7.2 Bijlage 13 Rapport Participatieproces robuuste ontsluiting Veerse Meer Zuid en bouwroute Water

Bijlage 13 NEDERLAND Postbus 2124 4460 MC Goes T: +31 6 5477 7329

info@tridee.eu www.tridee.eu KvK 29040450 BE 894.072.556

BELGIË Ulensstraat 30 bus 6 1080 Sint-Jans-Molenbeek T: +32 484 692 103

Participatieproces robuuste ontsluiting Veerse Meer Zuid, januari-juni 2024 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Wat vooraf ging Bijeenkomsten Arnemuiden Bijeenkomsten Lewedorp Evaluatie participatieproces Aandachtspunten robuuste oplossingsvarianten (fase 3) Aandachtspunten maatregelen bij Lewedorp (fase 1) Aandachtspunten maatregelen In Arnemuiden (fase 2)

1

Wat vooraf ging

Om de bereikbaarheid van het gebied ten zuiden van het Veerse Meer te verbeteren, moet het wegennet aangepast worden. Al sinds 2019 zijn de gemeenten Middelburg, Goes en Borsele, Waterschap Scheldestromen en Provincie Zeeland samen op zoek naar mogelijke oplossingen. In 2019 heeft het bureau Goudappel in het kader van het MER Waterpark Veerse Meer een verkeersonderzoek en een aanvullende verkeersveiligheidsanalyse uitgevoerd. Dit onderzoek maakte duidelijk dat er diverse verkeersknelpunten bestaan in het gebied Veerse Meer Zuid. Deze bereikbaarheidsproblemen nemen door de autonome groei van het verkeer verder toe. Daarbovenop zorgen diverse (recreatieve) ontwikkelingen in het gebied, zowel bij Arnemuiden als bij Wolphaartsdijk, voor extra verkeersgeneratie. Om de bereikbaarheid te verbeteren, moet het wegennet aangepast worden. Aansluitend zijn in december 2019 en januari 2020, in een participatietraject met circa 70 bewoners en andere stakeholders, tijdens drie dialoogsessies diverse oplossingsvarianten naar voren gekomen. Bureau Goudappel heeft deze geanalyseerd en een aantal varianten als kansrijk beoordeeld. Zie Eindrapport verkeersonderzoeken en participatietraject. In de periode 2020-2021 zijn deze kansrijke varianten door bureau Goudappel aan een nadere beoordeling onderworpen.

De uitkomsten van deze beoordeling zijn tijdens twee digitale bijeenkomsten met in totaal ruim 100 deelnemers nader toegelicht onder leiding van het bureau TRIDÉE. Vervolgens zijn de drie overgebleven kansrijke oplossingsvarianten bij Arnemuiden (A3, A3 en A4b) en de als enige overgebleven kansrijke oplossingsvariant bij Wolphaartsdijk (W1) uitgewerkt in te treffen maatregelen op korte termijn en op langere termijn. Deze zijn in mei 2021 besproken in drie klankbordgroepen (met vertegenwoordigers uit Arnemuiden, Lewedorp en Wolphaartsdijk) en in juni 2021 met betrokken grondeigenaren. Tenslotte zijn de uitgewerkte lange termijn oplossingen en bijbehorende korte termijn maatregelen op 8 juli 2021 gepresenteerd tijdens een digitale informatieavond

voor alle stakeholders en leden van raden en commissies van betrokken Gemeenten, Waterschap en Provincie. Zie Eindrapport verkeersonderzoeken en participatietraject. Zie Kaarten met de drie kansrijke oplossingsvarianten bij Arnemuiden. In het najaar van 2021 heeft de Dorpsraad Lewedorp de voorgestelde korte termijn maatregelen bij Lewedorp laten toetsen door ing. F.W.J. van de Linde. Hij komt in zijn eindrapport tot de conclusie dat de voorgestelde route en maatregelen onder een aantal voorwaarden “wel degelijk een goed werkbare oplossing” zijn. In de periode voorjaar 2022 - najaar 2023 is een aanvullende verkenning uitgevoerd en nogmaals bekeken of er een variant is die enerzijds sneller realiseerbaar en minder duur is en anderzijds toch een voldoende toekomstbestendige oplossing biedt, inclusief maatregelen die op korte termijn soelaas bieden bij Lewedorp en in Arnemuiden. Najaar 2023 mondde dit uit in een extra variant A5 (pdf, 237 kB). Ook deze variant bestaat uit drie fasen. Voor de maatregelen van fase 1 (bij Lewedorp) en fase 2 (bij Arnemuiden) geldt dat deze ook nodig zijn bij de andere oplossingsvarianten (A2, A3 en A4b). Fase 3 bij Arnemuiden bestaat uit een westelijke randweg.

