7. Voorstel regiodeal opvang asielzoekers en huisvesting statushouders

Zaaknummer:

Raadsvoorstel

**

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

7 3 juni 2021 Burgemeester Dijksterhuis Wethouder Weststrate

Onderwerp

Regiodeal opvang asielzoekers en huisvesting statushouders

Geachte raad, Hierbij stellen wij u in de gelegenheid eventuele wensen en bedenkingen naar voren te brengen over het collegebesluit inzake bovengenoemd onderwerp.

RAADSVOORSTEL

VOORSTEL Wij stellen u voor om kennis te nemen van het besluit van het college om: 1. Geen verdere stappen te ondernemen voor het realiseren van een tijdelijke of duurzame opvanglocatie in de gemeente Borsele. 2. Een bijdrage te leveren door afspraken te maken met de Provincie Zeeland en de woningcorporatie ten behoeve van de realisering van extra huurwoningen, waaronder een gedeelte voor de huisvesting van statushouders, dan wel via het sluiten van een regiodeal. AANLEIDING EN DOEL In mei 2020 zijn op de Landelijke Regietafel Migratie en Integratie (LRT) de Uitvoeringsagenda Flexibilisering Asielketen en de kwantitatieve uitwerking hiervan vastgesteld. In iedere provincie ligt de opgave om meer opvangplekken te creëren op korte en middellange termijn. Er is gevraagd om per provincie een plan in te dienen om aan de huisvestingsvraag te voldoen. De Commissaris van de Koning in Zeeland heeft alle Zeeuwse colleges gevraagd na te denken over de opvang van asielzoekers en een oproep gedaan om met alle gemeenten een gezamenlijk aanbod te doen aan het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) om de opgave te kunnen realiseren. Op 6 oktober 2020 is door het Overleg Zeeuwse Overheden een themabijeenkomst georganiseerd. Daar bleek bestuurlijk draagvlak aanwezig te zijn om gezamenlijk een aanbod te formuleren en daarvoor een werkgroep in te stellen.

Deze werkgroep heeft een plan van aanpak opgesteld. In januari 2021 zijn uw college en onze raad geïnformeerd over de taak die door het Rijk voor Zeeland is gesteld en over het plan van aanpak van de regionale werkgroep. Een bijdrage aan de regiodeal kan geleverd worden door: Pagina 1 van 5

A. Duurzame opvang Deze locatie moet vanaf 2023-2025 beschikbaar zijn voor een duur tot 15 jaar. Een locatie moet ruimte bieden voor het huisvesten van minimaal 150 personen. In totaal bedraagt de benodigde duurzame opvangcapaciteit voor Zeeland een opgave aan huisvesting voor 430470 personen. B. Tijdelijke opvang Op korte termijn (1 jaar) heeft COA een capaciteitsvraag van 417 personen. Hiervoor zijn gebouwen of locaties nodig die een planologische titel hebben waarbinnen de huisvesting van asielzoekers is toegestaan. C. Opvang extra statushouders Een gemeente kan ook aan de opgave voldoen door extra statushouders te huisvesten en daarmee tevens de druk op grotere opvanglocaties te verkleinen. Het gaat dan om een bijdrage bovenop de reeds verhoogde lokale taakstelling voor de eerste helft van 2021. D. Ondersteuning Gemeenten die geen mogelijkheden hebben om opvangplaatsen of extra huisvesting van statushouders te realiseren, kunnen binnen de provincie of eigen regio een alternatieve bijdrage leveren om de opvanglocaties in Zeeland mogelijk te maken.

RAADSVOORSTEL

Aan de gemeenten is gevraagd voor 1 juni 2022 kenbaar te maken welke bijdrage zij zullen leveren aan de regiodeal. ARGUMENTEN Het doel is om met alle Zeeuwse gemeenten samen het benodigde aantal opvangplaatsen te leveren waarbij een voortvarende match wordt gerealiseerd van de kansrijke statushouder aan woning en werk in Zeeland. Hierbij wordt ingezet op arbeidsmarkt, huisvestingscombinaties en integratie. Het belang van regionale samenwerking, solidariteit en het nemen van verantwoordelijkheid staat daarbij centraal. Elke gemeente geeft aan op welke wijze zij een bijdrage levert. Gelet op de voorwaarden waar locaties aan moeten voldoen zijn er in Borsele geen locaties beschikbaar voor het realiseren van opvang. In 2021 heeft Borsele een verhoogde taakstelling voor de huisvesting van statushouders gekregen ten opzichte van 2020. Voor het eerste halfjaar van 2021 hebben we de opgave om 18 statushouders te huisvesten. De taakstelling voor de tweede helft van 2021 zal later bekend worden gemaakt. In 2020 was de taakstelling 17 statushouders voor het hele jaar. Voor 2021 kunnen we dus een verdubbeling in het aantal te huisvesten statushouders verwachten. Dit betekent een extra druk op de (sociale) huurvoorraad. Andere doelgroepen Pagina 2 van 5

kunnen daardoor minder snel aan een woning worden geholpen. De verwachting is dat de taakstelling de komende jaren niet naar beneden zal gaan. Meer statushouders huisvesten, zeker op grond van de huidige extra taakstelling is vereist, is alleen haalbaar als ook de huurvoorraad toeneemt. In het kader van de integratie is het wenselijk dat de statushouders in de grote kernen worden gehuisvest. Hier is echter de druk op de huurvoorraad reeds het grootst. Dit alles vraagt een inspanning van de gemeente en de woningbouwcorporatie. Het college wil hierover prestatieafspraken maken. Verder zijn de mogelijkheden om nieuw te bouwen (te) in onze gemeente beperkt. We zullen hierover met de provincie Zeeland afspraken moeten maken om te kunnen voorzien in deze behoefte.

