8.5 Programma Kostenverhaal en Financiele bijdragen 2025 Borsele

Herstructurering, revitalisering bedrijfsterreinen en verbetering (recreatieve) infrastructuur → “Hoe zetten we Borsele economisch en recreatief op de kaart?” Denk hierbij aan investeringen in: Herstructurering van bedrijfsterreinen, waaronder: - Verplaatsing van bedrijven uit dorpskernen die daar naar aard, omvang en/of milieubelasting niet meer passen; - Verplaatsing van niet-agrarische bedrijven uit het agrarisch gebied die daar naar aard, omvang en/of effecten op de agrarische sector niet meer passen; - Selectieve en doelgerichte revitalisering van verouderde bedrijventerreinen; - Verbetering openbare ruimte op verouderde bedrijfsterreinen;

Programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen 2025, gemeente Borsele

Pagina 26 van 38

-

-

De ontwikkeling van een fijnmazig en aantrekkelijk recreatief (fiets)padennetwerk (fietsroutes en knooppuntroutenetwerk); Infrastructurele projecten waardoor de verkeersveiligheid wordt vergroot (onder meer vrij liggende fietspaden, terugdringen van sluipverkeer op plattelandswegen en bevorderen verkeersveiligheid in diverse kernen); Het beleefbaar maken van de Westerschelde.

Versterken natuur, landschap en cultuurhistorie → “Hoe houden we Borsele mooi?” Denk hierbij aan investeringen in: - De inpassing dan wel versterking van cultuurhistorische (landschaps)elementen, zoals dijken, kreken en kreekresten, inlagen, vliedbergen, kasteelterreinen; - De realisatie van nieuwe natuur; - De natuurvriendelijke inrichting van waterbergingsgebieden en ecologische verbindingszones. In de Omgevingswet is bepaald dat bij het vragen van financiële bijdragen de samenhang tussen het vragen van een financiële bijdrage voor een ruimtelijke ontwikkeling en de activiteit waarvan de bijdrage wordt verlangd, wordt beschreven in een omgevingsvisie dan wel een programma. In dit Programma zijn de onderstaande ruimtelijke ontwikkelingen opgenomen: - Het versterken van bestaande natuur en het realiseren van nieuwe natuur middels groenstructuurplannen; - Infrastructurele werken ter verbetering van de doorstroming en verkeersveiligheid in en tussen de kernen; - Investeringen in het verbeteren van de fietsinfrastructuur; - Investeringen in mobiliteitshubs; - Investeringen in de kwaliteit en klimaatadaptieve functie van de openbare ruimte; - Het verduurzamen van bedrijventerreinen; - Het realiseren van maatschappelijke voorzieningen zoals de motoriekroute; - Investeringen met betrekking tot stedelijke herstructurering.

Programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen 2025, gemeente Borsele

Pagina 27 van 38

7. Toerekening financiële bijdragen Dit hoofdstuk bevat een beschrijving van de toerekening van financiële bijdragen aan ruimtelijke initiatieven.

Toerekening van financiële bijdragen Berekening bruto investeringsbedrag Allereerst wordt het bruto investeringsbedrag berekend. Dit is het totale bedrag aan investeringen dat is aangemerkt als (afdwingbare) financiële bijdrage (zie bijlage 5). Bruto investeringsbedrag = € 43,4 miljoen Berekening netto investeringsbedrag (voor correcties) Om het netto investeringsbedrag (voor correcties) te berekenen wordt het bruto investeringsbedrag verminderd met eventuele subsidies en bijdragen die de gemeente ontvangen heeft. De gemeente mag namelijk geen kosten of financiële bijdragen verhalen bij initiatiefnemers als die anderszins verzekerd zijn, zoals bij subsidies en bijdragen het geval is. Netto investeringsbedrag (voor correcties) = € 29,6 miljoen Berekening netto investeringsbedrag (na correcties) Nadat het netto investeringsbedrag voor correcties is berekend dient dit bedrag gecorrigeerd te worden voor hardheid en het type investering. In de investeringenlijst wordt onderscheid gemaakt in harde en zachte investeringen. Harde investeringen zijn concreet en hierover heeft bestuurlijke besluitvorming al plaatsgevonden. Zachte investeringen zijn minder concreet en gelden als wensen/ambities. Harde investeringen worden voor 100% meegenomen voor de berekening van de financiële bijdrage. Zachte investeringen worden voor 50% meegenomen.

