6.57 RBL Jaarverslag 2023 2024

Jaarverslag

2023-2024

Je toekomst begint met een goede start

www.lereninzeeland.nl

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

3 / 23

Bijlagen

Voorwoord Het Regionaal Bureau Leerlingzaken Oosterschelderegio kijkt

jongeren die verzuimen en dreigden uit te vallen, op koers

terug op een schooljaar waarin we ons met volle overtuiging

konden blijven. De acties die we hebben ondernomen,

hebben ingezet voor het recht op onderwijs van alle

werpen hun vruchten af en geven ons het vertrouwen dat

jongeren in onze regio. Onze missie blijft helder: we

dat we deze aanpak in de toekomst verder kunnen

ondersteunen kinderen en jongeren in hun ontwikkeling en

versterken en uitbreiden.

recht op onderwijs. We stimuleren ze toekomstgericht bezig te zijn en een startkwalificatie te halen. Als het nodig is

Samen met onze ketenpartners werken we aan het

zoeken we naar het best passende maatwerktraject.

versterken van de samenwerking binnen het onderwijs, de jeugdhulp en arbeidsmarkt. Het streven is om een

In het afgelopen schooljaar hebben we intensief

toekomstbestendige organisatie te blijven die klaarstaat

samengewerkt met scholen, zorg- en andere ketenpartners

voor de continu veranderende behoeften van kinderen en

om jongeren de ondersteuning te bieden die zij nodig

jongeren. Het is onze gedeelde verantwoordelijkheid om

hebben. De toenemende complexiteit van de casuïstiek

samen te werken aan duurzame oplossingen die

vraagt steeds vaker om maatwerk en nauwgezette

aansluiten bij de uitdagingen van vandaag.

samenwerking. Dit vereist flexibiliteit en creativiteit in een tijd

die zij verdienen, zodat zij een solide basis krijgen voor hun

Missie: toekomst. Wij danken al onze medewerkers, partners en betrokkenen voor hun waardevolle bijdragen. We blijven ons samen inzetten om jongeren in de Oosterschelderegio de ondersteuning te bieden die zij verdienen, en kijken vol vertrouwen naar de toekomst.

waarin de uitdagingen, zoals personeelsverloop en

In dit jaarverslag presenteren we de belangrijkste cijfers en

Jet Clarijs

wachtlijsten in de zorg, toenemen.

resultaten van het schooljaar 2023-2024. Deze inzichten

Teammanager RBL Oosterschelderegio

vormen de basis voor verdere ontwikkeling en bieden Dit jaar hebben we ons wederom ingespannen om verzuim

aanknopingspunten voor verdieping van onze aanpak. We

en voortijdig schoolverlaten aan te pakken. Met gerichte

blijven gericht op verbetering en werken samen aan een

interventies en maatwerk hebben we ervoor gezorgd dat

toekomst waarin iedere jongere de ondersteuning krijgt

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

RBL algemeen

Leerplicht

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

Doorstroompunt

4 / 23

Bijlagen

Het RBL heeft een belangrijke signalerende rol. In de praktijk zien we dat verzuim vaak een eerste teken kan zijn van

Het RBL Oosterschelderegio bestaat sinds 2010 en is een gemeenschappelijke regeling van de 7 Oosterschelderegio gemeenten.

diepere problemen bij jongeren en gezinnen. In gevallen van meervoudige gezinsproblematiek of ziekteverzuim stemmen we af met school, CJG, GGD en betrokken hulpverleners om te bepalen waar de prioriteit ligt bij het aanpakken van het

In opdracht van deze gemeenten en het ministerie van OC&W voert het RBL de Leerplichtwet, de Kwalificatieplicht en de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten uit. Dagelijks zetten de RBL-consulenten zich

in om perspectief te bieden aan kinderen, jongeren en ouders. Zij doen dit onder meer door het voeren van gesprekken met leerling en ouders en door overleg met scholen, ketenpartners en netwerkpartners. We bieden vanuit onze taak ondersteuning om het verzuim van jongeren terug te dringen en hervatting van onderwijs te realiseren. We denken daarbij actief mee bij de tot stand brengen van maatwerktrajecten.

5 jr.

