6. Voorstel vaststelling Omgevingsvisie Borsele

Zaaknummer:

Raadsvoorstel

**

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

6 5 oktober 2023 Wethouder Weststrate

Onderwerp

Voorstel tot gewijzigde vaststelling van de Omgevingsvisie gemeente Borsele

Geachte raad,

RAADSVOORSTEL

Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor. VOORSTEL Wij stellen u voor om: 1. Op basis van de reacties zoals opgenomen in de bij dit raadsvoorstel opgenomen bijlage (Antwoordnota zienswijzen Omgevingsvisie gemeente Borsele) niet tegemoet te komen aan de tegen de ontwerp omgevingsvisie ingediende zienswijzen nrs. 4, 5, 7, 8, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 21, 22; 2. Op basis van de reacties zoals opgenomen in de bij dit raadsvoorstel opgenomen bijlage (Antwoordnota zienswijzen Omgevingsvisie gemeente Borsele) (deels) tegemoet te komen aan de tegen de ontwerp omgevingsvisie ingediende zienswijzen nrs. 1, 2, 3, 6, 10, 20; 3. De Omgevingsvisie gemeente Borsele (NL.IMRO.0654.OVB2023-0002) gewijzigd vast te stellen. Eén en ander conform het geschrevene in het ontwerp raadsbesluit, de antwoordnota, het voorliggend raadsvoorstel en zoals verwerkt in de bij dit raadsvoorstel bijgevoegde aangepaste analoge versie; 4. Ten aanzien van een toekomstige herziening van de Omgevingsvisie gemeente Borsele het volgende vast te stellen: a. Bij vaststelling van nieuw (gebiedsgericht) beleid moet in het raadsvoorstel expliciet een motivering worden opgenomen of de vaststelling van het nieuwe (gebiedsgericht) beleid leidt tot inhoudelijke herziening c.q. bijstelling van het beleid zoals opgenomen in de omgevingsvisie; i.

Indien dit niet het geval is: dan mag de visie worden geactualiseerd door een nieuwe digitale link met het vastgestelde (gebiedsgericht) beleid op te nemen of een bestaande digitale link te laten vervangen door het college; ii. Indien dit wel het geval is: dan wordt de omgevingsvisie in de reguliere beleidscyclus herzien en wordt de uitgebreide voorbereidingsprocedure (Afdeling 3.4 Algemene wet bestuursrecht) doorlopen. b. In de volgende gevallen is herziening aan de orde: • Ingeval van het bepaalde zoals omschreven onder a-ii; Pagina 1 van 8

•

Indien (nieuw) beleid van andere overheden (Rijk-provincie-regiowaterschap) hiertoe aanleiding geeft; • Indien een beleidsevaluatie uitwijst dat herziening noodzakelijk is, waarbij de beleidsevaluatie tenminste eenmaal per raadsperiode (cyclus van 4 jaar) plaats vindt. 5. Met het vaststellen van de Omgevingsvisie gemeente Borsele de Structuurvisie gemeente Borsele 2015-2020 in te trekken; 6. Na vaststelling van de omgevingsvisie een gebiedsgerichte uitwerking op te starten met betrekking tot de ruimtelijke inrichting en leefkwaliteit van de Sloerand, zijnde de zone tussen het Sloegebied en de omliggende dorpen (Borssele, ’s-Heerenhoek, Nieuwdorp, Lewedorp).

AANLEIDING EN DOEL Op grond van de Omgevingswet zijn we als gemeente Borsele verplicht om voor ons grondgebied een omgevingsvisie vast te stellen. De omgevingsvisie is één van de kerninstrumenten van de Omgevingswet. De omgevingsvisie bevat een beschrijving van wat wij belangrijk vinden voor onze fysieke leefomgeving. De omgevingsvisie gaat in op ambities, doelen en de samenhang tussen onderdelen van onze leefomgeving. De omgevingsvisie geeft een koers op hoofdlijnen, die onder andere via het omgevingsplan en omgevingsprogramma’s nader uitgewerkt zal worden.