Hierna kan er voor bepaalde type investeringen nog een correctie worden toegepast. Nieuw aan te leggen werken worden voor 100% meegenomen. Herinrichtingswerkzaamheden worden voor 30% meegenomen, voor deze type werkzaamheden geldt dat ca. 30% van de investering betrekking heeft op klimaatadaptatie, en daardoor onderdeel is van de categorieën waarvoor een financiële bijdrage gevraagd kan worden. Onderhoudswerkzaamheden worden niet meegenomen bij de berekening van de financiële bijdrage. Netto investeringsbedrag (na correcties) = € 13,4 miljoen Berekening toerekenbaar deel aan nieuwbouw Het gecorrigeerde netto investeringsbedrag is het bedrag wat de gemeente in theorie kan verhalen op de “bestaande stad” en “nieuwe stad”. De gemeente kan geen financiële bijdrage in rekening brengen bij de bestaande stad, dus dekt de gemeente dit deel van de investeringen uit de algemene middelen. Het deel wat toerekenbaar is aan de nieuwe stad verhaalt de gemeente bij nieuwbouwplannen. Iedere woning staat gelijk aan één woningequivalent. Voor overige functies geldt dat 100 m2 brutovloeroppervlak (BVO) gelijk staat aan één woningequivalent. Woningequivalenten bestaande stad = 15.370 WEQ Woningequivalenten nieuwe stad = 1.525 WEQ Woningequivalenten totaal = 16.895 WEQ Standaardtarief financiële bijdrage per woningequivalent = € 13,4 miljoen / 16.895 WEQ = € 796,-

Programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen 2025, gemeente Borsele

Pagina 28 van 38

Toepassen wegingsfactor Niet alle woningtypen en overige functies hebben dezelfde opbrengstpotentie (“draagkracht”). Het standaardtarief moet vermenigvuldigt worden met de wegingsfactor om te komen tot een tarief dat in verhouding staat tot de opbrengstpotentie. De wegingsfactor is bepaald op basis van de gemiddelde grondwaarde van de verschillende functies. De gemiddelde grondprijs van een betaalbare koop of middenhuurwoning en overige functies wordt als basis genomen, daarom geldt voor die categorie een wegingsfactor van 1,00. Sociale woningbouw wordt vrijgesteld van een financiële bijdrage, voor deze categorie geldt een wegingsfactor van 0,00. De wegingsfactor wordt bepaald door de gemiddelde grondprijs van een vrije sector woning te delen door de gemiddelde grondprijs van een betaalbare koop en middenhuurwoning. Het standaardtarief € 796,- per woning wordt vermenigvuldigt met de wegingsfactor om het tarief per functie te berekenen. Functie

Gemiddelde grondprijs (p/m2)

Gemiddeld kavelopp. (p/woning)

Gemiddelde grondprijs (p/woning)

Wegingsfactor

Tarief p/WEQ

€ 200,-

150 m2

€ 30.000,-

0,00

€ 0,-

€ 223,-

280 m2

€ 62.305,-

1,00

€ 796,-

Vrije sector woningbouw

€ 255,-

600 m2

€ 152.940,-

2,45

€ 1.953,-

Overige functies (100 m2 BVO = 1 WEQ)

€ 173,-

n.v.t.

n.v.t.

1,00

€ 796,-

Sociale woningbouw Betaalbare koop en middenhuur

Rekenvoorbeeld Een initiatiefnemer dient een plan in van 10 sociale huurwoningen, 10 betaalbare koopwoningen en 3.000 m2 BVO bedrijfsmatig vastgoed. De initiatiefnemer dient de volgende financiële bijdrage te betalen aan de gemeente: Functie

Aantal WEQ

Tarief p/WEQ

Financiële bijdrage

Sociale woningbouw

10

€ 0,-

-

Betaalbare koop en middenhuur

10

€ 796,-

€ 7.960,-

Vrije sector woningbouw

-

€ 1.953,-

-

Overige functies (100 m2 BVO = 1 WEQ)

30

€ 796,-

€ 23.880,-

TOTAAL

€ 31.840,-

Programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen 2025, gemeente Borsele

Pagina 29 van 38

Bijlage 1: Wettelijk kader bovenwijkse voorzieningen (Omgevingswet en Omgevingsbesluit) Wetteksten Artikel 13.11. Ow (verhalen van kosten) 1. Op degene die bij algemene maatregel van bestuur aan te wijzen bouwactiviteiten of activiteiten met het oog op het gebruik op grond van een nieuw toegedeelde functie verricht, verhaalt het bestuursorgaan de kosten die het vanwege bij die maatregel aangewezen kostensoorten maakt, voor zover: a. de kostensoorten toerekenbaar zijn aan het kostenverhaalsgebied, en b. de kosten proportioneel zijn in verhouding tot het profijt dat het kostenverhaalsgebied van de kostensoorten heeft. 2. Bij algemene maatregel van bestuur wordt bepaald in welke gevallen het bestuursorgaan kan besluiten om de kosten niet te verhalen.