Start leerplicht

12jr.

verzuim. Vaak dragen we de verantwoordelijkheid over aan andere professionals en blijven we de voortgang op procesniveau monitoren. Het team van het RBL Oosterschelderegio bestaat uit 18 medewerkers, onderverdeeld in verschillende functies: •

RBL-consulenten met specialisatie in Leer- en kwalificatieplicht

•

Doorstroomcoaches met specialisatie in begeleiding van 18+ jongeren

•

Senior Adviseur passend onderwijs en VSV

•

(Senior) officemanagers

•

Teammanager

Kind ook verantwoordelijk voor schoolbezoek

16jr.

Einde leerplicht, wel kwalificatieplicht

18jr.

Einde kwalificatieplicht, start RMC

22jr.

Einde RMCleeftijd

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Resultaten In dit hoofdstuk worden de cijfermatige resultaten gepresenteerd, doorgaans op een globale manier, met de nodige onderbouwing om de bredere context te waarborgen. Om de gemeenten in staat te stellen om dieper in te gaan op hun eigen cijfers en deze te vergelijken, zal er uitgebreide data aan elke gemeente worden verstrekt.

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

5 / 23

Bijlagen

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

In de Oosterschelderegio wonen momenteel ca. 33.000

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

6 / 23

Bijlagen

In figuur 1.3 wordt het historische verloop van het aantal

In figuur 1.2 de procentuele verdeling per gemeente.

begeleide jongeren over de afgelopen tien jaar

jongeren in de leeftijd van 5 tot en met 22 jaar.

geïllustreerd. De data laten een periode van redelijke In het schooljaar 2023-2024 heeft het RBL 2.422 jongeren

stabiliteit zien in de schooljaren 2014 tot 2019. De jaren

begeleid. Dit aantal is vrijwel gelijk aan vorig schooljaar. Dit

die werden getekend door de impact van de COVID-19-

aantal omvat zowel jongeren waarvoor verzuimmeldingen

pandemie (2019-2020- 2021), vertonen een duidelijke

zijn geregistreerd, preventieve interventies zijn gepleegd en

daling. Daarna volgt een opmerkelijke stijging van het

jongeren die hun opleiding voortijdig hebben afgebroken,

aantal begeleide jongeren die dit jaar lijkt te stabiliseren.

zogenaamde voortijdig schoolverlaters.

1.2

1.1

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Doorstroompunt

Leerplicht en Doorstroompunt

Meldingen

Het RBL begeleidt jongeren uit het PO, VO, MBO en voortijdig

De frontoffice van het RBL Oosterschelderegio heeft in

schoolverlaters (VSV). De begeleiding van leerlingen uit het

schooljaar 2023-2024 in totaal 4632 meldingen

PO en VO wordt door het team Leerplicht verzorgt. MBO

verwerkt, beoordeeld, geregistreerd, administratief

studenten en VSV-ers worden door het Doorstroompunt

afgehandeld of doorgezet naar Leerplicht of

begeleidt. De verhouding van het begeleide jongeren is

Doorstroompunt. Dit zijn hoofdzakelijk DUO

vrijwel gelijk.

verzuimmeldingen, school in- en uitschrijvingen en

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

7 / 23

Bijlagen

wijzigingen vanuit de persoonsregistraties binnen de regio.

In figuur 1.4 de spreiding van werkzaamheden door Leerplicht en het Doorstroompunt.

1.5

De frontoffice van het RBL stelt onder meer vast of een melding administratief moet worden opgevolgd of moet worden toegewezen aan een RBL consulent. Als

het een verzuimmelding betreft controleren zij de melding op volledigheid en halen zij voor zover mogelijk missende informatie op bij de melder. Vervolgens wordt de verzuimmelding toegewezen aan de RBL Consulent die verbonden is aan de betreffende school of aan de gemeente waar de jongere staat ingeschreven.

In figuur 1.5 het verloop van het aantal meldingen sinds schooljaar 2016-2017.

Sinds schooljaar 2021-2022 is het aantal meldingen dat het RBL ontvangt bijna verdubbeld. Enerzijds is dit een positief resultaat als gevolg van de inspanningen die het RBL en de Onderwijsinspectie de afgelopen jaren heeft geleverd om scholen consequent(er) verzuim te

laten melden. We hebben hierdoor steeds beter zicht Uit de 4632 meldingen zijn in totaal 2736

1.4

(verzuim)meldingen geregistreerd en toegewezen aan Leerplicht en Doorstroompunt.

op het werkelijke schoolverzuim. Anderzijds betekent het ook dat de administratieve werklast en –druk is verdubbeld en het aantal verzuimmeldingen dat de RBL Consulenten moeten verwerken fors is toegenomen.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

