwijzen wij u naar bijgevoegde bijlage. Hierin wordt ook antwoord gegeven op de vraag die eerder al is gesteld door uw raad tijdens de informerende raad, over de wenselijkheid van het vragen van een financiële bijdrage voor ruimtelijke ontwikkelingen.

RAADSVOORSTEL

FINANCIËN Ten aanzien van het programma is opgenomen welke voorzieningen de gemeente wenst te gaan realiseren en waarvan we een bijdrage in de kosten verlangen bij de aanleg van die voorzieningen. De bijdrage in de kosten worden toegevoegd aan twee nieuw in te stellen reserves door uw raad. Vooruitlopend op de nieuw vast te stellen nota Reserves en Voorzieningen lichten we in de bijlage schematisch de kaders van de twee nog in te stellen reserves toe. Diensten Metafoor Metafoor heeft ons ondersteund bij het opstellen van de nota en heeft het opstellen van het programma. Conform het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten dienen we een overzicht van de baten en lasten van de begroting en jaarrekening te geven. Om die reden verzoeken wij uw raad in het kader van uw budgetrecht de kosten van de diensten van Metafoor à € 52.000 te dekken uit het reserve Weerstandsvermogen Bouwgrondexploitaties.

Pagina 3 van 5

Eveneens verzoeken wij uw raad in het kader van uw budgetrecht voor de nog te leveren diensten van Metafoor een budget van € 20.000 beschikbaar te stellen en te dekken uit de reserve Weerstandsvermogen Bouwgrondexploitaties. Mocht in de loop van 2025 blijken dat dit budget ontoereikend is, dan nemen we het restant mee als restantkrediet. De nieuwe systematiek van kostenverhaal uit de Omgevingswet noodzaakt – zoals blijkt uit het programma – tot een andere werkwijze. Om de implementatie van deze nieuwe systematiek zo soepel mogelijk te laten verlopen, heeft Metafoor zich bereid getoond om ons daarin te ondersteunen. Echter, deze diensten vallen buiten de opdrachtomschrijving en aanbesteding van het programma. De kosten voor de geleverde alsnog te leveren diensten komen terug op kostenplaats Grondbedrijf Algemeen (6820199 / 4380080). UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE Zodra uw raad de nota heeft vastgesteld, de inhoud van het programma heeft goedgekeurd en de publicatie in het Gemeenteblad heeft plaatsgevonden, vervangen deze documenten de Nota Grondbeleid 2015-2019. PARTICIPATIE Wij hebben de nota en het programma afgestemd met collega's van domein Ruimte en team Financiën waarvan het werkveld raakvlakken heeft met het grondbeleid.

COMMUNICATIE Na de vaststelling publiceren we de “Nota Grondbeleid 2025-2028” en het “Programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen 2025” in het digitale gemeenteblad.

RAADSVOORSTEL

BESLUIT De raad besluit: 1. 2. 3. 4. 5.

De ‘Nota Grondbeleid 2025-2028’ vast te stellen. In te stemmen met het ‘Programma Kostenverhaal en Financiële Bijdragen 2025’. In te stemmen met het vormen van een ‘Reserve Financiële Bijdragen’. In te stemmen met het vormen van een ‘Reserve Compensatie Waterberging’. Een budget van € 52.000 beschikbaar te stellen voor de geleverde diensten van bureau Metafoor in relatie tot de onder beslispunt 1 en 2 bedoelde documenten. 6. Het bedrag van € 52.000 als vermeld onder beslispunt 5 te onttrekken aan de ‘Reserve Weerstandsvermogen Bouwgrondexploitaties’. 7. Een budget van € 20.000 beschikbaar te stellen voor de nog te leveren diensten van bureau Metafoor voor het de nieuwe kostenverhaalssystematiek uit de Omgevingswet en het ‘Programma Kostenverhaal en Financiële Bijdragen 2025’ en dit bedrag te onttrekken aan de ‘Reserve Weerstandsvermogen Bouwgrondexploitaties’.

Pagina 4 van 5

TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Over dit advies ligt/liggen het/de volgende stuk(ken) ter inzage: Volgnummer D24.657767

Naam of omschrijving Investeringenlijst Borsele

Locatie

BIJLAGE(N) Bij dit advies hoort/horen de volgende bijlage(n): Documentnr. Join Naam van de bijlage D24.660649 Nota Grondbeleid D24.660666 Bijlage 1 Afwegingskader te voeren grondbeleid D24.660667 Bijlage 2 Juridisch kader D24.660769 Bijlage 3 Afwegingskader grondbeleid D24.660665 Programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen D24.660981 Was wordt lijst nota grondbeleid en programma kostenverhaal D24.660979 Schema instellen nieuwe reserves

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borsele,

G.M. Dijksterhuis, burgemeester

RAADSVOORSTEL

J.M. Jansen, secretaris

Pagina 5 van 5