6. Voorstel kennisnemen van Gebiedsinvesteringen Netten Op Zee

Zaaknummer:

Raadsvoorstel

**

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

6 4 april 2024 Wethouder Weststrate

Onderwerp

Gebiedsinvesteringen Netten Op Zee

Geachte raad, Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor.

RAADSVOORSTEL

VOORSTEL Wij stellen u voor om: 1. Kennis te nemen van het proces waarmee de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee Zeeland tot stand komt; 2. Kennis te nemen van het doel, de beleidskaders, de gebiedsafbakening en de invulling op hoofdlijnen van de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee Zeeland. 3. Het college de opdracht te geven de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee verder uit te werken, volgens de ingezette lijn zoals beschreven in dit raadsvoorstel. 4. € 500.000 beschikbaar te stellen als voorfinanciering uit het weerstandsvermogen voor voorbereidingskosten met betrekking tot het uitwerken van de projecten. AANLEIDING EN DOEL Het demissionaire kabinet heeft in de Klimaatwet vastgelegd dat Nederland in 2030 55% minder CO2 zal uitstoten dan in 1990 en in 2050 klimaatneutraal is. Om deze klimaatdoelstellingen te realiseren wordt onder andere ingezet op meer energie uit zon en wind, waaronder meer windenergie op zee. De opgave voor windenergie op zee wordt gerealiseerd in gebieden die zijn aangewezen in het Programma Noordzee. In de aanvullende routekaart ‘Windenergie op zee 2030’ zijn de bestaande en te ontwikkelen windparken en aanlandlocaties van de netaansluitingen opgenomen.

Om de energie van nog te bouwen windparken op zee aan land te brengen, vinden rond 2030 nieuwe aanlandingen plaats in de regio’s Eemshaven, Borsele, Noordzeekanaalgebied, Maasvlakte en Moerdijk/Geertruidenberg. Om een verantwoorde inpassing van de windparken en de bijbehorende infrastructuur van het net op zee mogelijk te maken heeft het demissionaire kabinet besloten om een maatregelenpakket in te zetten. Vanuit het Klimaatfonds is voor deze maatregelen 1,686 miljard euro gereserveerd. Van dit bedrag zal 500 miljoen euro worden ingezet voor Pagina 1 van 12

gebiedsinvesteringen die de leefkwaliteit in de omgeving van aanlandlocaties versterken. Vanaf medio 2024 wordt een eerste tranche van 220 miljoen euro aan de regio’s ter beschikking gesteld, via een vastgestelde verdeelsleutel. De financiering van deze middelen komt van het Europese Herstel- en Veerkracht Fonds (HVF). Voor Zeeland (regio Borssele) is er voor de eerste tranche 50 miljoen euro beschikbaar gesteld. De verdeelsleutel en bijbehorende beleidskaders zijn opgenomen in de brief ‘Regioplan Gebiedsinvesteringen Netten op Zee’ die 21 juli 2023 namens de minister voor Klimaat en Energie aan de regio’s is verstuurd (bijlage 1). In de brief van de minister is ook aangegeven dat er sinds 2021 vanuit de gemeente Borsele, provincie Zeeland, TenneT, North Sea Port en het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) gestart is met de inrichting van een projectoverstijgend, toekomstgericht compensatieplan om de leefkwaliteit te behouden in relatie tot de ontwikkelingen rondom de energietransitie en industrie. In dit verband zijn lokale wensen en ideeën onderzocht rondom de aanlandlocaties, waaronder de realisatie van bijvoorbeeld koppelingsgebieden. In de brief wordt aan de regio gevraagd om rekening te houden met het voortraject ‘compensatieplan Borsele’.