Doorstroompunt

8 / 23

Bijlagen

Verzuim Het RBL heeft afgelopen schooljaar 2025 verzuimmeldingen

In figuur 2.1 een overzicht van het aantal

verwerkt. Onze consulenten zijn toegewijd aan het

verzuimmeldingen per onderwijssoort de afgelopen

aanpakken van schoolverzuim en het begeleiden van

schooljaren in de Oosterschelderegio. Het valt op dat er

jongeren naar het behalen van een startkwalificatie vanuit

aanzienlijk meer verzuimmeldingen zijn wanneer

de landelijke richtlijn ‘Methodische Aanpak Schoolverzuim’

leerlingen de overgang maken van het basisonderwijs

(MAS). In samenwerking met scholen en GGD streven wij

naar het voortgezet onderwijs en dat het aantal

ernaar om vroegtijdig verzuim en uitval te signaleren en

verzuimmeldingen op het MBO nagenoeg gelijk blijft

aan te pakken. Wanneer een leerling afwezig is, trachten wij

aan het aantal in het VO.

de reden daarachter te achterhalen en de leerling met passende ondersteuning, zo spoedig mogelijk terug naar

In figuur 2.2 de procentuele verhoudingen van

school te begeleiden.

verzuimmeldingen per onderwijssoort in schooljaar 2023-2024.

2.3 In figuur 2.3 een overzicht van het verloop de afgelopen schooljaren van het aantal verzuimmeldingen per gemeente. We zien dat het aantal verzuimmeldingen in vrijwel alle gemeenten een gelijke stijgende lijn toont.

De algemene stijging valt te verklaren doordat het RBL de afgelopen jaren veel heeft geïnvesteerd om scholen consequenter verzuim te laten melden via het DUO

2.2

2.1 2.1

verzuimloket. Daarnaast heeft de Onderwijsinspectie hier de laatste jaren campagne op gevoerd omdat (landelijk) bij veel scholen de verzuimregistratie niet op orde was. Andere verklaringen zijn het niet dekkende onderwijsaanbod, groei in jongeren die zorg nodig hebben en wachtlijsten jeugdzorg.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

9 / 23

Bijlagen

Ontwikkelingen binnen verzuim Naast het feit dat we een stijging constateren van het

We zien dat bij 898 verzuimmeldingen de jongeren na onze

totaal aantal verzuimmeldingen dat wij verwerken, valt

interventie dat schooljaar niet meer heeft verzuimd. Bij 205

op dat het aantal leerlingen en studenten waarvoor wij

jongeren is het verzuim gestopt na twee meldingen, dit zijn

meerdere verzuimmeldingen ontvangen toeneemt.

in totaal 410 verzuimmeldingen.

In figuur 2.4 een weergave van de verdeling van het

De groep jongeren waarbij er sprake is van drie of meer

aantal meldingen per leerling de afgelopen schooljaren.

verzuimmeldingen, met enkele uitschieters tot meer dan 10

In figuur 2.5 een overzicht van

verzuimmeldingen, neemt toe. In totaal gaat het hierbij om 177 leerlingen waarvoor wij 667 verzuimmeldingen hebben ontvangen. Dit is bijna 33% van het totaal aantal verzuimmeldingen dat wij hebben verwerkt.

Met name deze laatste groep jongeren gaan we verder in kaart brengen om te onderzoeken welke (overeenkomstige) factoren mogelijke van invloed zijn op het veelvuldige verzuim. Het is interessant om te kijken of we daar met onze ketenpartners proactief en preventief in kunnen handelen.

2.4

2.5

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

Doorstroompunt

10 / 23

Bijlagen

Methodische Aanpak Schoolverzuim

Interventies

Verzuimgesprekken en maatwerk

Ons werk binnen het RBL volgt de landelijke Methodische

Binnen het RBL hanteren we diverse interventies om

In de meeste gevallen volstaat het voeren van

Aanpak Schoolverzuim (MAS). Het principe van de MAS

schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten te voorkomen.

verzuimgesprek(ken) met leerlingen en ouders/ verzorgers.

medewerking en anders via het civielrecht op te lossen.

