6. Voorstel instemmen resultaatbestemming jaarrekening 2022

Zaaknummer:

Raadsvoorstel Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

6 13 juli 2023 Wethouder Witkam

Onderwerp

Bestemming resultaat jaarrekening 2022

**

Geachte raad, Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor. VOORSTEL Wij stellen u voor om in te stemmen met het bestemmen van diverse kredieten uit het Algemeen Weerstandsvermogen zoals opgenomen in dit voorstel.

RAADSVOORSTEL

AANLEIDING EN DOEL Tijdens de behandeling van de jaarrekening in juni 2022 maakte naast vaststelling van de jaarrekening ook de verdeling van het rekeningresultaat onderdeel uit van het raadsvoorstel. Dit bleek niet wenselijk te zijn. In de werkgroep begroting van 11 juli 2022 is afgesproken om voor de volgende jaren twee aparte voorstellen aan u voor te leggen: - Een voorstel voor de vaststelling van de jaarrekening met daarbij het toevoegen van het rekeningresultaat aan het weerstandsvermogen. - Een voorstel voor het bestemmen van het rekeningresultaat. Onderliggend voorstel gaat specifiek over het bestemmen van het rekeningresultaat en dus over het bestemmen van het positieve saldo van de jaarrekening 2022. ARGUMENTEN In deze raadsvergadering zijn u de kadernota 2024-2027 en de jaarrekening 2022 ter besluitvorming aangeboden. Door wijzigingen en nog steeds onduidelijkheid over de financieringssystematiek vanuit het Rijk naar gemeenten is een sluitende kadernota binnen de huidige begrotingsregels een lastige opgave. De jaarrekening 2022 laat toch een hoog positief saldo zien. Dit is vooral het gevolg van incidentele baten (Oekraïne, bouwleges, grondexploitaties) die we niet als structurele baten in de begroting mogen opnemen. Dit geeft het betrekkelijke en het lastige van de strenge begrotingsregels aan.

In de praktijk leidt dit dus tot een hoog positief saldo bij de jaarrekening. Afgelopen jaar hebben we het algemeen weerstandsvermogen aanzienlijk verhoogd. We hebben vanuit het resultaat van de jaarrekening 2021, het dividend PZEM, circulaires en de programmarapportage toevoegingen aan het algemeen weerstandsvermogen gedaan. Pagina 1 van 8

Vanuit het resultaat van de jaarrekening 2022 komt daar het positieve saldo van € 4,1 miljoen bij. Daarnaast bedroeg de winst van het grondbedrijf € 678.000. We stellen voor dit ook aan het weerstandsvermogen toe te voegen. Het algemeen weerstandstandsvermogen loopt hiermee op tot € 15,5 miljoen. Hiermee hebben we een zeer ruim weerstandsvermogen. De weerstandsratio volgens de jaarverantwoording 2022 bedraagt 10,1. Wettelijk mag de weerstandsratio 1,0 bedragen. U heeft als grens 2,0 vastgesteld. Ons weerstandsratio zit daar dus ruim boven. Het zeer ruime weerstandsvermogen geeft ons mogelijkheden om incidentele middelen te bestemmen voor uitvoering van het bestuursprogramma en diverse (uitvoerings)knelpunten die in 2023 al gevolgen hebben. Mogelijkheden waar de kadernota en wettelijke begrotingsregels niet in kunnen voorzien. Ook zijn er posten vanuit 2022 die doorlopen naar 2023. Onder het kopje ‘financiën’ gaan we verder in op de onderdelen waar we het algemeen weerstandsvermogen voor willen inzetten. (JURIDISCHE) CONSEQUENTIES Door in te stemmen met de inzet van middelen vanuit het algemeen weerstandsvermogen kunnen we - zoals eerder gezegd - uitvoering geven aan het bestuursprogramma, knelpunten oplossen en verder uitvoering geven aan het eerder opstarten van werkzaamheden en/of projecten.