RAADSVOORSTEL

ARGUMENTEN Aanlanding Netten op Zee en andere energieprojecten Voor de provincie Zeeland betreft het de aanlandingen van windpark Borssele 1-4, Net op zee IJmuiden Ver Alpha en Net op zee Nederwiek 1. Het windpark Borssele 1-4 is al gerealiseerd. Voor IJmuiden Ver Alpha is de planologische procedure afgerond en zijn de benodigde vergunningen verleend. Voor Nederwiek 1 zijn het ontwerp-inpassingsplan en de bijbehorende ontwerp-uitvoeringsbesluiten in november 2023 in procedure gebracht. De kabels voor IJmuiden Ver Alpha en Nederwiek 1 worden gelijktijdig aangelegd. Dit wordt voorzien vanaf 2025. Naast de aanlanding van windparken op zee zijn er diverse andere projecten die in het kader van de energietransitie zijn of worden uitgevoerd in Zeeland, zoals de bedrijfsduurverlenging van de bestaande kerncentrale, bouw van twee nieuwe kerncentrales, hoogspanningsverbinding 380 kV Zeeuws-Vlaanderen, het waterstofnetwerk Zuidwest Nederland en het Programma VAWOZ 2031-2040 (toekomstige aanlanding wind op zee). De gelden uit de Gebiedsinvestering Netten op Zee hebben betrekking op de aanlanding en niet op deze projecten. Al deze projecten samen, inclusief mogelijke nieuwe projecten, maakt dat inwoners én de politiek zeer bezorgd zijn over de impact op hun leefomgeving. Hierbij gaat het zowel over de fysieke als de sociaal maatschappelijke impact.

Gebiedsafbakening in Zeeland De gemeenten in Zeeland die in aanmerking komen voor de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee zijn: Borsele, Reimerswaal, Kapelle, Goes, Noord-Beveland, Middelburg, Vlissingen en Veere. Op het grondgebied van deze gemeenten zijn hoogspanningsleidingen, Pagina 2 van 12

hoogspanningsstation(s) en/of converterstation gerealiseerd die direct of indirect betrekking hebben op de aanlanding van Netten op Zee.

RAADSVOORSTEL

In onderstaande kaart is weergegeven welke ontwikkelingen waar hebben plaatsgevonden of gaan plaatsvinden. Concreet betreft dit het laatste deel van het tracé van Net op Zee Nederwiek 1, IJmuiden Ver Alpha en Borssele 1-4 en de hoogspanningsverbinding BorsseleRilland (Zuid-West 380 kV West). Daarnaast gaat het om de converterstations Nederwiek 1 en IJmuiden ver Alpha, de uitbreiding van hoogspanningsstation Borsele, hoogspanningsstation ZK Borsele 1 t/m 4, en het hoogspanningsstation Rilland.

Doel en invulling Gebiedsinvestering Netten op Zee Zeeland De gebiedsinvesteringen zijn een extra impuls voor de regio en staan los van de kosten voor realisatie en (wettelijke) compensatie die van toepassing zijn op de energie-infrastructuur projecten. Met de bedragen die het Rijk beschikbaar stelt zijn structurele maatregelen mogelijk met een positieve invloed en impact op het gebied. De invulling hiervan wordt gedaan aan de hand van programma- en projectvoorstellen. De voorkeur van zowel Rijk als regio gaat uit naar grotere samenhangende programma's en projecten met een gemeentegrensoverschrijdende omvang. Het gebied dat in aanmerking komt, ligt gedeeltelijk ook in de begrenzing van de gebieden die vallen onder een Regio Deal of andere gebiedsontwikkeling. Vlissingen en Borsele vallen binnen de Regio Deal North Sea Port District en het gelijknamige Novex-gebied. De gemeente Vlissingen en in mindere mate enkele andere gemeenten op Walcheren vallen binnen de begrenzing van het Pagina 3 van 12