In figuur 3.1 een overzicht van het verloop van de soorten

Het inzetten van maatwerkarrangementen komt de

Voor nadere informatie verwijzen wij naar de bijlage.

interventies de afgelopen schooljaren.

afgelopen jaren steeds regelmatiger voor. Bij een

is om schoolverzuim binnen het kader van vrijwillige

maatwerkarrangement wordt bijvoorbeeld in overleg met

Begeleiding leerplicht

school, GGD, hulpverleners en ouders afgeweken van de

De RBL consulent onderzoekt de verzuimmelding in

wettelijke onderwijstijd die beter aansluit bij de fysieke of

samenwerking met de school en andere betrokkenen, om

mentale belastbaarheid van leerling, waardoor het

te achterhalen wat de mogelijke oorzaken van het

verzuim afneemt.

verzuim zijn. Op basis van de uitkomst kan worden gewerkt aan een gerichte en passende aanpak om het schoolverzuim duurzaam terug te dringen en te stoppen. De RBL consulent betrekt of verwijst in overleg met leerling,

ouders en school naar partijen die de juiste ondersteuning of hulp voor de leerling kunnen organiseren of bieden en bewaakt het proces om ervoor te zorgen dat de leerling zo snel mogelijk weer volwaardig kan deelnemen op school. Daarnaast is de consulent een belangrijke partner bij het (preventief) signaleren van verzuim en voortijdig schoolverlaten.

3.1

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

Doorstroompunt

Proces verbaal (PV)

11 / 23

Bijlagen

Vrijstellingen

De Leerplichtwet biedt de mogelijkheid tot het opmaken van

Ondanks de toename van het aantal verzuimmeldingen in

In enkele gevallen vragen ouders een vrijstelling van de

een proces-verbaal bij ongeoorloofd schoolverzuim. Het

de afgelopen jaren, zijn het aantal processen-verbaal en

leerplicht aan voor hun kind. Dit kan resulteren in vrijstelling

uitgangspunt van de MAS is dat er pas een proces-verbaal

Halt-verwijzingen niet noemenswaardig gestegen. Dit kan

gedurende (een deel van) het schooljaar. Zie figuur 3.3 voor

wordt opgemaakt in geval van verzuim, nadat eerst andere

deels

een overzicht van het aantal vrijstellingen per gemeente per

oplossingen zijn onderzocht en wanneer vrijwillige

Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) toepassen bij de

maatregelen niet hebben geleid tot het stoppen van het

aanpak van schoolverzuim. Zie bijlage voor de absolute

verzuim. Er worden drie soorten proces-verbaal opgemaakt:

aantallen.

worden

verklaard

doordat

we

consequent

de

schooljaar.

absoluut verzuim, luxe verzuim en relatief verzuim (zie bijlage voor toelichting).

Halt Indien er sprake is van verzuim zonder (meervoudige) onderliggende problematiek, kan een Halt maatregel een effectieve en eenvoudige interventie zijn. Een leerling wordt naar Halt verwezen wanneer zowel de leerling als de ouders

3.3

hiervoor toestemming geven. De leerling krijgt een leerstraf

Met uitzondering van een uitschieter in schooljaar 2022-

gericht op het stoppen van het verzuim. Halt verwijzingen zijn van toepassing op kinderen en jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar.

3.2 In de bovenstaande figuur een overzicht van de resultaten van onze interventies de afgelopen schooljaren. We zien dat een groot aandeel van onze interventies leidt

tot einde verzuim en voortzetting van de schoolloopbaan. Daarbij zien we dat er een groot gedeelte van de jongeren maatwerk nodig heeft en jongeren opnieuw in het verzuim worden gemeld.

2023, blijft het aantal vrijstellingen redelijk stabiel. Het overgrote deel van vrijstellingen wordt toegekend of verlengd omdat de leerling het hele schooljaar niet belastbaar is voor onderwijs vanwege de lichamelijke of psychische gezondheid. De leerlingen zijn volledig aangewezen op zorg.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

12 / 23

Bijlagen

Thuiszitters In de Oosterschelderegio nemen we zowel curatieve als

In schooljaar 2023-2024 zijn er 35 nieuwe thuiszitters

Doordat thuiszitters vrijwel altijd geoorloofd verzuimen

preventieve maatregelen bij de aanpak van thuiszitters. We

geregistreerd bovenop 31 langdurige thuiszitters uit de

vanwege lichamelijke en/of psychische problemen is een

werken nauw samen met samenwerkingspartners om

voorgaande schooljaren. Gemiddeld genomen staan

goede afstemming met GGD en CJG’s van groot belang.

vroegtijdig potentiële thuiszitters te identificeren, waardoor

thuiszitters 2 schooljaren geregistreerd als thuiszitter.

