8.1 Uitvoeringsprogramma ‘Schakelen met raad en daad’ 2022-2026

UITVOERINGSPROGRAMMA SCHAKELEN MET RAAD EN DAAD 2022-2026

Geachte gemeenteraad, U hebt in uw bestuursprogramma ‘Schakelen met raad en daad’ beschouwd wat er speelt op de diverse thema’s alsook waar mogelijk de beletsels zijn en waarop we actie moeten ondernemen. U hebt daarmee de contouren geschetst waarbinnen wij als college aan de slag moeten. Voor ons uitvoeringsprogramma hebben we voor de overzichtelijkheid dezelfde thema’s aangehouden als in uw bestuursprogramma. We hebben de door u opgevoerde thema’s vertaald naar afzonderlijke trajecten. Daarbij hebben we onder meer het doel (de gewenste situatie in de toekomst), het resultaat (het tastbare ‘product’ dat wordt opgeleverd), het geld (hoeveel euro’s voor investeringen), de benodigde uren, de dekking en de planning weergegeven. Na elk thema hebben we zodoende telkens één of meerdere tabellen opgenomen. Aanvullend hebben we een aantal ontwikkelingen toegevoegd die onze gezamenlijke aandacht behoeven. Deze aanvullende uitdagingen hebben we in de paragraaf ‘Complementaire uitdagingen & ontwikkelingen’ opgenomen, in een afwijkende kleur. Het uitvoeringsprogramma hebben we geschreven met de kennis van de tegenwoordige tijd. We leven in snel veranderende tijden; richting de toekomst moeten we van strategie kunnen wisselen om aan te haken op de actualiteit. Daarbij is het goed om ons vast te houden aan de doelen die we samen voor ogen hebben.

Daarom kiezen we bewust voor een uitvoeringsprogramma op hoofdlijnen; geconcentreerd op de door u aangedragen thema’s. Dat zijn de thema’s waar we samen met uw raad, onze inwoners en ondernemers, onze maatschappelijke partners en medeoverheden aan gaan werken. Niet-genoemde thema’s blijven onverminderd belangrijk, maar op de gekozen thema’s is extra inspanning nodig de komende jaren. Als college weven we graag een rode draad door alle genoemde thema’s: dat we telkens de inwoners die het minder goed hebben of in armoede leven, in ogenschouw nemen. Immers we mogen niet toestaan dat deze groep door/bij de uitvoering van de thema’s onevenredig wordt belast - financieel of anderszins – of dat ze afhaken of dat de uitkomst van een traject (onbedoeld) de kloof tussen de bemiddelden en onbemiddelden vergroot. Op die momenten waarbij we van u nadere kaders behoeven of een (tussentijds) besluit, komen we bij u terug; zoals over een (concept)beleidsdocument. In andere gevallen kan een inforaad de passende tussenstap zijn. Op die wijze borgen we de sturing van uw zijde op het uitvoeringsprogramma. We beschouwen het uitvoeringsprogramma als een dynamisch document dat gedurende de begrotingscyclus (kadernota en begroting) telkens geactualiseerd wordt.

Jaarlijks leggen we in de jaarverantwoording rekenschap af over de stand van zaken van het uitvoeringsprogramma; bij de kadernota stellen we daar waar nodig financieel bij. Met vriendelijke groet, College van burgemeester en wethouders Borsele

Woningbouw Duiding Dat er een tekort is aan woningen is evident. Althans, we zien in onze omgeving dat velen geen (betaalbare) woning kunnen vinden. Daarom is het nodig dat er woningen worden gebouwd die flexibel zijn voor een keur aan doelgroepen: jongeren, starters, spoedzoekers, arbeidsmigranten en senioren. Als senioren kunnen doorstromen naar een op maat gesneden (huur)woning waar ook zorg wordt geboden, dan ontstaat er voor de andere groepen ruimte. Met name woningcorporatie Beveland Wonen moet hierin een leidende rol nemen met oog voor onze aspiraties, urgentie en hang naar innovatie. Drempel Hoewel het duidelijk is dat er een tekort is aan (passende) woningen blijft boven de markt hangen: hoeveel, waar en voor wie? Een dergelijke behoeftepeiling heeft in het verleden plaatsgevonden maar tot op het niveau van de (dorps)kernen in Borsele is dat bijna niet te maken. De definitie van betaalbare woningen moeten we in gezamenlijkheid bepalen, zeker in het licht van de financiële onzekerheden. Daarbij hoeven we niet vast te houden aan blauwdrukken zoals tiny houses, kangoeroewoningen of knarrenhoven; andere, innovatieve concepten voldoen wellicht ook aan de Borselse vraag. Daad In het eerste jaar gaan we een dergelijke behoeftepeiling realiseren, mede in het licht van de te ontwikkelen Borselse woonvisie. Een visie op wonen en zorg moet daar deel van uitmaken.

Onze aspiraties bespreken we met Beveland Wonen; met onze raamovereenkomst en prestatieafspraken als grondslag. We bouwen naar gelang de daadwerkelijke vraag die er is in onze kernen; daarbij sluiten we geen dorp uit. We stippelen beleid uit om leegstaande boerderijen en gebouwen met een maatschappelijke functie, om te bouwen tot innovatieve woonconcepten. We stellen kaders voor een mogelijke verplichting dat de koper van een woning daar ook zelf gaat wonen (zelfbewoningsplicht). Flexibiliteit, kleinschaligheid, bouwen in lagen, zorg dichtbij en erfpachtconstructie zijn daarbij enkele steekwoorden. We ontwikkelen een gedifferentieerd grondbeleid (kleine kernen; jongeren; erfpacht) om de betaalbaarheid van woningen te bewerkstelligen.

Bladzijde 1

Thema

Woningbouw- A

Doel

Er is inzicht in de behoefte van de (toekomstige) inwoners over welke (type) woningen voor welke doelgroepen, ook in relatie tot zorg.