RAADSVOORSTEL

De voorliggende Omgevingsvisie gemeente Borsele hebben we opgesteld in de geest van de Omgevingswet, die per 1 januari 2024 in werking treedt. De omgevingsvisie wordt nog onder het huidige wettelijke kader van de Wet ruimtelijke ordening (artikel 2.1) vastgesteld, als opvolger van de Structuurvisie gemeente Borsele 2015-2020 die met de vaststelling komt te vervallen. Herziening omgevingsvisie In de Omgevingsvisie gemeente Borsele beschrijven we ons beleid voor de fysieke leefomgeving. Daarmee is het ook het startpunt voor de beleidscyclus, die in de Omgevingswet centraal staat. Het uitwerken en doorvoeren van beleid doen we met behulp van andere instrumenten zoals omgevingsprogramma’s en het omgevingsplan. In een omgevingsprogramma staan de maatregelen om het beleid uit te voeren en de doelen te behalen. In een omgevingsplan staan de regels waar iedereen zich aan moet houden. De beleidscyclus wordt gekenmerkt door het continue karakter. Dit sluit aan op de maatschappelijke dynamiek en opgaven waarmee we te maken hebben en krijgen. Maar hoe houden we de omgevingsvisie actueel en wanneer en onder welke condities is een bijstelling of herziening van een omgevingsvisie aan de orde? Immers, de omgevingsvisie is een door uw raad vastgesteld document. Het is dus aan u om de randvoorwaarden voor bijstelling en herziening vast te leggen. We doen daarvoor het volgende voorstel: a.

Bij vaststelling van nieuw (gebiedsgericht) beleid moet in het raadsvoorstel expliciet een motivering worden opgenomen of de vaststelling van het nieuwe

Pagina 2 van 8

(gebiedsgericht) beleid leidt tot inhoudelijke herziening c.q. bijstelling van het beleid zoals opgenomen in de omgevingsvisie; i. Indien dit niet het geval is: dan mag de visie worden geactualiseerd door een nieuwe digitale link met het vastgestelde (gebiedsgericht) beleid op te nemen of een bestaande digitale link te laten vervangen door het college; ii. Indien dit wel het geval is: dan wordt de omgevingsvisie in de reguliere beleidscyclus herzien en wordt de uitgebreide voorbereidingsprocedure (Afdeling 3.4 Algemene wet bestuursrecht) doorlopen. b. In de volgende gevallen is herziening aan de orde: • Ingeval van het bepaalde zoals omschreven onder a-ii; • Indien (nieuw) beleid van andere overheden (Rijk-provincie-regiowaterschap) hiertoe aanleiding geeft; • Indien een beleidsevaluatie uitwijst dat herziening noodzakelijk is, waarbij de beleidsevaluatie tenminste eenmaal per raadsperiode (cyclus van 4 jaar) plaats vindt.

RAADSVOORSTEL

Hoe omgaan met bestaand beleid De Omgevingswet gaat ervan uit dat het beleid voor de fysieke leefomgeving in één document -de omgevingsvisie- in samenhang is beschouwd en opgenomen. In de praktijk is “de winkel tijdens de verbouwing” gewoon opengebleven. Dit betekent dat er nieuw beleid in ontwikkeling is, maar ook nog steeds bestaand beleid van kracht is. Het bestaande beleid kent vaak een beleids- en uitvoeringscomponent en kan vrijwel nooit één-op-één worden opgenomen in de omgevingsvisie. Het simpelweg intrekken van het bestaande beleid dat betrekking heeft op de fysieke leefomgeving zou betekenen dat er allerlei hiaten gaan ontstaan. Dat willen we uiteraard voorkomen. Daarom gaan we bouwen aan een nieuw ‘beleidshuis’. Hiermee wordt inzichtelijk op welke wijze we het bestaande beleid en de lopende trajecten gaan organiseren. We brengen hiermee beleid en uitvoering op diverse beleids- en werkvelden bij elkaar. Het beleidshuis vormt de basis voor de integrale omgevingsprogramma’s en daarmee een belangrijke stap in de beleidscyclus van sectoraal naar integraal.

Hoe omgaan met het Sloerandgebied In en rondom het Sloegebied zijn de ruimtelijke opgaven sterk toegenomen, onder meer door: - Het besluit van de minister van Economische Zaken en Klimaat om Borssele als voorkeurslocatie aan te wijzen voor de mogelijke nieuwbouw van twee nieuwe kerncentrales, - Door de voortgang van verschillende Rijkscoördinatieregelingen (RCR) op het gebied van de energietransitie, Andere ontwikkelingen in de haven en omgeving. Het Sloerandgebied is de zone tussen het Sloegebied en de omliggende dorpen (Borssele, ’sHeerenhoek, Nieuwdorp, Lewedorp). Het Sloerandgebied heeft nu en in de toekomst te maken met een veelvoud aan ontwikkelingen. Die hebben alle impact op de leefkwaliteit. In Pagina 3 van 8