Op 1 december 2023 heeft het Bestuurlijk Overleg Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid (BO GVMZ), bestaande uit de wethouders van de betrokken gemeenten en de bestuurder van het waterschap Scheldestromen, besloten dat variant A5 de voorkeur heeft boven de varianten A2, A3 en A4b. Op 16 en 17 januari zijn de bij het tracé van de variant A5 betrokken grondeigenaren in Arnemuiden en Lewedorp vertrouwelijk geïnformeerd over deze variant. Op 24 januari 2024 zijn de Raden van de gemeenten Middelburg, Goes en Borsele, de Algemene Vergadering van waterschap Scheldestromen en Provinciale Staten door middel van een voortgangsbericht geïnformeerd. Ook is hierover op 24 januari 2024 een persbericht verstuurd. Naar aanleiding hiervan verschenen er op 25 januari en de dagen erna berichten in de PZC met daarin ook de kaart met een voorlopig tracé van de westelijke randweg. Deze kaart leidde tot heftige reacties bij bewoners langs het tracé. In januari 2024 is gestart met de voorbereiding van het participatieproces rond de robuuste oplossingen. Het betreft een vervolg op het eerdere participatieproces tussen 2019-2021 over de drie andere varianten. Bij de voorbereiding van de in maart 2024 te organiseren bijeenkomsten in Arnemuiden en Lewedorp zijn de Bewonersgroep Arnemuiden en de Dorpsraad Lewedorp betrokken.

De bijeenkomsten zijn in februari 2024 aangekondigd via de gebruikelijke (social) media kanalen van de gemeenten Middelburg en Borsele: • De websites van de gemeenten. • Berichten op de gemeentepagina’s en advertenties in de Bode en de Arne Courant. • De Facebookpagina van de Bewonersgroep Arnemuiden en de nieuwsbrief van de Dorpsraad Lewedorp. • De website www.veersemeerzuidbereikbaar.nl. Om zicht te krijgen op het aantal deelnemers werden mensen verzocht zich aan te melden via een apart emailadres. Zo konden deelnemers ook nadien gemakkelijk geïnformeerd worden.

Eindrapport participatieprocessen Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid januari-oktober 2024

2

2 Bijeenkomsten Arnemuiden De volgende bijeenkomsten zijn georganiseerd: a. Een bijeenkomst met bewoners van de Keetweg, Roelse’s weg en Molenweg op 5 maart 2024. b. Een informatiebijeenkomst in De Arne op 14 maart 2024. c. Een extra inloopbijeenkomst in De Arne op 17 april 2024. d. Een digitale bijeenkomst over de analyses van verkeers- en omgevingseffecten op 14 mei 2024. e. Twee vervolgbijeenkomsten in De Arne op 27 mei en 30 mei 2024. Daarnaast zijn er eind februari en begin maart 2024 gesprekken gevoerd met bedrijven aan de Keetweg. Verder is er regelmatig telefonisch contact geweest en overleg gevoerd met de Bewonersgroep Arnemuiden. Tot slot zijn er gedurende de hele periode februari-juni 2024 per email of telefoon veel gestelde vragen beantwoord. Tijdens de bijeenkomsten, in de gesprekken en via emailberichten en telefoongesprekken zijn veel inhoudelijke vragen gesteld, opmerkingen gemaakt en zorgen en meningen geuit. Hiervoor wordt verwezen naar de hoofdstukken 4, 5 en 6. a. Bijeenkomst met bewoners Keetweg, Roelse’s weg en Molenweg op 5 maart 2024 Vooruitlopend op de eerste informatiebijeenkomst heeft op 5 maart 2024 een bijeenkomst plaatsgevonden met een aantal bewoners van de Keetweg, Roelse’s weg en Molenweg, als direct belanghebbenden. Zij waren boos dat zij het nieuws over de A5-variant uit de krant moesten vernemen.

En zij hadden uiteraard allerlei vragen over de beoogde maatregelen en het vervolgproces. Deze vragen zijn zo goed mogelijk beantwoord. b. Informatiebijeenkomst in De Arne op 14 maart 2024 Op 14 maart 2024 is er een eerste informatiebijeenkomst over de A5-variant gehouden. Er is uitleg gegeven over: • de voorgeschiedenis • de verschillende varianten, met extra focus op de nieuwe variant A5 • de voorgenomen maatregelen in Arnemuiden (fase 2) • het vervolgproces Na de uitleg was er ook een inloopdeel waar bij de tafels met de kaarten gelegenheid was om een gesprek te voeren. Er waren ongeveer 180 mensen aanwezig. Zie Presentatie van 14 maart 2024. c. Extra inloopbijeenkomst in de Arne op 17 april 2024 Omdat er bij de eerste bijeenkomst op 14 maart 2024 een zodanig groot aantal mensen aanwezig was, dat lang niet iedereen de gelegenheid kreeg om tijdens het inloopdeel bij de tafels met de kaarten een gesprek te voeren, is er op 17 april van ’s middag 16.00 uur tot ’s

Eindrapport participatieprocessen Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid januari-oktober 2024

3

avonds 21.00 uur een extra inloopbijeenkomst georganiseerd. Hieraan hebben in totaal ongeveer 50 mensen deelgenomen. d. Een digitale bijeenkomst over de analyses van verkeers- en omgevingseffecten op 14 mei 2024 Tijdens de bijeenkomsten in 14 maart en 17 april in Arnemuiden en ook tijdens de bijeenkomst in Lewedorp op 28 maart zijn veel vragen gesteld over de gepresenteerde cijfers. Met name over de huidige en verwachte verkeersintensiteiten en (daarvan afgeleid) de verwachte effecten qua geluid en uitstoot. Daarom is ervoor gekozen om een digitale informatiesessie te organiseren voor inwoners van zowel Arnemuiden als Lewedorp. Tijdens deze sessie heeft de projectleider van bureau Goudappel nadere uitleg gegeven over de geanalyseerde verkeerseffecten en de projectleider van bureau Antea over de geanalyseerde omgevingseffecten. Via de chatfunctie konden vragen gesteld worden. Op een later moment zouden alle vragen en antwoorden (ook op de tijdens de digitale sessie nog niet beantwoorde vragen) gepubliceerd worden op de website. Aan de digitale bijeenkomst hebben 70 à 80 mensen deelgenomen. Zie Presentatie Goudappel verkeerseffecten oplossingsvarianten. Zie Presentatie Antea Group omgevingseffectenanalyse. e.