Resultaat

De onderzoeksresultaten van het woonbehoefteonderzoek; die resultaten dienen als inbreng voor de uitvoeringsagenda Borsele.

Start

2022 Q4

Uitkomst

2023 Q3

Geld

€ 20.000 (voor woonbehoefteonderzoek)

D e k k i n g Dit is begroot binnen de exploitatie

Uren

Team Ruimte

D e k k i n g Gedekt via de reguliere personeelsbegroting

Participatie

Extern onderzoeksbureau; Beveland Wonen; platform de Bevelanden; medewerker Wonen & Zorg Samenleving

Portefeuille

Wethouder Weststrate

Thema

Woningbouw- B Invulling geven aan de regionale woonvisie door middel van een concrete uitvoeringsagenda onder meer over: • Waar de te bouwen woningen moet komen - per dorp - om te voldoen aan de woonbehoefte van diverse doelgroepen.

Doel

• Met de nadrukkelijke aandacht voor woonzorg, de betaalbaarheid, het omvormen van (leegstaande) gebouwen, nieuwe concepten en een evenwichtige kernopbouw. • Rekening houdend met duurzaam en circulair bouwen, de woon- en leefomgeving en een percentage groen in de planontwikkeling.

Resultaat

Uitvoeringsagenda Borsele

Start

2024 Q1

Uitkomst

2024 Q3

Geld

Niet van toepassing

D e k k i n g Niet van toepassing

Uren

€ 90.000 voor formatie

D e k k i n g Op te nemen in ‘begroting uitvoeringsprogramma’

Participatie

Beveland Wonen; Zorgorganisaties; Dorpsraden (afhankelijk van de uitvoering); medewerker Wonen & Zorg Samenleving

Portefeuille

Wethouder Weststrate

Bladzijde 2

Leefbaarheid Duiding De maatschappelijke voorzieningen zoals dorpshuizen, basisscholen en sportgelegenheden zijn talrijk in onze gemeente Borsele. De vraag die we ons daarbij stellen is “hoe houden we het betaalbaar?” Wellicht hebben we van sommige voorzieningen te veel en van sommige te weinig? Voorzieningen moeten geclusterd worden maar niet alles in één dorp. De combinaties moeten logisch zijn maar hier speelt de bezettingsgraad mee en ‘welke behoefte leeft er in de dorpen?’ Zeker is dat we in elk dorp een centrale voorziening willen (behouden). Daar kan een veelvoud aan functies en mensen worden gecombineerd zoals eenzaamheidsbestrijding, gezamenlijke eetmomenten, zorg, bewegingsactiviteiten en zelfs de gemeente met een loket. Voor de basisscholen geldt dat ze goed bereikbaar moeten zijn. Onze eigen visie op onderwijs - met name op het gebied van schoolgebouwen - is daarbij van belang. Clustering moet ook zorgen voor kwaliteitsverbetering waarbij we de bijhorende faciliteiten passend moeten zijn (denk aan parkeergelegenheid) bij de nieuwe schaal. Drempel Zijn we zachte heelmeesters als we zeggen dat we geen verplichting of dwang op gaan leggen? Nee, want er komen zogeheten ‘natuurlijke momenten’ waarop we deze discussie kunnen én moeten voeren; bijvoorbeeld in het kader van het verduurzamen van gebouwen.

Daarbij maken we duidelijk wat de voordelen zijn voor de verenigingen. Daarbij scheppen we als gemeente de voorwaarden en creëren draagvlak. Aan de andere kant zijn er nu al verenigingen die bij ons aankloppen, om te vragen wat onze koers is. Daad Dat vraagt om het opstellen van een ‘kaderplan voorzieningen’ waarin we antwoord geven op het clusteren van voorzieningen. Daarin geven we de koers weer die we voor ogen hebben en de route die we moeten lopen om tot het clusteren en combineren van voorzieningen te komen. Aan de hand van het kaderplan kunnen we bestuurlijke keuzes maken, met aandacht voor het geld dat er mee gemoeid is. Het benoemen van een verenigingsondersteuner kan hierin een rol spelen.

Bladzijde 3

Thema

Leefbaarheid-A

Doel

Inzicht in de (on)mogelijkheden om de voorzieningen van de vijftien dorpen te concentreren en/of samen te voegen: dorpshuizen, scholen, opvang en sportaccommodaties.

Resultaat

Een ‘Kaderplan voorzieningen’ dat ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd.

Start

2022 Q4

Uitkomst

2023 Q4

Geld

€ 25.000 (onderzoek)

Dekking

Budget ‘onderzoek buitensportaccommodaties’

Uren

€ 100.000 (voor het vrijmaken van formatie/externe inhuur)

Dekking

Op te nemen in ‘begroting uitvoeringsprogramma’

Participatie

Extern onderzoeksbureau; team Leefomgeving (gebouwenbeheer; duurzaamheid); dorpsraden; sportverenigingen; onderwijs & opvang; beleidsmedewerker dorpshuizen; verenigingsondersteuner

Portefeuille

Wethouder Van de Plasse

Thema

Leefbaarheid-B

Doel

Uitvoering geven aan het vastgestelde ‘Kaderplan voorzieningen’ (zie Leefbaarheid A)

Resultaat

Voorzieningen zijn geconcentreerd en/of samengevoegd volgens het kaderplan voorzieningen (zie Leefbaarheid A)

Start

2023 Q4

Uitkomst

2030 Q4; gebruikmakend van ‘natuurlijke’ momenten

Geld

Uitvoeringskosten: P.M.

Dekking

Op te nemen in ‘begroting uitvoeringsprogramma’: P.M.

Uren

€ 50.000 (voor het vrijmaken van formatie)

Dekking

Op te nemen in ‘begroting uitvoeringsprogramma’.