structuurversterkingsprogramma Wind in de Zeilen. Verder vallen alle gemeenten binnen de begrenzing van het Provinciaal Programma Landelijk Gebied (Gebiedsprogramma Zeeland). Ditzelfde geldt voor de aanpak van de Regionale Energiestrategie (RES) en de Klimaatadaptatiestrategie Zeeland. De programma's en projecten zijn zo veel als mogelijk inhoudelijk en procesmatig op elkaar afgestemd, waar mogelijk complementair aan elkaar en er zullen afspraken worden gemaakt voor afstemming, kennisdeling en samenwerking. Concreet willen gemeenten kennis gaan delen over bijvoorbeeld het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed en het ontwikkelen van koppelingsgebieden rondom het industriegebied ’t Sloe. Daarnaast is het in beperkte mate mogelijk kleinere projecten toe te voegen als het gaat om maatwerk en specifieke lokale opgaven die bijdragen aan versterking van de leefkwaliteit. Belangrijk is dat de investeringen direct merkbaar zijn voor en bijdragen aan het welbevinden van bewoners. In veel gevallen zal het gaan om fysieke maatregelen die meetbaar, tastbaar en beleefbaar zijn. Naast programma’s en projecten is er enige ruimte voor het inzetten van een gebiedsfonds. In bepaalde gevallen zijn namelijk ‘doel’ en ‘wenselijk resultaat’ duidelijk, maar is er nog onduidelijkheid over de precieze invulling als gevolg van derden die daar een rol in gaan spelen.

Het geeft daardoor meer ruimte en flexibiliteit op de uiteindelijke inhoudelijke invulling en ook de ruimte om anderen te laten participeren in de gebiedsinvesteringen.

RAADSVOORSTEL

Beleidskaders van het Rijk Zoals eerder aangegeven heeft de demissionair minister van Klimaat en Energie in de brief 21 juli 2023 genaamd ‘Regioplan Gebiedsinvesteringen Netten op Zee’ beleidskaders meegegeven voor de besteding van de gelden. De thema’s waarbinnen projecten moeten passen zijn: 1. Behoud & versterken natuur 2. Verbeteren fysieke leefomgeving 3. Versterken regionale economie 4. Versnellen energietransitie Thema 1: behoud en versterken natuur Hierbij gaat het om maatregelen die natuur en ecologische waarden bij de aanlandlocatie behouden en/of versterken. Onder dit thema kan invulling gegeven worden aan: - Investeringen in bosherstel-, natuurherstel- en verbeteringsmaatregelen, deels op basis van bos-en natuurverbeteringsplannen en soortenbeschermingsplannen. - Projecten om ecologie in het gebied te herstellen en versterken. - Activiteiten die bijdragen aan de biodiversiteit in het gebied. - Projecten die de verstoring van het gebied door licht en geluid moeten tegengaan en de kwaliteit van water en bodem moeten verbeteren

Pagina 4 van 12

Thema 2: verbeteren van de fysieke leefomgeving Dit betreft maatregelen die de fysieke leefomgeving bij de aanlandlocatie verbeteren, met name de fysieke levensomstandigheden van bewoners en gebruikers in het gebied. Onder dit thema kan invulling gegeven worden aan: - Investeringen in de openbare ruimte die bijdragen aan de leefkwaliteit; - Verbetering van de lokale mobiliteitsinfrastructuur; - Aanleg en verbetering van groene en/of recreatieve ruimten zoals bossen, parken en uitloopgebieden Thema 3: versterken van de regionale economie Bij dit thema gaat het om maatregelen die de regionale economie verduurzamen, vernieuwen en versterken om nieuwe en toekomstbestendige bedrijvigheid en banen te creëren - in lijn met Regionale Innovatie Slimme Specialisatie Strategie (RIS3). Onder dit thema kan invulling worden gegeven aan: - Investeringen in kleine en middelgrote ondernemingen die leiden tot economische diversificatie, modernisering en omschakeling. - Investeringen in (nieuwe) bedrijven en lokale werkgelegenheid. - Investeringen in digitalisering en verduurzaming van het bedrijfsleven. - Investeringen in arbeidsmarktinzet (met verduurzaming en innovatie).