Twee vervolgbijeenkomsten in De Arne op 27 mei en 30 mei 2024 Op maandag 27 en donderdag 30 mei 2024 zijn er ’s middags en ’s avonds vervolgbijeenkomsten geweest in De Arne in Arnemuiden. Tijdens deze bijeenkomsten is kort teruggeblikt op wat er tijdens de eerdere bijeenkomsten is opgehaald en zijn alle robuuste oplossingsvarianten uit het verleden (A2, A3 en A4b), de nieuwe variant A5 en ook twee nieuwe varianten die tijdens de eerdere bijeenkomsten in maart en april door deelnemers naar voren zijn gebracht (A6 en A7) uitvoerig doorgenomen en besproken. Op 27 mei waren er 40 deelnemers. Op 30 mei 30 deelnemers. Zie Presentatie 27 en 30 mei 2024.

3 Bijeenkomsten Lewedorp De volgende bijeenkomsten zijn georganiseerd: a. Een informatiebijeenkomst in De Zandlôôper op 28 maart 2024. b. Een digitale bijeenkomst over de analyses van verkeers- en omgevingseffecten op 14 mei 2024. c. Een vervolgbijeenkomst in De Zandlôôper op 12 juni 2024. Daarnaast is er regelmatig telefonisch contact geweest en overleg gevoerd met de Dorpsraad van Lewedorp en met McCain. Later ook met het Actiecomité Veilig en Duurzaam Lewedorp. En nog later met de Bewonersgroep Vlaamseweg en omstreken. Tot slot zijn er gedurende de hele periode februari-juni 2024 per email of telefoon veel gestelde vragen beantwoord. Eindrapport participatieprocessen Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid januari-oktober 2024

4

Tijdens de bijeenkomsten, in de gesprekken en via emailberichten en telefoongesprekken zijn veel inhoudelijke vragen gesteld, opmerkingen gemaakt en zorgen en meningen geuit. Hiervoor wordt verwezen naar de hoofdstukken 4, 5 en 6. a. Informatiebijeenkomst in De Zandlôôper op 28 maart 2024. Op 28 maart 2024 is er een eerste informatiebijeenkomst over de A5-variant gehouden. Er is uitleg gegeven over: • de voorgeschiedenis • de verschillende varianten, met extra focus op de nieuwe variant A5 • de te treffen maatregelen bij Lewedorp (fase 1) • het vervolgproces Na de uitleg was er ook een inloopdeel waar bij de tafels met de kaarten gelegenheid was om een gesprek te voeren. Er waren ongeveer 130 mensen aanwezig. Zie Presentatie van 28 maart 2024. b. Een digitale bijeenkomst over de analyses van verkeers- en omgevingseffecten op 14 mei 2024 Tijdens de bijeenkomst in Lewedorp op 28 maart en ook tijdens de bijeenkomsten op 14 maart en 17 april in Arnemuiden zijn veel vragen gesteld over de gepresenteerde cijfers. Met name over de huidige en verwachte verkeersintensiteiten en (daarvan afgeleid) de verwachte effecten qua geluid en uitstoot. Daarom is ervoor gekozen om een digitale informatiesessie te organiseren voor inwoners van zowel Lewedorp als Arnemuiden.

Tijdens deze sessie heeft de projectleider van bureau Goudappel nadere uitleg gegeven over de geanalyseerde verkeerseffecten en de projectleider van bureau Antea over de geanalyseerde omgevingseffecten. Via de chatfunctie konden vragen gesteld worden. Op een later moment zouden alle vragen en antwoorden (ook op de tijdens de digitale sessie nog niet beantwoorde vragen) gepubliceerd worden op de website. Aan de digitale bijeenkomst hebben 70 à 80 mensen deelgenomen. Zie Presentatie Goudappel verkeerseffecten oplossingsvarianten. Zie Presentatie Antea Group omgevingseffectenanalyse. c. Vervolgbijeenkomst in De Zandlôôper op 12 juni 2024. Op 12 juni 2024 was er een vervolgbijeenkomst in de Zandlôôper in Lewedorp. Tijdens deze bijeenkomst is kort teruggeblikt op wat er tijdens de eerdere bijeenkomst is opgehaald en zijn de robuuste oplossingsvarianten A3 en A4b, de nieuwe variant A5 en een extra variant via de Vlaamseweg uitvoerig doorgenomen en besproken. Ook de Dorpsraad Lewedorp heeft het woord gevoerd en het Actiecomité Veilig en Leefbaar Lewedorp heeft een presentatie verzorgd. Er waren ongeveer 130 deelnemers. Zie Presentatie van 12 juni 2024.