Artikel 13.14 Ow (kostenverhaal met tijdvak in omgevingsplan, omgevingsvergunning en projectbesluit) 3. In het omgevingsplan: a. worden kostenverhaalsgebieden aangewezen waarvoor de kosten, bedoeld in artikel 13.11, eerste lid, worden gemaakt, b. wordt per kostenverhaalsgebied bepaald welke kostensoorten waarvan het gebied ten dele profijt heeft, naar evenredigheid aan dat kostenverhaalsgebied worden toegerekend, c. wordt per kostenverhaalsgebied een raming van de kosten opgenomen, d. wordt per kostenverhaalsgebied een raming van de opbrengsten van alle daarin gelegen gronden opgenomen, en e. worden per kostenverhaalsgebied regels gesteld over: i. de verdeling van de kosten over de activiteiten, en ii. de eindafrekening van de kosten. 4. Als de te verhalen kosten, verminderd met de door het bestuursorgaan ontvangen of te ontvangen bijdragen en subsidies van derden, hoger zijn dan de opbrengsten van de gronden binnen het kostenverhaalsgebied, kan het bestuursorgaan die kosten slechts verhalen tot ten hoogste het bedrag van die opbrengsten. 5. Het eerste en tweede lid zijn van overeenkomstige toepassing op: a. een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, voor zover sprake is van een activiteit die in strijd is met een in het omgevingsplan aan een locatie toegedeelde functie, b. een projectbesluit.

Artikel 13.15 Ow (kostenverhaal zonder tijdvak in omgevingsplan) 1. Als voor een kostenverhaalsgebied in een omgevingsplan geen tijdvak voor de uitvoering van de werken, werkzaamheden en maatregelen en de activiteiten is vastgesteld, is artikel 13.14, eerste lid, van overeenkomstige toepassing, met dien verstande dat: a. de in artikel 13.14, eerste lid, onder c, bedoelde raming kan inhouden dat alleen het maximum van de globaal te verhalen kosten als geheel per kostenverhaalsgebied wordt opgenomen, en b. artikel 13.14, onder d, buiten toepassing kan blijven. 2. Bij toepassing van het eerste lid: a. houdt de verdeling, bedoeld in artikel 13.14, eerste lid, onder e, onder 1o, ook in dat per activiteit het maximum van de te verhalen kosten wordt opgenomen, en b. is artikel 13.14, tweede lid, niet van toepassing en geldt in plaats daarvan dat de kosten worden verhaald tot ten hoogste het bedrag van de waardevermeerdering van de locatie waar de activiteit wordt verricht, die optreedt of zal optreden als gevolg van de activiteit. 3. Bij het op grond van artikel 13.11, eerste lid, aanhef, bij algemene maatregel van bestuur aanwijzen van kostensoorten kan onderscheid worden gemaakt tussen kostenverhaalsgebieden waarvoor wel een tijdvak en die waarvoor geen tijdvak voor de uitvoering van de werken, werkzaamheden en maatregelen en de activiteiten is opgenomen.

Programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen 2025, gemeente Borsele

Pagina 30 van 38

Artikel 8.13 Ob (kostenverhaalplichtige activiteiten) Bouwactiviteiten waarvan kosten worden verhaald als bedoeld in artikel 13.11, eerste lid, aanhef, van de wet, zijn: a. de bouw van een of meer gebouwen met een woonfunctie; b. de bouw van een of meer hoofdgebouwen anders dan gebouwen met een woonfunctie; c. de uitbreiding van een gebouw met ten minste 1.000 m² bruto-vloeroppervlakte of met een of meer gebouwen met een woonfunctie; d. de bouw van een gebouw dat geen hoofdgebouw als bedoeld onder b is, met ten minste 1.000 m² bruto-vloeroppervlakte; e. de verbouwing van een of meer aaneengesloten gebouwen met andere gebruiksfuncties dan een woonfunctie tot gebouwen met een woonfunctie, mits het ten minste tien woonfuncties betreft; of f. de verbouwing van een of meer aaneengesloten gebouwen met andere gebruiksfuncties dan een kantoorfunctie, een winkelfunctie of een bijeenkomstfunctie voor het verstrekken van consumpties voor het gebruik ter plaatse tot gebouwen met een of meer van deze gebruiksfuncties, mits de cumulatieve bruto-vloeroppervlakte van de nieuwe gebruiksfuncties ten minste 1.500 m² bedraagt. Artikel 8.14 (afzien van kostenverhaal) Het bevoegd gezag kan beslissen kosten niet te verhalen als: a. het totaal van de verschuldigde geldsommen dat op grond van artikel 13.18 van de wet kan worden verhaald, minder bedraagt dan € 10.000,-; b.

er geen verhaalbare kosten als bedoeld in de onderdelen A5 tot en met A9 van bijlage IV zijn; of c. de verhaalbare kosten alleen de aansluiting van een locatie op de openbare ruimte of de aansluiting op nutsvoorzieningen betreffen. BIJLAGE IV BIJ ARTIKEL 8.15 VAN DIT BESLUIT (KOSTENSOORTEN) De kostensoorten, bedoeld in artikel 8.15, zijn de in de tabellen A en B bedoelde kostensoorten.