Participatie

Extern onderzoeksbureau; team Leefomgeving (gebouwenbeheer; duurzaamheid); dorpsraden; sportverenigingen; onderwijs & opvang; beleidsmedewerker dorpshuizen; verenigingsondersteuner

Portefeuille

Wethouder Van de Plasse

Bladzijde 4

Zoetwaterhuishouding Duiding Voor de leefbaarheid en de economie is het van cruciaal belang om over voldoende zoetwater te beschikken. Naar verwachting krijgen we in de toekomst steeds vaker te maken met perioden van droogte. Die kunnen leiden tot watertekorten voor onder meer natuur, land- en tuinbouw en industrie. Weerbaarheid tegen zoetwatertekort is daarom van belang. We gaan ervoor zorgen dat er voldoende zoetwater beschikbaar is in onze gemeente Borsele. We zijn immers de grootste fruitteeltgemeente. Maar zoetwater is niet alleen van belang voor de land- en tuinbouw. Het gaat ook om een beter én uiteindelijk een voorzichtiger gebruik van het water. In die zin heeft het ook een koppeling met duurzaamheid. Daarbij moeten we samenwerken met Zeeuwse onderzoekinstellingen, andere overheden en vooral de ondernemers. De visie op zoetwater moet volgens ons namelijk van onderop komen. Drempel We zijn daarbij als Borsele afhankelijk van een veelvoud aan voornamelijk regionale en provinciale actoren. Het onderwerp zien we natuurlijk ook in dat grotere kader. Echter, we spannen ons in om deze partijen bijeen te brengen; wij moeten dat faciliteren. Daad Hoewel het geen gemeentelijke taak is, vinden we het noodzakelijk dat er voortgang komt in het dossier ‘zoetwaterhuishouding’.

De Lokale Partij Borsele komt daartoe met een initiatiefvoorstel in het eerste tijdvak van deze raadsperiode. In het voorstel vermelden we concreet wat het resultaat moet zijn, hoe we het gaan realiseren, wat de financiële gevolgen zijn, hoe we partijen bijeenbrengen, wie de uitvoering op zich moet nemen maar ook welke innovatieve perspectieven dit voor andere thema’s biedt. Thema

Zoetwaterhuishouding

Doel

De gemeente Borsele heeft de zoetwaterhuishouding voor de verschillende doelgroepen op orde

Resultaat

Uitvoering- & communicatie- en educatieplan voor oplossingen en aanpassingen aan de veranderde klimaatomstandigheden (weerbaar tegen, voldoende beschikbaarheid, beter en duurzamer gebruik van zoetwater). Borsele hanteert de Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (KasZ)

Start

2023 Q1

Uitkomst

2024 Q1

Geld

€ 30.000

Dekking

Op te nemen in ‘begroting uitvoeringsprogramma’. (Deels binnen reguliere budget van Ruimte/Leefomgeving, deels zijn extra middelen noodzakelijk.)

Uren

Formatie van Ruimte/Leefomgeving

Dekking

Via de reguliere personeelsbegroting

Participatie

Extern onderzoeksbureau; natuurorganisaties; ZLTO, provincie Zeeland, Waterschap Scheldestromen, VRZ

Portefeuille

Wethouder Witkam Bladzijde 5

Welstand Duiding De benaming voor welstand is tegenwoordig: het beeldkwaliteitsadvies. We gebruiken evenwel de term ‘welstand’ zoals in de volksmond gebruikelijk is. Kunnen we zeggen dat we hier tweeledig in staan? Want enerzijds zijn we er trots op hoe de welstand geregeld is, de afgelopen acht jaar. We krijgen daarover namelijk ook veel instemmende geluiden. Aan de andere kant horen we ook dat we wel erg stringent zijn (geweest) voor bepaalde ontwerpen. We gingen voor een tien maar dat mag ook een zeventje zijn. Welstand is de mate waarin het uiterlijk of de plaatsing van nieuwe bouwwerken passen in de omgeving. Een welstand met verschillende bandbreedtes lijkt ons daarbij het uitgangspunt te moeten worden. Drempel We moeten tegemoetkomen aan zowel de door ons gewenste plooibaarheid als aan het voorkomen van een ‘wildgroei’ bij het (ver)bouwen zonder regels. Daad We gaan de welstand inrichten met meer plooibaarheid. We koppelen daartoe de deskundigen van dit vraagstuk aan een vertegenwoordiging van de raad. We kunnen een bandbreedte aanleggen voor de welstandsregels door bijvoorbeeld: - De huidige regels blijven hanteren voor beschermde dorpsgezichten. - Een mildere welstand voor de andere kernen. - Een welstandsvrij gebied, bijvoorbeeld op grote bouwlocaties. We komen ook met een oplossing voor de worsteling tussen enerzijds verduurzaming en anderzijds de welstand.

Met vorenstaande in gedachten biedt inbreiding - het bouwen binnen bestaande bebouwing - dan ook mogelijkheden.

Bladzijde 6

Thema

Welstand- A

Doel

Bandbreedte bewerkstelligen in de beeldkwaliteit (welstand) door middel van herijking van het Beeldkwaliteitsbeleid Borsele uit 2013, rekening houdend met een mate van flexibiliteit.

Resultaat

Omgevingsplan Borsele waar beeldkwaliteit onderdeel vanuit maakt

Start

2024 Q1

Uitkomst

2026 Q1

Geld

€ 200.000 (advies)

Dekking

Op te nemen in ‘begroting uitvoeringsprogramma’

Uren

Extra formatie nodig voor Team Vergunningen & Veiligheid (& Team Dekking Ruimte Ontwikkeling): P.M.

Op te nemen in ‘begroting uitvoeringsprogramma’: P.M.

Participatie

Extern onderzoeksbureau; vertegenwoordiging vanuit de raad; participatie op grond van participatienota

Portefeuille

Wethouder Weststrate

Thema

Welstand- B

Doel

Korte termijn: voor actuele kwesties het beleid herijken: • Zonnepanelen binnen beschermde dorpsgezichten. • Windturbines in het buitengebied. • Toegangspoorten bij woningen.

