8. Voorstel Jaarverantwoording 2025

Zaaknummer: Z26.042723

Raadsvoorstel Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

8 9 juli 2026 Wethouder Weststrate

Onderwerp

Jaarverantwoording 2025

*Z03DD1F5E49*

Geachte raad, Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor.

RAADSVOORSTEL

VOORSTEL Wij stellen u voor om 1. In te stemmen met de jaarverantwoording 2025. 2. Het gerealiseerd resultaat toe te voegen aan het algemeen weerstandsvermogen. 3. De restantkredieten 2025 over te hevelen naar 2026. 4. De grondexploitaties Colenshoek II, Over de Dijk 2 & 3, Stenevate en Oude Vreeland af te sluiten. AANLEIDING EN DOEL Voor u ligt het raadsvoorstel van de jaarverantwoording 2025. Het jaar 2025 stond in het teken van een aantal belangrijke maatschappelijke thema’s die ook hun weerslag hebben gehad op het gemeentelijk beleid en de financiële huishouding. De aanhoudende druk op de woningmarkt, de toenemende risico’s in het sociaal domein, de stijgende rente en de gevolgen van de energie- en klimaattransitie vroegen om scherpe keuzes en bestuurlijke wendbaarheid. Daarnaast bleef de impact van internationale ontwikkelingen, zoals de oorlog in Oekraïne en spanningen op wereldmarkten, merkbaar op lokaal niveau. De jaarverantwoording sluit met een positief saldo € 10,4 miljoen. Dit is nagenoeg volledig het gevolg van incidentele baten, zoals de rijksbijdrage voor de opvang van Oekraïners, de rijksbijdrage voor ‘Uitvoering afspraken Kerncentrale Borsele’, de leges bouwvergunningen, decembercirculaire, positieve eindafrekeningen, uitgestelde kapitaallasten en overige specifieke uitkeringen.

In uw raadsvergadering van 7 november 2024 heeft u de primaire begroting 2025 vastgesteld. De begroting 2025 is vervolgens aangepast aan de hand van de begrotingswijzigingen waarmee u hebt ingestemd. In de raadsvergadering van 11 december 2025 hebben wij u via de programmarapportage geïnformeerd over de voortgang van de reguliere begroting én over de lopende projecten en investeringen. In die raadsvergadering hebben we u ook een uitgebreide rapportage Sociaal Domein aangeboden. Het sluitstuk van de jaarlijkse budgetcyclus is de jaarverantwoording. Daar waar we in de begroting aangeven ‘wat willen we Pagina 1 van 7

bereiken’ en ‘wat gaan we daarvoor doen’, gaan we in de jaarverantwoording in op ‘wat we hebben gedaan’ en ‘wat het heeft gekost’. ARGUMENTEN De jaarverantwoording is door de accountant Verstegen accountants en adviseurs B.V. gecontroleerd. Zij controleren of de verantwoorde baten, lasten en balansmutaties getrouw tot stand zijn gekomen. De goedgekeurde verklaring betreffende getrouwheid is nog niet opgenomen in de bijgevoegde jaarverantwoording maar in het accountantsverslag is wel vermeld dat deze wordt afgegeven. We voegen de goedgekeurde verklaring later toe. Het accountantsverslag is vertrouwelijk aangezien het opmerkingen en bevindingen bevat over de interne beheersing, de administratieve organisatie en overige procesmatige aspecten binnen de organisatie. Rechtmatigheid In de jaarverantwoording 2025 is de rechtmatigheidsverantwoording van ons college opgenomen. De rechtmatigheidsverantwoording wordt vervolgens onderdeel van de getrouwheidsverklaring van de accountant. Door in te stemmen met de jaarverantwoording wordt automatisch ingestemd met de bijbehorende rechtmatigheidsverantwoording. Gelet op de geconstateerde onrechtmatigheden in het begrotings- en voorwaarden-criterium, is het algehele oordeel van het college dat deze jaarverantwoording rechtmatig tot stand is gekomen.

Voor een uitgebreide toelichting verwijzen we u naar de rechtmatigheidsverantwoording op bladzijde 305 van de jaarverantwoording 2025 en de toelichting daarop in de paragraaf 'Bedrijfsvoering' (bladzijden 207-213).