A1

A2

A3 A4 A5 A6 A7 A8

A. Kostensoorten bij kostenverhaal met of zonder tijdvak De kosten van het vaststellen van een omgevingsplan of een projectbesluit of het verlenen van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, inclusief het daarvoor benodigde onderzoek De waarde van de gronden die worden gebruikt voor de uitvoering van de onder A8 en A9 bedoelde werken, werkzaamheden en maatregelen, inclusief de waarde van de te slopen opstallen, geraamd overeenkomstig artikel 8.17, eerste lid De kosten van het vrijmaken van de gronden, bedoeld onder A2, van persoonlijke rechten en lasten, eigendom en bezit en beperkte rechten of zakelijke lasten Het tijdelijk beheer van de door of vanwege de gemeente, de provincie of de Staat verworven percelen, verminderd met de uit het tijdelijk beheer te verwachten opbrengsten De kosten van het slopen, verwijderen en verplaatsen van opstallen, obstakels, funderingen, kabels en leidingen op de gronden, bedoeld onder A2 De kosten van bodemsanering, het dempen van oppervlaktewateren en het verrichten van grondwerken op de gronden, bedoeld onder A2 De kosten van de noodzakelijke compensatie van in het kostenverhaalsgebied verloren gegane natuurwaarden, groenvoorzieningen en watervoorzieningen De kosten van de aanleg of wijziging van: 1°.

wegen, gebouwde en ongebouwde openbare parkeergelegenheden, pleinen, voet- en rijwielpaden, gebouwde openbare fietsenstallingen, faciliteiten voor ondergrondse afvalinzameling, waterpartijen, watergangen, voorzieningen voor de waterhuishouding, bruggen, tunnels, duikers, kades, steigers, en andere rechtstreeks met de aanleg daarvan verband houdende werken en bouwwerken;

Programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen 2025, gemeente Borsele

Pagina 31 van 38

A9

A10 A11 A12 A13 A14

B. B1

B2 B3 B4

2°. infrastructuur voor openbaar-vervoervoorzieningen met bijbehorende werken en bouwwerken; 3°. groenvoorzieningen, natuurvoorzieningen en openbare niet-commerciële sportvoorzieningen; 4°. openbare verlichting en brandkranen met aansluitingen; 5°. straatmeubilair, speeltoestellen, sierende elementen, kunstobjecten en afrasteringen in de openbare ruimte; 6°. distributienetwerken voor elektriciteit, warmte, gas en water, inclusief bijbehorende werken en bouwwerken; en 7°. riolering, inclusief bijbehorende werken en bouwwerken De kosten van werken, werkzaamheden en maatregelen die noodzakelijk zijn voor het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit De kosten van voorbereiding en toezicht op de uitvoering van de onder A3, A5, A6, A8 en A9 bedoelde werken, werkzaamheden en maatregelen, inclusief het daarvoor benodigde onderzoek Nadeelcompensatie aan derden als bedoeld in hoofdstuk 15 van de wet Niet-terugvorderbare BTW, niet-gecompenseerde compensabele BTW of andere nietterugvorderbare belastingen, over de kostenelementen, genoemd onder A1 en A3 tot en met A10 De rente van geïnvesteerde kapitalen en overige lasten, verminderd met renteopbrengsten De kosten van andere door of in opdracht van het bestuursorgaan te verrichten werkzaamheden, voor zover die werkzaamheden rechtstreeks verband houden met de in deze bijlage

bedoelde werken, werkzaamheden en maatregelen Kostensoorten bij kostenverhaal met tijdvak; in aanvulling op tabel A De waarde van de gronden waar de bouwactiviteiten, bedoeld in artikel 13.11, eerste lid, van de wet, zullen worden verricht, inclusief de waarde van de daar aanwezige, te slopen opstallen, geraamd overeenkomstig artikel 8.17, eerste lid De kosten om de gronden, bedoeld onder B1, vrij te maken van persoonlijke rechten en lasten, eigendom, bezit en beperkte rechten of zakelijke lasten De kosten van het slopen, verwijderen en verplaatsen van opstallen, obstakels, funderingen, kabels en leidingen op de gronden, bedoeld onder B1 De kosten van bodemsaneringswerkzaamheden, het dempen van oppervlaktewateren en het verrichten van grondwerken op de gronden, bedoeld onder B1

Programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen 2025, gemeente Borsele