We zijn constant met deze partijen in gesprek om de afstemming te verbeteren omdat vooral daar tijdswinst is

we in een vroeg stadium kunnen ingrijpen. We zien het aantal thuiszitters de afgelopen jaren stijgen.

te behalen en de doorlooptijden van het thuiszitten terug

In figuur 3.4 een overzicht van het aantal thuiszitters op in de

Dit is te verklaren doordat het RBL samen met de

te dringen.

Oosterschelderegio en de af- en opbouw de afgelopen

Samenwerkingsverbanden (SWV) de afgelopen jaren fors

schooljaren, peildatum 18-09-2024 (de gekleurde balken in

hebben geïnvesteerd om scholen consequent thuiszitters

In de praktijk begint een thuiszitperiode zelden bij

het figuur vertegenwoordigen dezelfde leerlingen).

te melden. De regionale aanpak van thuiszitters in het VO in

aanvang van een schooljaar. Daar komt bij dat veel

samenwerking met de scholen, SWV en CJG’s is dit

thuiszitters gedurende deze periode vaak wel een vorm

schooljaar gecontinueerd en wordt doorontwikkeld.

van afstand of thuisonderwijs volgen naast de behandeling of hulpverlening die zij ontvangen.

In alle gevallen waarin een leerling thuis komt te zitten, vindt op casusniveau overleg plaats tussen de school, ouders, leerplichtambtenaar, de GGD, eventueel betrokken CJG en hulpverleners. Het SWV voert samen met de school van de leerling regie op de periodieke thuiszittersoverleggen. SWV moeten per kwartaal de Onderwijs Inspectie inlichten over de thuiszitters van hun scholen. Inmiddels is de afstemming rondom thuiszitters in het PO ook beter op de rails en stemmen we elk kwartaal af met

3.4

het samenwerkingsverband over de voortgang.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

Doorstroompunt

13 / 23

Bijlagen

Doorstroompunt

Ondersteuning MBO

Sinds 1 januari 2024 is de term RMC definitief vervangen door

De ondersteuning van het Doorstroompunt aan MBO

We zien dat de inzet van maatwerktrajecten toeneemt.

Doorstroompunt Oosterschelderegio. Met een team van 7

studenten is gericht op het terugdringen van schoolverzuim

Dit zijn onder meer interne maatwerkvoorzieningen die

Doorstroomcoaches wordt in nauwe samenwerking met het

en het voorkomen van schooluitval.

het MBO zelf aanbiedt om studenten te helpen bij het heroriënteren op een passende schoolloopbaan en

MBO schoolverzuim en –uitval voorkomen voor studenten van

16 tot 23 jaar. Het behalen van een startkwalificatie is daarbij

Verzuimgesprekken

voorschakeltrajecten om de student voor te bereiden

het hoofddoel. Voortijdig schoolverlaters worden

Samen met de MBO instelling wordt onderzocht wat de

op een overstap naar een andere opleidingsrichting of

geregistreerd en actief benaderd om ze te ondersteunen bij

oorzaak is van het verzuim en wat er nodig is om het verzuim

een combinatie van onderwijs en zorg. Daarnaast

terugkeer in het MBO of een ander passend traject dat goed

te beëindigen. De MBO instelling voert de regie op de aanpak,

worden met hulp van het Doorstroompunt externe

aansluit bij de kansen en mogelijkheden van deze jongeren.

het Doorstroompunt adviseert en ondersteunt hierin. De

maatwerktrajecten ingezet om de student te

ondersteuning van het Doorstroompunt is veelal gericht op

ondersteunen bij de studieloopbaan.

het leggen van verbindingen met externe disciplines binnen het sociaal domein die kunnen bijdragen in de aanpak.

In figuur 4.3 een overzicht van de eindresultaten van de begeleiding aan MBO studenten gedurende de

In figuur 4.2 een overzicht van de verschillende soorten

afgelopen schooljaren.

interventies van het Doorstroompunt aan MBO studenten de afgelopen schooljaren.

4.1 In schooljaar 2023-2024 heeft het Doorstroompunt 1.252 jongeren begeleid waarvan 349 kwalificatieplichtigen. In figuur 4.1 een overzicht van de verhouding tussen ondersteuning aan schoolgaande MBO studenten en voortijdig schoolverlaters.