Resultaat

Beleidsnota met beeldkwaliteitcriteria voor de actuele thema’s op het terrein van welstand

Start

2022 Q4

Uitkomst

2023 Q4

Geld

€ 25.000 (advies)

Dekking

Op te nemen in ‘begroting uitvoeringsprogramma’

Uren

Formatie Vergunningen & Veiligheid

Dekking

Gedekt via de reguliere personeelsbegroting

Participatie

Extern onderzoeksbureau; vertegenwoordiging vanuit de raad; participatie op grond van participatienota

Portefeuille

Wethouder Weststrate

Bladzijde 7

Energietransitie Duiding We zetten in op een uitvoerige compensatie door de Rijksoverheid voor het feit dat we als Borsele zijn gaan fungeren als het ‘Stopcontact van Nederland’. Het toenemende ongerief moet worden goedgemaakt met extra geld. De overgang naar een situatie waarin de energievoorziening structureel anders van aard en vorm is, dan in het huidige energiesysteem: dat is in het kort de essentie van de energietransitie. In dit nieuwe systeem is fossiele brandstof grotendeels vervangen door duurzame energiebronnen, is er veel aandacht voor energiebesparing en energieopslag en is de energievoorziening meer decentraal georganiseerd. Drempel We moeten gecompenseerd worden voor zaken waarover wij als gemeente niet (zelfstandig) besluiten maar die zowel landschappelijk als maatschappelijk een grote impact hebben: de kerncentrale, de 380V-hoogspanningsverbinding en de zogeheten ‘aanlanding wind op zee’. Daad We werken alternatieve (kleinschalige) manieren van energieopwekking verder uit: wind, zon en waterstof. We stellen daartoe samen kaders op voor de randvoorwaarden die daarbij nodig zijn. Bij de compensatie denken we ook dat de vrachtwagenparkeerplaats - de zogeheten Central Gate - binnen de havencontouren moet plaatsvinden in plaats van buiten. Daarbij moeten voldoende groene buffers worden aangebracht.

Thema

Energietransitie

Doel

Forse (financiële) impuls door Rijksoverheid aan de leefbaarheid vanwege de impact van de energietransitie in Borsele (exclusief nucleair)

Resultaat

Bovenwettelijke financiële en maatschappelijke bijdragen (afkomstig van overheden en andere partijen) ten behoeve van de optimalisatie van het woon- en leefkwaliteit in de gemeente Borsele

Start

Heden

Uitkomst

2023 Q4

Geld

€ 130.000

Dekking

Uren

Nader te bepalen (kwartiermaker)

D e k k i n g P.M.

Participatie

Provincie Zeeland

Portefeuille

Wethouder Weststrate

• Op te nemen in ‘begroting uitvoeringsprogramma’: € 30.000 • Terugvordering Rijksoverheid: € 100.000

Bladzijde 8

Thema

Nucleair

Doel

Compensatie van de impact van het nucleair dossier

Resultaat

Bovenwettelijke financiële en maatschappelijke bijdragen (afkomstig van overheden en andere partijen) ten behoeve van de optimalisatie van het woon- en leefkwaliteit in de gemeente Borsele

Start

Heden

Uitkomst

Q4 2030

Geld

€ 500.000 (tot eind 2023) Arcadis

Dekking

• •

Uren

Team Ruimtelijke ontwikkeling

Dekking

Gedekt via de reguliere personeelsbegroting

Participatie

Provincie Zeeland, ministerie van Economische Zaken en Klimaat, EPZ (PZEM)

Portefeuille

Burgemeester Dijksterhuis

Bladzijde 9

Dividend Evides Terugvordering Rijksoverheid

Duurzaamheid Duiding We gaan als gemeente het goede voorbeeld geven aan onze inwoners hoe we Borsele samen klimaatbestendig en duurzaam kunnen maken. Als gemeente kunnen we bijvoorbeeld de biodiversiteit vergroten, afvalstromen verminderen en het watersysteem beschermen tegen de nadelige gevolgen van de klimaatverandering. Drempel Duurzaamheid vergt de nodige aanpassingen aan woningen en gebouwen. Voorbeelden zijn: een warmtepomp, het isoleren van vloer en schuin dak, zonnepanelen en HR++glas. Daarbij moeten we aandacht hebben voor de (financiële) gevolgen die dergelijke aanpassingen hebben voor inwoners met een laag- en middeninkomen. Onze gemeentelijke ambities (lees: de uitvoering van de plannen) worden trouwens ook mede bepaald door het geld wat we tot onze beschikking hebben. Daad We moeten onze inwoners en ondernemers actief helpen om te verduurzamen. We gaan actief aan de slag met de gemaakte wijkuitvoeringsplannen. Ook creëren we een fonds voor de laag- en middeninkomens. Daaruit kunnen zij de investeringen doen die horen bij het verduurzamen. We schenken (blijvende) aandacht aan biodiversiteit, de groenstructuurplannen en de dorpsbossen.

Thema

Duurzaamheid- A

Doel

Verschillende scenario’s met keuzes en kosten voor het verduurzamen van de gemeentelijke gebouwen.

Resultaat

Duurzaam meerjarenonderhoudsplanning voor toekomstbestendige gemeentelijke gebouwen

Start

2022 Q1

Uitkomst

2025 Q4

Geld

€ 100.000 (bureau) + € 50.000

D e k k i n g Gemeentelijk investeringsfonds en provinciale subsidie (voor aanvullend onderzoek)

Uren

Team Leefomgeving

D e k k i n g Gedekt via de reguliere personeelsbegroting

Participatie

Extern onderzoeksbureau; koppeling met/of vervolg op ‘Kaderplan Voorzieningen’

Portefeuille

Wethouder Witkam

Bladzijde 10

Thema

Duurzaamheid-B

Doel

We brengen samen met de inwoners de wijkgerichte uitvoeringsplannen vanuit de Transitievisie Warmte ten uitvoering; waarbij we inwonersinitiatieven voor duurzame energie faciliteren en de mogelijkheden onderzoeken voor een gemeentelijke subsidieregeling voor aanvullende verduurzamingsmaatregelen.