Pagina 32 van 38

Bijlage 2: Wettelijk kader financiële bijdragen (Omgevingswet en Omgevingsbesluit) Wetteksten Artikel 13.22 Ow (financiële bijdragen voor ontwikkelingen van een gebied) 1. Het college van burgemeester en wethouders, gedeputeerde staten of Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties kunnen in een overeenkomst over bij algemene maatregel van bestuur aangewezen activiteiten bepalingen opnemen over financiële bijdragen voor ontwikkelingen van een gebied op basis van een omgevingsvisie of programma. 2. Op de overeenkomst is artikel 16.138 van overeenkomstige toepassing. Artikel 13.23 Ow (verhaal van financiële bijdragen in omgevingsplan) 1. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen categorieën ontwikkelingen ter verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving worden aangewezen waarvoor in een omgevingsplan kan worden bepaald dat een financiële bijdrage wordt verhaald op degene die een activiteit als bedoeld in artikel 13.11 verricht, voor zover: a. er een functionele samenhang tussen de activiteit en de beoogde ontwikkelingen is, en b. de bekostiging van de ontwikkelingen niet anderszins is verzekerd. 2.

Het omgevingsplan bepaalt dat financiële bijdragen alleen worden besteed aan ontwikkelingen waarvoor die bijdragen zijn verhaald en voorziet erin dat periodiek verantwoording wordt afgelegd aan het publiek over de besteding van de verhaalde financiële bijdragen. 3. Het bedrag dat ten hoogste aan financiële bijdragen kan worden verhaald is in ieder geval niet hoger dan: a. de opbrengsten, bedoeld in artikel 13.14, tweede lid, van de gronden waarop de activiteiten worden verricht, verminderd met de inbrengwaarde, bedoeld in artikel 13.18, tweede lid, onder a, als het gaat om activiteiten waarvoor een kostenverhaalsgebied met tijdvak is aangewezen, of b. de waardevermeerdering, bedoeld in artikel 13.15, tweede lid, onder b, als het gaat om activiteiten waarvoor een kostenverhaalsgebied zonder tijdvak is aangewezen. 4. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen regels worden gesteld over: a. de maximale hoogte van de financiële bijdrage, en b. de eindafrekening van financiële bijdragen. 5. In een omgevingsvisie of programma kan voor de locatie waar de activiteit wordt verricht een onderbouwing van de functionele samenhang, bedoeld in het eerste lid, onder a, worden vastgelegd.

Artikel 8.20 Ob (activiteiten waarover financiële bijdragen kunnen worden overeengekomen) De activiteiten waarover in een overeenkomst bepalingen over financiële bijdragen kunnen worden opgenomen, bedoeld in artikel 13.22, eerste lid, van de wet, zijn: a. de activiteiten, bedoeld in artikel 8.13; b. de bouw van een bouwwerk geen gebouw zijnde als bedoeld in bijlage I bij het Besluit bouwwerken leefomgeving voor: i. land- of tuinbouw, voor zover de oppervlakte ten minste 100 m² bedraagt; ii. opwekking of winning, omzetting of transport van energie of van gasvormige, vloeibare of vaste stoffen als energiedrager; iii. infrastructuur, voor zover het gaat om wegen, vaarwegen, spoorwegen of telecommunicatieinfrastructuur; iv. handelsreclame; of v. recreatie; c. andere activiteiten met het oog op het gebruik op grond van een nieuw toegedeelde functie, voor zover het gaat om het gebruik van: i. een of meer bestaande gebouwen, niet zijnde recreatiewoningen, mits de brutovloeroppervlakte van het nieuw toegelaten gebruik ten minste 1.500 m² bedraagt; ii. gronden, mits de grondoppervlakte van het nieuw toegelaten gebruik ten minste 1.000 m² bedraagt; of iii. een of meer bestaande recreatiewoningen voor permanente bewoning.

Programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen 2025, gemeente Borsele

Pagina 33 van 38

Artikel 8.21 Ob (categorieën ontwikkelingen waarvoor financiële bijdragen kunnen worden verhaald) 1. Als categorieën ontwikkelingen ter verbetering van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving waarvoor, als wordt voldaan aan de criteria van artikel 13.23, eerste lid, onder a en b, van de wet, in een omgevingsplan kan worden bepaald dat een financiële bijdrage wordt verhaald op degene die een activiteit als bedoeld in artikel 13.11 van de wet verricht, worden aangewezen: a. wijziging van de inrichting van het landelijk gebied ter verbetering van landschappelijke waarden door middel van het treffen van maatregelen in de fysieke leefomgeving, waaronder in ieder geval worden begrepen het verwijderen van vrijkomende agrarische bebouwing en het herstellen of aanvullen van landschappelijke elementen; b. aanleg of wijziging van gebieden als bedoeld in artikel 2.44 van de wet of gebieden die in het omgevingsplan ter bescherming van de natuur zijn aangewezen en herstel, op basis van een omgevingsvisie of programma, van dier- en plantensoorten die van nature in Nederland in het wild voorkomen door middel van het treffen van maatregelen in de fysieke leefomgeving, waaronder in ieder geval worden begrepen maatregelen in de fysieke leefomgeving: i. ter vermindering van de stikstofdepositie; of ii. ter bescherming en verbetering van de chemische en ecologische kwaliteit van watersystemen; c.