FINANCIËN De resultaten over 2022 en opbouw van het weerstandsvermogen geven het volgende beeld:

RAADSVOORSTEL

Algemeen weerstandsvermogen Saldo per 01-01-2022 Stortingen Dividend PZEM/ZEH Programmarapportage Circulaires Resutaat 2021 + grondbedrijf Overige stortingen

€ € € € €

Resultaatbestemming jaarrekening: Resultaat jaarrekening (toegevoegd aan algemeen weerstandsvermogen) Resultaat grondexploitaties/aftopping reserve grondexploitaties Weerstandsvermogen na verwerking resutaat en claims

€ €

7.117.667

€ € € €

9.973.218 17.090.885 3.713.145 13.377.740

€ €

2.665.306 10.712.434

€ € €

4.107.000 678.000 15.497.434

2.291.021 1.996.705 1.435.000 3.660.492 590.000

Onttrekkingen Saldo per 31-12-2022 Af: claims op het weerstandsvermogen tot en met 2022 Af: claims op het weerstandsvermogen 2023

€

1.653.306 1.012.000

Pagina 2 van 8

Weerstandsvermogen na verwerking resutaat en claims Te bestemmen Knelpunten 2023 1 Voordeel leges omgevingsvergunningen t.b.v. inhuur raadsvoorstel 2 maart 2023 2 Verkiezingen 3 Voordeel toezichthouderschap aanleg glasvezel 4 Knelpunten Strategische Personeelsplanning (SPP) 2023/2024 5 Opleidingsbudget 6 Just Transition Fonds 2023 (Kadernota) 7 Effect CAO-verhoging 2023 8 Vogelgriepvirus 9 Applicatie Wabo Overheveling 2023 vanuit circulaires 10 Gezond in de stad (decembercirculaire) 11 Continuïteit van zorg (decembercirculaire) 12 Energietoeslag (decembercirculire) 13 Uitvoeringskosten klimaatakkoord (meicirculaire) 14 Invoering omgevingswet (septembercirculaire) 15 Toegankelijkheid verkiezingen (decembercirculaire) Invulling Bestuursprogramma 16 Regiodeal North Sea Port District reservering voor cofinanciering: - Klompenlab (subsidie) - Motorriekroute Stelleplas (egalisatiereserve kapitaallasten) - Capaciteit project Kerngezond Borsele komende 4 jaar - Koppelingsgebieden (egalisatiereserve kapitaallasten) Overige inzet van middelen 17 Fonds ontheemden 18 Coronamiddelen cultuur 19 Reserve Sociaal Domein Totaal Algemeen Weerstandsvermogen na bestemming

€ € € € € € € € €

240.000 15.000 33.000 438.000 100.000 15.000 800.000 20.000 45.000

€ € € € € €

11.000 23.000 360.000 160.000 342.000 3.000

€ € € €

100.000 212.500 275.000 2.100.000

€ € €

1.000.000 45.000 300.000

€

15.497.434

€ €

6.637.500 8.859.934

Na aftrek van de voorgestelde onttrekkingen en claims resteert een positief saldo van het algemeen weerstandsvermogen van € 8.859.934. Dit geeft een weerstandsratio van 6,86. Hiermee blijven we nog steeds ruim boven de door u vastgestelde grens van 2,0.

RAADSVOORSTEL

1. Leges omgevingsvergunningen Op 2 maart 2023 heeft u reeds ingestemd om het voordeel vanuit de leges omgevingsvergunningen in te zetten. 2. Verkiezingen Op 15 maart 2023 organiseerden we de verkiezingen voor Provinciale Staten en Waterschap. Voor de nieuwe procedure van het telproces (transparanter en beter controleerbaar) hadden we een extra budget van € 15.000 nodig. 3. Voordeel toezichthouderschap aanleg glasvezel In 2022 is gestart met de aanleg van glasvezelnetwerk in de dorpen Heinkenszand en ’s-Gravenpolder. Van de netwerkbeheerder hebben we een eenmalige vergoeding ontvangen. Deze vergoeding zetten we in voor de inhuur van een toezichthouder op deze werkzaamheden. Deze lopen in 2023 door.