Eindrapport participatieprocessen Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid januari-oktober 2024

5

4 Evaluatie participatieproces Communicatie Voor de uitvoering van het participatieproces is een website ontwikkeld: www.veersemeerzuidbereikbaar.nl. Op deze website staat alle openbare informatie over het proces dat is en nog zal worden doorlopen om te komen tot een goede ontsluiting van het gebied Veerse Meer Zuid. Ook staan daar alle openbare stukken en de contactgegevens van de aangestelde omgevingsmanager. De website is veelvuldig geraadpleegd en is inmiddels bekend bij vele betrokkenen en belangstellenden. Ook de omgevingsmanager is bij velen bekend. Hij is minstens 100 keer gemaild, heeft tientallen telefoongesprekken gevoerd en vele gesprekken gevoerd bij mensen thuis, bij bedrijven en met organisaties. Aandacht van de pers heeft ook bijgedragen aan de bekendheid. In de PZC zijn gedurende het proces diverse artikelen verschenen. Ook Omroep Zeeland heeft er aandacht aan geschonken. De pers is altijd actief op de hoogte gebracht van de bewonersbijeenkomsten en was daar ook vaak bij aanwezig. Ook over de voortgangsberichten die tussentijds zijn gepubliceerd op de website zijn alle stakeholders en de pers altijd actief geïnformeerd. Bijeenkomsten De bijeenkomsten zijn goed bezocht. De eerste bijeenkomst in Arnemuiden en beide bijeenkomsten in Lewedorp zat de zaal helemaal vol.

Vanwege de drukte was het niet mogelijk om iedereen aan het woord te laten en tijdens het inloopdeel met elkaar in discussie te gaan. In Arnemuiden is om die reden een extra inloopbijeenkomst georganiseerd. Wel is veelvuldig gebruik gemaakt van de mogelijkheid om vragen te stellen via formulieren die konden worden ingevuld of door later een mail te sturen of te bellen met de omgevingsmanager. Kritiek Tijdens de bijeenkomsten en in diverse mails, telefoontjes en gesprekken is ook de nodige kritiek geuit: • Op de al uitgesproken voorkeur door het BO GVMZ voor variant A5. “De pap is al gestort.” • En daarmee op het participatieproces: “We zitten hier voor Jan Lul.” • Op de communicatie, vooral bij de bewoners langs het ingetekende tracé van de westelijke randweg: “Dat we het nieuws over de gekozen variant A5 via de krant moesten vernemen, is schokkend.” • Op het feit dat in de informatie op de website en in de bijeenkomsten de focus teveel op variant A5 lag. Alsof de andere varianten niet meer in beeld waren. • Dat er cijfers worden gepresenteerd maar de onderliggende rapporten over verkeers- en omgevings-effecten nog niet klaar en openbaar zijn. • Dat wordt gewerkt met verkeerstellingen die niet meer up-to-date zijn. • Met als gevolg van al deze kritiek: twijfel aan feiten en cijfers, wantrouwen over het a. vervolgproces. “Je start met een 5-0 achterstand.”

Eindrapport participatieprocessen Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid januari-oktober 2024

6

Verder zijn er zorgen geuit: • Over de toename van het verkeer en daarvan afgeleide omgevingseffecten: op geluid, fijn stof, lichthinder, natuur, (flora en fauna), zoet water, historisch landschap, wandelroutes. • Over persoonlijke omstandigheden: zorgen over de eigen woning/woonboot/volkstuin: kan die worden behouden, zal de waarde dalen, wat betekent het voor ons uitzicht, onze rust, onze gezondheid. • Over zakelijke consequenties voor agrariërs, bedrijven Keetweg, werf, verhuur van ligplaatsen. • Over het vervolgproces v.w.b. ruimtelijke procedures en aanvullende onderzoeken. En er is aangedrongen op hernieuwd contact met Rijkswaterstaat over de haalbaarheid en realisatietermijnen van de varianten A2, A3 en A4b. Verbeteringen De kritiek heeft geleid tot verbeteringen: • Op de website zijn verbeteringen aangebracht. • Het BO GVMZ heeft de voorkeur voor variant A5 ingetrokken: de varianten A3, A4b en A5 worden in het vervolgtraject opnieuw gelijkwaardig beoordeeld. Ook zijn twee nieuwe varianten, die tijdens de eerdere bijeenkomsten in maart en april door de deelnemers in Arnemuiden naar voren zijn gebracht (A6 en A7) doorgerekend qua verkeerseffecten. Dit is ook gebeurd voor de in Lewedorp aangedragen variant Vlaamseweg. • Op 14 mei is er een digitale informatiesessie georganiseerd voor inwoners van zowel Lewedorp als Arnemuiden.