de omgevingsvisie staan hierover nog weinig uitspraken. We stellen voor om na vaststelling van de omgevingsvisie een gebiedsgerichte uitwerking op te starten voor de ruimtelijke inrichting en leefkwaliteit van de Sloerand. Daarbij dienen de omgevingsvisie, het Compensatieplan Borsele, het plan versterking leefkwaliteit Borsele, de Regiodeal, het NOVEX Ontwikkelperspectief van het North Sea Port District en de inhoudelijke voortgang van alle lopende RCR-procedures in ieder geval als input. ARGUMENTEN Het proces Op 9 maart 2021 hebben wij ingestemd met het verlenen van de opdracht tot het opstellen van een gemeentelijke omgevingsvisie aan Antea Group. Gedurende het visietraject zijn diverse raadsbijeenkomsten gehouden, enerzijds om uw raad te informeren en te consulteren maar anderzijds ook om uw raad gelegenheid te geven om richting te geven. Op 9 juni 2022 hebben we een kaderstellende bijeenkomst met uw raad belegd, waarin u uw koers heeft bepaald ten aanzien van uw visie op de fysieke leefomgeving. Op 8 december 2022 heeft vervolgens een raadsbijeenkomst plaatsgevonden waarin we hebben getoetst of we deze koers goed hebben verwoord en uitgewerkt. Er is een interne projectgroep samengesteld met daarin vertegenwoordigers van de gemeente en specialisten van Antea Group. De projectgroep was verantwoordelijk voor de vormgeving van het proces en de inhoud van documenten.

Daarnaast hebben meerdere ambtelijke sessies plaatsgevonden, waarbij collega’s uit het hele spectrum aan vakdisciplines zijn aangeschoven. Verder is het inwonerspanel van de gemeente Borsele geraadpleegd door het uitvoeren van een enquête, zijn 19 gesprekken gevoerd met stakeholders en hebben twee publieksbijeenkomsten plaatsgevonden.

RAADSVOORSTEL

Al deze input tezamen is meegenomen bij de totstandkoming van de thans voorliggende Omgevingsvisie gemeente Borsele. Wijze van beschikbaar stellen De omgevingsvisie is vormgegeven als website. De website bestaat uit een aantal onderdelen, namelijk: kernkwaliteiten, opgaven, de koers en ontwikkelperspectief. Per gebied kan bekeken worden wat het ontwikkelperspectief voor de relevante thema’s is en welke afwegings- en beoordelingskaders voor dat gebied gelden. Ook kan de informatie per locatie worden opgevraagd. De omgevingsvisie is in te zien op: www.borsele.nl/omgevingsvisie. Daarnaast hebben we de aangepaste analoge versie van de omgevingsvisie als bijlage toegevoegd. De opbouw van dit document is iets anders dan de webomgeving. Na uw vaststelling van het analoge exemplaar van de omgevingsvisie, passen we de webomgeving aan.

Pagina 4 van 8

Terinzagelegging ontwerp omgevingsvisie De ontwerp omgevingsvisie lag vanaf 20 april 2023 digitaal ter inzage. De termijn voor het indienen van zienswijzen liep van 20 april tot en met 31 mei 2023. Hiervan is kennis gegeven door middel van een publicatie in het Gemeenteblad en op de gemeentelijke website. Er zijn met betrekking tot de ontwerp omgevingsvisie 22 zienswijzen ingediend. Alle zienswijzen zijn tijdig ingediend en komen derhalve voor inhoudelijke behandeling in aanmerking. Behandeling zienswijzen De samenvatting van de zienswijzen en de reacties daarop hebben we opgenomen in een aparte bijlage, de Antwoordnota zienswijzen omgevingsvisie gemeente Borsele. De Antwoordnota maakt onderdeel uit van het raadsvoorstel. Aan een deel van de zienswijzen moet onzes inziens tegemoet worden gekomen en noopt tot een wijziging van de teksten in de visie. Wij stellen voor om onze reacties /overwegingen in dezen, zoals verwoord in de antwoordnota en verwerkt in de aangepaste analoge versie van de omgevingsvisie, over te nemen en ons standpunt te onderschrijven. Wijzigingen als gevolg van de zienswijzen Wij stellen voor om naar aanleiding van de zienswijzen akkoord te gaan met de volgende wijzigingen in de visie ten opzichte van de ontwerp visie: -

