8.1 Jaarverslag en jaarrekening 2021 GGD

Jaarverslag en Jaarrekening 2021 GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland

18-05-2022

1

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Voorwoord Met trots en plezier biedt de Gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland hierbij haar jaarstukken aan: het jaarverslag en de jaarrekening.

Opzet jaarverslag De verantwoording over de realisatie van de doelen voor 2021 is opgebouwd rondom de programma’s Publieke Gezondheid (GGD Zeeland), Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland en Veilig Thuis. Het programma Publieke Gezondheid bestaat uit drie programmalijnen: 1. Fysieke Veiligheid en bescherming; 2. Gezondheid in de wijk en; 3. Sociale veiligheid In 2021 hebben we een begroting aangeboden die anders van vorm was dan eerdere jaren. De opzet hiervoor is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met een ambtelijke werkgroep uit de Zeeuwse gemeenten. We gaven per programmaonderdeel aan wat de hoofd- en subdoelen zijn, alsook welke indicatoren gebruikt kunnen worden om prestaties aan af te meten. Deze indeling is nu ook de basis voor het jaarverslag, waarbij wordt gekeken in welke mate doelen al dan niet behaald zijn. Dit is voornamelijk een tekstuele onderbouwing. Veel indicatoren zijn wel in getallen meetbaar, maar omdat 2021 het eerste jaar was waarin gemeten werd, zijn deze nog niet vergelijkbaar met andere jaren. De ‘nulmeting’ is immers in veel gevallen pas in 2021 begonnen. In de rapportage geven we alleen de echte afwijkingen ten opzichte van de beoogde doelen aan. Doelen die afdoende bereikt zijn, worden niet nader benoemd.

COVID-19 Waar we in 2020 werden overvallen door de COVID-19 pandemie en snel moesten omschakelen naar een crisisorganisatie met circa 120 FTE eind 2020, konden we in 2021 door naar de volgende fase: het op grote schaal vaccineren (in opdracht van het ministerie van VWS). Medio augustus 2021 lag de vaccinatiegraad in Zeeland op circa 77% van de Zeeuwse 12plus bevolking (minimaal één prik ontvangen), waar dat landelijk 82.8% was. Na de zomer is de focus verlegd van grootschalig naar fijnmazig vaccineren, onder andere door te werken met pop-up locaties. Hiermee is de vaccinatiegraad eind 2021 op circa 78.9% gekomen, net iets lager dan het landelijk gemiddelde (84.5% in de groep geboren voor 2009 en 86.1% in de groep geboren in 2003 en eerder); maar in lijn met de verwachting voor de regio. COVID-19 heeft, vooral door de landelijke beperkingen als schoolsluitingen, zeker in het begin van 2021 invloed gehad op de uitvoering van taken in de programmalijnen. Een voorbeeld hiervan zijn de inspecties in de kinderopvang, die pas vanaf maart weer uitgevoerd konden worden. Doordat er geïnvesteerd is in het opleiden en trainen van nieuwe inspecteurs in het eerste kwartaal van 2021, is de achterstand hierin ingelopen in de rest van het jaar.

Terwijl COVID-19 nog steeds doorloopt in 2022, zijn we vanaf 2022 ook betrokken bij de bestrijding van de effecten in/ voor Nederland van de nieuwe crisis in en rondom Oekraïne. Ook hiervoor zetten onze medewerkers zich weer volledig in.

2

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Veilig Thuis Doordat de toekenning van rijkssubsidie vanuit de centrumgemeente voor versterking van Veilig Thuis in de loop van 2021 heeft plaatsgevonden in plaats van voorafgaand aan 2021, heeft werving van personeel ook pas in de loop van 2021 plaats kunnen vinden. Daarbij is er krapte op de arbeidsmarkt waardoor het Veilig Thuis niet gelukt is om voor het einde van 2021 voldoende personeel te werven. Hiervoor ontstaat er een overschot van € 263.743. Het tekort aan personeel heeft in het begin van het jaar geleid tot een hoge werkdruk en oplopende wachtlijsten. Deze wachtlijsten en de werkdruk heeft Veilig Thuis kunnen verlagen door de verbindingstaken (samenwerken ketenpartners) een kwartaal niet tot nauwelijks uit te voeren.

Arbeidsmarkt artsen Vorig jaar bemerkten we al een schrijnend tekort aan jeugdartsen: een tekort dat helaas structureel lijkt te zijn. Daarnaast is in verschillende regio’s sprake van een dringend en acuut tekort aan forensisch artsen; ook in Zeeland dreigt dit in 2022 een probleem te worden vanwege de pensionering van 1 à 2 forensisch artsen.

Inkoop Jeugdhulp Zeeland In 2021 is het plan Van pionieren (2015-2020) naar professionaliseren (2021-2022) vastgesteld. Het geeft richting aan de ontwikkeling van de inkooporganisatie en daarmee ook aan de realisatie van de beoogde resultaten uit de begroting, waarvoor in 2021 al veel verbeteringen zijn gerealiseerd: - een duidelijke, gedragen en geïmplementeerde inkoopstrategie - geen onnodige administratieve lasten en financiële inefficiënties - maandelijks inzicht in uitgaven jeugdhulp (zorg in natura) Medio 2021 is de Stichting Intervence overgenomen door Jeugdbescherming West. En in diezelfde periode heeft De Rechtbank Den Haag de Coöperatie Briedis Jeugdbeschermers in staat van faillissement verklaard. Deze gebeurtenissen bij gecertificeerde instellingen (GI's) heeft veel impact gehad op de betrokken jeugdigen en hun ouders/verzorgers, op het personeel en op de bestuurders. Beide gebeurtenissen hebben geleid tot niet voorziene kosten van € 4,4 miljoen resp. € 427.000. Dit jaar zijn de kosten voor zorg in natura hoger dan ten tijde van de bestuursrapportage is ingeschat (€ 4,1 miljoen). De belangrijkste reden daarvoor is het ontbreken van een adequaat kosten-prognose-model, waarbij gebruik wordt gemaakt van alle beschikbare informatie: historische kosten, demografische ontwikkelingen en de toewijzingen van gemeenten.

De verwachtingen in de bestuursrapportage zijn gebaseerd op door zorgaanbieders in rekening gebrachte zorg; dat is per definitie achteraf. Met de implementatie van het prognosemodel in 2022 is de verwachting dat een hogere mate van voorspelbaarheid van de kostenontwikkeling te realiseren is. De uitvoeringskosten (inclusief kosten overhead) kennen een kostenoverschrijding van € 118.000; dit wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere kosten voor externe inhuur vanwege ziekte en vacatures. Tenslotte zijn de kosten voor de Taskforce Jeugd € 74.000 lager dan begroot. Momenteel loopt een onderzoek naar de ontvlechting van IJZ uit de GR. Eind 2021 is de directeur van de inkooporganisatie uit dienst gegaan. Opvolging is in afwachting van de uitkomst van het onderzoek.

De basis beter op orde krijgen, de rek is eruit! Zoals we in 2021 tijdens raadsbijeenkomsten in mei/ juni en in het Algemeen Bestuur van juli/ oktober hebben aangegeven, hebben we vanaf 2021 ingezet op een betere sturing / nog beter grip op het realiseren van onze (wettelijke) taken en om een sterke, robuuste en financieel gezonde GGD voor de komende jaren te krijgen. In 2021 zijn we gestart met een tijdelijke hulpstructuur – later dan gepland door

3

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

COVID-19 - om deze benodigde hogere grip te verkrijgen en zijn we intern aan de slag gegaan om te bezien welke efficiencymaatregelen nog mogelijk waren. Waar we eerst nog de hoop hadden dat we opgelopen tekorten zelf op konden lossen, is ons in de loop van 2021 gebleken dat er nagenoeg geen knoppen meer zijn om aan te draaien. De tekorten zijn ontstaan door exogene factoren (CAO-verhogingen, verhoging pensioenpremies) die in de afgelopen jaren onvoldoende afgedekt zijn door de verhoging van de bijdrage VZG norm, die niet in gelijke mate verhoogd werd. De komende jaren wordt de financiële druk op de GGD nog groter: we verwachten tegenvallers waaronder een (structurele) inkomstenderving als gevolg van het wegvallen van extra inkomsten MRU bus uit markttaken (mede ter dekking van onze wettelijke taak Tuberculosebestrijding). De door VZG vastgestelde norm is onvoldoende toereikend om dit tekort op te vangen – wat wel gelukt is in eerdere jaren. In 2021 hebben we een voortvarend begin gemaakt met het meten en sturen op prestaties. Met de wijziging van de manier van begroten met ingang van 2021, waarbij we meer gericht zijn op meetbare elementen, en het eerste jaarverslag dat het gevolg is van deze wijziging – en wat nu voorligt – hebben we belangrijke stappen gezet in het krijgen van meer grip op de organisatie als geheel en op onderdelen.