RAADSVOORSTEL

Thema 4: versnellen en toepassen van de (duurzame) energietransitie. Hier gaat het om maatregelen die de energietransitie versnellen en tot lokale toepassingen leiden. Investeringen dienen in lijn te zijn met de Regionale Energie Strategieën (RES). Onder dit thema kan invulling worden gegeven aan: - Productie van duurzame energie en innovaties in energiebesparing. - Investeringen in toepassen van energiebesparende ingrepen en in ontwikkelen van duurzame energie, zoals warmtenetten. - Publieke informatiecentra voor de energietransitie. Financiële en juridische voorwaarden en afstemming - Investeringen moeten complementair zijn aan elkaar en additioneel (niet vallen onder bestaande of geplande publieke investeringen of vallen binnen een bestaande Europese of nationale regeling). Er mag geen overlap zitten in financieringsbronnen en dit dient tevens expliciet beschreven te zijn. Dus er mogen geen andere rijksgelden ingebracht worden. - Verantwoording van de gebruikte middelen op basis van de 4 ‘hoofdzonden’ (geen dubbele financiering, overzicht andere financieringsbronnen voor realisatie van het project, bevestiging dat de noodzakelijke maatregelen inzake (1) anticorruptie en (2) belangenvermenging zijn toegepast). - De middelen moeten in 2026 beschikt zijn (juridische verplichtingen zijn aangegaan met de eindbegunstigde).

De uitvoeringstermijn is maximaal juni 2028, daarna zal nog tijd nodig zijn voor de verantwoording. Uitvoerders blijven verantwoordingsplichten houden voor zolang de uitvoering loopt.

Pagina 5 van 12

-

-

-

-

-

-

In het kader van de uitvoering van het Regioplan Gebiedsinvestering Netten op Zee is de provincie Zeeland regiokassier. In het bestuurlijke overleg dat bestaat uit de provincie (voorzitter) en de acht deelnemende gemeenten worden afspraken gemaakt over de inhoudelijke voorstellen en de financiële besteding van de rijksbijdrage gedurende de looptijd van het Regioplan. Naast het bestuurlijk overleg is er een stuurgroep die stuurt op de procesbewaking en voortgang en zorgt voor bestuurlijke afstemming en voorbereiding van het Rijk-Regio overleg en het bestuurlijke overleg. Deelnemers aan het Rijk-Regio overleg zijn een bestuurlijke vertegenwoordiger van het ministerie van EZK, de verantwoordelijke bestuurder van de provincie Zeeland en de verantwoordelijke bestuurder van de gemeente Borsele. De voorwaarde om uiteindelijk over de middelen te kunnen beschikken, ligt in de ondertekening van de Bestuursovereenkomst inclusief Regioplan en de afgifte van de SPUK-beschikking van het Rijk aan de provincie Zeeland. Vervolgens zal de provincie Zeeland de middelen beschikbaar stellen aan de betreffende gemeenten. Ieder project dient door de aanvrager/medeoverheid zelf getoetst te worden of er sprake is van staatssteun. Als men van mening is dat er geen sprake is van staatssteun, zal dat expliciet moeten worden beargumenteerd door de aanvrager.

Uitwerken subsidiebeschikkingen, voorwaarden, enzovoorts.

RAADSVOORSTEL

Gemeente Borsele Er is gekozen voor een verdeling van de gelden onder de gemeenten op basis van een verdeelsleutel. Deze verdeelsleutel is gebaseerd op een rekenmodel waarin meters hoogspanningsverbinding en vierkante meters hoogspanningsstations/converterstation per gemeente zijn gezet. Op deze wijze komen de middelen beschikbaar voor gebieden die impact ervaren. Ook is er een basisbedrag opgenomen en een bedrag voor de provincie. Van de 50 miljoen euro die zal worden toegekend aan Zeeland voor fase 1 van de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee, zal er naar verwachting circa 21,5 miljoen euro beschikbaar zijn voor de gemeente Borsele. Het is belangrijk dat deze gelden tijdig en binnen de gestelde kaders worden besteed. Bij het beoordelen van mogelijke Borselse projecten die in aanmerking zouden kunnen komen voor financiering zijn, naast de beleidskaders en financiële/juridische voorwaarden van het Rijk, de onderstaande toetsingscriteria gehanteerd. Criteria: 1. Uitvoeringsgereedheid van het project. De toekenning van de gelden aan een project moet plaatsvinden in de periode gelegen tussen het derde kwartaal van 2024 en het eerste kwartaal van 2026. Zodra gelden zijn toegekend aan een project dient de uitvoering direct te starten. Alle projecten moeten uiterlijk in juni 2028 afgerond zijn. De eindrapportage en eindafrekening van ieder project dient medio 2029 gereed te zijn. 2.

