7. Voorstel scenario-onderzoek uitvoeringscapaciteit in relatie tot het toekomstig afvalbeleid

Zaaknummer: Z26.042309

Raadsvoorstel

*Z03B51DC041*

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

7 12 februari 2026 Wethouder Weststrate

Onderwerp

Scenario-onderzoek naar de uitvoeringscapaciteit in relatie tot het toekomstig afvalbeleid

Geachte raad, Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor.

RAADSVOORSTEL

VOORSTEL Wij stellen u voor om 1. In te stemmen met een scenario-onderzoek naar de uitvoeringscapaciteit in relatie tot het toekomstig afvalbeleid op basis van ‘diftar op frequentie’. 2. De kosten van het onder beslispunt 1 genoemde scenario-onderzoek van € 75.000 te dekken uit de afvalstoffenheffing. 3. Kennis te nemen van het rapport 'Quickscan invoeren Diftar'. AANLEIDING EN DOEL Op 28 oktober 2025 hebben wij u tijdens een inforaad geïnformeerd over de ontwikkelingen rondom het afvalbeleid. Tijdens deze bijeenkomst zijn de actuele landelijke ontwikkelingen toegelicht, waaronder de nieuwe afspraken met Stichting Verpact en de voorgenomen CO₂heffing. Daarnaast is aangegeven dat het contract voor nascheiding afloopt op 31 december 2027. Dit vormt een logisch moment om het inzamelsysteem te heroverwegen. Inforaad 28 oktober 2025 Tijdens de inforaad zijn verschillende mogelijke inzamelvarianten toegelicht: - Evaluatie huidig beleid nascheiding ‘plastic- en metalenverpakkingen en drankenkartons’ (PMD-afval). - Laagfrequent inzamelen van het restafval (bijvoorbeeld eens per vier weken); - ‘Diftar1 op frequentie’; aparte heffing voor het aantal keer dat het restafval wordt aangeboden. - ‘Diftar op gewicht’; aparte heffing voor het gewicht van het aangeleverde restafval. - Omgekeerd inzamelen; inwoners brengen het restafval weg, recyclebare stromen worden huis-aan-huis ingezameld. 1

Diftar (gedifferentieerde afvalstoffenheffing) is een afkorting van gedifferentieerde tarieven. Met diftar bestaat de afvalstoffenheffing uit een vast deel, en een variabel deel.

Pagina 1 van 4

Per variant zijn daarbij uitgebreid de voor- en nadelen benoemd. Hieruit is naar voren gekomen dat voor een gemeente als Borsele gezien de Zeeuwse situatie ‘diftar op frequentie’ de meest voor de hand liggende inzamelmethode zou zijn. Voor deze optie is dan ook een quickscan gepresenteerd, uitgevoerd door adviesbureau IPR Normag. Het rapport hebben we ter informatie bijgevoegd. Hierin zijn de financiële consequenties van een mogelijke invoering van ‘diftar op frequentie’ geschetst en is ook benoemd dat een succesvolle invoering van diftar afhankelijk is van het voldoen aan meerdere randvoorwaarden. Het gaat daarbij niet alleen om een betrouwbare technische en administratieve inrichting, maar ook om de beschikbaarheid van voldoende ambtelijke capaciteit voor uitvoering, beheer en communicatie richting inwoners. Kaderstelling: nadere informatie nodig Ter voorbereiding op een kaderstellende raad is gebleken dat uw raad pas goede kaders kan stellen voor een nieuw afvalbeleid op basis van ‘diftar op frequentie’ als u daarbij voldoende inzicht heeft in de financiële gevolgen van te maken keuzes. Het gaat daarbij niet alleen om de financiële effecten van de verschuiving in de verschillende afvalstromen, maar ook van het gewenste serviceniveau (bijvoorbeeld containers, zakken, inzamelfrequentie) in relatie tot de uitvoering.

Wijzigingen in inzamelmethoden hebben namelijk grote gevolgen voor de uitvoeringscapaciteit van onze organisatie, zowel voor de binnen- als de buitendienst.