Daarbij kijken we, meer dan voorheen, nadrukkelijker naar prestaties. We hopen deze koers in de komende jaren voort te kunnen zetten. In het Algemeen Bestuur van juli 2022 wordt een eerste begrotingswijziging 2023 aangeboden waarin organisatieontwikkelingen (mede op basis van de evaluatie van de tijdelijke hulpstructuur) en andere maatregelen zijn verwerkt om op korte termijn op zowel primair proces als op de bedrijfsvoering een verdere inhaalslag te maken om deze grip te versterken en de basis op orde te krijgen/houden. Dit om de GGD-organisatie toekomstbestendig en duurzaam financieel gezond te maken - passend bij de wettelijke en maatschappelijke (Zeeuwse) opgaven. De komende periode komen er tegelijkertijd veel uitdagingen op ons pad, zowel financieel als beleidsinhoudelijk (preventie/positieve gezondheid/wettelijke wijzigingen). Zoals eerder in de bestuursrapportage is vermeld hebben we er alle vertrouwen in dat we samen met de gemeenten en partners onze schouders onder deze uitdagingen zetten met de daarbij behorende keuzes en middelen in de breedste zin van het woord.

Het dagelijks bestuur van GGD Zeeland, april 2022

Mw. S. Suij,

Mw. E Verhage,

Mw. J. Gaemers

De voorzitter

De secretaris

Ambtelijk secretaris

4

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Inhoudsopgave Voorwoord .................................................................................................................................................................... 2 1.1 Het programmaplan................................................................................................................................................ 6 1.1.0 COVID-19 ................................................................................................................................................ 6 1.1.1 Programma Publieke Gezondheid .......................................................................................................... 7 1.1.2 Programma Veilig Thuis ........................................................................................................................ 14 1.1.3 Programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland ................................................................................................ 15 1.1.4 Overhead en kostentoerekening .......................................................................................................... 19 1.1.5 Algemene dekkingsmiddelen ................................................................................................................

20 1.1.6 Onvoorzien............................................................................................................................................ 22 1.1.7 Vennootschapsbelasting ....................................................................................................................... 22 1.2 De paragrafen ....................................................................................................................................................... 23 1.2.1 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................................. 23 1.2.2 Paragraaf Bedrijfsvoering ..................................................................................................................... 23 1.2.3 Paragraaf Financiering .......................................................................................................................... 27 1.2.4 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .......................................................................... 29 2.5 Paragraaf Verbonden partijen ................................................................................................................. 38 2. Jaarrekening............................................................................................................................................................

39 2.1.Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ................................................................................... 39 2.2.Wet Normering Topinkomens ................................................................................................................. 43 2.3.Overzicht van baten en lasten per taakveld ............................................................................................ 45 2.4.Overzicht Incidentele/structurele lasten en baten .................................................................................. 46 2.5.Balans per 31 december .......................................................................................................................... 48 2.6.Grondslagen van resultaatbepaling en waardering ................................................................................. 49 2.7.Toelichting op de balans .......................................................................................................................... 51 2.8 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ............................................................................................. 59 2.9

Gebeurtenissen na balansdatum ..................................................................................................... 60

2.10 Verplichte verantwoordingen SISA 2021 .............................................................................................. 61 2.11 Rechtmatigheid ...................................................................................................................................... 62 2.12 Vaststelling jaarrekening 2021............................................................................................................... 65

5

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

1.1 Het programmaplan In de uitwerking van het programmaplan in de begroting van 2021 is voor het eerst gewerkt met indicatoren. 2021 was het eerste jaar waarin breed ervaring opgedaan is met het meten en registeren van kritische prestatie indicatoren. In 2022 zetten we verder in op het meer meetbaar en inzichtelijk maken van resultaten en het vergelijken van resultaten ten opzichte van 2021. Hoewel COVID-19 geen onderdeel uitmaakt van het programmaplan hebben we gemeend dit als punt 1.1.0 in de jaarstukken op te moeten nemen.

1.1.0 COVID-19 De COVID organisatie is voornamelijk een uitvoeringsorganisatie die landelijk beleid t.a.v. COVID-19 lokaal implementeert. Er zijn derhalve vooral keuzes gemaakt hoe efficiënt en effectief binnen de beschikbare mogelijkheden, uitvoering te geven aan het landelijke beleid, zoals bijvoorbeeld het aantal en de locatie van de test- en vaccinatiestraten in Zeeland. Hierbij stonden toegankelijkheid van test en vaccinatie locaties, bereikbaarheid van het klant contact center en kwalitatief goede uitvoering van Bron Contact Onderzoek (BCO) centraal. De uitgaven van de Covid organisatie zijn rechtstreeks gedeclareerd bij VWS (budgettair neutraal voor de gemeenten). Een aantal onderdelen van de COVID-19 organisatie willen we benoemen: Het Klant Contact center (KCC); wat in 2021 is omgevormd van een triage taak naar een informatiecentrum en afsprakencentrum; Testen: in totaal zijn in 2021 door GGD Zeeland 375.516 testen uitgevoerd, daarvan was 54.634 positief (14,5%). Uitgangspunt bij de locaties van het testen is een goede spreiding over de provincie, gekoppeld aan de spreiding van de bevolking en de bereikbaarheid van de locaties. Dit resulteerde in 7 vaste locaties en een tijdelijke locatie in Renesse om het toerismeseizoen te kunnen opvangen.

Daarnaast is ook bemonsteringen aan huis bij bedlegerige en ernstig zieke mensen uitgevoerd, en de samenwerking gezocht met diverse zorginstellingen voor bemonstering aldaar. Bron- en Contact Onderzoek (BCO); hiermee heeft GGD Zeeland niet alleen steeds voldaan aan de landelijke afspraken, maar is ook meegedraaid in een pilot met betrekking tot kwaliteit. Vaccineren; in 2021 is te onderscheiden in 4 fasen: - opstart (Q1 2021) - grootschalig vaccineren (Q2-Q3 2021) - fijnmazig vaccineren (Q3-Q4 2021) en - boostervaccinatie (Q4 2021 doorlopend in 2022). In Zeeland is, als pilot, in januari 2021 meteen gestart met 2 vaccinatielocaties om ervoor te zorgen dat ook inwoners van Zeeuws-Vlaanderen zich (relatief) dichtbij huis konden laten vaccineren. Daarna is het aantal locaties uitgebreid – en weer gesloten, afhankelijk van de vraag. In totaal zijn er in 2021 626.507 vaccinaties toegediend.