4.2

4.3

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

14 / 23

Bijlagen

Ondersteuning Voortijdig Schoolverlaters

De ondersteuning van Doorstroompunt heeft als hoofddoel

Wanneer blijkt dat het behalen van een startkwalificatie

Het Doorstroompunt heeft de wettelijke taak om alle jongeren

om de voortijdig schoolverlaters alsnog een startkwalificatie

niet haalbaar is, dan onderzoekt het Doorstroompunt op

tot 23 jaar die zonder startkwalificatie hun opleiding hebben

te laten behalen. Samen met de jongere en andere

welke leefdomeinen de jongere ondersteuning nodig heeft

afgebroken in beeld te hebben en actief te benaderen.

betrokkenen wordt onderzocht wat de jongere nodig heeft

om binnen de mogelijkheden duurzaam maatschappelijk

om de studieloopbaan weer op te pakken. Dit kan een voltijd

te participeren. Vaak is dat op het gebied van werk,

MBO zijn (BOL) of bijvoorbeeld een MBO leerwerktraject (BBL).

inkomen, en (maatschappelijke) zorg. De

In schooljaar 2023-2024 heeft het Doorstroompunt 711 jongeren zonder startkwalificatie begeleid en benaderd om te onderzoeken of zij ondersteuning willen of nodig hebben.

Doorstroompuntcoaches ondersteunen bij het mobiliseren

Het Doorstroompunt Oosterchelderegio heeft daarnaast een

van partners en verwijzen door naar voorzieningen van

gevarieerd aanbod van interventies die goed aansluiten bij

gemeenten die daar een wettelijke taak in hebben.

De groep jongeren zonder inkomsten, in totaal 275, hebben

de ondersteuningsvraag van VSV-ers. We voeren onder

daarbij de hoogste prioriteit. Zij zijn zelden in beeld bij andere

meer zelfstandig uitgebreide beroepskeuze-onderzoeken uit.

In figuur 4.4 een overzicht van de doorlooptijden van VSV-

overheidsinstanties, zijn vaak zorgmijder en kampen met

Daarnaast bieden we meerdaagse activerings- en

trajectbegeleiding de afgelopen schooljaren. We zien dat

financiële problemen. De overige 436 jongeren hebben

oriëntatieprogramma aan, STERK, waarmee jongeren in

de gemiddelde doorlooptijd inclusief nazorg van VSV-

inkomen via werk of uitkering.

kleine groepen aan de slag gaan op verschillende

trajectbegeleiding 2 tot 3 schooljaren bestrijkt.

leefgebieden. Dit programma wordt mede mogelijk gemaakt Voor jongeren met een uitkering zoeken we de samenwerking

met financiering vanuit het Maatschappelijke Diensttijd

met de afdeling Werk, Inkomen en Zorg van de 7

programma van het ministerie VWS.

Oosterschelde gemeenten. Samen wordt bepaald welk traject het meest passend is voor de jongere en hoe de

Wanneer de jongere werkt, worden de verschillende

arbeidsdeelname kan worden verduurzaamd.

mogelijkheden om zich te kwalificeren of certificeren besproken. Dit kan onder meer door de nieuwe derde MBO

Jongeren met inkomen uit werk worden door het

leerlijn, het praktijkleren, of door branchegerichte

Doorstroompunt gemonitord op hoogte en bestendigheid

opleidingsmogelijkheden.

van het inkomen. Verder worden zij periodiek benaderd en ingelicht over de dienstverlening van het Doorstroompunt.

4.4

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Ontwikkelingen en perspectief In dit hoofdstuk worden de relevante ontwikkelingen en toekomstverwachtingen van het RBL besproken, gericht op de inhoud van het jaarverslag.

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

15 / 23

Bijlagen

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

16 / 23

Bijlagen

Het RBL blijft voortdurend in beweging. Verschillende in- en externe factoren beïnvloeden ons werk, nu en in de toekomst. Denk dan aan personeelswisselingen, wetsvoorstellen, een groeiende caseload en veranderingen in de samenstelling van onze doelgroep. Deze factoren leiden tot aanpassingen in onze aanpak, zodat we de juiste ondersteuning kunnen blijven bieden aan onze doelgroep.