Tijdens deze sessie heeft de projectleider van bureau Goudappel nadere uitleg gegeven over de geanalyseerde verkeerseffecten en de projectleider van bureau Antea over de geanalyseerde omgevingseffecten. Via de chatfunctie konden vragen gesteld worden. Op een later moment zouden alle vragen en antwoorden (ook op de tijdens de digitale sessie nog niet beantwoorde vragen) gepubliceerd worden op de website. Besloten werd te wachten met de beantwoording van de vragen totdat de rapporten definitief afgerond waren. Door omstandigheden heeft dit echter zeer lang geduurd. • Op de vervolgbijeenkomsten op 27 en 30 mei in Arnemuiden en op 12 juni in Lewedorp zijn alle overgebleven varianten uitvoerig besproken. • De gehanteerde verkeersintensiteiten op de Korenweg zijn gecorrigeerd. • Het globale ontwerp van de spoorwegovergang Nieuwe Kraaijertsedijk is na overleg met aanwonenden aangepast. • In week 35 en 36 zijn nieuwe verkeerstellingen gedaan op 17 locaties in het gebied. Dit is gebeurd in overleg met de Dorpsraad Lewedorp en het Actiecomité Veilig en Leefbaar Lewedorp. De uitkomsten zijn met hen gedeeld. • Rijkswaterstaat is nogmaals, en nu formeel, om een reactie gevraagd over de haalbaarheid en realisatietermijnen van de varianten A2, A3 en A4b. Het antwoord is op de website gepubliceerd.

Eindrapport participatieprocessen Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid januari-oktober 2024

7

Conclusie Alles overziend is er door alle ingezette middelen al veel informatie gedeeld en ook veel inhoudelijke input opgehaald (zie hiervoor de hoofdstukken hierna). Ook is de nodige kritiek ontvangen en waar mogelijk is daar al direct wat mee gedaan. Echter, het participatieproces met het oog op het vinden van een goede oplossing voor de ontsluiting van het gebied Veerse Meer Zuid is nog niet ten einde. Het is in juni 2024 stopgezet, vanwege de urgentie om eerst een besluit te nemen over de bouwroute voor Waterpark Veerse Meer. In januari 2025 wordt het opnieuw opgestart. Dit is rapport is dus slechts een tussentijds rapport over de periode januari-juni 2024. Tot slot, ook voor wat betreft de nadere uitwerking van de maatregelen bij Lewedorp (fase 1) en de maatregelen in Arnemuiden (fase 2) zal het participatietraject opnieuw worden opgestart.

5 Aandachtspunten robuuste oplossingsvarianten (fase 3) Er is veel weerstand tegen variant A5. Vooral in Lewedorp: Mensen in Lewedorp vinden de route langs Lewedorp geen robuuste eindoplossing, want de kern wordt niet ontlast maar juist belast met extra verkeer; bovendien is de Nieuwe Kraaijertsedijk een erftoegangsweg en niet geschikt als gebiedsontsluitingsweg voor een park met 5.000 bezoekers; en aan een westelijke randweg Arnemuiden heeft Lewedorp niets. Men pleit voor variant A2, A3 of A4b als robuuste oplossing. Tegenstanders van de variant A5 hebben het Actiecomité Veilig en Leefbaar Lewedorp opgericht. In Arnemuiden: Ook in Arnemuiden gaat de voorkeur uit naar variant A2, A3 of A4b. Maar als deze niet haalbaar zijn, vindt de Bewonersgroep Arnemuiden variant A5 een acceptabel alternatief. Dat geldt niet voor het Actiecomité Arnemuiden Randweg, dat bestaat uit enkele bewoners die wonen nabij het tracé van de westelijke randweg die onderdeel uitmaakt van variant A5. Dit actiecomité vindt een westelijke randweg geen robuuste oplossing omdat er dan nog steeds veel autoverkeer door de kern van Arnemuiden rijdt. Zoals hiervoor al is opgemerkt maken bewoners zich vooral zorgen over de effecten van de verwachte toename van het verkeer op geluid, fijn stof, lichthinder, natuur (flora en fauna), zoet water, historisch landschap, wandelroutes, e.d.

Ook zijn twijfels geuit over de juistheid van de door het bureau Goudappel uitgevoerde analyses van verkeerseffecten en over de juistheid van de door het bureau Antea uitgevoerde analyses van omgevingseffecten. In Arnemuiden zijn concrete opmerkingen gemaakt bij de beoogde maatregelen die zijn gekoppeld aan een westelijke randweg:

Eindrapport participatieprocessen Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid januari-oktober 2024

8

• • • •

• •

• •

De beoogde randweg loopt over een tracé waar ook een beregeningsbron ligt. Die moet blijven bestaan. Leg de westelijke randweg zo ver mogelijk ten zuiden van de Kanaaldijk aan en zo ver mogelijk ten westen van de Molenweg. Houdt de Molenweg doodlopend. Anders sluipverkeer. Als de spoorwegovergang Doeleweg wordt gesloten voor autoverkeer, wordt de bereikbaarheid van het NS-station vanuit vooral Brakenburg en Hazenburg belemmerd. Als de brug in de westelijke randweg open staat, ontstaat er een wachtrij en rijdt er nog steeds veel verkeer via Nieuwlandseweg-Schuttershof. Leg de beoogde rotonde Derringmoerweg-Doeleweg-westelijke randweg zo ver mogelijk van de bestaande woningen aan de Hoogaars-straat aan. En graag veel aandacht voor de veiligheid van fietsers (waaronder veel schoolgaande kinderen) op deze rotonde. Op de Derringmoerweg wordt nu al hard gereden. Graag 30 km/u of in ieder geval snelheidsremmende maatregelen. Ook vrijliggend fietspad. Neem maatregelen voor de verkeersonveiligheid op de Oranjepolderseweg voor voetgangers en fietsers: graag vrijliggend fietspad.