Beheersbaarheid van de uitvoeringsrisico’s. Om tot snelle realisatie te komen moeten de uitvoeringsrisico’s beheersbaar zijn. Mogelijke risico’s zijn het niet verkrijgen van de benodigde vergunningen, staatssteun, onvoldoende uitvoeringscapaciteit, benodigde Pagina 6 van 12

cofinanciering, voldoende middelen voor jaarlijkse exploitatie en beheer en onderhoud, etc. 3. Uitvoeringskracht van de initiatiefnemer en van de gemeente Borsele. Het is belangrijk dat de initiatiefnemer van een project daadwerkelijk toegerust is om het project te realiseren. Daarnaast dient de gemeente Borsele ook voldoende uitvoeringscapaciteit te hebben om het project uit te voeren of de initiatiefnemer te begeleiden. 4. Bijdrage aan de leefkwaliteit van de inwoners van de gemeente Borsele. Zoals eerder aangegeven is het belangrijk dat het project direct merkbaar is voor inwoners en bijdraagt aan het welbevinden van inwoners. In veel gevallen zal het gaan om fysieke maatregelen die meetbaar, tastbaar en beleefbaar zijn. 5. Participatie van inwoners en doelgroepen. We vinden het belangrijk dat inwoners, indien mogelijk, actief betrokken zijn bij de realisatie van een project. Daarnaast streven we naar projecten die zich richten op verschillende doelgroepen (inwoners jong en oud, verenigingen/stichtingen en bedrijven) van de gemeente Borsele. Naast bovengenoemde criteria is bij de beoordeling en verdeling van gelden ook gekeken naar projecten die al in uitvoering zijn of op korte termijn worden opgestart. Een voorbeeld is de Regio Deal North Sea Port District van waaruit zo’n 5.5 miljoen euro aan Rijksgeld beschikbaar wordt gesteld aan projecten in de gemeente Borsele.

RAADSVOORSTEL

De afgelopen maanden zijn projecten beoordeeld aan de hand van de beleidskaders van het Rijk, de financiële/juridische voorwaarden van het Rijk en bovengenoemde criteria van de gemeente Borsele. Vervolgens zijn in november 2023 projectfiches opgesteld waarin de projecten globaal zijn beschreven. Deze projectfiches worden momenteel verder uitgewerkt in concrete projectvoorstellen. Deze voorstellen zullen ook juridisch getoetst worden op bijvoorbeeld staatssteun, aanbestedingsregels, additionaliteit en dubbele financiering uit Rijks- en Europese programma’s. In december 2023 is door de regio een eerste concept Regioplan en de bijbehorende projectfiches van de deelnemende gemeenten en provincie Zeeland voor een eerste toetsing aan het ministerie van EZK voorgelegd. De gemaakte opmerkingen zijn in januari 2024 verwerkt en het ministerie van EZK heeft het tweede concept Regioplan en de projectfiches voor consultatie toegestuurd aan andere ministeries, zoals het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV), Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Deze ministeries hebben begin maart 2024 hun feedback gegeven en momenteel wordt het definitieve Regioplan opgesteld en ingediend bij het ministerie van EZK.

De door de gemeente Borsele voorgesteld verdeling van gelden over de vier thema’s en projecten is op hoofdlijnen weergegeven in onderstaande tabel. Totale Budget Thema 1: Behoud en versterken natuur Borsele 1 Groene Ruimte Borsele Totaal

€ 8.100.000 € 8.100.000 Pagina 7 van 12

Thema 2: Verbeteren van de fysieke leefomgeving Borsele 1 Lokaal Impact Fonds Borsele 2 Gebiedsgerichte uitwerking koppelingsgebied Sloerand 3 Versterken en oplossen knelpunten weginfrastructuur

€ 4.500.000 € 200.000 € 1.250.000

(Verkeersmaatregelen Gebiedsgerichte Aanpak Veerse Meer-Zuid in Lewedorp; Innovatieve aanleg randweg in Kwadendamme, Langeweegje, Hoedekenskerke en Baarland).

