7.3 Memo voorstel BO aan colleges en DB
Tekst van het document
Memo Steller
Telefoon
Bestuurlijk Overleg Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid
+31629389756
joskouwer@outlook.com
Aan
DB Waterschap Scheldestromen Gedeputeerde Staten van Zeeland Colleges van B&W gemeenten Borsele, Goes en Middelburg Onderwerp
datum
Voorstel voor bouwroute Waterpark Veerse Meer
30 januari 2025
Inleiding In april 2023 is door de het Dagelijks Bestuur van Waterschap Scheldestromen en Burgemeester en wethouders van de gemeenten Borsele, Goes en Middelburg een besluit genomen over de bouwroute ten behoeve van Waterpark Veerse Meer. Tijdens de participatiebijeenkomsten met betrekking tot de robuuste ontsluiting van het Veerse Meer Zuid gebied, bleek dat er sprake was van veel weerstand tegen de gekozen bouwroute. Mede gelet op de motie van de gemeenteraad van Borsele was dat aanleiding voor het Bestuurlijk Overleg (BO) om in de vergadering van 27 juni 2024 de projectgroep Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid (GVMZ) de opdracht te geven om de voor- en nadelen van de bij de projectgroep bekende bouwroutevarianten opnieuw inzichtelijk te maken en te beoordelen. In dit document leest u een korte terugblik op dit BO, een uitleg over de uitgevoerde analyse, een weergave van het gevoerde overleg met de bewonersgroepen en de uitkomsten daarvan, een beoordeling van de bouwroutevarianten, een risicoparagraaf en tenslotte het advies van het BO voor de te kiezen bouwroutevariant Waterpark Veerse Meer.
Procesafspraken Bestuurlijk Overleg d.d. 27 juni 2024 In het BO van 27 juni 2024 zijn de volgende procesafspraken gemaakt: a.
Eind april 2023 hebben de colleges van Burgemeester en wethouders van de gemeenten Goes, Borsele en Middelburg en het dagelijks bestuur van het waterschap Scheldestromen allen besloten om als route voor het bouwverkeer naar Waterpark Veerse Meer te kiezen voor het tracé Muidenweg-CalandwegPietweg-Meerkoetweg-Nieuwe Kraaijertsedijk-Postweg (Lewedorp) v.v (zie bijlage 1). De gemeenteraden en de Algemene Vergadering van Waterschap Scheldestromen zijn kort daarna over dat besluit geïnformeerd.
b.
Tegen dit tracé zijn door bewoners bezwaren geuit tijdens de in maart en juni 2024 gehouden participatiebijeenkomsten in Lewedorp. Naar aanleiding daarvan is door de gemeenteraad van Borsele op 20 juni een motie aangenomen waarin wordt opgeroepen om opnieuw te kijken naar de bouwroute naar het Waterpark Veerse Meer. Om hieraan tegemoet te komen, heeft het BO op 27 juni 2024 besloten om de voor- en nadelen van de verschillende bouwroutevarianten opnieuw inzichtelijk te maken en te beoordelen.
c.
De uitkomsten van deze analyse zullen worden besproken met de Dorpsraad Lewedorp, het Actiecomité Veilig en Leefbaar Lewedorp en de Bewonersgroep Arnemuiden. (Noot: inmiddels hebben zich nog twee bewonersgroepen georganiseerd: de Bewonersgroep Vlaamseweg en omstreken en het Actiecomité Arnemuiden Randweg; verder is ook de Dorpsvereniging Wolphaartsdijk opnieuw aangeschoven.)
1
d.
Vervolgens zullen de uitkomsten van de analyse van de verschillende bouwroutevarianten aan de bestuurders worden gepresenteerd tijdens het eerstvolgend BO van 10 oktober.
e.
Als gevolg van het bovenstaande worden de voorgenomen maatregelen in fase 1 bij Lewedorp (waaronder aanleg rotonde Postweg-Nieuwe Kraaijertsedijk, aanleg fietspad vanaf Postweg via Nieuwe Kraaijertsedijk-Pietweg-Meerkoetweg-Calandweg naar Muidenweg, de aanpassing van de spoorwegovergang Nieuwe Kraaijertsedijk en de aanleg van een parallelweg langs de Nieuwe Kraaijertsedijk ten noorden van het spoor) voorlopig uitgesteld, evenals de voorbereiding van een keuze voor een robuuste variant (fase 3).
f.