Pagina 3 van 8

4. Knelpunten Strategische personeelsplanning (SPP) Strategische personeelsplanning is het beleid dat organisaties voeren om de in-, door- en uitstroom van personeel af te stemmen op veranderingen in de vraag naar arbeid in de organisatie. En zodanig dat de taken uitgevoerd kunnen blijven worden die nodig zijn om de doelstellingen van de organisatie te behalen. Door nieuwe taken en werkzaamheden als gevolg van wereldwijde veranderingen (bijvoorbeeld corona, Oekraïne, asielzoekers), nieuwe wetgeving (bijvoorbeeld Omgevingswet, informatieveiligheid, digitalisering) en maatschappelijke ontwikkelingen (bijvoorbeeld vergrijzing, mondigere inwoners, participatie) loopt de gemeente Borsele tegen de grenzen van haar capaciteit aan. Zo is er extra inzet nodig in verband met de voorbereiding voor onder andere de regiodeal (werkvoorbereiding) en compensatie Rijkscoördinatieregelingen zoals 380kv. De landelijke regels rondom ouderschapsverlof (voor vaders) is veranderd. Deze langere afwezigheid van medewerkers bovenop het (langdurig) ziekteverzuim vraagt om extra capaciteit. “De rek is eruit,” horen we regelmatig. Het ontbreekt ons simpelweg aan voldoende uitvoeringskracht op verschillende terreinen. Deze nieuwe ontwikkelingen vragen om bijstelling van de strategische personeelsplanning. De structurele financiële gevolgen hiervan worden meegenomen in de kadernota 2024-2027.

Om de knelpunten in 2023 op te vangen, stellen we voor om hiervoor een bedrag van € 438.000 beschikbaar te stellen.

RAADSVOORSTEL

5. Opleidingsbudget Door nieuwe wetgeving, (veel) nieuwe (minder ervaren) collega’s en meer aandacht voor ontwikkelen in relatie tot goed werkgeverschap is er extra budget nodig voor het opleiden van personeel. Dit doen wij onder andere door het aanbieden van een ontwikkelkalender waarbij medewerkers in 2023 verschillende incompanytrainingen kunnen volgen waaronder de trainingen bestuurs- en gemeenterecht, zakelijk schrijven, gemeentefinanciën en politieke en bestuurlijke sensitiviteit. 6. JTF Het Just Transition Fund (JTF) is onderdeel van het Just Transition Mechanism. Dit heeft als doel heeft om regio’s die sterk afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen financiële en praktische hulp te bieden bij de energietransitie. Het JTF bevordert een rechtvaardige transitie in regio’s die sterk afhankelijk zijn van emissie-intensieve industrieën en voor grote transitieopgaven staan. Het gaat om een bedrag van € 15.000 per jaar tot en met 2027. Deze kosten zijn opgenomen in de kadernota 2024-2027. Voor 2023 stellen we voor om dit te bekostigen uit het algemeen weerstandsvermogen. 7. CAO gemeenten Op 5 april 2023 hebben de vakbonden, de Werkgeversvereniging Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties (WSGO) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) een nieuwe cao bekrachtigd voor de gemeenteambtenaren met een looptijd tot 31 december 2023.

Per 2 januari 2023 is een nominale stijging van € 240 doorgevoerd en vervolgens een stijging van 2%. Een deel (€ 500.000) hadden wij al gereserveerd in de begroting 2023-2026. Het tekort voor 2023 willen we bekostigen uit het algemeen weerstandsvermogen.