Financieel Overzicht COVID -19

COVID-19 lasten Bron- en contactonderzoek Bemonstering COVID-19 vaccinatie Laboratoriumkosten sneltesten

Exploitatie Programma COVID-19 8.496.685 7.728.376 19.211.084 94.085

Exploitatie overige programma's

Materiele activa

283.749

6

Totaal

8.496.685 7.728.376 19.494.833 94.085

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Infectieziektebestrijding (IZB) Overig: ICT investeringen Ondersteuning Itemcode Subtotaal

1.839.500

1.839.500 54.094

1.893.819 3.733.319

Tuberculosebestrijding (TBC) Technische hygiënezorg (THZ) Reizigerszorg (PMR) Overig (minderkosten) Subtotaal

-

54.094

54.094 1.893.819 3.787.413

7.529

7.529

294.146 -191.304 110.371

-

294.146 -191.304 110.371

-

-

RIVM laboratoriumkosten* Totaal lasten

516.410 39.779.958

110.371

337.843

516.410 40.228.172

Totaal baten*

39.779.958

110.371

337.843

40.228.172

* Van genoemde totale lasten van € 40.228.172 is € 39.711.762 gedeclareerd bij VWS en € 516.410 (laboratoriumkosten) bij RIVM

Programma Covid-19 Kosten Opbrengsten Eindtotaal

Primair budget -

Gewijzigd budget 41.054.089 -41.054.089 0

Realisatie

Verschil

39.779.959 -39.779.959 0

1.274.130 -1.274.130 0

V/N V N

1.1.1 Programma Publieke Gezondheid 1.1.1.1 Programmalijn Fysieke veiligheid & bescherming Beoogd maatschappelijk effect: Inwoners van Zeeland zijn optimaal beschermd tegen schadelijke gezondheidseffecten vanuit de fysieke leefomgeving. Onder de Programmalijn Fysieke Veiligheid en Bescherming vallen activiteiten die onder te verdelen zijn in vier taakvelden (wettelijke kaders).

Uitbraken van infectieziekten worden voorkomen Het wettelijk kader waar deze taak onder valt is ‘het bevorderen, beschermen en beveiligen van de gezondheid van alle inwoners met specifieke aandacht voor de lichamelijke en geestelijke ontwikkelingen van jeugdigen van 0-19 jaar, zowel individueel als op populatieniveau.’ Dit volgens de Wet Publieke Gezondheid (Art. 2 en 6 t/m 12). 7

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Hoofdoel Subdoel

Indicatoren

Bereikt resultaat

Uitbraken van infectieziekten worden voorkomen a. Het voorkomen van het verspreiden van infectieziekten. b. Acuut ingrijpen bij het opkomen van bestaande of nieuwe infectieziekten. c. Optimale hygiëne in de openbare gezondheidszorg. d. De vaccinatiegraad is op het vereiste niveau volgens de normen van het RIVM e. Het voorkomen van resistente bacteriën tegen antibiotica in zorginstellingen Het percentage geconstateerde SOA Het aantal opgespoorde infecties TBC Het aantal meldingen van infectieziekten Vaccinatiegraad van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) De vaccinatiegraad is nagenoeg gelijk gebleven ten opzichte van 2020 (84,8%): in 2021 84,6%. Een mogelijke oorzaak is de Covid pandemie en massavaccinatie. Dit heeft mensen ertoe bewogen ook voor het vaccinatieaanbod binnen het RVP opnieuw een afweging te maken. Bijvoorbeeld voor HPV. Het aantal SOA’s ligt gemiddeld op 23% van het aantal bezoekers van de SOApoli, met een verhoging naar 27% in de maanden mei en juni; vermoedelijk vindt door een nieuw medicijn tegen HIV meer onbeschermd seksueel contact plaats. De rijks- en projectfinanciering geeft echter, naast het houden van spreekuren, onvoldoende ruimte voor surveillance/onderzoek en (meer) voorlichting aan risicogroepen. In 2021 was het aantal opgespoorde TBC infecties 6 . Deze hebben we goed kunnen opvolgen middels bron- en contactonderzoek, voorlichting en behandeling.

De achterstand die we in het begin van het jaar hebben opgelopen in bijvoorbeeld het vaccineren op BCG bij kinderen met een verhoogd risico op TBC, hebben we in de loop van het jaar weer in weten te lopen. In 2020 en begin 2021 zijn er vanwege de lockdowns weinig infectieziekte uitbraken geweest, daardoor is de vatbare populatie groter dan in andere jaren. Dit heeft in de tweede helft van het jaar tot meer uitbraken geleid. Om een verdere duiding hieraan te geven zijn vergelijkende cijfers in komende jaren noodzakelijk. Daarnaast heeft Berenschot adviesbureau, middels een formatieonderzoek in april 2021, aangetoond dat de bezetting/formatie in de teams Infectieziektebestrijding en TBC onvoldoende is om aan de wettelijke taken te (blijven) voldoen en/of een impuls te geven aan de kwantitatieve en kwalitatieve versterking & professionalisering van de infectieziektebestrijding. Hoe we deze impuls moeten geven, werken we de komende tijd nader uit.

Toezichttaken worden in opdracht van gemeenten uitgevoerd Toezichttaken als ‘het toetsen van voorzieningen in kinderopvang en maatschappelijke ondersteuning op kwaliteitskaders zoals deze bij wet zijn vastgelegd’; doet de GGD vanuit de Wet Harmonisatie Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk, de Wet Kinderopvang en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Art. 6)

8

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Hoofdoel

Toezichttaken worden in opdracht van gemeenten uitgevoerd

Subdoel

a. Gemeenten hebben zicht op de kwaliteit van de kinderopvang. b. Gemelde calamiteiten en geweldsincidenten in het kader van de Wmo zijn onderzocht

Indicatoren

percentage uitgevoerde opgedragen inspecties kinderopvang Tevredenheid toezichthouden Wmo Aantal gemelde en onderzochte calamiteiten en geweldsincidenten

Bereikt resultaat

In tegenstelling tot vorige jaren zijn in 2021, middels meer sturing op het (planning)proces en inwerken van drie nieuwe inspecteurs, 100% van de opgedragen inspecties kinderopvang uitgevoerd. In 2021 zijn 3 meldingen van calamiteiten en geweldsincidenten gedaan, welke allen zijn onderzocht. Naar de tevredenheid van de toezichthouders Wmo is in verband met Covid geen onderzoek gedaan.

Fysieke leefomgeving draagt bij aan de gezondheid GGD heeft een taak in ‘het bevorderen van en adviseren over gezondheid en medische milieukundige zorg aan Gemeenten, instellingen en burgers’. Dit is vastgelegd in de Wet Publieke Gezondheid (Art. 2, 5, 5a, 13,15 en 16). Daarnaast is de GGD betrokken bij de voorbereiding van de Omgevingswet: ‘het adviseren van gemeenten over het in stand houden van een veilige en gezonde leefomgeving en goede omgevingskwaliteit’. (Artikel 1.3 Omgevingswet) Hoofdoel

Fysieke leefomgeving draagt bij aan de gezondheid

Subdoel

a. Het vergroten van de kennis over een zo gezond mogelijke leefomgeving b. Benutten van de kansen die de Omgevingswet biedt

Indicatoren

Aantal adviezen medische milieukunde Aantal adviezen uitgebracht op (ruimtelijke) plannen van de gemeenten, omgevingsvisies en omgevingsplannen

Bereikt resultaat

We geven adviezen aan een aantal gemeenten, maar de betrokkenheid of de inzet van onze expertise op het vlak van het vergroten van een gezonde, fysieke leefomgeving is nog onvoldoende bekend bij alle gemeenten. Het aantal adviezen medische milieukunde steeg in november en december door met name vragen over PFAS naar aanleiding van een persbericht over het vangen van vis in de Westerschelde. De klimaatverandering en de maatregelen hiertegen vragen om meer advies over gezondheidsrisico's. Daarnaast wordt het werkveld van medische milieukunde steeds ingewikkelder. In regio Zeeland behoren we, na Rotterdam, tot het tweede risicogebied van Nederland en vanuit de politiek en de burgers is er meer aandacht voor de gevolgen van verontreiniging van het water of de lucht. Ook hebben we een rol in en aandacht voor thema's als de Omgevingswet. 9

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Het Verwey Jonker instituut heeft in juni 2021 (middels het rapport versterking Publieke Gezondheid) het signaal afgegeven om MMK te versterken. Grote cases en incidenten met mogelijk grote politieke impact (zoals PFAS) kunnen namelijk onvoldoende of niet opgepakt worden zonder dat dit ten koste gaat van het reguliere werk.