aanleg van infrastructuur voor verkeers- en openbaar vervoersnet-werken van gemeentelijk of regionaal belang; d. aanleg van recreatievoorzieningen die behoren tot de gemeentelijke of regionale groenstructuur, waaronder in ieder geval worden begrepen parken en recreatiegebieden; e. ontwikkelingen gericht op het bereiken van een naar prijsklasse evenwichtige samenstelling van de woningvoorraad in de gemeente of regio door middel van het realiseren van sociale huur- of koopwoningen als bedoeld in artikel 5.161c, eerste lid, onder a en b, van het Besluit kwaliteit leefomgeving buiten het gebied waar de activiteit, bedoeld in artikel 13.11 van de wet, plaatsvindt, voor zover in dat gebied met het oog op die evenwichtige samenstelling onvoldoende sociale huur- of koopwoningen worden gerealiseerd en het op een andere locatie realiseren van die woningen: i. in het omgevingsplan is toegelaten of voorgeschreven op grond van regels als bedoeld in artikel 5.161c, eerste lid, onder a of b, van dat besluit of in een programma is opgenomen; en ii. tot gevolg heeft dat de kosten, bedoeld in artikel 13.11 van de wet, op grond van het eerste lid van dat artikel niet volledig kunnen worden verhaald of dat een tekort op de gemeentelijke exploitatie van de benodigde gronden ontstaat; en f.

stedelijke herstructurering ter verbetering van het woon- en leefklimaat in verouderde wijken of gebieden met leegstandsproblemen door middel van het treffen van maatregelen in de fysieke leefomgeving, waaronder in ieder geval worden begrepen het slopen van woningen en het aanleggen of wijzigen van wegen. 2. Onder de aanwijzing valt niet de aanleg van voorzieningen of het treffen van maatregelen in de fysieke leefomgeving waarvoor kosten worden gemaakt die op grond van artikel 13.11, eerste lid, van de wet geheel of gedeeltelijk moeten worden verhaald op degene die de betrokken activiteit verricht.

Programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen 2025, gemeente Borsele

Pagina 34 van 38

Bijlage 3:

Kostenverhaal met en zonder tijdvak

Kostenverhaal met tijdvak Deze methode komt overeen met de methode zoals die is opgenomen in de Wet ruimtelijke ordening. In het omgevingsplan moeten op grond van artikel 13.14 Omgevingswet, kostenverhaalsgebieden worden aangewezen waarvoor de kosten worden gemaakt. Per kostenverhaalsgebied moet worden bepaald welke kostensoorten waarvan het gebied ten dele profijt heeft, naar evenredigheid aan dat kostenverhaalsgebied worden toegerekend. Per kostenverhaalsgebied geldt dat: - Een raming van de kosten moet worden opgenomen; - Een raming van de opbrengsten van alle daarin gelegen gronden moet worden opgenomen; - En per kostenverhaalsgebied moeten regels gesteld worden over de verdeling van de kosten over de activiteiten en de eindafrekening van de kosten. Voor deze methode geldt ook de macro-aftopping zoals we die kennen uit de Wro en vanaf 1 januari 2023 ook in de Omgevingswet. Het verhaal vindt plaats op basis van een beschikking. Op de te verhalen kosten worden in mindering gebracht de inbrengwaarde van de gronden waarop een aanvraag betrekking heeft en de kosten die door de aanvrager zijn gemaakt, voor zover die kosten gelijk zijn aan of lager zijn dan de raming van de kosten in het omgevingsplan, de omgevingsvergunning of het projectbesluit. Kostenverhaal zonder tijdvak Deze methode is met name bedoeld voor zogenaamde organische ontwikkelingen.

Als voor een kostenverhaalsgebied in het omgevingsplan geen tijdvak wordt vastgesteld voor de uitvoering van de werken, werkzaamheden en maatregelen en de activiteiten dan geldt voor het kostenverhaal een afwijkende regeling. De basis voor het kostenverhaal is het kostenverhaal met tijdvak, maar met de navolgende verschillen: - De raming van de kosten kan inhouden dat alleen het maximum van de globaal te verhalen kosten als geheel per kostenverhaalsgebied wordt opgenomen; - Een raming van de opbrengsten hoeft niet te worden gemaakt; - Bij de verdeling van de kosten wordt per activiteit het maximum van de te verhalen kosten opgenomen; - Er geldt geen macro-aftopping maar er geldt dat de kosten worden verhaald tot ten hoogste het bedrag van de waardevermeerdering van de locatie waar de activiteit wordt verricht, die optreedt of zal optreden als gevolg van de activiteit. Bij deze methode geldt dat de beschikking een raming van de kosten en van de waardevermeerdering waarop de verschuldigde geldsom is gebaseerd, bevat.

Programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen 2025, gemeente Borsele

Pagina 35 van 38

Bijlage 4:

Begrippenlijst

Aangewezen activiteiten: Afdwingbare financiële bijdrage:

Anterieure overeenkomst: Bestaande stad:

Betaalplanologie:

Bovenwijkse voorzieningen:

Buitenplanse omgevingsplanactiviteit: Eindafrekening: Functionele samenhang:

Kostenverhaalsgebied:

Kostenverhaalsplichtige activiteiten:

Macro-aftopping:

Activiteiten (bouwplannen) waarbij kostenverhaal in rekening kan worden gebracht op grond van afdeling 13.6 van de Omgevingswet Financiële bijdrage aan verbetering van de ruimtelijke kwaliteit op grond van regels in het omgevingsplan, die betaald moet worden bij een kostenverhaalsbeschikking (art. 13.23 Omgevingswet) De bestaande stad zijn de reeds bestaande woningen, bedrijven, kantoren, maatschappelijke voorzieningen in de gehele gemeente, bestaande uit diverse kernen. Naar oordeel van de rechtbank is sprake van betaalplanologie als bij het aangaan van een anterieure overeenkomst aantoonbaar meer en substantieel hogere kosten worden bedongen dan mogelijk is in een exploitatieplan. In dat geval is er sprake van misbruik van bevoegdheid, tenzij een afwijking deugdelijk wordt gemotiveerd. Bovenwijkse voorzieningen zijn de voorzieningen waarin de gemeente moet investeren in de openbare ruimte om er zorg voor te dragen dat de gemeente als gevolg van ontwikkelingen toekomstbestendig wordt en blijft. Bovenwijkse voorzieningen zijn werken, werkzaamheden en maatregelen van voorzieningen waar nieuwe (bouw)activiteiten, de bestaande stad (en vaak ook nog daarbuiten) profijt van hebben. Het kan hierbij gaan om investeringen in infrastructuur, maar bijvoorbeeld ook waterberging. Deze voorzieningen worden ook wel kostenvragers genoemd.

Op deze voorzieningen (kostenvragers) is het verplichte kostenverhaal van de gemeente van toepassing. Activiteit die in strijd is met de regels van het omgevingsplan. Afrekening ten opzichte van een op grond van een kostenverhaalsbeschikking betaalde kostenverhaalsbijdrage. Indien een initiatiefnemer objectief gezien profijt geniet van een investering, maar er geen sprake is van toerekenbaarheid. Het causale verband ontbreekt, dus er wordt niet voldaan aan de PPTcriteria. Dergelijke investeringen kunnen verhaald worden via een afdwingbare financiële bijdrage. Gebied waarvoor kostenverhaalsregels of kostenverhaalvoorschriften gelden. De kosten worden omgeslagen over alle in het kostenverhaalsgebied voorziene kostenverhaalsplichtige activiteiten. Dit zijn de wettelijke benoemde activiteiten waar bij de gemeente de plicht heeft, in het geval ze voor die activiteiten kosten moet maken, om deze kosten te verhalen op de initiatiefnemers van die activiteiten. Het kan dan gaan om de realisatie van woningen, bedrijven etc. Deze worden ook wel kostendragers genoemd. Het principe dat kosten slechts verhaald kunnen worden tot ten hoogste het bedrag van de opbrengsten van het kostenverhaalsgebied.

Programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen 2025, gemeente Borsele

Pagina 36 van 38

Omgevingsplan: Omgevingsvergunning:

Omgevingsvisie:

Plankosten: Programma (onder de Omgevingswet):

Projectbesluit:

Vrijwillige financiële bijdrage: Waardevermeerdering:

Waardevermeerderingstoets:

Bevat regels over de fysieke leefomgeving die de gemeente stelt binnen haar grondgebied. Per gemeente is er één omgevingsplan. Een omgevingsvergunning is de officiële toestemming van een overheidsinstantie aan burgers, bedrijven en andere overheden om bepaalde activiteiten te verrichten in de fysieke leefomgeving. Bijvoorbeeld: voor het bouwen van een bouwwerk. Een strategische visie voor de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving. Deze wordt opgesteld door het Rijk, de provincie en de gemeente. Aantal kostensoorten waarvan het bedrag forfaitair bepaald wordt. Het betreft met name voorbereidingskosten. Hierin formuleren gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk beleid en maatregelen die leiden tot de gewenste kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Instrument voor waterschappen, provincies en het Rijk voor het mogelijk maken van vaak complexe projecten met een publiek belang. Voorbeelden zijn de aanleg van een snelweg of windpark, of de versterking van een primaire waterkering. Financiële bijdrage aan ontwikkeling van een gebied, die wordt afgesproken in een overeenkomst (artikel 13.22 Omgevingswet) Het verschil tussen de geraamde opbrengsten en de inbrengwaarde van gronden die deel uitmaken van een aanvraag van een kostenverhaalbeschikking voor kostenverhaal zonder tijdvak.