Pagina 4 van 8

8. Vogelgriepvirus Net als afgelopen jaar hebben we te maken met de gevolgen van het vogelgriepvirus onder trekvogels. Voor het opruimen van dode trekvogels zijn wij verantwoordelijk en/of werken we samen met andere partijen zoals bijvoorbeeld Waterschap Scheldestromen en Rijkswaterstaat. Voor het volgens de juiste regels opruimen en afvoeren van trekvogels wordt een gespecialiseerd bedrijf ingeschakeld. Deze onvoorziene kosten maken geen deel uit van de begroting en daarom stellen we voor een bedrag van € 20.000 vanuit het algemene weerstandsvermogen hiervoor te bestemmen. 9. Applicatie Wabo Met ingang van 27 maart 2023 is de applicatie RX Mission van start gegaan voor de vergunningaanvragen onder de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). De voorbereidingen voor het inrichten van het vergunningentraject onder de Omgevingswet zijn nog in volle gang. Deze werkzaamheden vloeien rechtstreeks voort uit de Omgevingswet die per 1 januari 2024 in werking treedt. Om op tijd klaar te zijn met deze werkzaamheden, moeten we de opdracht verstrekken aan een gespecialiseerd bedrijf. De kosten hiervoor zijn € 45.000. De ontvangen rijksmiddelen voor de implementatie van de Omgevingswet zijn onvoldoende om deze kosten te dekken. We stellen dan ook voor deze kosten te halen vanuit het algemene weerstansvermogen.

RAADSVOORSTEL

10. Gezond in de Stad In het kader van het actieprogramma Kansrijke Start ontvingen we € 11.000 in de decembercirculaire 2022. Dit geld ontvingen we om interventies rondom Kansrijke Start in te zetten onder de noemer Gezond in de Stad (GIDS). In Borsele hebben we ons de afgelopen jaren sterk gemaakt om een lokale coalitie te vormen, versterken en behouden voor Kansrijke Start: de eerste 1.000 dagen van kinderen van (aankomende) gezinnen in kwetsbare situaties. Doordat Kansrijke Start in alle gemeenten wordt uitgerold, is structureel geld beschikbaar gesteld. 11. Continuïteit van zorg In de decembercirculaire 2022 stelde het Rijk middelen beschikbaar voor de compensatie van de meerkosten Jeugdwet en Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het doel is de continuïteit van de zorgaanbieders te waarborgen, als gevolg van de coronacrisis in 2022. In lijn met de uitvoering van de regeling in 2020 en 2021 beleggen we de meerkostenregeling 2022 wederom bij de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (IJZ). Deze organisatie verzamelt en beoordeelt de aanvragen voor compensatie. Het gaat om een bedrag € 23.000 voor Borsele. 12. Energietoeslag Het kabinet heeft als prioriteit om mensen met een laag inkomen te ondersteunen bij het betalen van de energierekening.

In onze memo van 11 oktober 2022 hebben we u geïnformeerd dat we als Borsele ongeveer € 1 miljoen aan rijksmiddelen hebben ontvangen voor de energietoeslag 2022. De te verwachten lasten waren € 1.130.000. Dat is onder meer inclusief de ophoging naar € 1.300 en verruiming naar 130% van de bijstandsnorm. Het kabinet heeft besloten om in 2023 nogmaals € 1.300 aan energietoeslag aan de doelgroep uit Pagina 5 van 8

te keren. GR de Bevelanden komt hiertoe met een advies. In de decembercirculaire 2022 hebben we € 360.000 in het gemeentefonds ontvangen (landelijk: € 500 miljoen). Dit bedrag is het eerste deel voor de uitbetaling in 2023. In de meicirculaire wordt de verdeling van de overige € 900 miljoen bekendgemaakt. 13. Klimaatakkoord Voor de uitvoeringskosten van het klimaatakkoord ontvingen we in 2022 € 295.000. We besteedden in 2022 € 135.000. Het restant van € 160.000 zal nodig zijn voor verdere uitvoering in 2023 en daarom stellen voor dit bedrag voor 2023 beschikbaar te stellen. 14. Omgevingswet In de septembercirculaire ontvingen we € 342.000 voor de invoering van de Omgevingswet. Onder andere door het uitstel van de Omgevingswet hebben we ook in 2023 kosten voor de implementatie van de Omgevingswet. Daarom stellen we voor deze middelen over te hevelen naar 2023.