4 5

Revitaliseren eindpuntvoorziening De Pluimweide van de Stoomtrein Goes-Borsele Versterken Sportfaciliteiten (padelbanen Heinkenszand; vissteiger

€ 800.000 € 1.025.000

Hengelsportvereniging De Bevelanden; pumptrackbaan Borsele; veldrenovatie s.v. Apollo’69 en bouw extra kleedlokalen; verbouwing Luctor Heinkenszand).

Totaal € 7.775.000 Thema 3: Versnellen en toepassen van de (duurzame) energietransitie Borsele 1 Verduurzaming en renovatie dorpshuizen gemeente Borsele € 2.500.000 2 Ontwikkelen van een informatiecentrum over de energietransitie € 500.000 3 Uitbreiding Nationaal Isolatie Programma € 450.000 4 Uitbreiden Energielabel met Maatwerkadvies € 125.000 5 Subsidie verduurzaming particuliere woningvoorraad in dorpen met € 300.000 een beschermd dorpsgezicht Totaal € 3.875.000 Thema 4: Versterking van de regionale economie Borsele 1 Verduurzamen bedrijven Borsele € 502.106 2 Starters- en Stimuleringsleningen € 700.000 3 Dorpsvernieuwing 2.0 € 500.000 Totaal € 1.702.106 Totaal € 21.452.106 Beschikbaar € 21.452.106

RAADSVOORSTEL

Noot: binnen het totaalbedrag van € 21.452.106 zit € 500.000 als voorbereidingskosten verdisconteerd voor het uitwerken van de projecten. Deze kosten hebben op alle bovengenoemde projecten betrekking en moeten zodoende daarop in mindering worden gebracht.

Zoals eerder aangegeven zijn we momenteel de fiches van de Borselse projecten verder aan het uitwerken in concrete projectvoorstellen. Deze projectvoorstellen zullen aan uw raad worden voorgelegd ter goedkeuring. We stellen voor dit te doen in een aantal tranches van uitgewerkte projectvoorstellen. De laatste tranche zal in het eerste kwartaal van 2026 door uw raad moeten worden vastgesteld. De reden hiervoor is dat de Europese Unie (EU) eist dat op dat moment de eindbegunstigden van alle projecten bekend moeten zijn. Het is mogelijk dat bij de uitwerking van de projectvoorstellen blijkt dat sommige projecten niet passen binnen de doelstellingen en/of de voorwaarden die zijn gesteld. In dat geval zal gekeken worden welke andere projecten in aanmerking kunnen komen. Hiervoor is een groslijst van projecten opgesteld (zie bijlage 2). Voorkomen moet worden dat het de gemeente Borsele en de regio niet lukt de beschikbare EU gelden op tijd te besteden. Hierover zijn ook afspraken gemaakt binnen de regio. Uitgangspunt is dat allereerst de Pagina 8 van 12

gemeente/provincie waarvoor gelden beschikbaar zijn op zoek gaat naar alternatieven projecten. Als dit niet tijdig lukt, komen de middelen beschikbaar voor de andere gemeenten en de provincie. Het programmabureau van de provincie Zeeland heeft hierin een coördinerende rol. (JURIDISCHE) CONSEQUENTIES Om als Zeeland over de middelen te beschikken, wordt een bestuursovereenkomst opgesteld tussen de minister voor Klimaat en Energie en de betreffende gemeenten en de provincie Zeeland. Daarin zijn de maatregelpakketten gespecificeerd en zijn afspraken gemaakt over de beleidsmatige, financieel-juridische en organisatorische kaders van de gebiedsinvesteringen. De bestuursovereenkomst zal naar verwachting in april/mei 2024 worden ondertekend. Op basis van de bestuursovereenkomst zal de provincie Zeeland vanuit haar rol van programmamanager en kassier een Specifieke Uitkering (SPUKbeschikking) ontvangen van het Rijk. Vervolgens zal de provincie Zeeland de middelen ter beschikking stellen aan de betreffende gemeenten.