Inzet GGD bij rampen en crisis (teamoverschrijdend) Het ‘bestrijden en voorbereiden op bestrijding van een crisissituatie’ is opgenomen in de Wet Publieke Gezondheid en de Wet Veiligheidsregio’s. Hoofdoel Subdoel Indicatoren

Bereikt resultaat

Inzet GGD bij rampen en crises a. De GGD is voorbereid op inzet bij crisis en/of calamiteiten b. De GGD levert een doeltreffende inzet (24/7) bij crises en calamiteiten Aantal van beschikbare medewerkers voor crisis en calamiteiten dat geschoold en geoefend is Hoewel het aan de wil niet ontbreekt, blijkt het zeker ten tijden van een crisis (COVID-19) moeilijk tijd vrij te maken voor training en scholing op crises. Dit blijft een punt van aandacht. De inzet van de crisis is met de betrokken partners geëvalueerd en mogelijke verbeterpunten zijn geïmplementeerd en vastgelegd in het GGD Rampen opvang Plan.

Financieel resultaat Programmalijn Fysieke Veiligheid & Bescherming Lasten Baten Eindtotaal

Primair budget 3.089.250 -1.980.134 1.109.116

Gewijzigd budget Realisatie Verschil V/N 3.093.109 3.203.991 -110.882 N -1.983.993 -2.236.155 252.161 V 1.109.116 967.836 141.280 V

1.1.1.2 Programmalijn Gezondheid in de wijk Beoogd maatschappelijk effect: De Zeeuwse inwoners zijn én voelen zich gezonder Alle taken binnen de Programmalijn Gezondheid in de wijk vallen binnen het wettelijke kader van de Wet Publieke Gezondheid (Art 2, 5, 5a, 13, 15 en 16). Via drie hoofddoelen wordt ingezet op de gezondheid van de Zeeuwse inwoners. Eén gericht op de jeugd en één gericht op volwassenen (inclusief ouderen); overkoepelend hierover is tenslotte een lijn Gezonde leefstijl gekomen. Relevante informatiebronnen zijn de Gezondheidsmonitors, VTV, Zeelandscan, CBS, Waar staat je gemeente alsook landelijke nota’s, zoals Landelijke nota gezondheidsbeleid, landelijk professioneel kader JGZ, Preventie akkoord.

Kinderen groeien gezond op Kinderen die een gezonde start in het leven hebben en een gezond eet- en leefpatroon van jongs af aan leren, houden dat in de regel hun hele leven vol. 10

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Hoofdoel

Kinderen groeien gezond op

Subdoel

a. Alle Zeeuwse kinderen/jongeren zijn in beeld b. Risico’s en problemen worden vroegtijdig gesignaleerd en opgepakt c. Uitkomsten van de jeugdmonitor zijn verwerkt in uitvoering JGZ d. Landelijke speerpunten (onder andere uit de preventie agenda van het NCI) zijn vertaald naar de Zeeuwse schaal en in het basispakket geborgd.

Indicatoren

% Opkomst JGZ (ijkmomenten) % Schoolverzuim en schooluitval

Bereikt resultaat

Alle contactmomenten zijn in 2021 volgens planning uitgevoerd. Door de Covid richtlijnen waren extra maatregelen ( hygiëne maatregelen en extra pauzes) nodig tijdens de uitvoering. Om toch alle kinderen op de ijkmomenten (met de beschikbare formatie) te kunnen zien is ervoor gekozen de Jeugdgezondheidszorg op een aantal onderdelen op een andere wijze uit te voeren. Zo is het contactmoment bij kinderen van 3jaar en 9 maanden en het contactmoment van 5 jaar in verkorte tijdsduur uitgevoerd. Beeldbellen is ,waar nodig, als hulpmiddel voor contactmomenten gebruikt. Door deze noodgrepen toe te passen is voldaan aan de gestelde kwantitatieve eisen. Wel is de GGD van mening dat de kwaliteit hieronder te lijden heeft. De groepsactiviteiten, zoals bijvoorbeeld opvoedcursussen, hebben niet plaatsgevonden. Samen met ketenpartners zijn er vier webinars gehouden voor ouders van pubers over de volgende thema’s: relaties en seksualiteit, social media en gamen, genotmiddelen en stress, somberheid en suïcidaliteit. Daarnaast zijn voor het project Nu Niet Zwanger alle medewerkers jeugdgezondheidszorg geschoold om te signaleren en het gesprek aan te gaan. De ontwikkelde tijdelijke aanpak om het tekort in het aantal jeugdartsen op te vangen is geïmplementeerd. Er is op onderdelen taakverschuiving van arts naar jeugdverpleegkundige en er worden (waar mogelijk) keuzes gemaakt in het werk.

Jeugdartsen worden op die plek ingezet waar dat het belangrijkste is. Het tekort aan (jeugd)artsen blijft echter een punt van zorg.

Gezondheid van volwassenen en ouderen is verbeterd Een gezonde leefstijl van volwassenen en ouderen kan de kwaliteit van leven verbeteren. Hoofddoel

Gezondheid van volwassenen en ouderen is verbeterd

Subdoel

a. De rol en positie van de GGD gericht op de gezondheid van volwassenen en ouderen is bepaald en er wordt op ingezet b. De resultaten uit de gezondheidsmonitors, VTV en andere bronnen volwassenen en ouderen zijn vertaald naar speerpunten in de aanpak.

Indicatoren

Voor volwassenen nog nader te bepalen, i.c.m. vaststelling strategische agenda. Voor ouderen: 11

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

• • Bereikt resultaat

Zeeuwse ouderen zijn niet eenzaam Zeeuwse ouderen hebben een gezonde leefstijl

Als GGD monitoren en adviseren we gemeenten om in te zetten op gezond ouder worden en om bij de inrichting van een gezonde leefomgeving meer specifiek naar oudere doelgroep te kijken. De GGD heeft aan vrijwel alle gemeenten geadviseerd over het opnemen van thema’s als gezonde leefomgeving, eenzaamheid bij ouderen en vitaal ouder worden op te nemen in de gezondheidsnota’s en coalitieakkoorden. In welke mate dat ook doorgevoerd is, is (mede gezien de nieuwe samenstellingen van raden per 2022) niet inzichtelijk.

Gezonde leefstijl is de norm voor inwoners van Zeeland Een gezonde leefstijl van volwassenen en ouderen kan de kwaliteit van leven verbeteren. Hoofdoel

Gezonde leefstijl is de norm voor inwoners van Zeeland

Subdoel

a. Inzet op leefstijl is een vast onderdeel van de inzet gericht op doel 1 en 2 b. De onderwerpen / doelen uit het landelijk preventieakkoord zijn vertaald naar de Zeeuwse schaal en er wordt op ingezet

Indicatoren

Aantal gezonde scholen % jongeren met (ernstig) overgewicht % jongeren dat start met roken % Jongeren onder de 18 dat drinkt % volwassenen met (ernstig) overgewicht % volwassenen dat rookt % volwassenen dat overmatig en zwaar drinkt

Bereikt resultaat

Het aantal gezonde scholen is stabiel (66). Het aantal jongeren met overgewicht (8% op 3.9 jaar) stijgt langzaam naar 16% op 13 jarige leeftijd. Landelijke is dit percentage in 2021 hoger: 15,5 procent van de 4- tot 12-jarigen en 15,9 procent van de 12- tot 16-jarigen hebben overgewicht. Andere indicatoren willen we graag vergelijken met de landelijke Benchmark GGD-en die in de loop van 2022 zal verschijnen. Voor de inkomsten van de Gezonde School aanpak zijn wij afhankelijk van het aantal scholen dat deelneemt en de ondersteuningsuren die zij vanuit de GGD op de verschillende thema's nodig hebben. De inkomsten fluctueren daardoor elk schooljaar.