RAADSVOORSTEL

(JURIDISCHE) CONSEQUENTIES De jaarverantwoording moeten we uiterlijk 15 juli 2026 aanbieden aan Gedeputeerde Staten van Zeeland. FINANCIËN De jaarverantwoording 2025 sluit met de volgende totalen: Saldo van baten en lasten 2025 Baten 102.946.000 Lasten 89.410.000 Saldo van baten en lasten voor bestemming 13.536.000 Toevoeging aan reserves 13.344.000 Onttrekking uit reserves 10.210.000 Saldo van baten en lasten na bestemming 10.402.000 Bovenstaande tabel is afgerond op duizendtallen

Terugblik financieel De jaarverantwoording 2025 is als bijlage toegevoegd. In deze jaarverantwoording vindt u per programma een analyse van de belangrijkste afwijkingen per programma en per taakveld. Pagina 2 van 7

RAADSVOORSTEL

De belangrijkste verschillen zijn het gevolg van: a) Gemeentefonds € 146.000 (voordeel) De baten uit de algemene uitkering en de integratie-uitkering Participatiewet zijn hoger dan begroot als gevolg van de decembercirculaire 2025. b) Voorziening APPA € 335.000 (nadeel) Per 1 januari 2028 wordt de APPA1-pensioenregeling overgeheveld naar het ABP. De voorziening dient te worden verhoogd omdat de pensioenregeling bij het ABP naar verwachting duurder is dan de huidige APPA-regeling. c) Voorziening verlofsparen € 379.000 (nadeel) De voorziening stijgt als gevolg van een toename van het aantal gespaarde uren en hogere salarissen. Dit hangt samen met de nieuwe regeling verlofsparen die per begin 2025 is ingevoerd. d) Resultaat grondexploitaties € 982.000 (neutraal) De winst uit grondexploitaties bedraagt na toevoeging aan de reserve en belastingeffecten € 982.000. Conform de nota grondbeleid is dit resultaat gestort in de reserve grondexploitaties waardoor het budgettair neutraal uitwerkt in de jaarverantwoording. e) Leges omgevingsvergunningen € 686.000 (voordeel) In 2024 zijn leges voor het converterstation te Nieuwdorp gefactureerd. De verantwoording van de bijbehorende werkzaamheden voor bouwtoezicht wordt gespreid over de jaren 2024 tot en met 2027. Dit leidt in 2025 tot een voordeel van € 275.000 per jaar. Daarnaast is sprake van meer reguliere bouwaanvragen dan begroot.

f) Ambtelijke inzet € 2.050.000 (voordeel) De ambtelijke organisatie is ingezet op diverse projecten waarvoor rijksmiddelen zijn ontvangen, onder andere via de Brede SPUK-regeling, SPUK GELB2, SPUK CDOKE3, de Regio Deal en Netten op Zee. Daarnaast wordt op enkele SPUK-regelingen (waaronder GELB en Mainport) een overheadtoeslag toegerekend voor de dekking van de bedrijfsvoering. Per saldo leidt dit tot een aanzienlijk voordeel. g) Rijksmiddelen opvang ontheemden Oekraïne € 1.915.000 (voordeel) De compensatie vanuit het Rijk bedraagt € 44 per opvangplek. Door het gebruik van eigen locaties, relatief kostenefficiënte opvangvoorzieningen en de inzet van eigen personeel en vrijwilligers is een voordelig saldo gerealiseerd in 2025. De toekomstige ontwikkeling van dit saldo is afhankelijk van het verloop van de oorlog en de rijksvoorwaarden voor gemeenten. h) SWVO € 1.013.000 (voordeel) De bijdrage aan het Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelderegio (SWVO) is lager dan begroot doordat een begrotingswijziging niet tijdig in de gemeentelijke begroting kon worden verwerkt. Daarnaast zijn de werkelijke kosten lager uitgevallen dan verwacht. i) Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ) € 406.000 (voordeel) De aansluiting op de werkelijke cijfers van IJZ voor 2025 laten zien dat de kosten lager uitvallen dan begroot. 1

Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (APPA). Grootschalige energietransitie en leefbaarheid Borsele (GELB). 3 Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). 2

Pagina 3 van 7

j)

SPUK Realisatiestimulans € 238.000 (voordeel) Voor de specifieke uitkering Realisatiestimulans wordt € 7.000 per gerealiseerde betaalbare woning ontvangen. In 2025 zijn 34 betaalbare woningen gerealiseerd wat leidt tot een bate van € 238.000.