RAADSVOORSTEL

15. Toegankelijkheid verkiezingen Het Rijk heeft ons in 2022 een eenmalige vergoeding van € 3.000 verstrekt als stimulans voor het toegankelijker maken van verkiezingen. Bijvoorbeeld voor mensen met een visuele of andere beperking. In Borsele is ieder stembureau toegankelijk en voldoet hiermee aan alle gestelde eisen. De eenmalige vergoeding is bij de recente verkiezingen in 2023 besteed aan aanwijzingsborden: duidelijk zichtbaar en uniform voor elk stembureau. Omdat de besteding in 2023 heeft plaatsgevonden stellen we voor dit bedrag via de resultaatbestemming over te hevelen naar 2023. 16. Regiodeal In de raad van 29 juni 2023 hebben we u een aantal kredieten voorgelegd in verband met de cofinanciering (50%) van de Regiodeal North Sea Port District (NSPD). De bedoeling is om met de nieuwe Regiodeal te investeren in de vestigings- en verblijfkwaliteiten en de aantrekkelijkheid van het woon-, leef- en werkgebied. Om brede welvaart te bereiken, wordt ingezet op drie sleutelopgaven: - Versterken van een gezonde leefomgeving door onder meer natuur en water. - Aantrekken van talent door innovatie, kennistransfer en cultuurvernieuwing. - Vergroten van bereikbaarheid van voorzieningen door slimme en duurzame mobiliteit die de landsgrenzen overstijgt.

Voor Borsele komen in totaal vijf projecten voor cofinanciering in aanmerking: - Groenstructuurplannen van Borssele, ’s-Heerenhoek, Lewedorp en Nieuwdorp: geen extra budget vereist. - Motoriekroute Stelleplas: € 212.500. - Koppelingsgebied ’s-Heerenhoek (verbinding met demoproject NSPD): € 2.100.000 - Kerngezond Borsele: € 275.000. - KlompenLAB: € 100.000.

Pagina 6 van 8

17. Fonds ontheemden Het Rijk heeft ons op basis van vaste normen in 2022 per plek een vergoeding verstrekt voor de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Voor de opvang konden we gebruik maken van eigen locaties en financieel gunstige opvangplekken. Ook speelden veel vrijwilligers in de diverse dorpen en actieve rol bij de opvang en organisatie van de ontheemden. Hoe de opvang verder verloopt is afhankelijk van het verloop van de oorlog en de eisen die het Rijk aan gemeenten stelt bij de omvang van vluchtelingen. Daarnaast is er ook onduidelijkheid over de opvang van asielzoekers en statushouders en de financiële middelen die we daarvoor vanuit het Rijk ontvangen. Het opvangen van ontheemden, asielzoekers en/of statushouders is ook van invloed op onder andere de benodigde capaciteit (eigen organisatie, WIZ GR de Bevelanden), uitkeringen, scholing en opleiding enzovoorts. Daarom stellen we voor hiervoor een fonds in te stellen van € 1 miljoen. 18. Coronamiddelen cultuur In het verlengde van eerdere besluitvorming om een restant van de ontvangen coronamiddelen in te zetten voor cultuur, stellen wij voor om € 45.000 beschikbaar te houden voor cultuur voor de resterende collegeperiode. 19. Reserve Sociaal Domein Het programma werk en inkomen en programma zorg had een voordelig saldo. We stellen voor € 300.000 toe te voegen aan de reserve Sociaal Domein.

Dit om incidenten op te vangen. De reserve Sociaal Domein brengen we hiermee op circa € 2 miljoen. We verwachten dat we hiermee de risico’s binnen dit domein te kunnen afdekken.

RAADSVOORSTEL

UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE Na uw akkoord geven wij in de programmarapportage 2023 van bovenstaande punten de stand van zaken weer. PARTICIPATIE Indien van toepassing bij het betreffende punt informeren we de betrokken stakeholders over de voorzetting van werkzaamheden en/of projecten. COMMUNICATIE De media informeerden wij op 4 juli 2023. BESLUIT De raad besluit in te stemmen met het bestemmen van diverse kredieten uit het Algemeen Weerstandsvermogen zoals opgenomen in dit voorstel. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Niet van toepassing. BIJLAGE(N) Niet van toepassing. Pagina 7 van 8

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borsele, G.M. Dijksterhuis, burgemeester

RAADSVOORSTEL

J.M. Jansen, secretaris

Pagina 8 van 8