RAADSVOORSTEL

FINANCIËN Vanaf medio 2024 wordt door het ministerie van EZK een eerste tranche van 220 miljoen euro ter beschikking gesteld aan de vijf regio’s in Nederland waar de Netten op Zee aanlanden. Dit gebeurt via een vastgestelde verdeelsleutel. De financiering van deze middelen komt van het Europese Herstel- en Veerkracht Fonds (HVF). Voor Zeeland (regio Borssele) is er voor de eerste tranche 50 miljoen euro beschikbaar gesteld. De verdeelsleutel en bijbehorende beleidskaders zijn opgenomen in de brief ‘Regioplan Gebiedsinvesteringen Netten op Zee’ die 21 juli 2023 namens de minister voor Klimaat en Energie aan de regio’s is verstuurd (bijlage 1 en 2). Van de 50 miljoen euro die zal worden toegekend aan Zeeland, zal er naar verwachting circa 21,5 miljoen euro beschikbaar zijn voor de gemeente Borsele. Het betreft eenmalige middelen voor investeringen. Naar verwachting worden de gelden in september/oktober 2024 door de provincie Zeeland aan de gemeente Borsele beschikbaar gesteld. Daarna dienen de projecten zo snel als mogelijk en uiterlijk voor april 2026 te starten. Alle projecten dienen gereed te zijn medio 2028. Om ervoor te zorgen dat projecten zo snel als mogelijk starten, wordt momenteel binnen de gemeente Borsele gewerkt aan het uitwerken van de projectvoorstellen.

Voor het uitwerken van de projecten is extra ambtelijke inzet nodig en in een aantal gevallen ook nader onderzoek. Voor dit doel vragen wij uw raad een bedrag van € 500.000 aan voorfinanciering beschikbaar te stellen. De voorbereidingskosten zullen vervolgens worden opgenomen als onderdeel van de projectfinanciering en betaald worden vanuit de circa 21,5 miljoen euro die de gemeente Borsele ontvangt. UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE Tijdens de inforaad van 22 februari 2024 hebben we uw raad bijgepraat over onder meer de aanleiding, de voorwaarden en de planning van de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee.

Pagina 9 van 12

Bij de totstandkoming en uitvoering van de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee Zeeland zijn de volgende (regio)partners betrokken: - Provincie Zeeland. - Gemeente Borsele. - Gemeente Noord-Beveland. - Gemeente Middelburg. - Gemeente Veere. - Gemeente Goes. - Gemeente Vlissingen. - Gemeente Reimerswaal. - Gemeente Kapelle. - Rijkswaterstaat (adviserend). - EZK (als procesbegeleider in samenwerking met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Rijkswaterstaat heeft een adviserende rol, met name ten aanzien van het Veerse Meer. Het waterschap Scheldestromen sluit aan bij de gebiedsinvesteringen via de Gebiedsvisie Veerse Meer en dus via de gemeenten en provincie. Naast de individuele besluitvorming worden de gebiedsinvesteringen ook in bredere overlegstructuren behandeld. Het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) is in november 2023 geïnformeerd en daar is afgestemd dat er een bestuurlijk overleg en een stuurgroep wordt ingericht voor dit programma.