RAADSVOORSTEL

-

-

-

-

In Hoofdstuk 3.1 en Hoofstuk 6.8 wordt de tekst inzake het Hof ter Nisse aan de Dorpsstraat in Heinkenszand geschrapt; De tekst van de visie wordt in Hoofdstuk 4.4 aangevuld door een zinsnede met betrekking tot archeologie toe te voegen; Aan de tekst in Hoofdstuk 5.1 van de visie wordt het volgende toegevoegd: “Daarnaast onderstrepen wij het belang van en bieden wij ruimte aan culturele uitingen, activiteiten en voorzieningen in alle facetten van de Borselse samenleving, van evenementen tot feesten, theater, musea etc. Wij zien dit als een belangrijke motor voor de gemeenschapszin. Het maakt onze dorpen tot een gemeenschap in plaats van een verzameling huizen.”; In de tekst van de visie wordt in Hoofdstuk 5.2 een bullit toegevoegd: “Rekening houden met de kernwaarden voor een veilige fysieke leefomgeving die zijn opgesteld door Brandweer Nederland.”; De tekst met betrekking tot ontwikkelingsruimte in Hoofdstuk 6.2, het ontwikkelperspectief van Borssele, wordt genuanceerd; De strekking van de tekst van de visie in Hoofdstuk 6.4 wordt aangepast in die zin dat we als gemeente beperkte ruimte zien voor nieuwe ontwikkeling.

Het betreft dan vervangende nieuwbouw of zeer kleinschalige woningbouwprojecten, passend binnen de maat en schaal van het dorp; De tekst van de visie wordt in Hoofdstuk 6.11 aangepast conform de suggesties, zoals gedaan door indiener 3; De foto bij het dorpsprofiel van Borssele wordt vervangen door een andere foto; De “Staat van Borsele” wordt als bijlage bij de omgevingsvisie toegevoegd. Pagina 5 van 8

Ambtshalve wijzigingen Naast wijzigingen als gevolg van de zienswijzen stellen wij voor akkoord te gaan met de volgende ambtelijke wijzigingen: - Er wordt een verdere toelichting op en invulling van het beleidshuis gegeven. - Het Sloegebied wordt expliciet geduid door reeds bestaande tekstpassages uit de omgevingsvisie tevens samen te brengen in paragraaf 6.16 van de aangepaste analoge versie van de omgevingsvisie. In de webomgeving kan deze tekst via de kaart en het menu worden ontsloten. - Enkele technische omissies in de webomgeving worden verholpen. - Er worden enkele ondergeschikte redactionele aanpassingen doorgevoerd. (JURIDISCHE) CONSEQUENTIES Deze omgevingsvisie vervangt de Structuurvisie Borsele 2015-2020. Gemeenten kunnen vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Omgevingswet een omgevingsvisie vaststellen. Voorwaarde daarvoor is dat deze omgevingsvisie voldoet aan de eisen van de artikelen 3.2 en 3.3. van de Omgevingswet. De voorliggende Omgevingsvisie gemeente Borsele voldoet aan deze wettelijke eisen. Daarmee is de Omgevingsvisie gemeente Borsele na de inwerkingtreding van de Omgevingswet van rechtswege een omgevingsvisie als bedoeld in artikel 3.1, lid 1, Omgevingswet. En hebben we nu al voldaan aan de wettelijke verplichting uit de Omgevingswet om een omgevingsvisie vast te stellen.

RAADSVOORSTEL

Tegen de omgevingsvisie staat geen beroep open. Een omgevingsvisie bindt alleen de gemeente zelf en heeft geen juridische gevolgen. FINANCIËN De doelen en ambities, die we in onze omgevingsvisie hebben verwoord, vertalen we door in het omgevingsplan, de omgevingsprogramma’s en projecten. De benodigde financiële middelen voor de omgevingsprogramma’s en projecten worden onderbouwd in aanvragen binnen de reguliere begrotings- en verantwoordingscyclus van de gemeente dan wel via een separaat raadsvoorstel. UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE We stellen u voor om tenminste eenmaal per raadsperiode (cyclus van vier jaar) een beleidsevaluatie uit te voeren. De eerste evaluatie vindt in principe plaats vier jaar na het moment van vaststelling van de omgevingsvisie. PARTICIPATIE De Omgevingswet stelt eisen ten aanzien van het betrekken van burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden bij het opstellen van een omgevingsvisie. Bij de totstandkoming van de omgevingsvisie Borsele hebben we bewoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties betrokken. Ook de provincie Zeeland, de RUD Zeeland, de Veiligheidsregio Zeeland, de GGD Zeeland en Waterschap Scheldestromen hebben input

Pagina 6 van 8

gegeven. Daarnaast heeft de ontwerp omgevingsvisie ter inzage gelegen, waarbij een ieder in de gelegenheid is gesteld om te reageren. Degenen die een zienswijze hebben ingediend, hebben het raadsvoorstel inclusief de antwoordnota en concept raadsbesluit toegezonden gekregen en zijn gewezen op de mogelijkheden om in te spreken bij uw raad. We hebben dit verwoord bij ‘het proces’ in de paragraaf ‘Argumenten’.