Resultaat

We voldoen aan de doelstellingen uit Zeeuwse energieakkoord (2017) en de Transitievisie Warmte

Start

2022 Q1

Uitkomst

Doorlopend

Geld

Indien subsidieregeling (fonds): p.m.

Dekking

• Binnen budget van IBP Duurzaamheid/plus specifieke uitkeringen (energiearmoede et cetera). • Gemeentelijk investeringsfonds

Uren

a) Team Leefomgeving b) Ingeval van subsidieregeling is extra administratieve afhandelingscapaciteit nodig

Dekking

a) Gedekt via de reguliere personeelsbegroting b) P.M.

Participatie

Werkgroepen duurzaamheid (B2030)

Portefeuille

Wethouder Witkam

Bladzijde 11

Participatie Duiding Gezien het afnemende vertrouwen van de burger in de overheid, is het van belang om extra aandacht te hebben voor: a) de voortdurende verbetering van de gemeentelijke dienstverlening en b) voor het betrekken van de inwoners bij het democratisch proces. We hebben als Borsele een rijke historie van participatie met onder meer B2030, dorpsraden en de adviesraden (Seniorenraad, Jongerenraad, Wmo-raad en Culturele raad). We vinden het belangrijk dat de inwoners kunnen bijdragen aan onze gemeente met hun kennis, kunde of ervaringen. Daardoor vergroten we het draagvlak voor beleid, versterken we de sociale cohesie en verkrijgen we ideeën of informatie. Drempel We moeten ervoor zorgen dat ook de zwijgende meerderheid zijn stem kan laten horen en dat niet alleen de ‘gebruikelijke entourage’ zijn zegje doet. Participatie heeft een palet aan mogelijkheden. We moeten deze inzetten afhankelijk van de doelgroep, het doel en het onderwerp. Meebeslissen betekent ook medeverantwoordelijk zijn. Daad Het is goed om in die context ook te kijken naar andere manieren van het benaderen van inwoners. In dat licht kijken we vol verwachting uit naar de nieuwe participatienota.

Thema

Participatie-A

Doel

Duidelijkheid over de koers die we op willen met inwonersparticipatie

Resultaat

Vastgestelde Participatienota

Start

2021 Q1

Uitkomst

2023 Q1 (voor wat betreft de op te leveren Participatienota); daarna vanzelfsprekend een doorlopend proces

Geld

Uit regulier budget Participatie

Dekking

Gedekt via de reguliere begroting

Uren

Team Communicatie & Dienstverlening

Dekking

Gedekt via de reguliere personeelsbegroting

Participatie

Adviesraden; dorpsraden

Portefeuille

Burgemeester Dijksterhuis

Bladzijde 12

Thema

Participatie-B

Doel

Toekomstbestendig maken van de adviesraden (Wmo-, Senioren- en Jongerenraad).

Resultaat

Gewijzigde opzet van de adviesfunctie met betrekking tot het Sociaal Domein en domein Samenleving (bijvoorbeeld klankbordgroep sociaal domein)

Start

2022 Q4

Uitkomst

2023 Q4

Geld

Niet van toepassing

Dekking

Niet van toepassing

Uren

Team Samenleving en team Communicatie & Dienstverlening

Dekking

Gedekt via de reguliere personeelsbegroting

Participatie

Adviesraden; Team Communicatie & Dienstverlening; zorgorganisaties

Portefeuille

Wethouder Van de Plasse

Bladzijde 13

Openbare orde en veiligheid Duiding Voor de inwoners van Borsele willen we een woon-, leef- en werkklimaat waar iedereen zich veilig voelt en waar het veilig is. Het handhaven van de openbare orde en het borgen van de veiligheid in Borsele is immers een essentiële basisvoorwaarde voor het functioneren van een samenleving. Drempel De toename van met name drugscriminaliteit verplaatst zich steeds verder naar het platteland en de Zeeuwse havens. Maar ook cybercrime, milieudelicten en ondermijnende criminaliteit nemen toe. Deze kwesties overstijgen onze gemeentelijke grenzen. De rol van de gemeente in de aanpak hiervan is de afgelopen jaren groter geworden. Daad De openbare orde en veiligheid moeten onze aandacht krijgen de komende jaren: zowel wat betreft preventie als repressie. Voor het integrale veiligheidsbeleid nemen we de regierol op ons, in nauwe samenspraak met het openbaar ministerie, de politie, de douane, de Veiligheidsregio Zeeland, het waterschap Scheldestromen, North Sea Port en de Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland. Bij die laatste is het van belang om het beleid voor vergunningen, toezicht en handhaving te versterken. Naast gemeentelijk moeten we ook op provinciaal niveau (regionale crisis- en rampenbeheersing) als landelijk niveau (landelijke bestrijding van georganiseerde misdaad) berekend zijn op onze rol. Thema

Openbare orde en veiligheid

Doel

Het tegengaan van ondermijning en overlastsituaties, zorgen voor een optimale inzet van rampen- en crisisbeheersing en zodoende een veilig gevoel in onze kernen te bewerkstelligen.

Resultaat

Een geactualiseerd integraal veiligheidsbeleid, met een aanpak per thema.

Start

2022 Q1

Uitkomst

2023 Q1 (voor wat betreft het op te leveren veiligheidsbeleid); daarna vanzelfsprekend een doorlopend proces

Geld

Uitvoering: P.M.