Financieel resultaat Programmalijn Gezondheid in de Wijk Lasten Baten Eindtotaal

Primair budget 9.281.479 -984.086 8.297.393

12

Gewijzigd budget 9.437.042 -1.139.649 8.297.393

Realisatie Verschil V/N 9.347.496 89.546 V -913.778 -225.870 N 8.433.718 -136.324 N

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

1.1.1.3 Programmalijn Sociale Veiligheid Beoogd maatschappelijk effect: Het gevoel van veiligheid in het persoonlijke leven is vergroot. Het programma sociale veiligheid richt zich op het gevoel van veiligheid van inwoners. Het gaat hier om kwetsbare inwoners van Zeeland waarvoor een sluitende aanpak nodig is. Hierbij is signaleren en toeleiding naar ondersteuning of zorg van groot belang. Deze programmalijn is breed, maar heeft maar één doel:

Zorgwekkende situaties van inwoners worden gesignaleerd en aangepakt. In de uitvoering zijn drie speerpunten te herkennen: het Meld- en Actiepunt Bemoeizorg (MAB), wat kwetsbare personen met complexe meervoudige problematiek ondersteunt en toeleidt naar zorg, conform de taak in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Art. 2.1.2). Daarnaast geeft Forensische geneeskunde medisch advies of verricht nader medisch onderzoek op verzoek van gemeente of politie. Dit alles zoals vastgelegd in de Wet op de Lijkbezorging, de Politiewet, de Wet Toetsing Levensbeëindiging en de Wet op de orgaandonatie. Helaas is sinds een aantal jaren in deze groepen steeds meer aandacht voor Onverzekerde zorg nodig. Hoofdoel

Zorgwekkende situaties van inwoners worden gesignaleerd en aangepakt

Subdoel

a. Inwoners en professionals met zorgen (om anderen) worden geholpen (via een meldpunt) b. Zorg mijdende inwoners toeleiden naar (lokale) zorg c. Inwoners zonder zorgverzekering toeleiden naar (lokale) zorg en verzekering d. Adequate forensische medische zorg verlenen of expertise geven op afroep van politie en justitie Aantal meldingen Meld- en Actie punt Bemoeizorg (MAB) Aantal herhaalde meldingen MAB van dezelfde cliënt Aantal meldingen vanuit onverzekerde zorg. Aantal verleende medische arrestanten zorg Aantal forensische geneeskundige onderzoeken Aantal lijkschouwen

Indicatoren

Bereikt resultaat

Doelen zijn gerealiseerd. In 2021 heeft het Meld- en Actiepunt Bemoeizorg 15% meer meldingen Bemoeizorg t.o.v. 2020 afgesloten. Eind 2021 is het contract met Politie (t.a.v. arrestantenzorg en forensisch medische expertise) opgezegd vanwege pensionering van één van de forensisch artsen, waardoor we de continuering van de dienstverlening voor 2022 niet langer konden garanderen. Voor 2022 is er daardoor een groot potentieel risico wat verlenen van adequate forensische zorg betreft vanwege het capaciteitstekort in aantal Forensisch artsen. Om het acute probleem van het tekort aan (forensisch) artsen op te lossen is een noodmaatregel ingevoerd zodat de gemeentelijke lijkschouw in de betreffende regio’s uitgevoerd kan blijven worden met niet-forensisch artsen. Zij mogen dan onder supervisie (op afstand) de laag complexe lijkschouw (bij euthanasie en val in verpleeghuis) uitvoeren. Zeeland is de eerste regio die hier in 2022 mee gaat starten.

13

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Financieel resultaat Programmalijn Sociale Veiligheid Lasten Baten Eindtotaal

Primair budget 916.926 -1.075.911 -158.985

Gewijzigd budget Realisatie 953.835 980.751 -1.125.046 -1.137.409 -171.211 -156.658

Verschil V/N -26.916 N 12.364 V -14.552 N

1.1.2 Programma Veilig Thuis Beoogd maatschappelijk effect: Het gevoel van veiligheid in het persoonlijke leven is vergroot. Veilig Thuis is het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Vanuit deze rol levert Veilig Thuis een bijdrage aan het doorbreken van onveilige situaties en het stoppen van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Het wettelijk kader is ‘Het inrichten van een advies- en meldpunt, inclusief het uitvoeren van de bij de meldingen behorende beoordelings- en onderzoeksfunctie voor huiselijk geweld en kindermishandeling’ zoals vastgelegd in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Art. 4) en de Jeugdwet (Art. 7). Het taakveld kent maar één doel:

Inwoners bevinden zich in een veilige thuissituatie Hoofdoel

Inwoners bevinden zich in een veilige thuissituatie

Subdoel

a. Inwoners en professionals met zorgen over huiselijk geweld en kindermishandeling vinden de juiste hulp (via een meldpunt Veilig Thuis; Wmo hoofdstuk 4).

Indicatoren

Bereikt resultaat

b. (acute) veiligheid bieden en toe leiden naar de noodzakelijke zorg. c. Er is voldoende kennis aanwezig over het herkennen en signaleren van situaties van huiselijk geweld en kindermishandeling (inclusief specifieke doelgroepen) bij ketenpartners. Het aantal contacten t.b.v. advies en ondersteuning Veilig Thuis Het percentage dat voldoet aan de wettelijke doorlooptijd van het doen van een veiligheidsbeoordeling. Het aantal onderzoeken van Veilig Thuis Het aantal geleverde diensten Voorwaarden & Vervolg Het % onderzoeken dat voldoet aan wettelijke termijnen De stijging van meldingen en adviezen (bij specifieke doelgroepen bij Veilig Thuis) Het % dat voldoet aan de wettelijke doorlooptijd Het aantal keer betrokkenheid veilig thuis bij casus Het aantal trainingen en voorlichtingen dat Veilig Thuis gaf Veilig Thuis maakt een uitgebreide jaarrapportage om inzicht te geven in de cijfermatige en regionale ontwikkelingen. Het totaal aantal adviezen en meldingen is in 2021 nagenoeg gelijk gebleven t.o.v. 2020. Veilig Thuis ziet zowel een toename in de Multi problematiek als in het aantal complexe zaken. Het aantal onderzoeksdiensten uitgevoerd door Veilig Thuis is gestegen t.o.v. 2020.

Doordat de toekenning van rijkssubsidie vanuit de centrumgemeente voor versterking van Veilig Thuis in de loop van 2021 heeft plaatsgevonden in plaats van voorafgaand aan 2021, heeft werving van personeel pas in de loop van 2021 plaats kunnen vinden. 14

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Daarbij is er krapte op de arbeidsmarkt waardoor het Veilig Thuis niet gelukt is om voor het einde van 2021 voldoende personeel te werven. Hiervoor is een overschot ontstaan van € 263.743,- Het tekort aan personeel heeft tijdelijk geleid tot een hoge werkdruk en oplopende wachtlijsten. Deze wachtlijsten en de werkdruk heeft Veilig Thuis kunnen verlagen door de verbindingstaken (samenwerken ketenpartners) een kwartaal niet tot nauwelijks uit te voeren. Door met triage voorrang te geven aan acute noodsituaties zijn geen onomkeerbare situaties ontstaan.

Financieel resultaat Programmalijn Veilig Thuis Lasten Baten Eindtotaal

Primair budget 2.172.070 -1.115.937 1.056.133

Gewijzigd budget Realisatie 2.791.230 2.562.189 -1.687.537 -1.722.239 1.103.693 839.950

Verschil V/N 229.041 V 34.702 V 263.743 V

1.1.3 Programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland De inkooporganisatie ondersteunt de gemeenten in de uitvoering van een gemeenschappelijk plan Jeugdhulp; de ‘transformatieagenda’. Als uitvoeringsorganisatie werkt de inkooporganisatie met een aantal doelenbomen waarin te behalen resultaten zijn opgenomen. Op deze indicatoren wordt in dit jaarverslag gereflecteerd.

