7.1 Ontwerp Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018 herziening delegatieregel zonneparken 2022

Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018, herziening delegatieregel zonneparken, 2022

Gemeente Borsele 14-09-2021

1/2

DATUM KENMERK

14-09-2021 NL.IMRO.0654.OPBGBZP2022-0001

PROJECT

Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018, herziening delegatieregel zonneparken, 2022

PROJECTLEIDER

Ir C.A. Louws

OPDRACHTGEVER Gemeente Borsele PROJECTNUMMER 0654.20210339 STATUS

2/2

ontwerp

2

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210331

3

Inhoudsopgave

Toelichting

5

Hoofdstuk 1

Inleiding

7

1.1

Aanleiding

7

1.2

Huidige regeling delegatiebevoegdheid

7

1.3

Plangebied

8

1.4

Leeswijzer toelichting

9

Hoofdstuk 2

Beleidsmatige overwegingen

11

2.1

Energiebeleid

11

2.2

Mogelijkheden omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018 in relatie tot het gemeentelijk beleid

12

2.3

Beleidslijn zonneparken op agrarische gronden

12

Hoofdstuk 3

Vertaling in regels Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018 13

3.1

Herziening artikel 141.5 onder h.

13

Hoofdstuk 4

Uitvoerbaarheid

15

4.1

Economische uitvoerbaarheid

15

4.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

15

Bijlagen toelichting

17

Bijlage 1

19

Beoordelingsregels delegatiebevoegdheid

Regels Artikel 1

23 Aanpassing van de regels

25

Verbeelding

23

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

4

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

TOELICHTING

6

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

7

Hoofdstuk 1

1.1

Inleiding

Aanleiding

In het Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018 (vastgesteld op 1 maart 2018) is de mogelijkheid opgenomen voor het realiseren van zonneparken op agrarische gronden in de grootschalige polders. Daartoe bevat artikel 141.5.1 een delegatiebevoegdheid (sub h). Buiten de grootschalige polders zijn geen mogelijkheden opgenomen voor het realiseren van grondgebonden zonneparken op agrarische gronden. De gemeenteraad heeft geconstateerd dat de mogelijkheden die met deze delegatiebevoegdheid kunnen worden geboden de taakstelling zoals opgenomen in de Regionale Energiestrategie (RES) voor de regio Zeeland voor de periode tot 2030, vele malen overschrijden. Bovendien is het (in voorbereiding zijnde) beleid van rijk en provincie restrictiever dan de regeling in het omgevingsplan. Verder is geconstateerd dat de criteria zoals opgenomen in de delegatiebevoegdheid erg algemeen zijn. De gemeenteraad acht het in dat licht gewenst de delegatieregel uit het omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018 voor het oprichten van zonneparken in de grootschalige polders te herzien. Om die reden heeft de gemeenteraad op 1 oktober 2020 een voorbereidingsbesluit genomen. Met de voorliggende herziening van het Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018 wordt de betreffende delegatiebevoegdheid uit het omgevingsplan verwijderd.

1.2

Huidige regeling delegatiebevoegdheid

In artikel 141.5 van de regels van het Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018 is aangegeven welke functieveranderingen mogelijk zijn door middel van het toepassen van het instrument van de delegatiebevoegdheid. Voor deze ontwikkelingen is het college bevoegd om het omgevingsplan te herzien. Als één van de delegatiemogelijkheden is (onder sub h) de mogelijkheid opgenomen voor: 'h. de realisering van duurzame initiatieven voor zonne-energie; bedoeld worden grootschalige initiatieven die de aanleg voor eigen gebruik overstijgen en waarvoor de volgende voorwaarden gelden: 1. met een locatiestudie zijn verschillende locaties onderzocht en de meest geschikte locaties uit ruimtelijk oogpunt, gesteldheid van de ondergrond en/of energieopbrengst in beeld gebracht; 2. realisering plaatsvindt op een van de aantoonbaar geschikte locaties; 3. het ontwerp en de wijze van plaatsing van zonnepanelen sluit aan bij het landschap ter plaatse; 4. indien mogelijk wordt er gebruik gemaakt van functiecombinaties en meervoudig ruimtegebruik; 5. om wederzijdse beïnvloeding van buisleidingen en hoogspanningssystemen te voorkomen is NEN3654 van toepassing.' Artikel 141.5.5. bevat de beoordelingsregels voor de beoordeling van initiatieven. Op basis van de beoordelingsregels dient te worden bepaald of realisatie van een zonnepark ruimtelijk passend is op een bepaalde locatie.