RAADSVOORSTEL

COMMUNICATIE Na uw besluit publiceren we de vaststelling in het Gemeenteblad en op de gemeentelijke website. De Omgevingsvisie gemeente Borsele treedt daags na publicatie in werking. BESLUIT 1. Op basis van de reacties zoals opgenomen in de bij dit raadsvoorstel opgenomen bijlage (Antwoordnota zienswijzen Omgevingsvisie gemeente Borsele) wordt niet tegemoet gekomen aan de tegen de ontwerp Omgevingsvisie ingediende zienswijzen nrs. 4, 5, 7, 8, 9, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 21, 22; 2. Op basis van de reacties zoals opgenomen in de bij dit raadsvoorstel opgenomen bijlage (Antwoordnota zienswijzen Omgevingsvisie gemeente Borsele) wordt deels tegemoet gekomen aan de tegen de ontwerp Omgevingsvisie ingediende zienswijzen nrs. 1, 2, 3, 6, 10, 20; 3. De Omgevingsvisie gemeente Borsele (NL.IMRO.0654.OVB2023-0002) wordt gewijzigd vastgesteld. Eén en ander conform het geschrevene in het ontwerp raadsbesluit, de antwoordnota en het voorliggend raadsvoorstel en zoals verwerkt in de bij dit raadsvoorstel bijgevoegde aangepaste analoge versie; 4. Ten aanzien van een toekomstige herziening van de Omgevingsvisie gemeente Borsele wordt het volgende vastgesteld: a. Bij vaststelling van nieuw (gebiedsgericht) beleid moet in het raadsvoorstel expliciet een motivering worden opgenomen of de vaststelling van het nieuwe (gebiedsgericht) beleid leidt tot inhoudelijke herziening c.q.

bijstelling van het beleid zoals opgenomen in de omgevingsvisie; i. Indien dit niet het geval is: dan mag de visie worden geactualiseerd door een nieuwe digitale link met het vastgestelde (gebiedsgericht) beleid op te nemen of een bestaande digitale link te laten vervangen door het college; ii. Indien dit wel het geval is: dan wordt de omgevingsvisie in de reguliere beleidscyclus herzien en wordt de uitgebreide voorbereidingsprocedure (Afdeling 3.4 Algemene wet bestuursrecht) doorlopen. b. In de volgende gevallen is herziening aan de orde: • Ingeval van het bepaalde zoals omschreven onder a-ii; • Indien (nieuw) beleid van andere overheden (Rijk-provincie-regiowaterschap) hiertoe aanleiding geeft;

Pagina 7 van 8

•

Indien een beleidsevaluatie uitwijst dat herziening noodzakelijk is, waarbij de beleidsevaluatie tenminste eenmaal per raadsperiode (cyclus van 4 jaar) plaats vindt. 5. Met het vaststellen van de Omgevingsvisie gemeente Borsele wordt de Structuurvisie gemeente Borsele 2015-2020 ingetrokken; 6. Na vaststelling van de omgevingsvisie wordt een gebiedsgerichte uitwerking opgestart met betrekking tot de ruimtelijke inrichting en leefkwaliteit van de Sloerand, zijnde de zone tussen het Sloegebied en de omliggende dorpen (Borssele, ’s-Heerenhoek, Nieuwdorp, Lewedorp). TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN De annex bij de Antwoordnota inzake zienswijzen tegen ontwerp Omgevingsvisie gemeente Borsele en een kopie van de zienswijzen liggen voor u ter inzage bij de griffier. BIJLAGE(N) Bij dit advies hoort/horen de volgende bijlage(n): Documentnr. Join Naam van de bijlage D23.632148 Raadsbesluit D23.632227 Antwoordnota inzake zienswijzen tegen ontwerp Omgevingsvisie gemeente Borsele D23.632297 Aangepaste analoge versie Omgevingsvisie gemeente Borsele Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borsele, G.M. Dijksterhuis, burgemeester

RAADSVOORSTEL

J.M. Jansen, secretaris

Pagina 8 van 8