Resultaat: Een duidelijke, gedragen en geïmplementeerde inkoopstrategie Doel

-

Activiteiten

-

-

-

Nieuwe meerjarencontracten vanaf 2020 waarmee het Zeeuwse jeugdhulpaanbod is geborgd voor 2021 en verder Meer evenwicht in vraag naar en aanbod van jeugdhulp Meer samenhang en samenwerking in de jeugdhulpketen De inzet van jeugdhulp is zo kort en licht als mogelijk Kwaliteit van jeugdhulp verbetert Minder jeugdigen met complexe hulpvragen hebben jeugdhulp nodig (met andere woorden: meer preventieve acties / initiatieven ter voorkoming van inzet jeugdhulp) De onderliggende elementen van de inkoopstrategie worden blijvend in verschillende gemeentelijke gremia besproken, bediscussieerd en behandeld Met de betrokken ketenpartners worden de eerste effecten van de nieuwe inkoopstrategie geëvalueerd De jeugdhulp voor 2020 en verder is in meerjarencontracten tussen de inkooporganisatie en jeugdhulpaanbieders vastgelegd en deze contracten worden periodiek ‘gemanaged’ door de contractmanagers Stimuleren van ketensamenwerking of koepelvorming tussen verschillende jeugdhulpaanbieders (Pilot ‘Vaart in Veiligheid’) Handhaven (via contracten) van het in het kader van de aanbesteding ontwikkelde eenduidige kwaliteitskader 15

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Indicatoren

-

Het (periodiek en systematisch) uitvoeren van client-ervaringsonderzoeken

-

Minder specialistische jeugdhulptrajecten in 2021 t.o.v. 2020 Afname gemiddelde lengte jeugdhulptrajecten Een (blijvend) positieve score voortkomend uit client-ervaringsonderzoeken Een stabiel aantal gecontracteerde jeugdhulpaanbieders in 2021 t.o.v. 2020 Toename samenwerkingsverbanden Toename inzet preventie producten

Bereikt resultaat

In 2021 heeft een extern bureau onderzoek gedaan naar het inkoopkader en het bijbehorende sturingsinstrumentarium. Diverse verbeteracties die mogelijk zijn binnen het huidige inkoopkader zijn inmiddels doorgevoerd. De huidige contracten lopen eind 2023 af en kunnen maximaal twee keer met één jaar worden verlengd.

Resultaat: Geen onnodige administratieve lasten en financiële inefficiënties

Doel

-

Activiteiten

-

Alle jeugdhulpaanbieders en gemeenten maken gebruik van het digitale iJW-berichtenverkeer via de Inkooporganisatie Declaraties en facturen worden tijdig ingediend en afgehandeld Levering van ingezette jeugdhulp vaststellen zonder productieverantwoordingen en bijbehorende accountantsverklaringen Een eenduidig, alomvattend en gedragen protocol bedrijfsvoering / het werken via de landelijke standaard administratieprotocollen Afspraken maken en vastleggen over factuur- en declaratiebehandeling Declaraties en facturen binnen de daarvoor afgesproken termijn behandelen Goedgekeurde productie binnen de betalingstermijn betalen 16

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

-

-

Indicatoren

-

Bereikt resultaat

Vergelijken van data van declaraties / facturen met periode waarover wordt gedeclareerd / gefactureerd (ten behoeve van vaststelling achterstanden) Periodieke onderzoeken bij / namens gemeenten uitvoeren naar levering ingezette en betaalde jeugdhulp t.b.v. vaststelling levering Structureel bespreken van de ontwikkelingen in het protocol bedrijfsvoering / de landelijke standaard administratieprotocollen Toezien op gebruik digitaal iJW-berichtenverkeer door jeugdhulpaanbieders Gemiddelde betalingstermijn is gelijk aan of kleiner dan afgesproken termijn Gemiddelde behandelingstermijn declaraties/ facturen is gelijk aan of kleiner dan afgesproken termijn Gemiddeld 40 dagen (of minder) tussen datum declaratie / factuur en de periode waarop de declaratie / factuur betrekking heeft Levering (procentueel / in euro’s) van ingezette en betaalde jeugdhulp vastgesteld

Administratieve lastenverlichting wordt beoordeeld voor alle ketenpartners samen. Zo is in 2021 o.a. het aantal facturen dat werd verwerkt via het landelijk gestandaardiseerde berichtenverkeer toegenomen van 92% naar 98%. Dit vermindert het risico op fouten. De inkooporganisatie heeft de regie gevoerd voor de verwerking facturen van zorgaanbieders voor de JW, voor de Wmo, maatschappelijke opvang, kinderopvang en beschermd wonen. Daarnaast is er ook hulp geboden bij het verwerken van facturen voor de COVID19 organisatie.

Resultaat: Periodiek inzicht in uitgaven jeugdhulp (zorg in natura) Doel

-

Activiteiten

-

Doorontwikkelen dashboardomgeving met dashboards voor ketenpartners (gemeenten, contractmanagers, eventueel jeugdhulpaanbieders en financiele medewerkers Inkooporganisatie) Blijvend inzicht in afgesproken KPI’s op basis van dashboardomgeving Periodieke (maandelijkse) rapportages met inzicht in operationele en financiële ontwikkelingen Mogelijkheid creëren tot het uitvoeren van trendanalyses en ‘forecasting’ Blijvend afstemmen met (delegatie van) Zeeuwse gemeenten over inhoud en vormgeving dashboardomgeving

17

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

-

Indicatoren

Bereikt resultaat

Afstemmen met jeugdhulpaanbieders over mogelijke inhoud en vormgeving van mogelijk dashboards Afstemmen van bovenstaande met softwareleverancier dashboardomgeving Periodiek bestaande dashboards evalueren en laten bijstellen door softwareleverancier Periodiek nieuwe dashboards laten ontwikkelen door softwareleverancier KPI’s vertalen naar concrete grafieken, widgets en diagrammen in de dashboardomgeving Analyse van KPI’s en waar mogelijk hierop sturen Periodiek (maandelijks) rapporteren aan Zeeuwse gemeenten over uitgaven jeugdhulp (zorg in natura) Data uit het verleden (2015 – 2019) verzamelen en structureren (waar mogelijk) voor trendanalyses Historische data koppelen aan hedendaagse gegevens om trendontwikkelingen te onderzoeken Samenwerking met Hogescholen / Universiteiten zoeken op het gebied van Big-data-analyse etc.

-

Aantal ontwikkelde en bruikbare dashboards Aantal afstemmingsessies Aantal verstuurde rapportages en de daarbij gehanteerde frequentie Aantal afgesproken kpi’s die vertaald zijn naar concrete diagrammen, widgets en/of grafieken - Aantal tot stand gekomen samenwerkingen - Aantal gerealiseerde trendanalyses Sinds april 2021 is er een maandelijkse in plaats van driemaandelijkse monitor jeugdhulp die wordt verstrekt aan alle gemeenten met informatie over de financiën van de jeugdhulp. Daarnaast was er al een online dashboard met beleidsinformatie op cliëntniveau. In 2021 is daarnaast een dashboard ontwikkeld voor de zeswekelijkse gesprekken met de penvoerders van de samenwerkingsverbanden, waarin behalve de financiële stand van zaken ook een aantal KPI's uit het inkoopkader zijn opgenomen.

18

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Financieel resultaat Programmalijn Inkoop Jeugdhulp Zeeland Jeugdhulp Zorg in Natura Lasten Baten Mutatie reserves Uitvoeringsorganisatie Lasten Baten Mutatie reserves Taskforce Lasten Baten Eindtotaal

Primair budget

Gewijzigd budget Realisatie Verschil V/N 4.123.040 -4.123.040 N 119.837.159 123.877.366 -4.040.207 N -126.177.041 -126.094.208 -82.833 N 6.339.882 6.339.882 V -461.603 461.603 V 808.837 1.582.671 1.641.316 -58.645 N -808.837 -1.499.840 -2.020.088 520.248 V -82.831 -82.831 V -74.351 74.351 V 296.615 296.615 222.266 74.349 V -296.615 -296.615 -296.617 2 V 3.587.086 -3.587.086 N

108.214.029 -108.214.029

Toelichting

In de 2e begrotingswijziging zijn de financiële gevolgen verwerkt die horen bij het vastgestelde plan Van pionieren (2015-2019) naar professionaliseren (2021-2022). De uitvoeringskosten IJZ zijn met € 431.996 naar boven bijgesteld. In de 3e begrotingswijziging is de resultaatbestemming 2020 van € 6.257.051 verwerkt. In de 5e begrotingswijziging 2021 is incidenteel bijgeraamd naar aanleiding van de bestuursrapportage 2021. De kosten voor jeugdhulp (zorg in natura) zijn met € 11.623.130 bijgesteld, door de overname van Intervence door JB West, het faillissement van Briedis en gestegen zorgkosten. Daarnaast zijn de uitvoeringskosten IJZ met € 341.838 bijgesteld alsook door relatief veel personeelsverloop en langdurige ziekte, waardoor niet voorziene (meer)kosten zijn gemaakt.