In bijlage 1 bij deze toelichting zijn de beoordelingsregels weergegeven.

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

8

1.3

Plangebied

Het plangebied van de voorliggende herziening van het Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018 beslaat het volledige plangebied van het Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018, waar de grootschalige polders, zijnde het gebied waarvoor de delegatiebevoegdheid uit artikel 141.5.1. is opgenomen, deel van uitmaken. De grootschalige polders bestaan uit het grootschalige agrarische gebied aan de westzijde van de gemeente, grofweg ten westen van de lijn Ellewoutsdijk, Driewegen, Heinkenszand. Figuur 1.1. geeft de begrenzing van de grootschalige polders weer. Figuur 1.2. geeft de begrenzing van de grootschalige polders weer binnen het plangebied van het Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018.

Figuur 1.1. Begrenzing plangebied grootschalig polders

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

9

Figuur 1.2. Begrenzing grootschalige polders (roze gearceerd) binnen het plangebied van het omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018.

1.4

Leeswijzer toelichting

In de volgende hoofdstukken wordt een toelichting gegeven op de herziening van het Omgevingsplan:  in hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de beleidsmatige overwegingen van de raad om de ontwikkelingsmogelijkheden van zonneparken in het buitengebied van de gemeente te beperken;  in hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de juridische vertaling van de overwegingen van de raad;  in hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan; daarbij wordt aandacht besteed aan de maatschappelijke uitvoerbaarheid en de financiële uitvoerbaarheid.

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

10

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

11

Hoofdstuk 2

2.1

Beleidsmatige overwegingen

Energiebeleid

De gemeente Borsele heeft als doelstelling om uiterlijk in 2050 energieneutraal te zijn, dat wil zeggen dat uiterlijk in 2050 uitsluitend hernieuwbare energiebronnen worden gebruikt. Daarvoor zijn ingrijpende maatregelen nodig in de energievoorziening. De RES biedt de basis voor de ontwikkeling van de duurzame energievoorziening en vormt de basis voor de Borselse opgave en taakstelling. Het opwekken van elektriciteit met behulp van windturbines en zonnepanelen is momenteel de belangrijkste actuele en potentiële bron voor het opwekken van de benodigde duurzame energie. Beide vormen van energie-opwekking hebben echter de nodige ruimtelijke en landschappelijke impact. In dat opzicht conformeert de gemeente Borsele zich aan het concentratiebeleid van de provincie Zeeland. Voor nieuwe windturbines is alleen nog ruimte in het Sloegebied. Voor het opwekken van elektriciteit door middel van zonne-energie hanteert de gemeente de zonneladder conform de RES (zie ook figuur 2.1).

Figuur 2.1. Zonneladder conform RES 1.0

Primair wordt ingezet op het maximaliseren van de hoeveelheid zonnepanelen op daken. Vervolgens zijn zonneparken binnen bestaand stedelijk gebied mogelijk. Buiten het stedelijk gebied wordt terughoudend omgegaan met zonneparken, zeker voor zover die op agrarische gronden worden

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

12

gerealiseerd. Dat laat echter onverlet dat het gemeentebestuur bereid is om onder voorwaarden zonneparken op agrarische gronden toe te staan om in de behoefte aan duurzame energie te voldoen.

2.2 Mogelijkheden omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018 in relatie tot het gemeentelijk beleid Vanuit de in de vorige paragraaf beschreven beleidslijn heeft de gemeenteraad bij de vaststelling van het Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018 de in hoofdstuk 1 beschreven delegatieregeling opgenomen. Op basis van een aantal actuele ontwikkelingen heeft de gemeenteraad geconstateerd dat de mogelijkheden die met de delegatiebevoegdheid worden geboden te ruim zijn in relatie tot de gemeentelijke beleidsdoelen. Daarbij spelen de volgende aspecten een rol. Relatie met de RES Zeeland De opgenomen delegatiebevoegdheid voor de grootschalige polders is zo ruim geformuleerd, dat potentieel een veelvoud kan worden gerealiseerd van de in de RES voorgestelde opgave van 500 MW zon op land of water voor de gehele regio Zeeland. De geboden ruimte staat niet in verhouding tot de opgave tot 2030. Beleid rijk en provincie Rijk en provincie hanteren een beperkend beleid voor wat betreft het aanwenden van landbouwgronden voor de aanleg en exploitatie van zonneparken dan de planologische ruimte, geboden in het gemeentelijk omgevingsplan. Zij zien dit als laatste mogelijkheid/optie. Ook in dat licht zijn de mogelijkheden van het Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018 ruimer dan gewenst.