Uren

Formatie Team Vergunningen & Veiligheid en Team Sociaal Dekking Gedekt via de reguliere personeelsbegroting Domein NorthSeaPort; Veiligheidsregio Zeeland; Regionale Informatie- en Expertise Centrum Zeeland West-Brabant, Douane enzovoorts: oftewel de ‘veiligheidsketen’

Participatie Portefeuille

Dekking

Burgemeester Dijksterhuis

Bladzijde 14

Budget integrale veiligheid (bijdrage Zeehavens Zeeland – WestBrabant)

Thema

Bestrijding ondermijning

Doel

Het tegengaan van ondermijning waarbij het voorkomen van vermenging van de onderwereld met de bovenwereld centraal staat.

Resultaat

Een weerbaar en integer bestuur en een samenleving waarbij de principes van de rechtstaat worden gehandhaafd. Toelichting: • Ondermijning is een containerbegrip en behelst meerdere sub-domeinen zoals de aanpak tegen mensenhandel, ‘Zeeuwse norm weerbare overheid’, acties gericht op het tegengaan van drugsoverlast en de meerjarige aanpak tegen criminaliteit in de havens. • Doordat de bestrijding van ondermijning meerdere sub-domeinen beslaat, hebben deze ieder een eigen ‘resultaat’ zoals ondermijningsbeelden op bepaalde onderwerpen, acties en controles om bepaalde thematiek aan te pakken, voorlichting aan ondernemers en inwoners en het weerbaar maken van de eigen organisatie.

Start

Heden

Uitkomst

Doorlopend

Geld

Uitvoering: P.M.

Uren

Formatie Team Vergunningen & Veiligheid en Team Sociaal Dekking Gedekt via de reguliere personeelsbegroting Domein NorthSeaPort; Veiligheidsregio Zeeland; Regionale Informatie- en Expertise Centrum Zeeland West-Brabant, Douane enzovoorts: oftewel de ‘veiligheidsketen’

Participatie Portefeuille

Dekking

Burgemeester Dijksterhuis

Bladzijde 15

Budget integrale veiligheid (onder andere bijdrage Zeehavens Zeeland – West-Brabant)

Sociaal Domein Duiding Een breed spectrum aan aandachtsgebieden beslaat het sociaal domein: Wmo, jeugdzorg, volksgezondheid, inkomensregelingen en arbeidsparticipatie. ‘Hoe zorgen we voor onze medemens,’ is daarbij zeer kort samengevat onze opgave. Onze gemeente moet een vangnet (blijven) bieden aan de inwoners die het zonder onze hulp niet redden. Drempel De discrepantie tussen enerzijds het benodigde geld voor de Wmo- en jeugdzorg en anderzijds wat door het Rijk beschikbaar wordt gesteld, heeft de afgelopen jaren een vergrootglas gelegd op het sociaal domein. Een maalstroom aan kwesties moest en moet worden opgelost. Daad We moeten zorgen dat het actieplan en het koersplan sociaal domein tot uitvoering gebracht kunnen worden. We moeten daar tijd en rust voor inruimen; de gevolgen van de daarin genoemde acties en oplossingen worden immers (veelal) pas op termijn zichtbaar. We gaan onze voorliggende voorzieningen verder vormgeven, werken aan het creëren van plekken voor ontmoeting en een oplossing bedenken - binnen Zeeland - voor zware jeugdcasussen. We blijven aandacht schenken aan preventie en een gezonde leefomgeving, vanuit de opstelling ‘wat iemand wél kan’. De rode draad hierbij is dat iedereen mee moet kunnen doen.

Thema

Sociaal Domein-A

Doel

Grip op (de groei van) de kosten voor zorg en ondersteuning en verbeterde inzet van de beperkte middelen om deze zorg en ondersteuning ook in de toekomst te kunnen blijven leveren aan onze inwoners.

Resultaat

Het actieplan en het koersplan sociaal domein zijn tot uitvoering gebracht.

Start

Heden

Uitkomst

2025 Q4

Geld

Zie budget actieplan sociaal domein/kosten-batenanalyse koersplan

Dekking

Budget actieplan sociaal domein/nader te bepalen

Uren

Formatie Domein Samenleving

Dekking

Gedekt via de reguliere personeelsbegroting

Participatie

Zie budget actieplan sociaal domein

Portefeuille

Wethouder Van de Plasse Bladzijde 16

Thema

Sociaal Domein-B

Doel

Onze inwoners hebben een gezonde leefstijl: gezondheidsschade als gevolg van roken, alcoholgebruik, overgewicht en eenzaamheid is teruggebracht.

Resultaat

Het Lokaal Preventie Akkoord is succesvol uitgevoerd volgens de daarin opgenomen doelstellingen.

Start

2021 Q1

Uitkomst

2023 Q4

Geld

Budget Lokaal Preventie Akkoord

D e k k i n g Rijkssubsidie

Uren

Formatie Samenleving

D e k k i n g Via de reguliere personeelsbegroting

Participatie

Zie Lokaal Preventie Akkoord

Portefeuille

Wethouder Van de Plasse

Bladzijde 17

Onderwijs, cultuur en sport Duiding De culturele en creatieve sector is onontbeerlijk voor een gezonde en weerbare samenleving. Het vergroot de leefbaarheid en aantrekkingskracht van dorpen, versterkt de economie, verstevigt de saamhorigheid en verrijkt het onderwijs. Buiten spelen voor kinderen en voldoende bewegen voor eenieder, zijn belangrijk voor (een balans in) gezondheid, leefstijl, welzijn, gezond gewicht en sociale contacten. Sport en bewegen bevorderen de eigen kracht en creëren ontmoetingen. Drempel In 2022 hebben we voor sport een actieplan vastgesteld en voor cultuur een beleidsnota, voor onze uitgangspunten en aanpak de komende jaren. Het is eerst en vooral een opgave om daaraan uitvoering te geven. Daad De komende periode zetten we ons in om in ieder geval te behouden wat we nog hebben op cultureel en creatief gebied. We stimuleren sportverenigingen om sterk, vitaal, financieel gezond en daarmee toekomstbestendig te worden. We blijven een omgeving creëren voor sport en beweging. Door de koppeling met zowel het sociaal domein als de leefbaarheid wijzen we op het belang voor een integrale aanpak van deze onderwerpen.

