8. Voorstel instemmen bestemming resultaat jaarrekening 2023

Zaaknummer:

Raadsvoorstel Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

8 4 juli 2024 Wethouder Witkam

Onderwerp

Bestemming resultaat jaarrekening 2023

**

Geachte raad, Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor. VOORSTEL Wij stellen u voor om in te stemmen met het bestemmen van diverse kredieten uit het algemeen weerstandsvermogen zoals opgenomen in dit voorstel.

RAADSVOORSTEL

AANLEIDING EN DOEL Net als vorig jaar leggen we ook dit jaar twee aparte voorstellen aan u voor: - Een voorstel voor de vaststelling van de jaarrekening met daarbij het toevoegen van het rekeningresultaat aan het algemeen weerstandsvermogen. - Een voorstel voor het bestemmen van het rekeningresultaat. Onderliggend voorstel gaat specifiek over het bestemmen van het rekeningresultaat en dus over het bestemmen van het positieve saldo van de jaarrekening 2023. ARGUMENTEN In deze raadsvergadering hebben we zowel de kadernota 2025-2028 als de jaarrekening 2023 ter besluitvorming aan u voorgelegd. Door wijzigingen en nog steeds onduidelijkheid over de financieringssystematiek vanuit het Rijk naar gemeenten is een sluitende kadernota (meerjarenraming) binnen de huidige begrotingsregels een lastige opgave. De jaarrekening 2023 laat net als vorig jaar toch een hoog positief saldo zien. Dit is vooral het gevolg van incidentele baten (diverse rijksbijdragen, bouwleges, grondexploitaties) die we niet als structurele baten in de begroting mogen opnemen. Dit geeft het betrekkelijke en het lastige van de strenge begrotingsregels aan. In de praktijk leidt dit dus tot een zeer hoog positief saldo bij de jaarrekening. Afgelopen jaar hebben we het algemeen weerstandsvermogen aanzienlijk verhoogd.

We hebben vanuit het resultaat van de jaarrekening 2022, het dividend van de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij N.V. (ZEH), circulaires en de programmarapportage toevoegingen aan het algemeen weerstandsvermogen gedaan.

Pagina 1 van 7

Vanuit het resultaat van de jaarrekening 2023 komt daar het positieve saldo van € 11,1 miljoen bij. Daarnaast bedroeg de winst van het grondbedrijf € 297.000. We stellen voor dit ook aan het algemeen weerstandsvermogen toe te voegen. Het algemeen weerstandstandsvermogen loopt hiermee op tot € 20,3 miljoen. Hiermee hebben we een zeer ruim weerstandsvermogen van 14,07. Wettelijk mag de weerstandsratio 1,0 bedragen. U heeft als grens 2,0 vastgesteld. Ons weerstandsratio zit daar dus ruim boven. Ter vergelijking: vorig jaar was ons weerstandsratio 11,7. Het zeer ruime algemeen weerstandsvermogen geeft ons mogelijkheden om enerzijds het begrotingsjaar 2025 sluitend te maken in de kadernota en anderzijds om incidentele middelen te bestemmen voor de uitvoering van diverse (uitvoerings)knelpunten die in 2024 al gevolgen hebben. Mogelijkheden waar de kadernota en wettelijke begrotingsregels niet in kunnen voorzien. Ook zijn er posten vanuit 2023 die doorlopen naar 2024. Onder het kopje ‘financiën’ gaan we verder in op de onderdelen waar we het algemeen weerstandsvermogen voor willen inzetten. (JURIDISCHE) CONSEQUENTIES Door uw instemming met de inzet van middelen vanuit het algemeen weerstandsvermogen kunnen we uitvoering geven aan het oplossen van knelpunten én kunnen we verder uitvoering geven aan eerder opgestarte werkzaamheden en/of projecten.