Resultaatbestemming Het saldo van de jaarverantwoording wordt aan het algemeen weerstandsvermogen toegevoegd. Er zijn een aantal voordelen in deze jaarverantwoording die overgeheveld dienen te worden naar 2026 omdat hier al claims op liggen vanuit eerdere besluitvorming. Deze nemen we mee in het raadsvoorstel ’Bestemming resultaat jaarverantwoording 2025’ dat aansluitend op dit voorstel wordt behandeld. Dat voorstel gaat in op de bredere context van de gerealiseerde voordelen (waaronder het jaarverantwoordingresultaat) in 2025 in relatie tot het algemeen weerstandsvermogen. Er zijn een aantal bestaande claims op het algemeen weerstandsvermogen en op andere reserves die overgeheveld dienen te worden naar 2026. Zodat in 2026 op deze kredieten rechtmatig uitgaven kunnen plaatsvinden. Voor het algemeen weerstandsvermogen betreft het de volgende kredieten:

RAADSVOORSTEL

Omschrijving Borsele projecten B2030 E-depot archief Dienstverleningsvisie / communicatievisie Informatiebeheer op orde Organisatorische aanpassingen Borsele 2024 Fonds personele knelpunten Fonds huisvesting ontheemden Fonds Overhead GELB Noodopvang Heinkenszand Beleidsplan toerisme en recreatie 2024-2027 Realisatie energietransitie Onderwijsachterstandenbeleid (gemeentedeel) Actieplan sport, bewegen en gezondheid Culturele zaken (coronamiddelen) Masterplan Nieuwdorp (eenmalige lasten) Kerkenvisie Gedenkplaquette Slag om de Schelde Regio Deal: Culturele Broedplaats Beleidsplan Sociaal Domein Projectplan 'Stevige lokale teams' (SLT) Preventiemiddelen beschermd Wonen Regio Deal: Kerngezond Borsele Subsidieregeling AED's 2024-2028 Zoetwaterhuishouding Asbestsanering Soortenmanagementplan (SMP) Subsidieregeling Dorpsvernieuwing (erfgoed) Voorbereidingsbudget ontwikkelscenario's Lewedorp Inhuur Trainee RO + Inhuur Beleidsadviseur RO Omgevingswet, Omgevingsvisie, Omgevingsplan Omgevingsprogramma Klimaat en Duurzaamheid Herrijking beeldkwaliteit (Welstand A en B) Totaal

Restant 1-1-2025

Verleend in 2025

20.726 43.000 13.188 21.236 25.000 300.000 1.000.000

78.743 239.999 49.907 35.800 64.040 109.931 566.000 9.794 89.237 199.693 24.000 80.000 61.726 415.686 25.000 136.642 512.208 68.000 4.189.556

Besteed in Overheveling 2025 naar 2026 1.575 19.151 43.000 13.188 21.236 6.105 18.895 50.000 201.780 148.220 2.400.000 12.961 3.387.039 500.000 500.000 107.458 90.217 17.241 1.144 77.599 289.000 192.666 96.334 15.000 224.999 50.000 99.907 22.327 13.473 6.411 57.629 1.270 108.662 400.000 4.000 396.000 14.955 30.930 100.000 9.794 810.000 5.060 804.940 127.500 10.688 206.049 31.846 167.847 6.707 17.293 80.000 5.046 56.680 167.698 17.995 149.703 72.580 343.106 4.747 20.253 126.511 10.131 182.200 225.577 468.831 26.973 41.028 200.000 2.090 197.910 5.298.811 1.122.205 7.916.137

Pagina 4 van 7

Bijzonderheden: - Regio Deal: Culturele broedplaats: bij dit projectbudget is in voorgaand jaar een onjuist bedrag overgeheveld. Dit wordt nu gecorrigeerd, waarbij uitsluitend het bedrag wordt overgeheveld dat wordt gedekt vanuit het Algemeen Weerstandsvermogen. - Soortenmanagementplan (SMP): vanwege het beëindigen van het project Vitaal Platteland worden de beschikbare middelen ingezet voor het SMP. De middelen uit de reserve IBP worden daarbij overgeheveld naar het Algemeen Weerstandsvermogen.

Voor de reserve Interbestuurlijk Programma (IBP) betreft het de volgende kredieten: Omschrijving Duurzaamheidsvisie (IBP) Vitaal Platteland (IBP) Klimaatadaptie (IBP) Toekomstbestendig wonen (IBP) Energietransitie (IBP) Totaal

Restant Verleend in Besteed in Overheveling 1-1-2025 2025 2025 naar 2026 125.646 51.274 74.372 107.698 -107.698 103.484 23.209 80.275 82.000 82.000 74.353 39.833 34.521 493.182 -107.698 114.316 271.168

Bijzonderheden: - Vitaal Platteland (IBP): dit project laten we vrijvallen. De beschikbare middelen worden overgeheveld naar het SMP en de middelen uit de bestemmingsreserve IBP worden toegevoegd aan het Algemeen Weerstandsvermogen.

