6.4 Rapportage Energietoeslag

Rapportage Energietoeslag 2022

GR de Bevelanden

Inhoudsopgave Inleiding

3

1.

Implementatie van de Energietoeslag

4

2.

Budgetten en uitgaven

5

3.

Afhandeling aanvragen Energietoeslag

7

2

Inleiding In verband met de stijgende energiekosten heeft het kabinet besloten om in 2022 huishoudens te compenseren. Dit gebeurt enerzijds door de verlaging van de energiebelasting. Daardoor betalen alle Nederlandse huishoudens in 2022 ruim 400 euro minder aan energiebelasting. Dit bedrag wordt door de energieleverancier op de jaarafrekening in mindering gebracht. Anderzijds kunnen huishoudens met een inkomen rond bijstandsniveau in het eerste kwartaal van 2022 eenmalig een energietoeslag aanvragen tot een bedrag van € 800 per huishouden. Deze toeslag wordt in de vorm van categoriale bijzondere bijstand verstrekt. Omdat de verstrekking van de energietoeslag plaatsvindt in de vorm van categoriale bijzondere bijstand verzorgt GR de Bevelanden de afhandeling van deze aanvragen voor de deelnemende gemeenten. In deze rapportage doen wij verslag van de uitvoering vanaf 1 januari 2022 tot 1 juli 2022. Hierbij hanteren wij 1 juli 2022 als peildatum. In hoofdstuk 1 – Implementatie van de Energietoeslag - staan wij stil bij de werkzaamheden die noodzakelijk waren om de aanvragen Energietoeslag af te handelen. In hoofdstuk 2 - Budgetten en uitgaven - wordt nader ingegaan op de financiële compensatie die de deelnemende gemeenten ontvangen van het Rijk. De gehanteerde peildatum is 1 juli 2022. Ook worden in hoofdstuk 2 de toegekende toeslagen benoemd.

De gemeenten zijn door het Rijk niet alleen bevoorschot voor wat betreft de verstrekkingen op aanvragen maar ook voor de uitvoeringskosten. Dit onderscheid is echter niet gemaakt in de bedragen die de gemeenten hebben ontvangen. Op de uitvoeringskosten wordt in hoofdstuk 3 – Afhandeling aanvragen Energietoeslag - nader ingegaan. Ook wordt daarbij aangegeven hoeveel aanvragen inmiddels zijn ontvangen en afgewerkt. Inmiddels is bekend geworden dat de Rijksoverheid aanvullende besluiten heeft genomen over: 1. De verlenging periode verstrekkingen t/m juni 2023 2. De verhoging van het bedrag naar € 1300,- voor nieuwe aanvragen 3. De nabetaling van € 500,- voor reeds verstrekte energietoeslagen 4. Studenten blijven als groep uitgesloten voor de energietoeslag. Ten aanzien van bovengenoemde bedragen geldt dat dit richtlijnen zijn. Over de implementatie van deze besluiten wordt het bestuur van GR de Bevelanden separaat geadviseerd.

3

1.

Implementatie van de Energietoeslag

Bij het implementeren van een nieuw werkproces, gaat het enerzijds om algemene nietaanvraag gerelateerde werkzaamheden en anderzijds om aanvraag gerelateerde werkzaamheden. De aanvraag gerelateerde werkzaamheden bestaan uit het afhandelen van een aanvraag ; toekennen en betaalbaar stellen, afwijzen, intrekken en niet in behandeling nemen.

1.1

Algemeen (niet aanvraag gerelateerde werkzaamheden)

Vanaf december 2021 zijn de landelijke ontwikkelingen rondom de implementatie van de Energietoeslag nauwgezet gevolgd. Nadere richtlijnen en de implementatieondersteuning zouden eigenlijk eind 2021 beschikbaar komen. Maar voor de invoering van de regeling was een wetswijziging nodig. Het wetsvoorstel voor aanpassing van de Participatiewet was pas eind februari 2022 bij de Raad van State ingediend en is op 15 maart 2022 voorgelegd aan de Eerste en Tweede Kamer. De Minister van Sociale Zaken heeft aangegeven dat gemeenten vanaf dat moment konden starten met het uitkeren van de toeslag. Er is toen – zover mogelijk - direct begonnen met het inrichten van een werkproces in de Suite, het geautomatiseerde systeem waarmee aanvragen van burgers worden verwerkt. Ook is direct begonnen met het samenstellen van documenten, het schrijven van een werkinstructie en het informeren van collega’s. In april 2022 heeft advisering plaatsgevonden aan het Dagelijks Bestuur (DB) over de uitvoering van de Energietoeslag. Besloten is om voor wat betreft de inkomensgrens aansluiting te zoeken bij het minimabeleid. Dit betekent voor de Bevelandse gemeenten een inkomensgrens van 120%. Ook is besloten om de hoogte van de energietoeslag vast te stellen op € 800 per huishouden. Op basis van landelijke regelgeving geldt er geen vermogensgrens.