Thema

Onderwijs, cultuur en sport-A

Doel

Visie onderwijs is de basis voor opstellen van een toekomstbestendig (strategisch) huisvestingplan voor scholen met aandacht voor de kwaliteit van het onderwijs, de betaalbaarheid en onderwijsachterstanden.

Resultaat

Plan ‘Visie op onderwijs’

Start

2022 Q3

Uitkomst

2023 Q2

Geld

€ 15.000 (bureau)

D e k k i n g Budget € 3.500 gedekt; € 11.500 opnemen in ‘begroting uitvoeringsprogramma’

Uren

Regulier

D e k k i n g Gedekt via de reguliere personeelsbegroting

Participatie

Schoolbesturen; kinderopvangorganisaties

Portefeuille

Wethouder Van de Plasse

Bladzijde 18

Thema

Onderwijs, cultuur en sport-B

Doel

Een actueel en toekomstbestendig (strategisch) huisvestingplan voor scholen met aandacht voor de kwaliteit van het onderwijs, de betaalbaarheid en onderwijsachterstanden.

Resultaat

Geactualiseerd integraal strategisch (onderwijs)huisvestingsplan (IHP)

Start

2022 Q4

Uitkomst

2023 Q4

Geld

Niet van toepassing

Dekking

Niet van toepassing

Uren

€ 60.000 (inhuur Team Onderwijs)

Dekking

Op te nemen in ‘begroting uitvoeringsprogramma’

Participatie

Schoolbesturen; kinderopvangorganisaties + koppeling met/of vervolg op ‘Kaderplan Voorzieningen’ en ‘Toekomstbestendige gemeentelijke gebouwen’ /Duurzaamheid

Portefeuille

Wethouder Van de Plasse

Bladzijde 19

Rekenkamer Duiding Als raad hebben we voor de uitoefening van de rekenkamerfunctie het presidium aangewezen. Dit hebben we geregeld in de ‘Verordening voor de uitoefening van rekenkamerfunctie van de gemeente Borsele’. Wij kunnen als raad aan het presidium een verzoek doen tot het instellen van een onderzoek. Het presidium is vervolgens belast met en verantwoordelijk voor de uitvoering, begeleiding en sturing van het rekenkameronderzoek. Drempel De wijze waarop wij dit geregeld hebben is in lijn met wat is bepaald in de gemeentewet. Als de Wet versterking decentrale rekenkamers wordt aangenomen dan kan het op termijn verplicht worden om als gemeente een rekenkamer in te stellen in plaats van de rekenkamerfunctie. Daad Als de rekenkamerfunctie zoals we die nu hebben, op termijn wordt uitgesloten dan willen we een dergelijke rekenkamer gemeenschappelijk met andere (Bevelandse) gemeenten instellen.

Thema

Rekenkamer

Doel

De Borselse rekenkamerfunctie herijken als uitwerking van de Wet versterking decentrale rekenkamers die in september 2022 van kracht is geworden

Resultaat

Voldoen aan de Wet versterking decentrale rekenkamers

Start

2022 Q4

Uitkomst

2023 Q4

Geld

€ 30.000 (een bedrag van € 1,30 per inwoner dat is het minimale dat een rekenkamer vereist om haar basisfuncties effectief te kunnen uitoefenen en zo de raad bij te staan).

Dekking

Uren

Formatie griffier (voor wat betreft opstellen verordening)

D e k k i n g Via de reguliere personeelsbegroting

Participatie

Raad; presidium

Portefeuille

Burgemeester Dijksterhuis

Bladzijde 20

Op te nemen in ‘begroting uitvoeringsprogramma’

Financieel Duiding We hebben als raad het budgetrecht; daarmee bepalen we hoe en waaraan het geld van onze gemeente wordt uitgegeven. Een financieel gezond bestuur blijft de basis, ook bij de uitwerking door het college van de thema’s uit dit bestuursprogramma. Ons uitgangspunt daarbij is dat de meerjarenbegroting jaarlijks structureel sluitend moet zijn. Drempel Voor nieuw beleid moeten we ook geld hebben. We kunnen daartoe onze inkomsten laten stijgen of op bepaalde taken bezuinigen. Wellicht betekenen onze ambities dat uitgaven voor het huidige beleid teruggebracht moeten worden om het nieuwe beleid te kunnen financieren. Daad Hierbij zoeken we naar de balans tussen de stijging van de gemeentelijke lasten met de inflatiecorrectie en het putten uit de algemene reserve. Soms gaan de lasten voor de baten uit maar we moeten beletten dat het weerstandsvermogen onder de 2 komt. Als dit boven de 2 blijft, kunnen situaties opgevangen worden als er noodzakelijke incidentele uitgaven moeten gebeuren. In het licht van onze controlerende verantwoordelijkheid moeten we daarbij blijvende aandacht schenken aan de doelmatigheid (beleidsdoelen behalen tegen zo gering mogelijke kosten), de doeltreffendheid (resultaat van het beleid gelijk aan wat is beoogd) en de rechtmatigheid (voldoen aan de wettelijke kaders en regelgeving). Thema

Financieel

Doel

• Bij financiële afwijkingen worden financieel, beleidsmatig en voor de uitvoering integrale afwegingen binnen de gehele begroting gemaakt. • Balans tussen de uitgaven en de daarvoor benodigde inkomsten: het corrigeren van de belastingen met meer dan de inflatiecorrectie als mogelijkheid openhouden. • Het behouden van een minimaal weerstandsratio van 2.

Resultaat

Een structureel, duurzaam sluitende begroting en een positief jaarresultaat.