De maatregelen in fase 2 (met name de herinrichting van Nieuwlandseweg, Schuttershof en spoorwegovergang Van Cittersweg) gaan daarentegen door volgens planning.
Wijze van beoordeling bouwroutevarianten Eerst zijn alle mogelijke bouwroutevarianten geïnventariseerd: alle in het verleden bekeken bouwroutes, aangevuld met varianten die later door bewonersgroepen in het participatieproces naar voren zijn gebracht. In totaal gaat het om 11 bouwroutevarianten. Al deze varianten zijn ondergebracht in één totaaloverzicht waardoor op basis van relevante beoordelingscriteria een goede vergelijking gemaakt kon worden. De te beoordelen varianten en de te hanteren beoordelingscriteria zijn vanuit het oogpunt van transparantie vooraf voor commentaar voorgelegd aan de bewonersgroepen. Vervolgens zijn, aan de hand van enkele naar het oordeel van de projectgroep uitspringende criteria, een aantal varianten als kansrijk beoordeeld. Het betreft de varianten 1, 3, 4A, 6B en 7 (zie toelichting verderop).
Overleg met de bewonersgroepen Er is ingezet op een zo zorgvuldig mogelijk proces met georganiseerde bewonersgroepen. De verantwoording over hoe dat proces is verlopen vindt u in de rapportage van de omgevingsmanager (bijlage 13). Bijgevoegd is een memo dat is opgesteld door het Actiecomité Veilig en Leefbaar Lewedorp (zie bijlage 3). In dit memo wordt een pleidooi gehouden voor bouwroutevariant 4a: een nieuw aan te leggen weg langs de A58 vanaf de Vlaamseweg, via de Noordweg naar de Nieuwe Kraaijertsedijk ter hoogte van Fraanje en McCain èn via de bestaande spoorwegovergang Noordweg naar een nieuwe parallelweg onderlangs de Nieuwe Kraaijertsedijk ten noorden van het spoor (zie kaartje hieronder). Naar later bleek was de tekst van dit memo onvoldoende afgestemd met de Bewonersgroep Vlaamseweg en omstreken, de Bewonersgroep Arnemuiden en de Dorpsvereniging van Wolphaartsdijk (zie bijlage 3). In bijlage 4 staan de kanttekeningen van deze bewonersgroepen bij het memo. In bijlage 5 de reactie van de dagelijks bestuurder Waterschap Scheldestromen en de wethouders van de gemeenten Goes, Borsele en Middelburg.
Voorkeur bewonersgroepen voor bouwroutevariant 4a , met kanttekeningen
Variant 4A Vanaf Vlaamseweg parallel aan snelweg naar Nieuwe Kraaijertsedijk
•
Uit het overleg is gebleken dat bouwroutevariant 4A de voorkeur heeft van de bewonersgroepen. Daarbij horen de volgende kanttekeningen die naar aanleiding van het genoemde memo zijn ontvangen en waaruit blijkt dat van een unanieme voorkeur geen sprake is:
De Bewonersgroep Vlaamseweg e.o. geeft aan dat deze variant niet als de robuuste oplossing wordt gezien voor Lewedorp (slechts als tijdelijke bouwroute), dat inmiddels van bewoners van de Noordweg en de Dwarsweg is vernomen dat deze tegen deze variant zijn, en dat sowieso getroffen bewoners en
2
•
•
grondeigenaren langs het tracé ruimhartig gecompenseerd en schadeloos gesteld moeten worden. Verder is deze bewonersgroep van mening dat deze variant geen verstandige keuze is. Ook de Bewonersgroep Arnemuiden stelt dat er overeenstemming moet worden bereikt met de getroffen bewoners langs deze bouwroute. Bovendien ziet ook de BGA deze route niet als de robuuste oplossing voor het gebied; er zijn dan nog steeds robuuste maatregelen nodig bij Arnemuiden. De Dorpsvereniging Wolphaartsdijk wil eerst het eindverslag afwachten alvorens een definitieve uitspraak te doen.
De belangrijkste voordelen van variant 4a, volgens de bewonersgroepen, worden in het memo (bijlage 3) genoemd.