Tijdens het participatieproces zijn in Arnemuiden twee nieuwe varianten naar voren gebracht: A6 en A7. Deze varianten zij vervolgens doorgerekend op verkeerseffecten. De voor- en nadelen en verkeerseffecten zijn op de bijeenkomsten van 27 en 30 mei gepresenteerd en besproken. In Lewedorp is door het Actiecomité Veilig en Leefbaar Lewedorp een nieuwe variant naar voren geschoven als mogelijke robuuste oplossing: de variant Vlaamseweg. Deze variant kreeg later ook de steun van de Dorpsraad Lewedorp. Ook deze variant is doorgerekend op verkeerseffecten. Op de bijeenkomst van 12 juni zijn de voor- en nadelen en de verkeerseffecten gepresenteerd en besproken. Zoals hiervoor al is opgemerkt, is Rijkswaterstaat nogmaals, en nu formeel, om een reactie gevraagd over de haalbaarheid en realisatietermijnen van de varianten A2, A3 en A4b. Het antwoord is op de website gepubliceerd en besproken.

6 Aandachtspunten maatregelen bij Lewedorp (fase 1) Hoewel er veel weerstand is tegen de route langs Lewedorp als ontsluitingsroute voor het Waterpark Veerse Meer, is er ook inhoudelijk commentaar gegeven op de voorgestelde maatregelen op de route: • De geplande nieuwe rotonde bij de Postweg: extra aandacht voor de veiligheid van fietsers in combinatie met vrachtverkeer en landbouwverkeer op de rotonde; fietstunnel? • De hoofdrijbaan van de Nieuwe Kraaijertsedijk: graag snelheidsremmende en geluidswerende maatregelen. • Rijbaan Burgemeester Vermetstraat: verbeteren comfort wegdek en verwijderen hoge opsluitrand tegen dijk.

Eindrapport participatieprocessen Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid januari-oktober 2024

9

• • • • • •

•

7

Autoparkeren op Burgemeester Vermetstraat: graag aparte parkeervakken tegen de dijk aan. Fietsers op de Burgemeester Vermetstraat: liever niet mengen met autoverkeer, maar vrijliggend fietspad vanaf rotonde Postweg tot en met Calandweg. Op- en afritten van Burgemeester Vermetstraat naar Nieuwe Kraaijertsedijk: verbeteren verkeersveiligheid bij oversteek. Pleidooi voor behoud van het voetpad vanaf De Zandlôôper naar de West Kraaijertpolderweg. Inritten bij Fraanje en McCain: extra aandacht voor de veiligheid van fietsers in combinatie met kruisend vrachtverkeer van/naar deze bedrijven. Het ontwerp van de verbrede spoorwegovergang: geleid het gemotoriseerde verkeer zo oostelijk mogelijk naar de parallelweg onderlangs de dijk, zodat de geluidsoverlast voor de westelijk boven het spoor gelegen woningen zoveel mogelijk wordt beperkt. De ligging van het fietspad langs de Calandweg: liever aan de noordzijde (dan aan de zuidzijde) i.v.m. de veiligheid van fietsers bij kruisingen met inritten voor gemotoriseerd verkeerd van/naar bedrijven gevestigd bij het vliegveld.

Aandachtspunten maatregelen in Arnemuiden (fase 2)

Er is een groot dragvlak voor het snel treffen van maatregelen op de doorgaande route door Arnemuiden. Het belangrijkste inhoudelijke commentaar op de beoogde maatregelen: • Over de voorrangssituatie ten opzichte van de zijstraten zijn de meningen verdeeld: maak van route Nieuwlandseweg – Schuttershofstraat GEEN voorrangsweg, want anders wordt het een racebaan en heeft autoverkeer vanuit zijstraten te maken met lange wachttijden. Maak van de route WEL een voorrangsweg, zodat fietsers op deze route voorrang hebben en doorstroming gewaarborgd is. • Denk goed na over klinkers of asfalt en over snelheidsremmende maatregelen, want die zijn nodig. • Denk nog eens na over de locatie van de bushalte aan begin van de Nieuwlandseweg gezien haal- en brengverkeer met kinderen naar de bushalte en fietsen over het trottoir langs het bejaardencentrum. • Kijk goed naar logische locaties voor oversteekvoorzieningen: leg in verband met de verkeersveiligheid ook een zebrapad aan tegenover Beaufort. De praktijk wijst uit dat dat een plek is waar veel mensen die in Beaufort wonen, oversteken. • Zorg dat de route via de Burgemeester Langebeekestraat minder aantrekkelijk wordt. • Als de spoorwegovergang Van Cittersweg gesloten en er is daarna linksafslaand verkeer naar de Julianastraat, ontstaat er in de meeste gevallen file.

Kan er een linksaf-verbod komen vanaf de spoorwegovergang naar de Julianastraat? • Graag overleg over de aan te brengen knip op de Veerseweg.

Eindrapport participatieprocessen Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid januari-oktober 2024

10

Participatieproces bouwroute Waterpark Veerse Meer, juli-september 2024 1. 2. 3. 4.