RAADSVOORSTEL

Het programmamanagement van de provincie Zeeland zal in samenwerking met de betreffende gemeenten éénmaal per jaar een voortgangsrapportage opstellen. Met daarin de voortgang van de initiatieven en projecten en in hoeverre partijen op schema liggen om de beoogde resultaten te behalen. De jaarlijkse voortgangsrapportage wordt in concept voor 15 juni van ieder jaar voorgelegd aan alle deelnemende regiopartners. Via deze jaarlijkse voortgangsrapportage zullen we u raad informeren. Naar verwachting zal in april 2024 een bestuursovereenkomst worden afgesloten tussen het ministerie van EZK, provincie Zeeland en de deelnemende gemeenten. Het Rijk zal in juni 2024 de gelden toekennen aan de provincie Zeeland die in september 2024 de gelden toekent aan de individuele gemeenten. PARTICIPATIE Met de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee willen we zichtbaar maken dat er naast de realisatie van de verschillende energieprojecten, ook gewerkt wordt aan het versterken en verbeteren van de leefkwaliteit in de gemeente Borsele. Dit maken we concreet zichtbaar door te investeren in bijvoorbeeld landschappelijke inpassingen, verduurzamen van dorpshuizen en energiemaatregelen in woningen. In de voorbereiding en uitvoering van de verschillende projecten worden inwoners actief betrokken en zal er ruimte worden geboden om te participeren.

Verschillende projecten richten zich nadrukkelijk op burgerinitiatieven Pagina 10 van 12

en het stimuleren van actief burgerschap. Een voorbeeld hiervan is het Lokaal Impact Fonds Borsele. Op deze manier krijgen de investeringen een breder effect met een sociaal cultureel aspect, participatie van inwoners en draagvlak. COMMUNICATIE Er wordt gewerkt aan een strategisch communicatieplan. De hiervoor benodigde inzet zal naar verwachting vanuit de uitvoeringskosten van het programma gefinancierd worden. Het uitgangspunt ten aanzien van de communicatie over het programma is dat de provincie en gemeenten die deelnemen aan dit programma via hun eigen kanalen communiceren richting de verschillende doelgroepen en projecten. Hiervoor zal een communicatie toolbox worden ontwikkeld met communicatiemiddelen die partijen kunnen inzetten. Denk hierbij aan standaardteksten waarin de achtergrond en de doelstelling van het programma worden uitgelegd. Ook zal gecommuniceerd worden vanuit de projecten die gelden ontvangen vanuit het programma. De gemeente Borsele streeft altijd naar een optimale communicatie met inwoners, ondernemers, stichtingen en verenigingen. Hiervoor zet de gemeente dezelfde lijn voort als in 2023. Via de app, sociale media, nieuwsbrief, website en verschillende media worden alle partijen over de ontwikkelingen geïnformeerd. Door het inzetten van de omgevingsmanager wordt gezorgd voor een zo laagdrempelig mogelijke communicatie.

RAADSVOORSTEL

Uw raad zal op de volgende momenten worden geconsulteerd of geïnformeerd: - Start Gebiedsinvesteringen Netten op Zee (medio 2024). - Vaststellen projectvoorstellen gebundeld in tranches (medio 2024 tot en met eerste kwartaal 2026). - Jaarlijkse voortgang Gebiedsinvesteringen Netten op Zee Zeeland (tweede helft van ieder jaar vanaf 2025). BESLUIT De raad besluit: 1. Kennis te nemen van het proces waarmee de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee Zeeland tot stand komt; 2. Kennis te nemen van het doel, de beleidskaders, de gebiedsafbakening en de invulling op hoofdlijnen van de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee Zeeland. 3. Het college de opdracht te geven de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee verder uit te werken, volgens de ingezette lijn zoals beschreven in dit raadsvoorstel. 4. € 500.000 beschikbaar te stellen als voorfinanciering uit het weerstandsvermogen voor voorbereidingskosten met betrekking tot het uitwerken van de projecten. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage. BIJLAGE(N) Bij dit advies hoort/horen de volgende bijlage(n): Pagina 11 van 12

Documentnr. Join D24.643285 D24.643553

Naam van de bijlage Brief EZK “Regioplan Gebiedsinvesteringen Netten op Zee” Groslijst mogelijke reserveprojecten

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borsele, G.M. Dijksterhuis, burgemeester

RAADSVOORSTEL

J.M. Jansen, secretaris

Pagina 12 van 12