FINANCIËN De resultaten over 2023 en opbouw van het algemeen weerstandsvermogen geven het volgende beeld:

RAADSVOORSTEL

Algemeen weerstandsvermogen Saldo per 01-01-2023

€

13.377.740

€ € € €

8.232.383 21.610.123 4.345.543 17.264.580

Af: claims op het weerstandsvermogen

€ €

8.340.386 8.924.194

Resultaat jaarrekening 2023 Resultaat grondexploitatie 2023 Weerstandsvermogen na verwerking resultaat en claims

€ € €

11.108.000 297.000 20.329.194

Stortingen: Dividend ZEH Programmarapportage Circulaires Resultaat jaarrekening 2022 Grondbedrijf 2022 Overige stortingen

Onttrekkingen Saldo per 31-12-2023

€ € € € € €

2.351.517 765.688 143.000 4.107.178 678.000 187.000

Pagina 2 van 7

In de tabel op de volgende pagina hebben we inzichtelijk gemaakt voor welke onderdelen we een beroep willen doen op het algemeen weerstandsvermogen. Weerstandsvermogen na verwerking resultaat en claims Te bestemmen Knelpunten 2024 1 CAO 2 Zeeland in Stroomversnelling 3 Bruidschat Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) 4 Dorpshuizen 5 Sportfondsen 6 Aanpassingen trouw- en raadsboerderij 7 Omgevingsprogramma fysieke leefomgeving 8 Meubilair 9 Onderzoeken handhaving en bouw 10 Verkeersveiligheid 11 Platform de Bevelanden (jaarrekening 2023) 12 Beleidsplan sociaal domein 2025-2028 13 SPP

€ € € € € € € € € € € € €

500.000 24.000 50.000 30.000 60.000 231.000 80.000 25.000 25.000 30.000 10.000 33.520 766.450

Overhevelen 2023 vanuit decembercirculaire 14 ELIP gelden uit decembercirculaire 15 energietoelage 16 invoeringskosten omgevingswet

€ € €

3.000 705.000 235.000

Overige inzet van middelen 17 Invoeren fonds knelpunten personele bezetting 18 Reserve sociaal domein

€ €

300.000 2.000.000

Algemeen Weerstandsvermogen na bestemming

RAADSVOORSTEL

€ 20.329.194

€ 5.107.970 € 15.221.224

Na aftrek van de voorgestelde onttrekkingen en claims resteert een positief saldo van het algemeen weerstandsvermogen van € 15.221.224. Dit geeft een weerstandsratio van 10,9. Hiermee blijven we nog steeds ruim boven de door u vastgestelde grens van 2,0. Knelpunten 2024 1. Cao-gemeenteambtenaren De vakbonden, de Werkgeversvereniging Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties (WSGO) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben een nieuwe cao bekrachtigd voor de gemeenteambtenaren met een looptijd tot en met 31 maart 2025. Per 1 januari 2024 is een stijging doorgevoerd van 4,75% en per 1 oktober 2024 nog eens 1,25%. Een deel (€ 400.000) hadden wij al gereserveerd in de begroting 2024-2027. Het tekort dat nog resteert (€ 500.000) dekken we uit het algemeen weerstandsvermogen.

Pagina 3 van 7

2. Zeeland in stroomversnelling In lijn met de andere overheden passen wij onze bijdrage van € 1 naar € 2 aan. Structureel hebben we dit meegenomen in de begroting 2025-2028. Het te kort in 2024 van € 24.000 brengen we ten laste van het algemeen weerstandsvermogen. 3. Bruidschat Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) Tot 31 december 2023 voerde de RUD de bodemtaken uit voor de provincie Zeeland. Met het in werking treden van de Omgevingswet op 1 januari 2024 zijn de provinciale bodemtaken naar de gemeente gekomen: de zogenoemde bruidsschat. We hebben de uitvoering van de bodemtaken voorlopig belegd bij de RUD. Voor de uitvoering van deze taak voor Borsele gaat het om een bedrag van € 50.000 per jaar. Er komt geen rijksgeld naar de gemeente voor het uitvoeren van die taken. Wij stellen u voor de kosten voor 2024 ten laste te brengen van het algemeen weerstandsvermogen. De structurele lasten zijn opgenomen in de kadernota 2025-2028. 4. Dorpshuizen We zien een stijging van de aangevraagde subsidies voor de dorpshuizen. De dorpshuizen voorzien tekorten op hun begroting door stijgende prijzen. Daarom zijn we genoodzaakt om de raming voor de subsidies aan dorpshuizen structureel bij te stellen. Dit hebben we opgenomen in de kadernota 2025-2028. Voor 2024 brengen wij de extra kosten van € 30.000 ten laste van het algemeen weerstandsvermogen.