Het DB van GR de Bevelanden heeft in haar vergadering van april 2022 eveneens de nadere beleidsregels voor de uitvoering en afhandeling van aanvragen vastgesteld. Vanaf 1 mei 2022 was alle informatie – waaronder de aanvraagformulieren - online te vinden op onze website en konden aanvragen digitaal worden ingediend. Burgers hebben hier goed gebruik van gemaakt : 56% van alle aanvragen is digitaal ingediend. Daarnaast liggen in de vijf gemeentehuizen fysieke aanvraagformulieren die opgehaald of toegestuurd kunnen worden.

1.2

Aanvraag gerelateerde werkzaamheden

Voor een deel wordt de Energietoeslag ambtshalve toegekend. Dit geldt voor uitkeringsgerechtigden en de overige minima die al bekend zijn bij GR de Bevelanden. Zij hebben in april 2022 de energietoeslag ontvangen. Voor iedereen die niet binnen de bovengenoemde groepen valt, geldt dat zij een aanvraag moeten indienen om in aanmerking te komen voor de Energietoeslag. De eenmalige energietoeslag 2022 valt onder de Participatiewet. Dat betekent dat we na ontvangst van een aanvraag eerst nagaan of iemand onder de kring van rechthebbenden behoort. Daarvoor volgen we de Participatiewet en de beleidsregels. Ook toetsen we de hoogte van het inkomen van de aanvrager. Als de aanvrager in de vijf gemeenten woont, onder de kring van rechthebbenden valt, inkomsten heeft tot 120% van het sociaal minimum en energiekosten betaalt komt men in aanmerking voor de energietoeslag. De eenmalige energietoeslag is wettelijk dusdanig vormgegeven dat er geen vermogenstoets plaatsvindt en aanvragers ook niet hoeven aan te tonen dat ze hogere energiekosten hebben. 4

2.

Budgetten en uitgaven

Als het gaat om de middelen Energietoeslag, zijn een aantal zaken van belang: 1. Het voor de deelnemende gemeenten geraamde en gevraagde voorschot, 2. De verhouding tussen het gevraagde voorschot en het aan de gemeenten toegekende budget, 3. Het door de gemeenten bevoorschotte bedrag en de tot nu toe gerealiseerde uitgaven.

2.1

Hoogte budgetten en bevoorschotting

In de advisering aan het DB van GR de Bevelanden zijn voorjaar 2022 de uitgaven Energietoeslag voor de deelnemende gemeenten geraamd op € 3.352.000. De uitvoeringskosten zijn geraamd op € 91.545. De totale geraamde uitgaven komen daarmee op € 3.443.545. De deelnemende gemeenten hebben GR de Bevelanden inmiddels bevoorschot tot een bedrag van € 3.111.355. Alle deelnemende gemeenten – met uitzondering van de gemeente Noord-Beveland – hebben het gevraagde budget ter beschikking gesteld aan GR de Bevelanden. Tabel 1

Budgetten en bevoorschotting per gemeente

Gemeente Borsele Goes Kapelle Nd-Beveland Reimerswaal Totaal Bedragen zijn in €

2.2

Geraamde uitgaven Energietoeslag Bevoorschotting aan GR de Bevelanden 563.200 563.200 1.620.000 1.620.000 283.200 283.200 240.800 0 644.800 644.955 3.352.000

3.111.355

Gerealiseerde uitgaven Energietoeslag 2022

De deelnemende gemeenten hebben GR de Bevelanden bevoorschot tot een bedrag van € 3.111.355. Het door de Rijksoverheid beschikbaar gestelde budget voor de verstrekking en de uitvoering van de Energietoeslag bedraagt voor de deelnemende gemeenten € 3.402.754. De deelnemende gemeenten hebben een bedrag ontvangen voor de uitvoering en verstrekking van de Energietoeslag. Er is geen sprake van een apart bedrag voor de uitvoeringskosten. In totaal is door GR de Bevelanden op de peildatum 1 juli 2022 € 1.540.000 toegekend en betaalbaar gesteld aan Energietoeslagen.

5

Tabel 2

Geraamde en gerealiseerde uitgaven Energietoeslag

Gemeente Borsele Goes Kapelle Nd-Beveland Reimerswaal Totaal Bedragen zijn in €

2.3

Gemeentelijk Budget Bevoorschotting aan Energietoeslag GR de Bevelanden 509.131 563.200 1.882.609 1.620.000 289.032 283.200 169.991 0 551.991 644.955 3.402.754

3.111.355

Gerealiseerde Uitgaven Energietoeslag 219.200 854.400 116.000 97.600 252.800 1.540.000

Terugvorderingen Energietoeslag 2022

Er is sprake van 35 ambtshalve toegekende Energietoeslagen, die ten onrechte zijn verstrekt. Het betreft hier toekenningen aan mensen die in een inrichting verblijven – bijvoorbeeld Emergis – of die nog thuiswonend zijn. Het gaat hierbij om een totaal bedrag van € 28.000 (35 x € 800) Deze 35 toeslagen zijn onterecht toegekend op basis van een fout in de automatisering. Het DB van GR de Bevelanden is geadviseerd niet over te gaan tot terugvorderen. De reden waarom ten onrechte is toegekend en betaalbaar gesteld ligt niet bij de betrokken aanvrager maar in de organisatie. Terugvorderen is daarom onterecht. Omdat deze toekenningen per abuis zijn gebeurd en daar geen juridische basis voor was, kunnen andere thuiswonenden jongeren en inwoners van instellingen hier geen rechten aan ontlenen.