Conclusies •
•
In bijlage 6 treft u in de vorm van een Excel tabel een overzicht aan met een beoordeling van de bouwroutes. Voor het gemak is dit overzicht beperkt tot de 5 bouwroutes die na een eerste screening zijn overgebleven. Met deze voorlopige selectie waren de bewonersgroepen het overigens eens. De 5 overgebleven bouwroutevarianten zijn aan een nadere analyse onderworpen (zie bijlage 7). Er is geen weging aangebracht tussen de 7 thema’s waarop de beoordeling heeft plaatsgevonden, namelijk: lengte + reistijd, veiligheid, leefbaarheid, robuustheid, complexiteit, kosten en draagvlak.
Bij deze tabel wordt opgemerkt dat ‘lengte + reistijd’ in de analyse is meegenomen omdat bij een langere route de kans reëel is dat alternatieve, kortere, routes worden gevolgd. • Geen van deze 5 bouwroutes biedt een robuuste oplossing voor de problemen bij Arnemuiden. De bouwroutes 3, 4a en 6b scoren weliswaar relatief goed op robuustheid, maar alleen in geval van combinatie met een westelijke randweg bij Arnemuiden (A5) als robuuste eindoplossing. Bij realisering van A3 of A4b als robuuste eindoplossing zijn de investeringen in de bouwroutes minder zinvol voor het toekomstig verkeer van en naar het Veerse Meer gebied (c.q. Waterpark Veerse Meer), omdat dit verkeer na realisatie van A3 of A4b voor het grootste deel via deze snelwegontsluitingen zal gaan en dan niet meer langs Lewedorp komt. In de tijd tot de realisatie van A3 of A4b (wat 20 jaar kan duren) blijft echter de kortste route voor bouw- en recreatieverkeer via Lewedorp lopen. Investeringen in het (fiets)veiliger maken van die route zijn daarmee voor deze periode zinvol en lost bestaande knelpunten op. Ook na realisatie van A3 of A4b dragen deze voorzieningen bij aan een betere verkeersveiligheid rond Lewedorp. • Na overleg met de bewonersgroepen is de conclusie dat variant 6b geen kansrijke variant is.
• Verder zijn de kosten van bouwroutevariant 4A naar verwachting hoog: ongeveer twee keer zo hoog als voor bouwroutevariant 3. De score op complexiteit duidt o.a. ook op de verwachte realisatietermijn. Deze is naar verwachting voor bouwroutevariant 3 korter dan voor bouwroutevariant 4A. In bijlage 8 een overzicht van de maatregelen en voor- en nadelen van de overgebleven bouwroutevarianten. En in bijlage 9 de analyse van de 5 overgebleven bouwroutevarianten. •
3
Risicoparagraaf Er is sprake van een aantal risico's. Op dit moment kunnen de volgende risico’s worden benoemd: Uiteenlopende belangen en complicerende factoren
Er is sprake van uiteenlopende belangen. Het opkomen voor die belangen kan leiden tot vertraging. De verbreding van spoorwegovergang(en) vergt een vlotte medewerking van ProRail. De vlotte medewerking van nutsbedrijven is nodig voor het verleggen van kabels en leidingen. Complicerend voor het maken van een keuze van een bouwroute is dat er nog geen keuze is gemaakt voor een robuuste oplossing. Zo kan een bouwroute wel bij de ene robuuste oplossing passen, maar niet bij de andere. • De stikstofproblematiek kan de aanleg van wegen compliceren: er zijn berekeningen nodig, er moet wellicht gewerkt worden met emissieloos materieel en transport, e.d. • Indien er geen definitieve keuze gemaakt kan worden voor een bouwroute zal er een terugvaloptie voor het bouwverkeer aangewezen moeten worden. • Daarnaast zijn er mogelijk complicerende factoren zoals archeologie, explosieven e.d. Deze punten hebben geen invloed op de bouw van Waterpark Veerse Meer waarmee begin tweede helft 2026 wordt begonnen. • • • •
Financiering en opdrachtgeverschap
In de begroting voor de bouwroute via de Nieuwe Kraaijertsedijk gingen we nog uit van een bijdrage van ProRail voor de spoorwegovergang Nieuwe Kraaijertsedijk Die bijdrage wordt niet geleverd. Verder heeft Driestar gemeld dat zij wel wil bijdragen aan bouwroutevariant 3, maar dat dit voor andere bouwroutes opnieuw bekeken moet worden. Samen met het al bestaande ongedekte deel van variant 3 leidde dit tot een totaal tekort van ca. € 1 miljoen. In het Bestuurlijk Overleg van 10 oktober 2024 heeft gemeente Middelburg uitgesproken bereid te zijn bij bouwroutevariant 3 het financieel tekort (geraamd op afgerond € 1,1 mln, prijspeil 2024) voor haar rekening te nemen. Dit bedrag is inclusief het bedrag van € 0,5 mln in het geval ProRail geen bijdrage levert. Vooralsnog is het zo dat ProRail los van de compensatiemaatregel ERTMS geen financiële bijdrage levert in de aanpassing van de spoorwegovergangen Nieuwe Kraaijertsedijk en Van Cittersweg. Bij ProRail wordt nog bekeken of ten aanzien van de vervanging van de spoorwegovergang Nieuwe Kraaijertsedijk onderhoudsgelden vrijvallen waardoor ProRail mogelijk alsnog een financiële bijdrage kan leveren. In het geval ProRail die bijdrage alsnog levert, wordt dat in mindering gebracht op de totale bijdrage van de gemeente Middelburg. In bijlage 10 vindt u het financieringsoverzicht.