RAADSVOORSTEL

De huidige capaciteit van de organisatie is beperkt en kwetsbaar te noemen als het gaat om (de doorvoering van) een grote verandering als diftar en het veranderen van de inzameling van PMD. Er zal dan sprake zijn van uitbreiding/wijziging van materieel, materiaal en personele inzet (zowel voor de binnen- en buitendienst). Om deze reden stellen we u voor om via een scenario-onderzoek verschillende opties voor de toekomstige organisatie van de afvalinzameling nader uit te werken en onderling te vergelijken. Daarbij worden nadrukkelijk ook de financiële gevolgen voor de invoering, projectmanagement en de structurele uitvoering in beeld gebracht. In dat scenario-onderzoek zal dan ook een mogelijkheid voor samenwerking met de Zeeuws Reinigingsdienst (ZRD) als optie in beeld worden gebracht. De gemeente Borsele is via de gemeenschappelijke (GR) Openbaar Lichaam Afvalstoffenverwijdering Zeeland (OLAZ) mede-eigenaar van de ZRD. Naast het beheer en onderhoud van de milieustraten, zamelt de ZRD ook het huisvuil in voor zeven gemeenten in Zeeland. Ook ondersteunt de ZRD bij invoering van beleidsveranderingen voor hun inzamelgemeenten. Daarnaast beschikt de ZRD over goed functionerende systemen, software en bijbehorende koppelingen voor de uitvoering van diftar.

Om een goed vergelijk te kunnen maken, zal ook de optie tot het continueren van het huidige beleid in relatie tot toekomstige (externe) ontwikkelingen worden uitgewerkt. Een zogenaamde nulmeting.

Pagina 2 van 4

Uitgangspunt van het scenario-onderzoek is het verkleinen van de organisatorische kwetsbaarheid en het benutten van mogelijke schaalvoordelen, met behoud van kwaliteit, continuïteit en een goed functionerende gemeentelijke buitendienst. Resumerend wordt u gevraagd in te stemmen met de uitvoering van een scenario-onderzoek met betrekking op de volgende inzamelscenario’s: - Continueren huidig beleid/nulmeting (nascheiding PMD-afval). - ‘Diftar op frequentie’ door de eigen organisatie. - ‘Diftar op frequentie’ in samenwerking met de ZRD. - Verschillende varianten daarbij van PMD-inzameling (zakken of containers). Het scenario-onderzoek vormt input voor de verdere kaderstelling en de daaropvolgende bestuurlijke besluitvorming. ARGUMENTEN Belangrijke argumenten voor het uitvoeren van een scenario-onderzoek zijn: - Zorgvuldige besluitvorming op basis van volledige informatie. - Eenduidige vergelijking van inzamelscenario’s op basis van ‘diftar op frequentie’. (JURIDISCHE) CONSEQUENTIES Aan het uitvoeren van een scenario onderzoek zijn geen directe juridische consequenties verbonden. De uitkomsten van een scenario-onderzoek kunnen personele gevolgen hebben. Dit vraagt om zorgvuldige communicatie richting medewerkers en het vroegtijdig informeren en betrekken van de ondernemingsraad (OR).

RAADSVOORSTEL

FINANCIËN De kosten voor het uitvoeren van een scenario-onderzoek worden geraamd op ongeveer € 75.000. We stellen voor om deze kosten te dekken uit de lopende budgetten van afvalbeheer. Als de kosten in 2026 meer bedragen dan de opbrengsten, worden de kosten gedekt door middel van de tariefegalisatievoorziening afvalstoffenheffing. UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE - Februari 2026: besluitvorming tot scenario-onderzoek. - Maart tot en met augustus 2026: uitvoering scenario-onderzoek. Daarbij inbegrepen is ook de inkoopprocedure (meervoudig onderhands) in verband met hoogte van de geraamde opdrachtgrootte van € 75.000. - September/oktober 2026: kaderstellende raad afvalbeleid. - November/december 2026: besluitvormende raad afvalbeleid. PARTICIPATIE EN COMMUNICATIE Op 28 januari 2026 hebben we de OR geïnformeerd en op 29 januari 2026 het team ‘Buitendienst’. Zie ook paragraaf ‘(Juridische) consequenties’. BESLUIT De raad besluit: Pagina 3 van 4

1. In te stemmen met een scenario-onderzoek naar de uitvoeringscapaciteit in relatie tot het toekomstig afvalbeleid op basis van ‘diftar op frequentie’. 2. De kosten van het onder beslispunt 1 genoemde scenario-onderzoek van € 75.000 te dekken uit de afvalstoffenheffing. 3. Kennis te nemen van het rapport 'Quickscan invoeren Diftar'. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage. BIJLAGE(N) Bij dit advies hoort/horen de volgende bijlage(n): Documentnr. Join Naam van de bijlage D26.685335 Rapport ‘Quickscan invoeren Diftar’ Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borsele,

G.M. Dijksterhuis, burgemeester

RAADSVOORSTEL

J.M. Jansen, secretaris

Pagina 4 van 4