1

Aanleiding Voorbereiding Uitkomsten Evaluatie

Aanleiding

In april 2023 hebben de colleges van Burgemeester en Wethouders van de gemeenten Goes, Borsele en Middelburg en het dagelijks bestuur van het waterschap Scheldestromen besloten om het tracé langs Lewedorp (Muidenweg-Calandweg-Pietweg-Meerkoetweg-Nieuwe Kraaijertsedijk-Postweg v.v.) aan te wijzen als aangewezen route voor het bouwverkeer van en naar Waterpark Veerse Meer. (zie afbeelding)

De gemeenteraden en de Algemene Vergadering van Waterschap Scheldestromen, alsook de Dorpsraad Lewedorp en de Bewonersgroep Arnemuiden zijn destijds aansluitend over dit besluit geïnformeerd. Op 12 juni 2024 bleek, tijdens de toen gehouden participatiebijeenkomst in de Zandlôôper in Lewedorp, dat de bewoners van Lewedorp niet op de hoogte waren van het genomen bouwroutebesluit en dat zij het niet eens waren met deze tracékeuze. Op 20 juni 2024 is in de gemeenteraad van Borsele een motie aangenomen om de bouwroute opnieuw te bezien. Op 27 juni 2024 heeft het Bestuurlijk Overleg Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid (BO GVMZ), bestaande uit de wethouders van de gemeenten Goes, Borsele en Middelburg en de bestuurder van het waterschap Scheldestromen, besloten om de voor- en nadelen van de verschillende bouwroutevarianten opnieuw inzichtelijk te maken en te beoordelen. Ook werd besloten om over deze beoordeling de Dorpsraad Lewedorp, het Actiecomité Veilig en Leefbaar Lewedorp en de Bewonersgroep Arnemuiden vooraf te raadplegen (N.B.: het Eindrapport participatieprocessen Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid januari-oktober 2024

11

participatieniveau is dus niet adviseren of coproductie). In het eerstvolgende BO GVMZ op 10 oktober 2024 zouden deze beoordeling en de verkregen reacties daarop van bewonersgroepen en actiecomité dan besproken kunnen worden met het doel op basis daarvan een gezamenlijk standpunt te bepalen. Verder werd op 27 juni 2024 ook besloten om in de periode totdat er een gezamenlijk besluit is genomen over de bouwroute: • de voorbereiding van voorgenomen maatregelen op de bouwroute bij Lewedorp voorlopig stil te leggen; • de voorbereiding van een keuze voor een robuuste eindoplossing voor het gehele gebied Veerse Meer Zuid ook voorlopig stil te leggen; • ondertussen wel door te gaan met de voorbereiding van de verbetermaatregelen op de route Nieuwlandseweg-Schuttershof-Van Cittersweg in Arnemuiden. De betrokken Raden en AV van het waterschap zijn vervolgens begin juli 2024 met een memo over deze besluiten geïnformeerd. Dit memo is gepubliceerd op de website www.veersemeerzuidberiekbaar.nl en alle stakeholders in het gebied zijn hierover per mail geïnformeerd.

2 Voorbereiding Op 9 juli 2024 is er een uitnodiging verstuurd aan de Dorpsraad Lewedorp, het Actiecomité Veilig en Leefbaar Lewedorp en de Bewonersgroep Arnemuiden voor een bespreking van de voor- en nadelen van verschillende bouwroutevarianten op 16 september 2024. Later zijn ook de Dorpsvereniging Wolphaartsdijk (11 juli), de Bewonersgroep Vlaamseweg e.o. (11 juli) en het Actiecomité Arnemuiden Randweg (23 juli) uitgenodigd. Ter toelichting: • De Dorpsvereniging Wolphaartsdijk is aangesloten omdat een van de bouwroutevarianten die opnieuw beoordeeld zou worden langs Wolphaartsdijk loopt. • Vanwege het feit dat er door de Dorpsraad Lewedorp en het Actiecomité Veilig en Leefbaar Lewedorp in juni ook enkele mogelijke bouwroutes werden aangedragen die via de Vlaamseweg lopen, hebben de bewoners langs de Vlaamseweg en omstreken zich verenigd in een eigen bewonersgroep. • In Arnemuiden vormde zich voor de zomer van 2024 ook een actiecomité dat zich tegen de aanleg van een westelijke randweg langs Arnemuiden keert. Zij werden daarom ook uitgenodigd om aanwezig te zijn bij de bespreking van 16 september. Gedurende de zomer zijn alle bouwroutevarianten geïnventariseerd. Het betreft alle in het verleden bekeken bouwroutes, aangevuld met varianten die in het participatieproces door bewoners- en actiegroepen naar voren zijn gebracht. In totaal 11 bouwroutevarianten.