RAADSVOORSTEL

5. Sportfondsen Door forse indexatie van de huren is er een tekort dat in de begroting niet kon worden voorzien. Ook hier geldt dat deze structurele tekorten zijn opgenomen in de kadernota 20252028. Voor 2024 stellen wij voor het tekort van € 60.000 ten laste te brengen van het algemeen weerstandsvermogen. 6. Aanpassingen trouw- en raadsboerderij De trouw- en raadsboerderij wordt op enkele onderdelen aangepast of vernieuwd. Het gaat om de verlichting, het audiosysteem en enkele interieurelementen. Deze aanpassingen zijn eerder besproken in het presidium. De totale kosten van € 231.000 komen ten laste van het algemeen weerstandsvermogen. 7. Omgevingsprogramma fysieke leefomgeving Er dient een omgevingsprogramma fysieke leefomgeving te worden opgesteld. Externe expertise is hierbij nodig. Een voorstel hiervoor wordt voorbereid. De kosten worden ingeschat op € 80.000 en willen we ten laste brengen van het algemeen weerstandsvermogen. 8. Meubilair Vooruitlopend op verdere invulling van het flexibel werken en/of inrichting gemeentehuis is het noodzakelijk aanpassingen aan het meubilair te doen. Aanleiding zijn de arbotechnische

Pagina 4 van 7

eisen en de continuïteit van de bedrijfsvoering. Het bedrag van € 25.000 brengen wij ten laste van het algemeen weerstandsvermogen. 9. Onderzoeken handhaving en bouw Op het terrein van vergunningen, toezicht en handhaving (VTH) vraagt het werken onder de nieuwe de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb)om een andere werkwijze van onze medewerkers. Om de continuïteit van de dienstverlening aan onze inwoners te borgen is een onderzoek naar de behoeften en verbeterpunten noodzakelijk. De resultaten van het onderzoek dienen als basis voor onze toekomstige interne aanpak van de VTHtaken. Verder vallen de VTH-taken onder Interbestuurlijk Toezicht (IBT). De beleidscyclus voor VTH moet voldoen aan de wettelijke vereisten. Sinds 2023 is sprake van een geïntensiveerde toezichtcyclus. Te denken valt daarbij aan het tijdig verstrekken van informatie, integrale verantwoording, meer risicogericht werken, transparantie over resultaten et cetera. Om dit gelijk goed op te zetten, hebben we daarbij een deskundige externe partij nodig. De kosten van beide opdrachten samen bedragen € 25.000 en willen we ten laste brengen van het algemeen weerstandsvermogen.

RAADSVOORSTEL

10. Verkeersveiligheid In het kader van de verkeersveiligheid dienen er twee werken in 2024 uitgevoerd te worden. Te weten het aanbrengen van groenvakken op de Molendijk te ’s-Heerenhoek en het realiseren van wegversmallingen aan de Populierenstaat te ’s-Gravenpolder. De kosten bedragen € 30.000. Hiervoor is geen dekking binnen de structurele begroting. Daarom stellen wij voor deze kosten ten laste te brengen van het algemeen weerstandsvermogen. 11. Platform de Bevelanden Platform De Bevelanden is ons samenwerkingsverband op het terrein van wonen, werken, recreëren en duurzaamheid. De jaarrekening 2023 laat een negatief rekeningresultaat zien van afgerond € 50.000. De stijging van de kosten is een gevolg van gestegen salariskosten en de reguliere algemene secretariaatskosten. De afgelopen jaren zijn niet alle kosten volledig doorgerekend aan de deelnemende gemeenten. We vinden het van belang dat alle gemeenten evenredig bijdragen aan deze regionale samenwerking. In de jaarrekening 2023 is dan ook rekening gehouden met realistische kosten. Voor Borsele betekent dit een extra bijdrage van € 10.000 over het jaar 2023. 12. Beleidsplan sociaal domein In 2019 zijn de voorbereidingen getroffen om te komen tot een beleidsplan sociaal domein voor de gemeente Borsele. We zijn daarbij ondersteund door een extern bureau.