Toets waarbij de waardevermeerdering wordt vergeleken met de bruto kostenverhaalsbijdrage. De kostenverhaalsbijdrage mag niet hoger zijn dan de waardevermeerdering.

Programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen 2025, gemeente Borsele

Pagina 37 van 38

Bijlage 5:

Investeringenlijst

Nr. Investering 1 Groenstructuurplan Baarland 2 Groenstructuurplan Borssele 3 Groenstructuurplan Driewegen 4 Groenstructuurplan Ellewoutsdijk 5 Groenstructuurplan Heer Abtskerke 6 Groenstructuurplan Heinkenszand 7 Groenstructuurplan Hoedekenskerke 8 Groenstructuurplan Kwadendamme 9 Groenstructuurplan Lewedorp 10 Groenstructuurplan Nieuwdorp 11 Groenstructuurplan Nisse 12 Groenstructuurplan Oudelande 13 Groenstructuurplan Ovezande 14 Groenstructuurplan sGravenpolder 15 Groenstructuurplan sHeerenhoek 16 Marktstraat 's Heerenhoek 17 Kruispunt Baarlandsezandweg - Schoorkenszandweg 18 Schoolstraat 's Gravenpolder 19 Parkeerterrein Versvliet 's Heer Abtskerke 20 Zangvogelstraat Heinkenszand 21 Middenstraat 's Gravenpolder 22 Kastanjestraat 's Gravenpolder 23 Talingstraat Heinkenszand 24 Kerklaan Heinkenszand 25 Wilhelminastraat Oudelande 26 Rotonde en fietspad Postweg - Nieuw Kraaijertsedijk Lewedorp 27 Randweg Hoedekenskerke 28 Buitenruimte MFA Nieuwdorp 29 Fortrapastraat 's Gravenpolder 30 HUB Heinkenszand 31 Stenevate Heinkenszand 32 s Gravenpoldersestraat Hoedekenskerke 33 Paulushoekseweg Driewegen 34 Kievitstraat Heinkenszand 35 Stationsstraat Oudelande 36 Plataanweg Ovezande 37 Deltastraat Lewedorp 38 Willibrordusstraat 's Heerenhoek 39 Van Citterstraat Heinkenszand 40 Stationsweg Heinkenszand 41 Iepestraat 's Gravenpolder 42 Wolphaartsweg Borssele 43 Randweg Lewedorp 44

Eendvogelstraat Heinkenszand 45 Dorpsstraat / Warande / Van Der Biltplein Heinkenszand 46 Hoofdstraat Ovezande 47 Populierestraat 's Gravenpolder 48 Wilgenstraat 's Gravenpolder 49 Kruispunt Clara's Pad / Gulderoedestraat / Drieweg Heinkenszand 50 Hertenweg Nieuwdorp 51 Nieuwstraat Ovezande 52 Siguitsedijk Kwadendamme 53 Kruispunt Goesestraatweg / Bernhardweg / Populiestraat / Fortrapastraat 's Gravenpolder 54 Langeweegje Kwadendamme 55 Provincialeweg 's Gravenpolder 56 Zaaidijk (oostelijke ontsluiting) 's Gravepolder 57 Fietsvoorziening Noordlandseweg Heinkenszand 58 Bypass Landbouwverkeer Nieuwdorp 59 Verduurzaming bedrijventerreinen (Onder noemer: Klimaatadaptatie) 60 Motoriekroute 61 Hoofdstraat 75 Ovezande 62 Schuitweg 's-Gravenpolder Totaal

Bruto investeringsbedrag (€) € 803.660 € 937.380 € 254.710 € 317.684 € 361.903 € 2.304.146 € 832.143 € 363.133 € 883.332 € 979.966 € 977.312 € 497.370 € 481.579 € 2.981.552 € 1.295.438 € 300.000 € 400.000 € 400.000 € 175.000 € 250.000 € 285.000 € 185.000 € 255.000 € 225.000 € 260.000 € 795.870 € 2.300.000 € 693.500 € 490.000 € 2.000.000 € 225.000 € 275.000 € 250.000 € 190.000 € 300.000 € 245.000 € 185.000 € 245.000 € 150.000 € 440.000 € 310.000 € 150.000 € 1.200.000 € 800.000 € 1.000.000 € 750.000 € 1.500.000 € 500.000 € 500.000 € 1.000.000 € 300.000 € 150.000 € 2.000.000 € 1.000.000 € 1.300.000 € 2.500.000 € 300.000 € 600.000 € 1.000.000 € 425.000 € 300.000 € € 43.375.678

Programma Kostenverhaal en Financiële bijdragen 2025, gemeente Borsele

Pagina 38 van 38