Start

2022 Q4

Uitkomst

2026 Q2

Geld

Niet van toepassing

D e k k i n g Niet van toepassing

Uren

Team Financiën

D e k k i n g Via de reguliere personeelsbegroting

Participatie

Auditcommissie; teams van de gemeentelijke organisatie

Portefeuille

Wethouder Witkam Bladzijde 21

Varia Onderstaande onderwerpen zijn door de informateur bij één of meerdere partijen opgetekend. Deze zouden evenwel op een brede(re) consensus kunnen rekenen, onder meer op grond van de verkiezingsprogramma’s. -

De verloederde bedrijventerreinen opknappen. De toegankelijkheid verbeteren voor inwoners met minder mogelijkheden. De aanstelling van een werknemer voor het verwerven van subsidies. De hondenbelasting afschaffen. Het inzetten voor de LHTBIQ+-groep door een ‘Regenboogakkoord’. Het belang van de fietsinfrastructuur opschalen: ruimte aan de fietsers. De mogelijkheid bieden tot winkelopenstelling op zondag. Thema

Varia

Reactie

We herkennen de opgenomen onderwerpen zoals die zijn geschaard onder de noemer ‘varia’. Aangezien dit dermate politieke kwesties zijn, laten wij het initiatief bij uw raad om de ‘varia’ op de agenda te krijgen. Als college faciliteren wij dit gaarne.

Toekomst Borsele in beeld We gaan een besluit nemen over de scenario’s uit het rapport ‘Toekomst Borsele in beeld’. Hieronder de zes thema’s: 0-scenario | Borsele Breed Scenario 1 | Basic Borsele Scenario 2 | Sociaal Borsele Scenario 3 | Ondernemend Borsele Scenario 4 | Energiek Borsele Scenario 5 | Unie(k) Borsele Thema

Toekomst Borsele in beeld

Reactie

Het programma ‘Schakelen met raad en daad’ is een mengeling van de genoemde scenario’s. Niet slechts één scenario is passend maar alle scenario’s krijgen een rol toebedeeld. Met het uitvoeringsprogramma ‘Schakelen met raad en daad’ wordt daardoor als het ware een antwoord gegeven op de discussie over de scenario’s. Bladzijde 22

COMPLEMENTAIRE UITDAGINGEN & ONTWIKKELINGEN Thema

Klimaatadaptatie

Doel

De gemeente Borsele is ingespeeld op de komende weersveranderingen

Resultaat

Uitvoering geven aan het uitvoeringsplan Klimaatadaptatiestrategie Zeeland (KasZ)

Start

2022 Q4

Uitkomst

2025 Q4

Geld

Nader te bepalen

• • Dekking • •

Uren

Formatie Leefomgeving

D e k k i n g Via de reguliere personeelsbegroting

Participatie

Inwoners, ondernemers, dorpsraden, provincie Zeeland, Waterschap Scheldestromen, VRZ, Beveland Wonen, natuurorganisaties

Portefeuille

Wethouder Witkam

Thema

Erfgoed

Doel

Actualiseren erfgoedbeleid – en uitvoeringsregels

Resultaat

Beleidsnota erfgoedbeleid inclusief verordening en uitvoeringsregels & databank

Start

2023 Q4

Uitkomst

2024 Q4

Geld

€ 25.000 (bureau) + € 25.000 (databank)

Dekking

Geen dekking

Uren

Formatie Vergunningen & Veiligheid

Dekking

Gedekt via de reguliere personeelsbegroting

Participatie

Extern onderzoeksbureau; participatie o.g.v. participatienota

Portefeuille

Wethouder Weststrate

Er is ruim € 100.000 beschikbaar vanuit het Interbestuurlijk Programma (IBP). Projectmatige aanpak (werk met werk) Het inzetten op het verwerven van (Europese) subsidies. Ingeschreven op de Tijdelijke Impulsregeling Klimaatadaptatie (TIK) van het Rijk.

Bladzijde 23

Thema

Circulariteit

Doel

Voldoen aan de landelijke circulariteitsdoelstellingen

Resultaat

Plan van aanpak circulariteit

Start

2023 Q1

Uitkomst

2024 Q1

Geld

€ 50.000 (voor externe inhuur)

D e k k i n g Op te nemen in ‘begroting uitvoeringsprogramma’

Uren

Geen uren beschikbaar

D e k k i n g Nader te bepalen

Participatie

Organisatiebreed

Portefeuille

Wethouder Witkam

Thema

Sociale veiligheid

Doel

Een veilig Borsele in en rondom huis

Resultaat

Een integraal sociaal veiligheidsbeleid Borsele voor onder meer ‘Geweld hoort nergens thuis’, de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg en het Sociaal Veiligheidshuis

Start

2022 Q4

Uitkomst

2024 Q1

Geld

Niet van toepassing

Dekking

Niet van toepassing

Uren

Formatie team sociaal domein en team Veiligheid

Dekking

Via de reguliere personeelsbegroting

Participatie

Ketenpartners sociale veiligheid

Portefeuille

Wethouder Van de Plasse

Bladzijde 24

Thema

Informatievoorziening (inclusief ICT, informatiebeheer en -veiligheid)

Doel

Besluit nemen over de i-Visie met de daarin opgenomen speerpunten op het gebied van ICT, informatievoorziening, -beheer en -veiligheid.

Resultaat

Stabiele, robuuste en toekomstgerichte organisatie op het gebied van informatievoorziening met borging en continuïteit van onze dienstverlening.

Start

2022 Q4

Uitkomst

2027 Q4

Geld

€ 100.000

Dekking

Op te nemen in ‘begroting uitvoeringsprogramma’

Uren

Formatie Bedrijfsvoering

Dekking

Via de reguliere personeelsbegroting

Participatie

ICT GR de Bevelanden, Bevelandse gemeenten, Team Informatiebeheer en Ondersteuning, Team Burgerzaken, Team Communicatie en dienstverlening, CISO, data-analist

Portefeuille

Burgemeester Dijksterhuis

Bladzijde 25