8. Voorstel OLAZ regionalisering milieustraten

Zaaknummer: Z22.025762

Raadsvoorstel

*Z0273DEFE5C*

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

8 12 januari 2023 Wethouder Weststrate

Onderwerp

Principebesluit Regionalisering milieustraten

Geachte raad,

RAADSVOORSTEL

Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor. VOORSTEL Wij stellen u voor om: 1. Een positieve zienswijze in te dienen op het voorstel van het dagelijks bestuur O.L.A.Z. voor het principe van regionale spreiding van milieustraten in Zeeland, zoals bedoeld in het rapport RHDHV, te weten: a) Een milieustraat ‘Compleet Plus’-niveau (het betreft een circulair ambachtscentrum dat voldoet aan alle wettelijke eisen met eventueel aanvullingen als kringloopactiviteiten in Goes (De Bevelanden), Terneuzen en Vlissingen/Middelburg. b) Een milieustraat ‘Compleet’-niveau (het betreft een milieustraat die voldoet aan alle wettelijke eisen, aangevuld met functies als demontage van grof restafval) in Veere, Schouwen-Duiveland, Reimerswaal, Tholen, Sluis en Hulst. c) Een brengfaciliteit ‘Basis’-niveau (deze voldoen niet aan de wettelijke eisen; het gaat om inzamelpunten voor de meest voorkomende stromen op locaties waar de milieustraten worden verwijderd) in Kapelle, Borsele en Noord-Beveland. 2. In te stemmen met de memo ‘Onderzoeksvragen nader onderzoek en uitwerking van regionale spreiding.’ 3.

In te stemmen met het uitvoeren van nader onderzoek en uitwerking van regionale spreiding ten behoeve van definitieve besluitvorming met inachtneming en onder voorwaarden zoals verwoord in de memo ‘Onderzoeksvragen nader onderzoek en uitwerking van regionale spreiding.’ AANLEIDING EN DOEL In 2020 heeft adviesbureau Royal Haskoning DHV (RHDHV) in opdracht van het Algemeen Bestuur (AB) van het Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (O.L.A.Z.) een onderzoek uitgevoerd naar de toekomst van de milieustraten in Zeeland op het gebied van milieuwetgeving, kostenbeheersing en de landelijke doelstelling (VANG) tot het reduceren van de hoeveelheid ongesorteerd brandbaar afval. De afkorting VANG staat voor ‘Van Afval Naar Grondstof’. Pagina 1 van 6

Het onderzoeksresultaat van RHDHV is ter kennisname verstuurd naar de gemeenteraden door middel van een raadsnieuwsbrief op 8 april 2021. Daarnaast heeft het O.L.A.Z. in het najaar van 2021 regiobijeenkomsten voor u als raadsleden georganiseerd. Hierin zijn de resultaten van het onderzoek en mogelijke wijzigingen gepresenteerd. Voordat uitvoering wordt gegeven aan een verregaande en concrete uitwerking van deze regionale spreiding, heeft het AB besloten eerst te inventariseren of de deelnemende gemeenten binnen de gemeenschappelijke regeling (GR) O.L.A.Z. de conclusies en aanbevelingen uit het rapport van RHDHV over het principe van regionale spreiding met verschillende soorten milieustraten ondersteunen. Het dagelijks bestuur (DB) van het O.L.A.Z. legt om deze reden het voorstel ‘principebesluit regionalisering milieustraten’ ter consultatie voor aan de gemeenteraden. Op grond van het bepaalde in de GR kan uw gemeenteraad binnen 8 weken na ontvangst uw zienswijze over het ontvangen stuk kenbaar maken aan het AB van het O.L.A.Z. Het DB O.L.A.Z. heeft besloten deze termijn te verlengen naar twaalf weken.