Voor de reserve Sloebos gaat het om het volgende krediet: Omschrijving Sloebos Totaal

Restant Verleend in 1-1-2025 2025 977.125 977.125 -

Besteed in 2025 -

Overheveling naar 2026 977.125 977.125

RAADSVOORSTEL

Daarnaast zijn in de balans - onder de overlopende passiva - de ontvangen subsidies opgenomen. Die worden voor verdere uitvoering naar 2026 overgeheveld: Overlopende passiva Het Rijk SPUK A30 Structurele Mainportsgelden SPUK D8 Onderwijsachterstandenbeleid SPUK E84 Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen SPUK H30 Brede SPUK-regeling SPUK H4 Sport SPUK J55 Aanpak energiearmoede SPUK J94 Lokale Aanpak Isolatie SPUK K28 CDOKE SPUK K2b Netten Op Zee SPUK M16 Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne Subtotaal Overige Nederlandse lichamen Provincie Zeeland, SPUK E44B Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptie (TIK) Provincie Zeeland, Subsidie SMP ecologische aanpassingen Provincie Zeeland, SPUK J210B Flexibele Inzet Woningbouw 513799 Provincie Zeeland, SPUK J96B Regio Deal Provincie Zeeland, Subsidie Kwaliteitsverbetering broedplaats Bevelandse gemeenten, SPUK J85 Flex- en transformatiewoningen Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, DUMAVA subsidie Subtotaal Totaal

Boekwaarde 01-01-2025

Vermeerderingen

Bestedingen Boekwaarde 31-12-2025

2.927.626 23.503 92.645 376.364 2.326.293 279.144 6.025.575

2.644.887 353.946 698.329 107.715 299.620 1.169.681 51.386 14.360.114 4.047.120 23.732.798

3.075.167 345.474 401.871 31.675 419.256 569.562 528.664 7.142.832 3.885.684 16.400.185

2.497.346 31.975 92.645 296.458 76.040 256.728 2.926.412 610.064 7.217.282 161.436 14.166.386

337.147 2.399 4.181.706 16.000 1.866.533 207.133 6.610.918

79.016 207.133 286.149

85.753 2.399 1.004.587 16.000 1.301.244 207.133 2.617.116

251.394 79.016 3.177.119 565.289 207.133 4.279.951

12.636.493

24.018.947

19.017.301

18.446.337

Pagina 5 van 7

Afronding grondexploitaties De grondexploitaties van Colenshoek II, Over de Dijk 2 & 3, Stenevate en Oude Vreeland zijn zowel feitelijk als financieel afgerond. De werkzaamheden zijn voltooid en de financiële resultaten zijn afgelopen jaren verwerkt in de jaarrekeningen. Omdat geen verdere kosten, opbrengsten of risico's meer worden verwacht, wordt voorgesteld deze grondexploitaties formeel af te sluiten en administratief te sluiten. Hieronder een financieel beeld van de afgeronde grondexploitaties: Project- Kern nummer

Projectnaam

3820060 3820080 3820081 3820100

Colenshoek II Over de Dijk 2 & 3 Stenevate Oud Vreeland

s Heer-Abtskerke Heinkenszand Heinkenszand Kwadedamme

Kosten

1.320.307 15.209.196 1.354.847 2.367.709

Opbrengsten

Eindresultaat Aantal Oppervlakte woningen verharding (m2) 1.264.044 -56.263 14 2.014 23.958.771 8.749.575 354 35.381 1.784.115 429.268 6 251 2.923.301 555.592 40 7.153

UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE De jaarverantwoording 2025 dient uiterlijk 15 juli 2026 aangeboden te worden aan Gedeputeerde Staten van Zeeland. Daarnaast moet de jaarverantwoording 2025 en de SiSa-verantwoording digitaal aangeleverd te worden aan het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). SiSa is de afkorting voor Single information, Single audit. PARTICIPATIE EN COMMUNICATIE Niet van toepassing

RAADSVOORSTEL

BESLUIT De raad besluit: 1. In te stemmen met de jaarverantwoording 2025. 2. Het gerealiseerd resultaat toe te voegen aan het algemeen weerstandsvermogen. 3. De restantkredieten 2025 over te hevelen naar 2026. 4. De grondexploitaties Colenshoek II, Over de Dijk 2 & 3, Stenevate en Oude Vreeland af te sluiten. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Over dit advies ligt/liggen het/de volgende stuk(ken) ter inzage: Volgnummer D26.694977

Naam of omschrijving Accountantsverslag Verstegen Accountants (vertrouwelijk)

BIJLAGE(N) Bij dit advies hoort/horen de volgende bijlage(n): Documentnr. Join Naam van de bijlage D26.694975 Jaarverantwoording 2025 gemeente Borsele (inclusief Controleverklaring Verstegen Accountants) D26.694976 Jaarverantwoording Borsele 2025 in één oogopslag

Pagina 6 van 7

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borsele,

G.M. Dijksterhuis, burgemeester

RAADSVOORSTEL

J.M. Jansen, secretaris

Pagina 7 van 7