Draagvlak De afgelopen jaren is gebleken dat het maatschappelijk draagvlak voor grootschalige ingrepen in het landschap ten behoeve van de winning van duurzame energie op steeds meer maatschappelijke weerstand stuiten. Dat betekent dat het belangrijk is zeer zorgvuldig om te gaan met het creëren van mogelijkheden voor zonneparken op agrarische gronden.

2.3

Beleidslijn zonneparken op agrarische gronden

De gemeente Borsele hanteert als uitgangspunt een terughoudend beleid met betrekking tot het realiseren van zonneparken op agrarische gronden, onder meer vanwege de landschappelijke kwaliteiten van het buitengebied en het belang van deze gronden voor de voedselproductie. Dat laat onverlet dat het gemeentebestuur onderkent dat het in de toekomst nodig kan zijn om zonneparken op agrarische gronden te realiseren om aan de duurzaamheidsdoelstellingen te kunnen voldoen. Daarbij wordt aangetekend dat zonneparken op agrarische gronden als tijdelijke situatie worden beschouwd en enkel onder voorwaarden (beleidskader) gerealiseerd mogen worden. Dat betekent dat slechts voor een bepaalde periode toestemming wordt gegeven voor het gebruik van agrarische gronden als zonnepark. Daarbij wordt gedacht aan een periode van 15 tot 25 jaar. Het primaire gebruik van de agrarische gronden blijft voedselproductie. In de loop van de betreffende periode zal sprake zijn van voortschrijdende ontwikkelingen in de duurzame energieproductie, waardoor na afloop van de betreffende periode het gebruik van agrarische gronden voor zonneparken mogelijk niet meer nodig is. Momenteel werkt de gemeente aan het uitwerken van ruimtelijk beleid voor de ontwikkeling van zonneparken op agrarische gronden.

Vooruitlopend op dat beleid worden de mogelijkheden die het Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018 biedt voor de ontwikkeling van zonneparken op landbouwgronden beperkt. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de wijze waarop dat juridisch-planologisch wordt vertaald in het omgevingsplan.

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

13

Hoofdstuk 3 Vertaling in regels Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018

3.1

Herziening artikel 141.5 onder h.

Zoals beschreven in hoofdstuk 2 wordt het gemeentelijk beleid met betrekking tot de ontwikkeling van zonneparken op agrarische gronden geactualiseerd. Wat betreft de juridisch-planologische vertaling van dat beleid is besloten de delegatiebevoegdheid voor het realiseren van zonneparken op agrarische gronden in de grootschalige polders te laten vervallen uit het Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018. Dat betekent dat artikel 141.5 onder h. vervalt. Daarvoor gelden de volgende twee argumenten. In de eerste plaats is zoals aangegeven de opgenomen regeling zodanig algemeen en ruim omschreven dat op basis van de huidige inzichten aanscherping en inperking wenselijk is. In de tweede plaats is de insteek van het gemeentelijk beleid om zonneparken op agrarische gronden - als die al worden toegestaan - slechts voor een bepaalde periode (15 tot 25 jaar) toe te staan. Als medewerking wordt verleend zal dat door middel van een buitenplanse afwijkingsprocedure plaatsvinden, voor een bepaalde periode. Artikel 141.5 onder h wordt met deze herziening vervangen door het woord 'vervallen'. Daarmee hoeft de nummering van de regels niet te worden aangepast, met alle daarbij behorende aanpassingen van interne verwijzingen in de regels van dien.

Wat betreft de verbeelding bestaat het plangebied van de voorliggende herziening uit de grootschalige polders, zoals die deel uitmaken van het Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018, en zoals weergegeven in de figuren 1.1 en 1.2. De herziening heeft derhalve uitsluitend betrekking op de grootschalige polders.