RAADSVOORSTEL

Als het niet lukt om passende afspraken te maken, lijkt het leveren van een bijdrage in een regiodeal voor de enige optie. Hoe deze bijdrage er precies uit zal/kan zien, is nog niet bekend. Gedacht kan worden aan het leveren van een financiële bijdrage, ambtelijke capaciteit of vormen van samenwerking. Een voorbeeld is de mogelijke inzet van onze medewerkers sport voor een aantal uur per week. Echter zijn we hier ook zeer afhankelijk van de wensen en behoeften van de gemeente(n) die in een opvanglocatie gaan voorzien. Op dit moment heeft alleen de gemeente Middelburg een positieve uitspraak gedaan over de realisering van een duurzame opvanglocatie. Ook in de overige regio’s verkennen gemeenten de mogelijkheden voor een duurzame opvanglocatie. Het overleg over een regiodeal vindt plaats met alle Zeeuwse gemeenten en die in de Oosterschelderegio in het bijzonder. Ook de provincie Zeeland en het COA zijn daarbij betrokken. De planning is dat Zeeland voor de zomer met een passend aanbod aan het COA komt met betrekking tot de benodigde duurzame opvangplaatsen. Die opvangplaatsen zullen gelet op de minimale omvang van een locatie (150-300 opvangplekken) slechts in enkele gemeenten worden gerealiseerd. De gemeente Middelburg heeft al uitgesproken mee te willen werken aan zo’n locatie. De opgave is evenwel breder dan alleen het realiseren van opvangplaatsen voor asielzoekers sec.

Het gaat ook om de invulling van maatschappelijke plichten met betrekking tot statushouders. Gelet op het bestuurlijk commitment van alle Zeeuwse gemeenten om een bijdrage te leveren aan de brede opgave, is het belang voortvarend in te zetten op de totstandkoming van een regiodeal en niet af te wachten totdat duidelijk is waar alle opvangplaatsen worden gerealiseerd. Met een integrale regionale aanpak op het gebied van arbeidsmarkt, huisvesting en integratie worden kansen gecreëerd voor de statushouder, de gemeenten en de samenleving. (JURIDISCHE) CONSEQUENTIES N.v.t.

FINANCIËN Op dit moment kan niet worden gezegd welke kosten zijn verbonden aan de huisvesting van Pagina 3 van 5

extra statushouders of de regiodeal. Daarvoor is te veel onbekend. Overleg met stakeholders als de woningbouwcorporatie, de provincie, het COA, maar ook de regiogemeenten moet duidelijk maken hoe de bijdrage er precies uit gaat zien en wat daar vervolgens de kosten van zijn. UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE Er zal overlegd moeten worden met de provincie Zeeland en de woningbouwcorporatie om afspraken te maken voor de bouw van extra huurwoningen. Deze extra woningen moeten ten goede komen van de algemene vraag naar huurwoningen en die ten behoeve van de huisvesting van extra statushouders. In de werkgroep Asielopvang van het OZO worden concrete voorstellen voor een regiodeal voorbereid. Daarin wordt zowel regionaal (provincie Zeeland) opgetrokken als subregionaal binnen de Oosterschelderegio. Hierbij wordt ingezet op onder meer samenwerking op het gebied van inburgering in de Oosterschelderegio, het realiseren van tussenvoorzieningen om de doorstroming in opvanglocaties te bevorderen (bijvoorbeeld voor de tijdelijke huisvesting van alleenstaande statushouders die in afwachting zijn van gezinshereniging) en het opstellen van een profiel voor asielzoekers die aansluit bij de vraag op de Zeeuwse arbeidsmarkt.

RAADSVOORSTEL

COMMUNICATIE Het OZO kan worden geïnformeerd dat de gemeente Borsele geen locatie beschikbaar heeft voor tijdelijke of duurzame opvang. Wel kan de principe uitspraak worden gedaan dat we ons zullen inzetten om extra statushouders op te vangen en als dat niet of onvoldoende lukt een bijdrage te leveren aan een regiodeal. BESLUIT De raad besluit om kennis te nemen van het besluit van het college om: 1. Geen verdere stappen te ondernemen voor het realiseren van een tijdelijke of duurzame opvanglocatie in de gemeente Borsele. 2. Een bijdrage te leveren door afspraken te maken met de Provincie Zeeland en de woningcorporatie ten behoeve van de realisering van extra huurwoningen, waaronder een gedeelte voor de huisvesting van statushouders, dan wel via het sluiten van een regiodeal. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage. BIJLAGE(N) Bij dit raadsvoorstel zijn er geen bijlagen.

Pagina 4 van 5

RAADSVOORSTEL

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Borsele, G.M. Dijksterhuis,

burgemeester.

J.M. Jansen,

secretaris.

Pagina 5 van 5