RAADSVOORSTEL

ARGUMENTEN Vanuit de Wet milieubeheer is iedere gemeente verplicht om een milieustraat te hebben waar inwoners hun afval kunnen brengen. Een gemeente mag ook een milieustraat oprichten in samenwerking met gemeente(n) in de regio. Behalve deze wettelijke verplichting zijn er ook andere redenen waarom gemeenten milieustraten inrichten: - Milieu: bevorderen van de scheiding en het hergebruik van afvalstoffen (in relatie tot de VANG- doelstelling). - Serviceverlening: verbeteren van de aanbiedmogelijkheden voor gescheiden afvalstoffen. - Kosten: verminderen van de kosten. Het laten brengen van afval is goedkoper dan het ophalen, en de verwerking van gescheiden afval is goedkoper dan van ongescheiden afval. Om in beeld te krijgen op welke wijze het O.L.A.Z. uitvoering kan geven aan de opgaven van wet- en regelgeving waaraan de milieustraten moeten voldoen, de VANG-opgave en het beheersen van de kosten, heeft RHDHV in opdracht van O.L.A.Z. verkennend onderzoek gedaan naar de toekomst van de milieustraten in Zeeland. Enkele conclusies van dit onderzoek zijn: - Omdat de milieustraten in Zeeland vrij toegankelijk zijn voor zowel inwoners, bedrijven als toeristen, worden er aanzienlijk meer kilo’s grof huishoudelijk (rest)afval gebracht naar de Zeeuwse milieustraten in vergelijking met de rest van Nederland, resulterend in hogere exploitatiekosten.

- Er is onvoldoende ruimte op de huidige milieustraten om de verschillende wettelijk verplichte afvalstromen kwijt te kunnen; - Het realiseren van mogelijkheden tot demontage en kringloop is een belangrijke manier de hoeveelheid (rest)afval op de milieustraten te verminderen; - Om alle huidige milieustraten toekomstbestendig te maken zorgt dit naar inschatting voor een totale investering van € 45 tot € 140 miljoen. Pagina 2 van 6

Op basis van bovenstaande conclusies adviseert RHDHV om te onderzoeken of een regionale aanpak mogelijk is en dit vervolgens verder uit te werken ten behoeve van definitieve besluitvorming. Doel van dit principebesluit is om te bepalen of het principe van regionale spreiding door de individuele gemeenten wordt ondersteund voordat er hoge kosten worden gemaakt voor nader onderzoek en uitwerking tot regionale spreiding. Daarnaast biedt het de gemeenteraden een kans om standpunten naar voren te brengen die het O.L.A.Z. kan gebruiken bij het stellen van nadere kaders in de uitwerking van definitieve besluitvorming. Situatie voor Borsele Voor Borsele heeft het principe van regionale spreiding concreet tot gevolg dat de huidige milieustraat aan de Polenweg op termijn plaats maakt voor een brengfaciliteit ‘Basis’ niveau. Een brengfaciliteit voldoet niet aan de wettelijke eisen, het gaat om een inzamelpunt voor de meest voorkomende stromen. In de onderliggende memo ‘Onderzoeksvragen nader onderzoek en uitwerking van regionale spreiding’, wordt de Borselse situatie toegelicht. Wij adviseren u voorwaardelijk in te stemmen met het principebesluit met inachtneming van de uitgangspunten en onderzoeksvragen in deze memo.

RAADSVOORSTEL

(JURIDISCHE) CONSEQUENTIES O.L.A.Z. betreft een GR die in meerderheid besluiten kan nemen. Gemeentelijk belang kan afwijken van het belang van het collectief belang binnen O.L.A.Z. FINANCIËN In het rapport van RHDHV worden enkel nog globale financiële inschattingen gemaakt. Om de milieustraten te laten voldoen aan de wettelijke eisen wordt de aanpak per milieustraat naar schatting geraamd op circa € 3,5 miljoen. Als er aan iedere milieustraat kringloop en demontage wordt toegevoegd komt dit neer op € 10,7 miljoen per miljoen per milieustraat. Gezien deze forse bedragen wordt geadviseerd de milieustraten in te richten met verschillende voorzieningenniveaus. Het onderstaande overzicht uit het rapport geeft de globale effecten weer van het reduceren van het huidige aantal milieustraten.