Met betrekking tot de compensatiegelden tot een bedrag van € 0,5 mln in het kader van ERTMS wordt opgemerkt dat in de interpretatie van ProRail en Provincie Zeeland, deze gelden gelabeld zijn aan de spoorwegovergang Nieuwe Kraaijertsedijk c.q. aan het spoor in het algemeen. Mocht er sprake zijn van een andere bouwroute dan variant 3, dan kan de bijdrage naar een andere overgang in het kader van de bouwroute Waterpark Veerse Meer. De voorkeursvariant van de bewoners (bouwroutevariant 4A) is op basis van een grove raming ongeveer twee keer zo duur, wat de financiële opgave voor die variant veel groter maakt.
Bestuursovereenkomst Bouwroute Waterpark Veerse Meer In bijgaande bestuursovereenkomst (zie bijlage 11) zijn nadere afspraken gemaakt over de verdeling van kosten voor bv. projectkosten, afdekking risico’s en meer- en minderwerk. Het beschikbaar stellen van de benodigde financiering is een bevoegdheid van de gemeenteraden dan wel Provinciale Staten en de Algemene Vergadering.
4
In het Bestuurlijk Overleg op 10 oktober is ook gesproken over het opdrachtgeverschap. Daarover zijn de volgende afspraken gemaakt die ook in de bestuursovereenkomst zijn opgenomen: • • •
Middelburg neemt het opdrachtgeverschap op zich voor alle werkzaamheden van de bouwroute op het grondgebied van de gemeente Middelburg en de gemeente Goes. Borsele heeft het opdrachtgeverschap voor de werkzaamheden op haar grondgebied. Hiermee is het opdrachtgeverschap voor alle werkzaamheden van de bouwroute geregeld.
Naast bovenstaande punten zijn andere belangrijke aandachtspunten in de bestuursovereenkomst: •
• •
Voor de bewaking van de in het kader van de bestuursovereenkomst gemaakte en nog te maken afspraken en de coördinatie van werkzaamheden overleggen Partijen regelmatig in teamverband in het coördinatieteam. In het coördinatieteam behoudt iedere partij zijn eigen verantwoordelijkheid. Afspraken worden gemaakt over de taakverdeling en de kostenverdeling. Partijen organiseren gezamenlijk, onder verantwoordelijkheid van het coördinatieteam, informatie- en participatiebijeenkomsten voor belanghebbenden en belangstellenden.
Besluitvorming BO 10 oktober 2024 In het Bestuurlijk Overleg van 10 oktober zijn de volgende proforma besluiten genomen: 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Gekozen wordt voor bouwroutevariant 3. Gemeente Middelburg neemt bij bouwroutevariant 3 het financieel tekort (geraamd op afgerond € 1,1 mln, prijspeil 2024) voor haar rekening. Gemeente Middelburg neemt het risico voor haar rekening in het geval ProRail geen bijdrage levert van een € 0,5 mln voor de aanpassing van de spoorwegovergang Nieuwe Kraaijertsedijk. Gemeente Middelburg neemt het opdrachtgeverschap op zich voor alle werkzaamheden van de bouwroute op het grondgebied van de gemeente Middelburg en de gemeente Goes. Gemeente Borsele neemt het opdrachtgeverschap op zich voor alle werkzaamheden van de bouwroute op haar grondgebied. In een bestuursovereenkomst worden nadere afspraken worden gemaakt over de verdeling van kosten voor bv. projectkosten en meer- en minderwerk (zie bijlage 11). Opgemerkt wordt dat in de opgestelde kostenramingingen al posten opgenomen zijn voor projectkosten en onvoorzien.
