7. Voorstel vaststellen tariefegalisatievoorzieningen afvalstoffenheffing en rioolheffing

Zaaknummer: Z23.030877

Raadsvoorstel

**

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

7 5 oktober 2023 Wethouder Witkam

Onderwerp

Tariefegalisatievoorziening Afvalstoffenheffing en Rioolheffing

Geachte raad, Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor.

RAADSVOORSTEL

VOORSTEL Wij stellen u voor om in stemmen met: 1. Het meerjarenplan van de tariefegalisatievoorziening Afvalstoffenheffing. 2. Het meerjarenplan van de tariefegalisatievoorziening Rioolheffing. 3. Het beëindigen van de jaarlijkse dotatie uit de Reserve IBP aan het Gemeentelijk Rioleringsplan. 4. Het restant van de IBP-middelen bestemd voor het Gemeentelijk Rioleringsplan – ter grootte van € 583.500 – toevoegen aan de reserve Duurzaamheid. 5. Het opheffen van de egalisatiereserve Riolering. 6. Het toevoegen van het saldo van de egalisatiereserve Riolering – ter grootte van € 530.000 – aan de Reserve Duurzaamheid. AANLEIDING EN DOEL In uw vergadering van 13 juli 2023 heeft u - bij het voorstel over de Jaarverantwoording 2022 - ingestemd met het vormen van zowel een voorziening Rioolheffing als een voorziening Afvalstoffenheffing. Deze zijn bedoeld voor de toekomstige tariefegalisatie. Overeenkomstig het Besluit begroting en verantwoording (BBV) en met instemming van onze accountant hebben we twee voorzieningen gevormd: - De voorziening Rioolheffing ter grootte van € 790.000. - De voorziening Afvalstoffenheffing ter grootte van € 495.000. Zowel in de jaarrekening 2022 als die van 2021 waren de baten uit de rioolheffing en de afvalstoffenheffing hoger dan de toerekenbare lasten. Beide heffingen zijn ‘gesloten financiële stelsels’.

Daarbij mogen - in meerjarig perspectief – de baten alleen ingezet worden voor de bestrijding van de lasten van de gemeentelijke watertaken respectievelijk ‘de inzameling en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen’. Door de vorming van deze voorzieningen waarborgen we dat de bijdragen van onze inwoners via de heffingen, specifiek gereserveerd blijven voor de lastenbestrijding van de bijbehorende taken. Door te doteren en onttrekken zetten we beide voorzieningen in voor toekomstige tariefegalisatie Pagina 1 van 4

c.q. -demping. Voor wat betreft de rioolheffing is het voordeel (baten hoger dan de lasten) ontstaan door het activeren van levensduurverlengende en kwaliteitsverbeterende investeringen. Daardoor ontstaat in de eerste jaren een voordeel op de onderhoudsbudgetten die in de toekomst teniet wordt gedaan door de jaarlijks stijgende kapitaallasten. We streven naar een kostendekkendheid van 100%. Dit streven vloeit voort uit de bezuinigingsoperatie van 2019. We hebben berekeningen gemaakt en de lasten in meerjarig perspectief in beeld gebracht. We streven naar een over de jaren heen gelijkmatig verlopend tarief. De verschillen tussen baten en lasten worden vereffend via de voorziening. Zodoende vertalen incidentele hoge of lage lasten in enig jaar zich niet direct in de tarieven en fluctueren de tarieven van beide heffingen niet sterk van jaar tot jaar.

RAADSVOORSTEL

ARGUMENTEN Volgens artikel 229 van de Gemeentewet mogen de te heffen rechten en leges maximaal kostendekkend zijn op begrotingsniveau van één jaar. De afvalstoffenheffing en rioolheffing vallen niet onder dit regime, maar kennen beide een eigen karakter van lastenbestrijding. Daarvoor geldt dat de baten in een meerjarig perspectief een maximale dekking mogen vormen van de taaklasten. Er kan dus in de tijd worden geschoven met lasten en baten om tot een sluitend geheel te komen. In dit geval kijken we voor zowel de afvalstoffenheffing als de rioolheffing tientallen jaren vooruit, waarbij de blik op de eerste vijf jaren meer zekerheden kent dan de blik op de navolgende jaren. Het BBV heeft in artikel 44 lid 2 beoogd om fluctuaties in tarieven van gemeentelijke belastingen of heffingen op te vangen. De Commissie BBV heeft hierover zogeheten stellige uitspraken gedaan die voor de gemeente een richtinggevend karakter hebben. - “Het is toegestaan om de bijdragen van derden (baten van de heffing) in te zetten ten behoeve van tariefegalisatie. De middelen worden dan op begrotingsbasis gedoteerd aan een voorziening ex artikel 44, lid 2 BBV. Er moet extra comptabel worden aangetoond dat deze middelen binnen een redelijke termijn ingezet worden ter bestrijding van de lasten waarvoor een heffing is opgelegd (paragraaf 3.3).