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

14

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

15

Hoofdstuk 4

4.1

Uitvoerbaarheid

Economische uitvoerbaarheid

Op grond van artikel 3.1.6 lid 1, sub f van het Bro moet de uitvoerbaarheid van ruimtelijke plannen, waaronder de economische uitvoerbaarheid, worden aangetoond. Deze herziening heeft betrekking op een juridische aanpassing van de regels, zonder dat daarvoor investeringen nodig zijn.

4.2

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

Op grond van artikel 3.1.6 Bro dient inzicht te worden gegeven in de maatschappelijke uitvoerbaarheid van de herziening van het omgevingsplan. Het gaat daarbij zowel om de wijze waarop burgers als maatschappelijke organisaties bij de planvoorbereiding zijn betrokken alsook om de resultaten van het vooroverleg. Het 'Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018, herziening delegatieregel zonneparken, 2022' wordt als ontwerp ter inzage gelegd. Gelet op de aard van de herziening wordt geen voorontwerp ter inzage gelegd en wordt geen vooroverleg gevoerd (ex artikel 3.1.1 Bro). De ontwerpherziening wordt direct in de vaststellingprocedure gebracht en in dat kader toegezonden aan de provincie en het waterschap ingevolge artikel 3.8, lid 1, sub b, Wro.

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

16

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING

18

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

19

Bijlage 1 Beoordelingsregels delegatiebevoegdheid

In artikel 141.5.5. zijn de volgende beoordelingsregels opgenomen, voor het toetsen of toepassing van de delegatiebevoegdheid mogelijk is. a. b.

voldaan moet worden aan de voorwaarden – voor zover relevant – zoals vermeld in tabel 141.3 en; bij de veranderingen zoals bedoeld in lid 141.5.1 onder c tot en met k dient sprake te zijn van een aantoonbare kwaliteitsverbetering in het buitengebied van Borsele, passend bij de Gebiedsbeschrijving; er is sprake van een kwaliteitsverbetering en meerwaarde voor het buitengebied van Borsele indien aan ten minste drie voorwaarden uit tabel 141.4 wordt voldaan:

Tabel 141.3 Passend op de locatie de ontwikkeling

de activiteit past naar de aard en omvang in het buitengebied een bedrijfswoning is noodzakelijk voor de bedrijfsvoering de activiteit past in de Grootschalige polders gelet op de gebiedsomschrijving van het gebied

Passend bij omgevingsaspecten locatie ondergrond de kwaliteit van de ondergrond is voldoende voor de voorgenomen activiteit geluid voor zover sprake is van een nieuw geluidsgevoelig object wordt voldaan aan de voorkeursgrenswaarde of een nog vast te stellen hogere waarde voor zover relevant is het bepaalde in '11 Deze locatie bevindt zich in een relatief stil gebied, hier gelden regels voor activiteiten die geluid produceren' van toepassing gezondheid en milieu de activiteiten mogen geen onevenredige overlast op het gebied van geur, stof, geluid, gevaar, verkeer of vergelijkbare gevolgen voor de fysieke leefomgeving veroorzaken; bij het indienen worden de benodigde inhoudelijke gegevens en bescheiden aangeleverd om dit te beoordelen Functieverandering en bouwen leiden niet tot kwetsbare objecten -6 binnen 10 -plaatsgebonden risicocontouren van leidingen en/of inrichtingen en er wordt voorkomen dat door conversie van beperkt -6 kwetsbare objecten, kwetsbare objecten binnen 10 -contouren ontstaan er vindt indien nodig een verantwoording plaats van het groepsrisico activiteiten mogen er niet toe leiden dat kinderen langdurig (waaronder wordt verstaan tenminste 14 uur per dag gedurende minimaal 1 jaar) worden blootgesteld aan de magnetische velden van hoogspanningsverbindingen (veldsterkte (jaargemiddeld) hoger dan 0,4 microtesla)