Overleg met Rijkswaterstaat en ProRail Op 30 oktober 2024 hebben op uitnodiging van het Bestuurlijk Overleg vertegenwoordigers van Rijkswaterstaat en ProRail hun zienswijzen kenbaar gemaakt. Zie bijlage 12 Voortaan zullen de bestuurlijk vertegenwoordigers van ProRail en Rijkswaterstaat de vergaderingen van het Bestuurlijk Overleg bijwonen.
Besluitvorming BO 30 januari 2025 1. 2.
3.
Het BO besluit met betrekking tot de kosten voor bouwroutevariant 3 in het voorstel aan de colleges de verdeling te hanteren als bedoeld in bijlage 10 (vertrouwelijk). In het geval er sprake is van een hoger risico dan nu voorzien, wordt in BO-overleg besproken of en zo ja, welke versoberingsmaatregelen moeten worden genomen. Voor Waterschap Scheldestromen is onbespreekbaar dat de doorgroeistenen (die de 6 meter breedte van de weg garanderen) vanuit een oogpunt van veiligheid qua wegbreedte, worden weggehaald, ook al is het aan één kant van de weg. Tevens wordt door Waterschap Scheldestromen aangegeven dat het versmallen van het fietspad Pietweg/Calandweg niet bespreekbaar is en als er versoberd zou moeten worden op het fietspad Pietweg/Calandweg, de voorkeur van Waterschap Scheldestromen dan uitgaat naar het aanpassen van rood naar zwart asfalt. In het geval Waterschap Scheldestromen een succesvol beroep kan doen op de subsidieregeling Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV), wordt dit bedrag aan subsidie, tot een maximum van € 250,000 toegevoegd aan de bijdrage van Waterschap Scheldestromen als bedoeld in bijlage 10 (vertrouwelijk).
5
Voorstel vanuit Bestuurlijk Overleg 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Als bouwroute voor Waterpark Veerse Meer kiezen voor bouwroutevariant 3; Als gevolg van het heroverwegingsproces het eerder genomen besluit voor de bouwroute dd. 23 april 2023 (Waterschap Scheldestromen: 25 april 2023) te handhaven; Bouwroute 4A meenemen als mogelijk onderdeel van een robuuste eindoplossing in combinatie met een westelijke randweg bij Arnemuiden; Kennis nemen van de kostenverdeling conform bijlage 10 (financieringsoverzicht); Instemmen met bijgaande concept bestuursovereenkomst; De gemeenteraden, Algemene Vergadering en Provinciale Staten voorstellen hiermee in te stemmen en de benodigde financiële middelen ter beschikking te stellen.
Bijlagen
1.
Kaartje bouwroutevariant 3.
2.
Brief Actiecomité Arnemuiden aan College en Raadsleden Middelburg.
3.
Memo met standpunt bewonersgroepen.
4.
Kanttekeningen bij memo met standpunt bewonersgroepen.
5.
Reactie dagelijks bestuurder Waterschap Scheldestromen en de wethouders van de gemeenten Goes, Borsele en Middelburg.
6.
Overzicht beoordeling varianten bouwroute Waterpark Veerse Meer.
7.
Analyse overgebleven varianten.
8.
Overzicht van de maatregelen en voor- en nadelen van de 5 overgebleven bouwroutevarianten.
9.
Analyse van de 5 overgebleven bouwroutevarianten.
10. Financieringsoverzicht bouwroutevariant 3 (VERTROUWELIJK). Deze bijlage is tevens bijlage 2 bij de bestuursovereenkomst. 11. Concept bestuursovereenkomst. 12. Zienswijze ProRail en Rijkswaterstaat. 13. Rapport Participatieproces robuuste ontsluiting Veerse Meer Zuid en bouwroute Waterpark Veerse Meer
6