- Indien baten van lokale heffingen in één jaar geraamd en gerealiseerd worden en de lasten zich over meerdere jaren uitstrekken, is het toegestaan deze te matchen. - Hiertoe wordt gebruik gemaakt van een voorziening ex artikel 44, lid 2 BBV (baat gaat voor de last uit).” Het doel van deze eisen is om ervoor te zorgen dat de voorziening op een verantwoorde en transparante manier wordt gebruikt en beheerd. Dat sluit geheel aan op het karakter van lastenbestrijding in een meerjarig perspectief. We stellen voor een tariefegalisatievoorziening toe te voegen aan het gesloten financieel stelsel van beide heffingen, per 1 januari 2024. Jaarlijks beoordelen we de dotaties en/of Pagina 2 van 4

onttrekkingen aan de voorzieningen. Deze vertalen we in de belastingverordeningen die we jaarlijks aan uw raad ter vaststelling voorleggen. (JURIDISCHE) CONSEQUENTIES De voorgestelde aanpassing valt binnen de geldende wet- en regelgeving en de financiële voorschriften. De aanpassing borgt het karakter van lastenbestrijding van de afvalstoffen- en rioolheffing beter. De aanpassing geeft een glad(der) verloop van de tariefontwikkeling van beide heffingen en gaat fluctuaties in de tarieven tegen. De vorming van de egalisatievoorziening leidt ertoe dat deze binnen de beide gesloten financiële stelsel in de begroting en jaarrekening wordt opgenomen en dotatie en onttrekking geraamd en verantwoord worden. FINANCIËN De eerstkomende jaren zullen voor rioolheffing de baten hoger zijn dan de te bestrijden lasten. Dit komt door het activeren van de herinrichtingsplannen wegen, groen en riolering. Gedurende deze jaren zullen we door dotaties de voorziening ‘vullen’. Dit geschiedt tot het omslagpunt. Op dat moment zullen de te bestrijden lasten groter zijn dan de baten en is onttrekking aan de (gevormde) voorziening noodzakelijk.

RAADSVOORSTEL

Bij afvalstoffenheffing is het andersom. Momenteel ligt het niveau van de lasten hoger dan het niveau van de baten. Na een aantal jaar slaat dit om. Dat betekent dat we eerst een aantal jaar een bedrag onttrekken uit de voorziening. Door de egalisatievoorziening hoeft het tarief van de afvalstoffenheffing niet direct te stijgen. Het saldo van de egalisatievoorziening is namelijk voldoende om deze onttrekkingen te compenseren. We stellen voor om te stoppen met de jaarlijkse dotatie uit de reserve Interbestuurlijk Programma (IBP) aan de exploitatie van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP). De jaarlijkse dotatie om de lasten van het GRP te dekken bedraagt € 38.625. Dit betekent dat het restant van € 582.500 vrij kan vallen vanuit de reserve IBP. Wij stellen voor dit toe te voegen aan de reserve Duurzaamheid. Ook de egalisatiereserve Riolering is door de voorgestelde aanpassing niet langer noodzakelijk. Wij stellen voor de middelen van € 530.000 toe te voegen aan de reserve Duurzaamheid. De berekeningen zijn gemaakt op basis van het huidige GRP uit 2019. In 2024 leggen we een nieuw GRP of watertakenplan aan uw raad voor. Op dat moment zullen wij uiteraard eventuele wijzigingen in te verwachte lasten in onze berekeningen verwerken. In de bijlagen hebben we in beeld gebracht hoe de hoogte van beide voorzieningen zich zal ontwikkelen.

Ook hebben we uiteengezet met welke percentages de heffingen naar verwachting zullen stijgen. UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE Na besluitvorming verwerken we de aanpassing in de begroting 2024 en in de financiële administratie.

Pagina 3 van 4

PARTICIPATIE Niet van toepassing. COMMUNICATIE Niet van toepassing. BESLUIT De raad besluit in te stemmen met: 1. Het meerjarenplan van de tariefegalisatievoorziening Afvalstoffenheffing. 2. Het meerjarenplan van de tariefegalisatievoorziening Rioolheffing. 3. Het beëindigen van de jaarlijkse dotatie uit de Reserve IBP aan het Gemeentelijk Rioleringsplan. 4. Het restant van de IBP-middelen bestemd voor het Gemeentelijk Rioleringsplan – ter grootte van € 583.500 – toevoegen aan de reserve Duurzaamheid. 5. Het opheffen van de egalisatiereserve Riolering. 6. Het toevoegen van het saldo van de egalisatiereserve Riolering – ter grootte van € 530.000 – aan de Reserve Duurzaamheid. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Niet van toepassing BIJLAGE(N) Bij dit advies hoort/horen de volgende bijlage(n): Documentnr. Join Naam van de bijlage D23.632286 Verloop Tariefegalisatievoorziening Afvalstoffenheffing D23.632284 Verloop Tariefegalisatievoorziening Rioolheffing

RAADSVOORSTEL

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borsele, G.M. Dijksterhuis, burgemeester J.M. Jansen, secretaris

Pagina 4 van 4