1.1.4 Overhead en kostentoerekening Bij de toerekening overhead en kostentoerekening wordt gebruik gemaakt van de notitie ‘Overhead’ van de Commissie BBV (2016). Overhead GGD Lasten Baten Mutatie reserves Eindtotaal

Primair budget 6.639.425 -258.232 -298.000 6.083.193

Gewijzigd budget 6.591.864 -258.232 -298.000 6.035.632

Realisatie 6.566.840 -359.137 -244.000 5.963.703

Verschil 25.024 100.905 -54.000 71.929

Inkoop Jeugdhulp Zeeland Primair budget Gewijzigd budget Lasten 437.418 437.418 Baten -437.418 -437.418 Eindtotaal -

Realisatie 497.483 497.483

Verschil -60.065 -437.418 -497.483

19

V/N V V N V V/N N N N

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Overhead GGD+IJZ Lasten Baten Mutatie reserves Eindtotaal

Primair budget Gewijzigd budget 7.076.843 7.029.282 -695.650 -695.650 -298.000 -298.000 6.083.193 6.035.632

Realisatie 7.064.323 -359.137 -244.000 6.461.186

Verschil -35.041 -336.513 -54.000 -425.554

V/N N N N N

1.1.5 Algemene dekkingsmiddelen Algemene dekkingsmiddelen Kosten Opbrengsten Eindtotaal

Primair budget -3.101 -16.409.618 -16.412.719

20

Gewijzigd budget Realisatie -3.101 -16.409.618 -16.409.616 -16.412.719 -16.409.616

Verschil V/N -3.101 N -2 N -3.103 N

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

De Gemeentelijke bijdragen GGD zijn als volgt verdeeld over de verschillende gemeenten: Gemeentelijke bijdragen 2021 GGD Zeeland

WPG 7.1 Volksgezondheid (WPG collectief)

Gem. projecten 7.1 Volksgezondheid (WPG collectief)

Borsele

409.395

BDU Rijksvaccina- Veilig Thuis BDU maat- Verwijs- Veilig Thuis Totaal werk 7.1 Volkstie Radar Index 6.2 WijkGGD excl. 6.1 gezond7.1 Volksge- 6.2 Wijk7.1 Volks- teams (VeiIJZ Samen heid (BDU zondheid teams (Veigezondlig Thuis) kracht en heid (WPG JGZ,RVP) (BDU lig Thuis) burger JGZ,RVP) collectief) participatie 7.052 439.115 48.675 10.770 25.374 7.228 74.913 1.022.521

Goes

676.094

11.645

633.023

70.169

15.526

41.904

11.936

130.798

1.591.096

Hulst

494.219

8.513

417.352

46.263

10.236

30.631

8.725

85.690

1.101.629

Kapelle

229.566

3.954

258.953

28.704

6.351

14.228

4.053

35.660

581.470

Middelburg

871.652

15.014

883.876

97.976

21.679

54.025

15.389

213.029

2.172.638

Noord-Beveland

131.222

2.260

104.317

11.563

2.559

8.133

2.317

29.539

291.911

Reimerswaal

407.204

7.014

512.669

56.828

12.574

25.238

7.189

80.235

1.108.952

Schouwen-Duiveland

606.533

10.447

542.205

60.102

13.299

37.593

10.708

98.597

1.379.485

Sluis

419.917

7.233

333.243

36.939

8.174

26.026

7.414

61.074

900.020

Terneuzen

980.196

16.883

881.503

97.713

21.621

60.752

17.305

199.856

2.275.828

Tholen

462.904

7.973

527.560

58.479

12.940

28.691

8.172

99.263

1.205.981

Veere

392.067

6.753

377.016

41.791

9.247

24.300

6.922

52.559

910.655

Vlissingen

796.722

13.723

725.886

80.463

17.804

49.381

14.066

169.385

1.867.429

Eindtotaal

6.877.691

118.464

6.636.718

735.665

162.780

426.276

121.424

21

1.330.598 16.409.615

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

1.1.6 Onvoorzien De post voor Onvoorziene uitgaven is in 2021 niet gebruikt. Onvoorzien Kosten Eindtotaal

Primair budget 15.000 15.000

Gewijzigd budget 15.000 15.000

Realisatie

Verschil V/N 15.000 V 15.000 V

Primair budget 10.869 10.869

Gewijzigd budget 23.095 23.095

Realisatie 14.261 14.261

Verschil V/N 8.834 V 8.834 V

1.1.7 Vennootschapsbelasting Vennootschapsbelasting Kosten Eindtotaal

22

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

1.2 De paragrafen 1.2.1 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Gebouwen De Gemeenschappelijke Regeling Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland is juridisch eigenaar van het gebouw aan de Westwal in Goes. De Stichting GGE is economisch eigenaar. De Stichting GGE is verantwoordelijk voor het cyclisch en dagelijks onderhoud. In verband met de ouderdom van een aantal technische installaties is het onderhoud hieraan geïntensiveerd. Zie ook de paragraaf huisvesting. Bedrijfswagens De meeste vervoersmiddelen van de GGD worden geleased. Voor de bedrijfswagen, de MRU-bus, zijn onderhoudscontracten afgesloten waarin het onderhoud opgenomen is. Overig Voor de overige kapitaalgoederen vindt onderhoud veelal plaats op correctieve basis, dus uitvoering naar aanleiding van storingen, schades of andere meldingen.

1.2.2 Paragraaf Bedrijfsvoering Algemeen De paragraaf bedrijfsvoering geeft inzicht in de ontwikkelingen rondom de bedrijfsvoering. Met bedrijfsvoering worden de bedrijfsprocessen bedoeld die nodig zijn om de beleidsdoelstellingen uit de programma's te realiseren. Het betreft beleidsmatige (primaire) processen, ondersteunende (secundaire) processen en de sturing en beheersing ervan. Visie en kernwaarden Onze visie, die 'Een leven lang meedoen' heet sluit aan op de missie (waar we als organisatie voor staan en willen gaan): 'Samen werken aan een gezonder en veiliger leven in Zeeland’. Deze visie is in 2019 door het bestuur vastgesteld. Zeeuwen die een leven lang meedoen; dat is onze ambitie. Om die waar te kunnen maken, hebben we vier kernwaarden voor de organisatie als geheel én voor de mensen die er werken namelijk:

Organisatie In 2021 heeft een tijdelijke uitbreiding van het managementteam van drie naar vier personen plaatsgevonden als gevolg van Covid. Gebleken is dat er een evenwichtiger taakverdeling is ontstaan met een beter span of control en daardoor betere sturing op resultaten. Vanaf 1 januari 2021 is gewerkt met een tijdelijke hulpstructuur in de vorm van vier teamregisseurs. 23

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

In 2022 zal een evaluatie van deze hulpstructuur plaatsvinden, met als resultaat een voorstel naar het AB. De omslag naar zelforganiserende teams, die GGD Zeeland ingezet heeft in 2015, heeft niet gebracht wat verwacht werd. Het is tijd deze koers bij te stellen. Dit geldt op een aantal onderdelen ook t.a.v. de inhoudelijke expertises in kleine teams. Op een aantal onderwerpen zitten kleine specialistische teams die kwetsbaar zijn gebleken (bijvoorbeeld Infectieziektebestrijding, Epidemiologie en Medische Milieukunde). Bovendien zijn de maatschappelijke ontwikkelingen en de uitdagingen in het sociaal en ruimtelijk domein fors. Op korte termijn zal op primair proces en op bedrijfsvoering een inhaalslag gemaakt moeten worden om de basis weer op orde te krijgen. Dit is ook voortgekomen uit een interne analyse door vier werkgroepen gericht op beleid, overhead, taakstelling en formatie/bezetting.