Verder is een lijst met beoordelingscriteria opgesteld en heeft een eerste beoordeling van de 11 varianten plaatsgevonden. Ter voorbereiding van het overleg op 16 september zijn de 6 bewoners- en actiegroepen op 29 augustus 2024 per mail om een reactie gevraagd op: • de lijst met 11 te beoordelen bouwroutevarianten • de lijst met te hanteren beoordelingscriteria Eindrapport participatieprocessen Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid januari-oktober 2024

12

Op 2, 3 en 4 september 2024 zijn van deze groepen reacties ontvangen en verwerkt. Op 12 september 2024 is er een tweede versie van de ingevulde tabel, met een beoordeling van de 11 bouwroutevarianten aan de hand van een licht aangepaste lijst met beoordelingscriteria, per mail toegestuurd naar de 6 bewoners- en actiegroepen. Daarbij zat ook een voorstel voor een voorlopige selectie van 5 bouwroutes, c.q. voor het laten afvallen van 6 bouwroutes.

3 Uitkomsten Op 16 september 2024 vond de al voor de zomer geplande bespreking plaats. Per groep waren er 2 deelnemers aanwezig, met uitzondering van de Dorpsraad Lewedorp die met 3 personen aanwezig was. Verder waren de ambtenaren die deel uitmaken van de Projectgroep GVMZ aanwezig en de externe projectleider. De bijeenkomst werd geleid door de externe omgevingsmanager. De belangrijkste conclusies van de bijeenkomst (zie verslag in bijlage 1): • Aanwezigen zijn akkoord met de 11 bouwroutevarianten. • Er waren nog enkele opmerkingen op de beoordelingscriteria. • Aanwezigen zijn akkoord met het laten afvallen van 6 van de 11 bouwroutevarianten, omdat deze beduidend minder goed scoren op de beoordelingscriteria dan de andere 5. • Er kwam veel commentaar en kritiek op de beoordeling van de 5 overgebleven bouwroutevarianten op de verschillende criteria. Hoofdpunt was: bouwroutevariant 3 wordt veel te positief beoordeeld en bouwroutevarianten 4A en 4B veel te negatief. • Er werd door de aanwezige bewonersgroepen een gezamenlijke voorkeur uitgesproken voor bouwroutevariant 4A. Op 19 september stuurde het Actiecomité Veilig en Leefbaar Lewedorp een mail met: • Aanvullende vragen (zie bijlage 2). • Een reactie op de ingevulde tabel, c.q. op de beoordeling van de bouwroutevarianten 3, 4A en 4B (zie bijlage 3).

• Een standpunt van alle betrokken bewonersgroepen en actiecomités (zie bijlage 4). Het standpunt betrof enerzijds een oordeel over het participatieproces, c.q. de projectgroep: de projectgroep luistert niet naar de bewoners en is alleen maar bezig met het promoten van de bouwroute langs de Nieuwe Kraaijertsedijk. Enkele dagen later bleek dat de Bewonersgroep Arnemuiden, de Bewonersgroep Vlaamseweg e.o. en de Dorpsvereniging Wolphaartsdijk hier afstand van nemen (zie bijlage 5). Anderzijds betrof het standpunt een onderbouwing van de gezamenlijke voorkeur voor bouwroutevariant 4A, die tevens als robuuste variant kan dienen. Ook dit werd enkele dagen later door bovengenoemde groepen genuanceerd (zie bijlage 5). Op 24 september 2024 zijn namens de Projectgroep de volgende stukken verstuurd: • Het verslag van de bijeenkomst van 16 september 2024 (zie bijlage 1). • De beantwoording van aanvullende vragen (zie bijlage 6).

Eindrapport participatieprocessen Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid januari-oktober 2024

13

• • • •

Kanttekeningen bij memo met standpunten bewonersgroepen (zie bijlage 5). Een derde versie van de ingevulde tabel met een beoordeling van de 11 bouwroutevarianten (zie bijlage 7). Een bijlage met woningen binnen 30 meter bij bouwroutevariant 3 (zie bijlage 8). Een bijlage met een overzicht van grondaankoop bij bouwroutevariant 4A (zie bijlage 9).

Tot slot is op 1 oktober 2024 een mail ontvangen van de Dorpsraad Lewedorp met als bijlagen: • Een reactie op de ingevulde tabel (zie bijlage 10). • Een reactie op de beantwoording van de vragen (zie bijlage 11). • Een flyer over bouwroute 4A (zie bijlage 12). Op 10 oktober 2024 heeft het BO GVMZ op basis van alle stukken en een begeleidend memo een keus gemaakt voor bouwroute 3.

4 Evaluatie In de loop van 2024 hebben inwoners in Lewedorp en Arnemuiden die zich niet of onvoldoende vertegenwoordigd voelden door resp. de Dorpsraad Lewedorp en de Bewonersgroep Arnemuiden zich georganiseerd in actiecomités (Lewedorp en Arnemuiden) en een aparte bewonersgroep (Vlaamseweg en omstreken). Samen met de Dorpsvereniging Wolphaartsdijk vormden deze zes groepen feitelijk een afspiegeling van de verschillende belangen. Door met deze groepen in overleg te gaan, stukken te bespreken, hen in de gelegenheid te stellen om daarop te reageren en om hun mening ook schriftelijk in te brengen, zijn deze groepen – en daarmee de bewoners in het gebied – actief geraadpleegd (de doelstelling van het participatieproces). De groepen hebben daarvan ook intensief gebruik gemaakt (zie alle bijlagen). Hun inbreng is volwaardig meegenomen in de uiteindelijke afwegingen.

Eindrapport participatieprocessen Gebiedsontsluiting Veerse Meer Zuid januari-oktober 2024

14