7.3 Formatieprotocol gemeente Borsele 2026

Formatieprotocol gemeente Borsele 2026 Algemene uitgangspunten • • • •

Het bestuursvormingsproces vindt plaats met respect voor en vanuit vertrouwen in alle te benoemen fracties in de gemeenteraad. De grootste partij op basis van aantal stemmen in de verkiezingsuitslag neemt het initiatief voor de onderhandelingen en draagt een verkenner voor. Er worden geen fracties op voorhand uitgesloten in de bestuursvorming. Er schuiven maximaal twee vertegenwoordigers per partij aan bij de gesprekken.

✓ Duiding van de verkiezingsuitslag (afgerond) Op 19/3 is er voor de vertegenwoordigers van de partijen een duidingsbijeenkomst. Deze bijeenkomst vindt plaats in de raadsboerderij. De burgemeester en griffier nemen de organisatie van deze bijeenkomst op zich. In deze eerste bijeenkomst komt in elk geval aan de orde: • • • •

Een eerste reactie op de (voorlopige) verkiezingsuitslag. Het type bestuursvorming dat de fracties voor ogen hebben: een raadsakkoord op hoofdlijnen met daarnaast afspraken tussen de coalitiepartijen. Het vaststellen van dit document als leidraad voor de diverse fasen. Verwachtingen ten aanzien van de opdracht van de verkenner en het formuleren van de opdracht voor de verkenner.

Er vindt een afspraak plaats met de grootste partij, de burgemeester en griffier (19/3). Hierin komt in elk geval aan de orde: • • •

Reflectie (voorlopige) verkiezingsuitslag. De voordracht van een verkenner die de bestuursvorming kan leiden in de verkenningsfase. De conceptopdracht van de verkenner.

De partijen worden op de hoogte gesteld van de voorgedragen verkenner, de globale planning en de begeleiding van de verkenningsfase (sleutelfiguren benoemen).

✓ 1. Verkenningsfase (afgerond) Na instemming van de opdracht en voorgedragen verkenner heeft de verkenner in beginsel de vrije hand in de wijze waarop invulling wordt gegeven aan de werkzaamheden. In elk geval wordt het volgende aangehouden: • •

De verkenner spreekt met de vertegenwoordigers van elk van de fracties minimaal één keer. De verkenner laat zich ondersteunen door de bestuursadviseur (dhr. Grim) en een secretarieel medewerker.

•

• •

•

De verkenner inventariseert in elk geval bij de fracties de punten die men van belang acht voor het op te stellen akkoord, de beoogde personele samenstelling van het college en de positie van de verschillende fracties op deze punten. De verkenner houdt de burgemeester en griffier gedurende het proces op de hoogte van de voortgang. De verkenner voert zijn opdracht uit en legt verantwoording af middels een schriftelijk verslag dat wordt toegelicht in een raadsbrede bijeenkomst in de avond. Dit verslag wordt diezelfde dag voor 13:00 uur via de griffier onder embargo met de raad gedeeld. Afhankelijk van het verloop zou 16 april daarvoor een geschikte datum zijn. In deze bijeenkomst zal blijken of er in de gemeenteraad een meerderheid is voor het advies dat de verkenner voor het vervolg heeft voorgesteld.

✓2. Informatiefase (afgerond) Op basis van het advies van de verkenner d.d. 13 april 2026, wordt gestart met een verdiepende verkenning (informatiefase). Doel van deze verdiepende verkenning is te onderzoeken of er voor de voorkeurscoalitie voldoende basis en vertrouwen is om te komen tot een duurzame coalitie en over te gaan naar de formatiefase, of dat het alternatief voor een 4- partijen coalitie een begaanbare route is.

✓3. Formatiefase (afgerond) Het rapport van bevindingen van de informateur kreeg op 7 mei steun van de gemeenteraad waardoor de formatiefase gestart kon worden. Doel van deze fase was collegevorming met LPB, SGP/CU en CDA. Op 3 juni bleek uit de terugkoppeling dat een formatie met LPB, SGP/CU en CDA niet haalbaar was. Om die reden is op 4 juni een formatieronde gestart voor collegevorming met SGP/CU, CDA en PRO Borsele. Op 23 juni werd bekend dat SGP/CU, CDA en PRO overeenstemming hadden bereikt over de portefeuilleverdeling en de voordracht van drie kandidaat-wethouders. Op basis van de input vanuit alle partijen is een raadsakkoord opgesteld. Het concept is besproken in de raadsbijeenkomst van 23 juni en in het presidium van 25 juni. Op 30 juni heeft de burgemeester gebruik gemaakt van zijn wettelijke adviesbevoegdheid op het raadsakkoord. Dit advies heeft bij de raad geen aanleiding gegeven voor het doen aanpassingen. • • •

•

Fracties die deelnemen aan de formatiefase benoemen een formateur. Formerende fracties laten zich ondersteunen vanuit de ambtelijke organisatie. Er wordt in elk geval overeenstemming bereikt over: - het raadsbreed bestuursakkoord (incl. het opstellen daarvan) - de voor te stellen kandidaten voor de posities van wethouder - een portefeuilleverdeling; ten behoeve van het verdelen van de portefeuilles wordt een adviesnotitie gevraagd aan de ambtelijke organisatie. Als een onderhandelingsresultaat is bereikt, vindt vaststelling van de uitkomst plaats in een besluitvormende raadsvergadering.

Rol burgemeester •

De burgemeester wordt door de verkenner of (in)formateur geïnformeerd en kan desgewenst gevraagd worden om advies te geven over het te volgen proces. Ook consulteren de formerende fracties de burgemeester over het inhoudelijke bestuursakkoord en de portefeuilleverdeling.

•

De burgemeester heeft daarnaast zijn wettelijke rol als het gaat om integriteit en het bijbehorende onderzoek naar de kandidaat - wethouders.

Rol griffier De griffier zorgt voor praktische voorbereidingen tijdens het algemene proces van de verkenning en formatie. De griffier kiest er bewust voor om onafhankelijk en neutraal te blijven en haar rol als vertrouwenspersoon en klankbord voor de raadsleden te waarborgen voor de komende bestuursperiode. Rol gemeentesecretaris •

•

De gemeentesecretaris zorgt vanuit de ambtelijke organisatie voor de praktische en inhoudelijke ondersteuning tijdens het formatieproces. Hij kan hiertoe een of meerdere ambtenaren toewijzen die fungeren als secretaris en adviseurs in het proces. De gemeentesecretaris zorgt (samen met de organisatie) desgewenst voor inhoudelijke advisering en verdieping bij bespreking van thema's in de formatie.