Voorstel wetswijziging Met ingang van januari 2026 breidt het Doorstroompunt zijn wettelijke taken uit als gevolg van de nieuwe wet ‘Van school naar duurzaam werk’ (zie bijlage). Deze wetswijziging brengt met zich mee dat het Doorstroompunt en de doorstroomcoaches

voortaan

ook

jongeren

zonder

Verhoging aantallen

startkwalificatie in de leeftijd van 23 tot 27 jaar gaan

Het Regionaal Bureau Leerlingzaken (RBL) constateert een

samenwerkingsverbanden, GGD, CJG en het RBL, hieraan

begeleiden. Momenteel richt de

op

duidelijke toename in het aantal jongeren dat door het

bijgedragen. Ook technologische ontwikkelingen hebben

jongeren van 18 tot 23 jaar. Voor de (centrum)gemeente

bureau wordt begeleid. Deze stijging kan deels worden

het signaleren en registreren van verzuim de afgelopen

betekent

toegeschreven aan verbeterde meldingsprocessen door

jaren geoptimaliseerd en vereenvoudigd. Een andere

scholen, die zijn versterkt door extra aandacht voor het

mogelijke verklaring is dat jongeren steeds meer stress

verzuimprotocol en de thuiszittersregistratie. Daarnaast

ervaren en dat de onderliggende problematiek complexer

hebben gezamenlijke inspanningen van ketenpartners

lijkt te worden.

dit

Doorstroompunt

dat

zij

door

in

een

eerder

begeleiding zich

het

onderwijs

stadium

bij

of

het

jongeren

betrokken zullen worden om hen te begeleiden naar werk.

binnen het onderwijsdomein, zoals scholen,

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Bijlagen

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

17 / 23

Bijlagen

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Begrippenlijst Absoluut verzuim Als een leer- of kwalificatieplichtige jongere niet op een

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

praktijkonderwijs, het voortgezet speciaal onderwijs, het

Startkwalificatie:

vmbo (basisberoepsgerichte leerweg) en de

een havo, vwo of mbo 2-diploma.

18 / 23

Bijlagen

entreeopleiding naar het (vervolg) mbo of de arbeidsmarkt.

Thuiszitter

Leerrecht:

De officiële definitie van een thuiszitter is: een leerplichtige

in de landelijke adviezen wordt steeds vaker de term

of kwalificatie plichtige leerling die ingeschreven staat op

leerrecht gebruikt i.p.v de term leerplicht.

een school en de school langer dan 4 weken zonder geldige

school staat ingeschreven.

reden niet bezoekt.

Luxe verzuim

Doorstroompunt

De leerling is zonder toegekend verlof buiten de

Voortijdig schoolverlater (VSV’er) is een jongere die:

Voorheen RMC. Hier werken de doorstroomcoaches met

schoolvakanties om op vakantie gegaan.

• tussen de 12 en de 23 jaar oud is; niet

school en de jongeren (18-23 jaar) aan het behalen van

• staat ingeschreven op een school;

een startkwalificatie. De aanpak VSV is onderdeel van het

Relatief verzuim

Doorstroompunt.

Een leerling staat wel ingeschreven op een school, maar is zonder geldige reden afwezig tijdens les- of praktijktijd.

Jongeren in kwetsbare posities (JIKP) Jongeren tot 23 jaar die de overstap maken vanuit het

RMC Regionale Meld en Coördinatie (geldende term totdat nieuwe VSV/Doorstroompunt wetsvoorstel in werking in.

• geen startkwalificatie heeft (een diploma op minimaal mbo 2, havo- of vwo-niveau); • niet uit het praktijkonderwijs of het voortgezet speciaal onderwijs komt.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Vrijstellingscriteria Per vrijstellingsgrond volgt hieronder de definitie van de

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

19 / 23

Bijlagen

psycholoog of pedagoog. Deze kinderen volgen helemaal

Vrijstelling 11 g: betreft gewichtige omstandigheden, dit zijn

geen onderwijs.

omstandigheden buiten de wil van het kind of de ouders om. De duur van deze afgegeven vrijstellingen varieert,

Vrijstelling 5 onder b: bezwaar tegen de richting van het

soms is dit maar voor de duur van een maand of enkele

onderwijs. Het aantal vrijstellingen dat hiervoor wordt

dagen.

aangevraagd is fors toegenomen.