2.4

Geen aparte verantwoording Energietoeslag 2022

De deelnemende ontvangen van het Rijk middelen voor de energietoeslag inclusief uitvoeringskosten. De middelen worden via de algemene uitkering van het gemeentefonds aan gemeenten verstrekt. De uitvoering via de categoriale bijzondere bijstand impliceert dat er geen aparte verantwoording aan het rijk over de besteding van de middelen hoeft plaats te vinden.

6

3.

Afhandeling aanvragen Energietoeslag

3.1

Ingezette capaciteit

Ten behoeve van de uitvoering Energietoeslag is 1 klantmanager Inkomen aangetrokken. De totale kosten tot 1 juli 2022 bedragen € 20.356. Om aanvragen Energietoeslag zo spoedig mogelijk af te handelen en betaalbaar te stellen, is de mogelijkheid onderzocht om extra in te huren. Helaas hebben ook wij te maken met de krapte op de arbeidsmarkt en is het niet eenvoudig extra capaciteit in te huren. Daarom is er voor gekozen om - naast de inhuur - ook de klantmanagers Inkomen, Poort en Activering uit de eigen organisatie in te zetten bij de afhandeling van de aanvragen Energietoeslag. Hierdoor blijven reguliere werkzaamheden liggen bij deze disciplines die later ingehaald moeten worden. Bijvoorbeeld het uitnodigen van klanten die in aanmerking komen voor inkomstenvrijlating voor een individueel gesprek zodat zij in alle rust uitleg kunnen krijgen. Een deel van de beoogde inhuur(kosten) zal dan ook te zijner tijd worden ingezet om werkzaamheden die nu blijven liggen, alsnog uit te voeren. De verwachting is dan ook dat de beoogde inhuurkosten van € 91.000 volledig worden ingezet.

3.2

Ingediende en afgehandelde aanvragen

Er wordt bij de afgehandelde aanvragen Energietoeslag een onderscheid gemaakt tussen: 1. Toeslagen die ambtshalve zijn toegekend aan hen die een uitkering ontvangen van GR de Bevelanden en hen die behoren tot de “overige minima”. De “overige minima” zijn mensen die ook bekend zijn bij GR de Bevelanden. 2. En hen die een aanvraag bij GR de Bevelanden hebben ingediend. Op de peildatum 1 juli 2022 zijn 1.635 Energietoeslagen ambtshalve toegekend. In totaal is een bedrag van € 1.302.400 betaalbaar gesteld. Daarmee blijft het aantal aanvragen dat ambtshalve is toegekend achter bij het aantal geraamd, namelijk 2.277. In totaal zijn op de peildatum 1 juli 2022 1.220 aanvragen voor de energietoeslag ingediend, waarvan er op 1 juli 2022 548 waren toegekend. Ook hier blijft het aantal ingediende aanvragen achter bij het geraamde aantal van 1.913. Reden waarom de geraamde aantallen te hoog zijn gebleken, is waarschijnlijk het feit dat van landelijke CBS cijfers is uitgegaan. Na de zomervakantie worden burgers in de lokale kranten nogmaals gewezen op de mogelijkheid om een Energietoeslag aan te vragen. Bovenstaande betekent dat de geraamde bedragen – zoals opgenomen in het advies aan het DB – naar alle waarschijnlijkheid te hoog zijn. Op deze ramingen is de bevoorschotting door de deelnemende gemeenten gebaseerd.

Op basis van de huidige regelgeving en aantallen wordt rekening gehouden met een overschot dat te zijner tijd terugbetaald wordt aan de deelnemende gemeenten.

7

Tabel 3

Ambtshalve toegekende Energie toeslagen per gemeente

Gemeente Borsele Goes Kapelle Nd-Beveland Reimerswaal Totaal Tabel 4

236 936 112 106 245 1.635 Verstrekte toeslagen per gemeente op basis van ingediende aanvragen.

Gemeente

Borsele Goes Kapelle Nd-Beveland Reimerswaal Totaal

Aantal ingediende aanvragen 199 587 109 79 246 1.220

Toegekende toeslagen per gemeente 84 250 59 36 119 548

Ingetrokken/ afgewezen 12 48 8 4 21 93

Nog openstaande werkprocessen 103 289 42 39 106 579

3.3 Totale uitgaven uitvoering Energietoeslag 2022 20.356 0 360 20.716

1 fte. klantmanager Inkomen administratief medewerker Kosten applicatie Totaal Bedragen zijn in €

8