Pagina 3 van 6

RAADSVOORSTEL

Het nadere onderzoek wordt naast de inzet van de Begeleidingscommissie O.L.A.Z. en de Zeeuwse Reinigingsdienst (ZRD) deels door een extern bureau uitgevoerd. Hieraan zijn de nodige kosten verbonden. In de begroting 2023 van O.L.A.Z. is budget beschikbaar om deze werkzaamheden uit te voeren. Als dit budget ontoereikend blijkt zal hier een begrotingswijziging voor worden voorgesteld. Hoe worden de kosten gedekt? In geval van positieve instemming van het AB met betrekking tot het principebesluit en akkoord tot nader onderzoek, zal bij definitieve besluitvorming over de toekomstige invulling van de milieustraten een investeringskrediet benodigd zijn. Dit voorstel zal separaat aan de gemeenteraden worden voorgelegd. De jaarlijkse kosten van de milieustraten worden via de O.L.A.Z.-begroting doorbelast door middel van de gemeentelijke bijdrage hierin. In overeenstemming met de huidige afspraken in de GR O.L.A.Z. worden deze lasten verrekend per inwoner. Duurzaamheid Afval is vanuit de gedachte van circulariteit niet langer afval, maar herbruikbaar, of kan dienen als grondstof voor nieuwe producten. Door iedere regio een milieustraat ‘Compleet Plus’ te bieden, wordt in hoge mate bijgedragen aan de reductie van de hoeveelheid ongesorteerd brandbaar afval.

UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE Na de termijn voor het indienen van een zienswijze van uw gemeenteraad legt het DB van het O.L.A.Z. in het 1e kwartaal 2023 een definitief voorstel ‘principebesluit regionalisering’ ter besluitvorming voor aan het AB van het O.L.A.Z. Afhankelijk van het besluit vindt in 2023 nader onderzoek plaats naar onder andere de volgende onderdelen:

Pagina 4 van 6

-

Concrete uitwerking ‘Compleet Plus’-niveau, ‘Compleet’-niveau en ‘Basis’-niveau (flankerend beleid) in overeenstemming met het voorgestelde principebesluit. Verwachte resultaten invoering regionalisering milieustraten. Concrete kostenraming invoering regionalisering milieustraten. Financieringsvoorstel verdeling kosten over de gemeenten.

Na deze concrete uitwerking wordt een definitief besluit over de toekomst van de milieustraten binnen het O.L.A.Z. voorgelegd aan de gemeenteraden. Hierna vindt besluitvorming plaats in het AB O.L.A.Z. Naar verwachting is dit medio 2e kwartaal 2024.

RAADSVOORSTEL

COMMUNICATIE Op grond van de GR worden de gemeenteraden gevraagd zienswijzen in te dienen op het voorgenomen principe van regionale spreiding en nadere uitwerking hiertoe. BESLUIT De raad besluit: 1. Een positieve zienswijze in te dienen op het voorstel van het dagelijks bestuur O.L.A.Z. voor het principe van regionale spreiding van milieustraten in Zeeland, zoals bedoeld in het rapport RHDHV, te weten: a) Een milieustraat ‘Compleet Plus’-niveau (het betreft een circulair ambachtscentrum dat voldoet aan alle wettelijke eisen met eventueel aanvullingen als kringloopactiviteiten in Goes (De Bevelanden), Terneuzen en Vlissingen/Middelburg. b) Een milieustraat ‘Compleet’-niveau (het betreft een milieustraat die voldoet aan alle wettelijke eisen, aangevuld met functies als demontage van grof restafval) in Veere, Schouwen-Duiveland, Reimerswaal, Tholen, Sluis en Hulst. c) Een brengfaciliteit ‘Basis’-niveau (deze voldoen niet aan de wettelijke eisen; het gaat om inzamelpunten voor de meest voorkomende stromen op locaties waar de milieustraten worden verwijderd) in Kapelle, Borsele en Noord-Beveland. 2. In te stemmen met de memo ‘Onderzoeksvragen nader onderzoek en uitwerking van regionale spreiding.’ 3.

In te stemmen met het uitvoeren van nader onderzoek en uitwerking van regionale spreiding ten behoeve van definitieve besluitvorming met inachtneming en onder voorwaarden zoals verwoord in de memo ‘Onderzoeksvragen nader onderzoek en uitwerking van regionale spreiding.’ TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Zie de Bijlagen BIJLAGEN Bij dit advies horen de volgende bijlagen: Documentnr. Join Naam van de bijlage D22.611738 Memo ‘Onderzoeksvragen nader onderzoek en uitwerking van regionale spreiding’ Pagina 5 van 6

D22.611773 D22.611774 D22.611775 D22.611776 D22.025762

Aanbiedingsbrief Samenvatting onderzoeksrapport Toekomstige milieustraten Zeeland Onderzoeksrapport Toekomstige milieustraten Zeeland RHDHV d.d. 911-2020 20210408 Memo ontwikkelingen milieustraten zienswijzebrief

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borsele,

G.M. Dijksterhuis, burgemeester

RAADSVOORSTEL

J.M. Jansen, secretaris

Pagina 6 van 6