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

20

water verkeer

aangrenzende percelen waarden

beeldkwaliteit

de afstand van een (bedrijfs)woning tot een fruitboomgaard bedraagt ten minste 50 m tenzij er in voldoende mate sprake is van afscherming er vindt geen onevenredige aantasting plaats van de waterkwaliteit er is sprake van een hydrologisch neutrale ontwikkeling de verkeersveiligheid is in voldoende mate gewaarborgd er wordt in de parkeerbehoefte voorzien door voldoende parkeervoorzieningen op eigen terrein er is sprake van een beperkte verkeersaantrekkende werking er is geen sprake van onevenredige aantasting van gebruiks- en ontwikkelingsmogelijkheden van naastgelegen percelen en bedrijven er vindt geen onevenredige aantasting plaats van aanwezige archeologische waarden zoals aangegeven in '12 Deze locatie bevindt zich in archeologisch waardevol gebied, hiervoor gelden regels' er vindt geen onevenredige aantasting plaats van aanwezige natuuren/of landschapswaarden zoals aangegeven met de functie Water Deltawater, Natuur of zoals aangegeven in '14 Op deze locatie is sprake van natuur- en landschapswaarden, hiervoor gelden regels' indien sprake is van een Manege geldt specifiek dat ook wordt aangetoond dat er geen sprake is van negatieve effecten op Natura 2000 er vindt geen onevenredige aantasting plaats van aanwezige cultuurhistorische en monumentale waarden zoals aangegeven in '13 Op deze locatie is sprake van cultuurhistorische waarden, hiervoor gelden regels' er is sprake

van een versterking van de beeldkwaliteit van het buitengebied een nieuwe woning of nieuwe bedrijfswoning past gelet op de stedenbouwkundige opzet en typologie in de omgeving een nieuwe woning of nieuwe bedrijfswoning krijgt een typologie die passend is op de locatie; toegestaan zijn de typologieën 'Typologie Schuurboerderij of boerenbedoeninkje', 'Typologie Boerenhofstede', 'Typologie Zeeuwse arbeiderswoning', 'Typologie Jaren '15-/'25-woning met zadeldak', 'Typologie Jaren '20-/'30-woning met mansardekap', 'Typologie Jaren '30-woning met zadeldak', 'Typologie Bebouwing uit de wederopbouwperiode' of 'Typologie Woning in een hedendaagse architectuurstijl' de inrichting van het voorerf van de nieuwe woning of nieuwe bedrijfswoning wordt afgestemd op de nieuwe typologie en is streekeigen

landschappelijke inpassing bij ontwikkelingen zoals bedoeld in lid 141 onder c tot en met i en k draagvlak

Rho adviseurs voor leefruimte

er is sprake van een levensloopbestendige nieuwe woning of nieuwe bedrijfswoning er is sprake van een goede landschappelijke inpassing zoals aangegeven in '8 Voor het bouwen of de invulling van de functie geldt de voorwaarde van goede landschappelijke inpassing, hiervoor gelden regels'; het beheer en onderhoud van deze landschappelijke inpassing dient gericht te zijn op de in stand houding ervan er wordt inzicht geboden in het draagvlak voor het initiatief in de omgeving 0654.20210410

21

Tabel 141.4 Meerwaarde, in redelijke verhouding tot aard en omvang van de verandering financieel-economische er is sprake van een versterking van de recreatieve potentie meerwaarde maatschappelijke de activiteit maakt onderdeel uit van een netwerk van verbindingen en meerwaarde initiatieven er is onderzoek gedaan naar de wijze waarop en de mate waarin het initiatief energieneutraal ontwikkeld zou kunnen worden en hier wordt in redelijkheid uitvoering aan gegeven ruimtelijke meerwaarde detonerende bebouwing wordt gesaneerd natuurwaarden worden versterkt en vervolgens in stand gehouden landschapswaarden worden versterkt en vervolgens in stand gehouden cultuurhistorische waarden worden versterkt stilte en/of duisternis worden gerespecteerd er is sprake van extra waterretentie en/of waterkwaliteit wordt verbeterd

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

22

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

REGELS

24

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

25

Artikel 1 Aanpassing van de regels

Artikel 141.5 onder h: vervallen;

Artikel 172 Slotregel Deze regels worden aangehaald als: 'Regels van het Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018, herziening delegatieregel zonneparken 2022'.

De overige regels die deel uitmaken van het omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018, zoals vervat in de bestandenset met planidentificatie NL.IMRO.0654.OPBGB2017-0003 en bijbehorende regels en bijlagen, zijn onverkort van toepassing op het ‘Omgevingsplan Buitengebied Borsele 2018, herziening delegatieregel zonneparken 2022'.

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

26

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410

VERBEELDING

28

Rho adviseurs voor leefruimte

0654.20210410