Vrijstelling 15: betreft het volgen van ander onderwijs. Dit

vrijstellingsgrond.

aantal is al jaren stabiel. Vrijstelling 5 onder c: dit betreft leerlingen die ingeschreven

Vrijstelling 5 onder a: betreft jongeren die op lichamelijke

staan op een school in het buitenland. Deze leerlingen gaan

of psychische gronden niet geschikt zijn om onderwijs te

dus gewoon naar school. In onze regio betreft het veelal

volgen. Deze vrijstelling kan alleen worden verleend als

leerlingen die in België op school zitten, veelal vanuit de

er een verklaring is van een onafhankelijk arts, specialist,

gemeente Reimerswaal.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Leerplicht

Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) Sinds 2017 is de MAS in gebruik als vervolg op de Strafrechtelijke Aanpak Schoolverzuim. Gezamenlijke visie van ketenpartners: Ingrado, Halt, het Openbaar Ministerie (OM) en de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) hebben – in samenspraak met het ministerie van J&V– deze Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) ontwikkeld vanuit de volgende gedeelde visie: • Het doel van de aanpak is terug-/toeleiding naar een passend onderwijsprogramma • Vroegtijdige inzet van (jeugd)hulp bij verzuim staat voorop • Ketensamenwerking draagt bij aan een effectieve aanpak van schoolverzuim • De aanpak is licht waar het kan en zwaar(der) waar het nodig is, maatwerk dus.

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

20 / 23

Bijlagen

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Aanpak Voortijdig schoolverlaten (VSV)

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

jongeren namelijk minder kans op de arbeidsmarkt.

21 / 23

Bijlagen

door middel van het Doorstroompunt met behulp van doorstroomcoaches. Wanneer jongeren te vroeg de

Jongeren gaan om verschillende redenen te vroeg van

school verlaten of herhaaldelijk spijbelen, benadert de

school. Vaak is het een combinatie van oorzaken die

doorstroomcoach hen. Het hoofddoel is om voortijdige

bijdragen aan de schooluitval, zoals:

schoolverlaters weer terug naar school te begeleiden of

• een verkeerde studiekeuze; • liever geld willen verdienen dan op school zitten; • persoonlijke en geestelijke problemen; • niet dezelfde

naar werk te helpen. Bovendien ondersteunen we jongeren in kwetsbare positief (JIKP) bij de overgang naar vervolgonderwijs of bij het vinden van een baan.

verwachtingen over de opleiding tussen school en de leerling of student.

Het RBL werkt in het kader van de VSV-aanpak nauw samen met scholen, gemeenten en zorgorganisaties. Als

Met de aanpak VSV willen we voorkomen dat jongeren

Het Regionaal Bureau Leerlingzaken (RBL), in opdracht van

terugkeer naar school geen haalbare optie is, begeleiden

tussen de 12 en 23 zonder startkwalificatie van school gaan

de gemeenten, draagt de wettelijke verantwoordelijkheid

de doorstroom- coaches jongeren naar werk of andere

(voortijdig schoolverlaten). Zonder startkwalificatie hebben

voor het aanpakken van VSV. Dit wordt gerealiseerd

dagelijkse activiteiten, zoals deelname aan zorgtrajecten of vrijwilligerswerk.

RBL Oosterschelderegio

Voorwoord

RBL algemeen

Wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’

Leerplicht

Doorstroompunt

|

Jaarverslag 2023-2024

Ontwikkelingen en Perspectief

22 / 23

Bijlagen

Sinds 2019 stijgt het aantal jongeren dat zonder diploma

zij uiteindelijk economisch zelfstandig kunnen zijn. De

hun school verlaat. In studiejaar 2021-2022 waren er 30.242

huidige RMC-functie (vanaf 2024 doorstroomfunctie)

nieuwe voortijdige schoolverlaters. Om jongeren een goede

wordt uitgebreid naar jongeren van 23 tot 27 jaar zonder

ondersteuning te bieden van school naar werk, is het

startkwalificatie.

wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’ in voorbereiding van de ministeries van OCW en SZW. Januari

Daarnaast krijgen scholen met name voor mbo niveau 1

2026 zou de nieuwe wet in werking moeten treden.

en niveau 2 BOL een taak voor extra loopbaanbegeleiding tijdens de opleiding en tot een jaar na diplomering. Als laatste wordt de samenwerking versterkt tussen

Doel is om jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt

onderwijsinstellingen, RMC-functie (vanaf 2024

de juiste begeleiding en ondersteuning te geven, zodat

doorstroomfunctie) en de dienst Werk en Inkomen van de gemeente (uitvoering van de Participatiewet).