Formatie en bezetting Onderstaand de personele bezetting (inclusief inhuur) in fte. Stagiaires met en zonder stagevergoeding zijn buiten beschouwing gelaten. Gemiddeld fte inclusief inhuur

2021

2020

Fysieke Veiligheid & Bescherming

32,1

14%

31,3

14%

Gezondheid in de Wijk

105,7

48%

105,8

47%

Sociale Veiligheid

5,8

3%

5,3

2%

Veilig Thuis

29,6

13%

28,9

13%

Overhead

48,0

22%

51,6

23%

Eindtotaal

221,2

100%

222,9

100%

Gemiddeld fte inclusief inhuur

2021

Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland

Aantal fte inclusief inhuur op peildatum COVID-19

16,6

31-12-2021 742,7

2020 10,8

31-12-2020 118,4

Ziekteverzuim Eind 2020 was het percentage ziekteverzuim 4,57%, eind 2021 was dit 4,58%. Het percentage schommelt door het jaar heen rond dit percentage, met een gebruikelijke lichte stijging in de winterperiode. Het aantal langdurig zieken is gedaald. Was het in 2020 nog 0,97 fte, eind 2021 was het 0,24 fte. (Hybride) Thuiswerkbeleid In 2021 is onderzoek gedaan naar de thuiswerkomstandigheden en is geëvalueerd hoe het werknemers in tijden van Covid is vergaan. Dit onderzoek vond plaats in plaats van de tweejaarlijks onderzoek PSA, 24

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

wat vanwege Covid geen doorgang heeft gevonden. Het hybride thuiswerkbeleid is opgesteld in 2021 en zal het besluitvormingsproces in 2022 ingaan. De financiële onderbouwing van dit beleid laat met name éénmalige kosten zien, die nog niet in de begroting 2022 zijn opgenomen. Informatieveiligheid, functioneel beheer en privacy. Vanwege de toenemende wettelijke eisen op het gebied van informatieveiligheid en Privacy is in 2021 gestart met te bezien welke gevolgen dit voor de Gemeenschappelijke regeling heeft. In 2022 zal een voorstel komen voor een structurele aanpak. Implementatie nieuwe arbodienst Na een samenwerking van vier jaar met arbodienst Capability, is via een aanbestedingsprocedure gekozen voor een arbodienst (ADXpert) die beter aansluit op de wensen van de GGD. Gefocust wordt op preventie, verzuimbegeleiding met aandacht voor het personeel en een duidelijkere duiding (analyse) van verzuimcijfers. Leren en Ontwikkelen Het beleid rondom scholingen is aangescherpt en focust zich op de duurzame inzetbaarheid van de ambtenaar in dienst. Ruimte voor persoonlijke ontwikkeling en het verbeteren van randvoorwaarden om het werk goed te kunnen doen waren speerpunten in 2021. Er is een GGD-leerplatform ontwikkeld met een vijftal trainingen die centraal georganiseerd zijn. Opleiding en scholing bedragen x 1.000

2017 2018 2019 2020 2021

Opleiding en bijscholing

407

337

264

191

233

De verschillen tussen de jaren worden vooral verklaard uit: -In 2020 en 2021 door COVID-19 beperkingen minder opleiding en bijscholing (incidenteel) -In 2017 relatief hoge opleidingskosten bij Veilig Thuis (2017 - € 67.000 en 2018 - € 35.000) (incidenteel) -In 2019 is een creditnota verantwoord van circa € 33.000 die betrekking heeft op restitutie van lasten vanaf 01-01-2019 die in eerdere jaren onder de lasten van 2017 en 2018 verantwoord zijn. (incidenteel)

Inhuur derden We definiëren externe inhuur personeel als volgt: Het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van GGD Zeeland, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen de GGD en de daarbij ingezette personen aan ten grondslag ligt. In deze cijfers is ook inhuur via payroll opgenomen. Uit kostenoogpunt hangt GGD Zeeland het beleid aan om zoveel als mogelijk is te werken met contracten voor bepaalde duur in plaats van inhuur of payroll constructies. Echter voor de COVID- organisatie is besloten hiervan af te wijken gezien de hoeveelheid medewerkers die nodig zijn en het ontbreken van een einddatum voor het contract. Onderstaande tabel gaat uit van de GGD Zeeland organisatie exclusief de COVID-organisatie. De externe inhuur in percentage van de totale loonsom laat voor GGD Zeeland (excl. Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland) het volgende beeld zien: 25

Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

GGD Zeeland - bedragen x 1.000 Ingeleend personeel (inclusief payroll personeel) Externe adviezen (in economische categorie Overige goederen en diensten) Totaal externe inhuur

2017

2018 1.986 534

2019 2.024 388

2020 1.168 300

2021 699 308

2.622

2.519

2.412

1.468

1.007

Totaal loonsom

13.509

13.536

14.819

17.270*

17.303

Externe inhuur in % van de loonsom

19,4%

18,6%

16,3%

8,5%

5,8%

*Loonsom excl. zorgbonussen. Uit bovenstaande tabel blijkt dat het beleid rondom inhuur versus tijdelijke contracten bij GGD Zeeland succesvol is uitgevoerd.

Huisvesting In 2021 is uitsluitend onderhoud verricht door de Stichting GGE indien dit nodig was voor de continuïteit van de bedrijfsvoering. Ter dekking van de kosten brengt de GGE huur en een bijdrage in de exploitatiekosten (o.a. klein onderhoud, schoonmaak, energielasten) in rekening. Het in oktober ingediende en geaccordeerde verzoek m.b.t. achterstallig onderhoud wordt in de loop van 2022 uitgevoerd.

Inkoop Inkoop is een functie die centraal binnen de gehele organisatie wordt uitgevoerd. Dit omdat in toenemende mate eisen worden gesteld als het gaat om aanbestedingsregels. Naast het beste product (of dienst) tegen de meest voordelige prijs afgezet tegen kwaliteit kunnen met het inkoopbeleid verschillende doelen nagestreefd worden. Denk aan duurzaamheid, social return on investment (SROI), maatschappelijk verantwoord inkopen of stimuleren van lokale provinciale economie door het betrekken van lokale bedrijven bij aanbestedingen. Bovenstaande doelstellingen zijn steeds verder geïntegreerd in de bedrijfsprocessen. Professionalisering van het team inkoop en bewustwording van rechtmatigheid op inkopen binnen de gehele organisatie zijn hierbij belangrijke speerpunten voor de komende jaren. GGD wil het eigen inkoopbeleid uitdragen maar ook adviseren rondom de diverse inkooptrajecten in combinatie met contractmanagement op reeds gesloten overeenkomsten. Hiervoor zijn organisatorische en systeemtechnische voorzieningen gerealiseerd om dit te ondersteunen. De organisatorische aspecten zijn in de afgelopen jaren meegenomen in de doorontwikkeling van de inkoop- en contractmanagement functie binnen het bedrijfsbureau en dienen uitgedragen te worden binnen de organisatie.

De systeemtechnische voorzieningen richtten zich vooral op gebruiksondersteuning bij de uitvoering van de inkoopfunctie en geven bestuur en management een instrument om sturing te geven aan de uitvoering van de beleidsdoelstellingen. Samenwerking bedrijfsvoering Een verkenning van de samenwerking tussen de Ruimtelijke Uitvoeringsdienst (hierna: RUD), Veiligheidsregio Zeeland (hierna: VRZ) en de GGD heeft in 2021 plaatsgevonden door organisatieadviesbureau