Het resultaat van die inspanningen was het actieplan Sociaal Domein, dat begin 2020 door u is vastgesteld. Dit actieplan kende een looptijd van 2020-2023. Door Corona konden de acties uit het plan niet (allemaal) geheel worden opgepakt en uitgezet. Daarom is op een later moment de looptijd van het actieplan met een jaar verlengd, tot en met 2024. Het actieplan en het bijbehorende uitvoeringsplan - het zogenaamde Koersplan – loopt af. Om die reden Pagina 5 van 7

willen we een goed beeld krijgen of en in hoeverre de acties uit het plan succesvol zijn geweest. Ook willen we een goede start maken richting een nieuw beleidsplan voor de jaren 2025-2028. We willen wederom het externe bureau inschakelen om ons te begeleiden en ondersteunen in dit proces. De kosten hiervoor bedragen € 33.520. 13. Knelpunten Strategische personeelsplanning (SPP) Op 7 mei 2024 informeerden wij u over de strategische personeelsplanning en de stappen die we hebben genomen om te komen tot een meerjarenperspectief en een actieplan. In de kadernota hebben we de structurele financiële gevolgen zo veel als mogelijk binnen de financiële mogelijkheden opgenomen. We zien echter dat in relatie met de externe ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld de energietransitie inclusief het nucleaire dossier, compensatietrajecten zoals de Regiodeal en de ‘Gebiedsinvesteringen Netten op Zee’, de Wkb, de wooncrisis, diverse wetten voor digitalisering en de mogelijke decentralisatie van taken binnen het sociaal domein nu al extra capaciteit vragen. Om uitvoering te kunnen geven aan de ontwikkelingen is versterking nodig op onder andere de onderdelen informatiebeheer, facilitaire ondersteuning, financiën, control, dienstverlening, handhaving, Ruimtelijke ordening, vastgoedbeheer en zorg & welzijn.

Om de knelpunten in 2024 op te vangen, stellen we voor om hiervoor een bedrag van € 766.450 beschikbaar te stellen. Overheveling circulaires 14. Einde lening inburgeringsplichtig (ELIP) Er is gebleken dat het aantal inburgeraars dat tot de ELIP-groep behoor is gestegen. Daarom heeft de minister besloten om voor de komende jaren extra middelen voor deze doelgroep beschikbaar te stellen. In de decembercirculaire hebben we een bedrag van € 3.000 ontvangen. We stellen voor deze middelen over te hevelen naar 2024.

RAADSVOORSTEL

15. Energietoelage In de decembercirculaire ontvingen we een resterend bedrag van € 705.000 om mensen met een laag inkomen te ondersteunen bij het voldoen van de energierekening. We stellen voor om dit bedrag over te hevelen naar 2024. 16. Omgevingswet In de decembercirculaire ontvingen we € 235.000 in het kader van de Omgevingswet. Met als doel dat we aangesloten, geoefend en ingeregeld zijn en daardoor kunnen voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Voor Borsele gaat het om een bedrag van € 235.000. We stellen voor dit bedrag over te hevelen naar 2024. Overige inzet van middelen 17. Invoeren fonds personele knelpunten De verruimde mogelijkheden van het zwangerschaps-, geboorte- en ouderschapsverlof is in relatie tot de samenstelling van het personeelsbestand van de gemeente Borsele in toenemende mate een knelpunt. De beschikbare uitvoeringscapaciteit fluctueert hierdoor te sterk. We stellen voor om een fonds personele knelpunten te vormen van in eerste instantie € 300.000. Het is een pilot om te kijken of het instellen van een dergelijk fonds het juiste Pagina 6 van 7

middel is om knelpunten als gevolg van de verruimde verlofregelingen op te vangen. We evalueren dit in de programmarapportage. 18. Reserve sociaal domein Op dit moment bedraagt de reserve sociaal domein € 1,7 miljoen. Dit bedrag hebben wij in 2024 waarschijnlijk geheel nodig om de extra kosten te dekken. Om te zorgen dat de reserve sociaal domein op het afgesproken niveau blijft, stellen wij voor om vanuit het algemeen weerstandsvermogen de reserve sociaal domein met een bedrag van € 2 miljoen te voeden. UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE Na uw akkoord geven wij in de programmarapportage 2024 de stand van zaken weer van de bovenstaande achttien onderdelen. PARTICIPATIE Indien van toepassing voor het betreffende onderdeel informeren we de betrokken stakeholders over de voortzetting van de werkzaamheden en/of de projecten. COMMUNICATIE De media informeerden wij op 27 juni 2024. BESLUIT De raad besluit in te stemmen met het bestemmen van diverse kredieten uit het algemeen weerstandsvermogen zoals opgenomen in dit voorstel. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Niet van toepassing.

RAADSVOORSTEL

BIJLAGE(N) Niet van toepassing. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borsele, G.M. Dijksterhuis, burgemeester J.M. Jansen, secretaris

Pagina 7 van 7