6.33 GRDEBEVELANDEN Rapportage Leefgeld Oekraïners 2024

Eindrapportage 2024 Leefgeld Oekraïners

GR de Bevelanden

Inhoudsopgave Inleiding

3

1. Uitbetaald Leefgeld

4

2. Kosten uitvoering

5

3. Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne

7

4. Invoering eigen bijdrage voor Ontheemden uit Oekraïne

8

2

Inleiding Eind februari 2022 is Rusland het buurland Oekraïne binnengevallen. Hierdoor is begin maart een grote vluchtelingenstroom op gang gekomen waarvan een deel opvang in Nederland heeft gezocht. De Rijksoverheid heeft ervoor gekozen deze vluchtelingen niet op te vangen via de reguliere opvang voor vluchtelingen. In plaats daarvan heeft de Rijksoverheid veiligheidsregio’s gevraagd om in te zetten op opvang van ten minste 6 maanden en locaties die voor lange duur gebruikt kunnen worden. In verband hiermee zijn de gemeenten gevraagd gemeentelijke opvanglocaties in te richten en particuliere opvang te organiseren. Om een en ander verder te reguleren is per 1 april 2022 de Regeling opvang ontheemden Oekraïne vastgesteld. Hierin is vastgelegd wie toegelaten wordt, hoe de opvang is geregeld, dat maatschappelijke activiteiten worden georganiseerd, dat noodzakelijke verzekeringen zijn geregeld en dat vluchtelingen in aanmerking komen voor een toelage voor de kosten van levensonderhoud. Deze laatstgenoemde toelage staat bekend als het zogenaamde “leefgeld”. In deze rapportage doen wij verslag van de uitvoering vanaf 1 januari 2024 tot en met 31 december 2024. In hoofdstuk 1 – Uitbetaald Leefgeld - zijn de uitgaven per gemeente vermeld. Vluchtelingen uit de Oekraïne - die staan ingeschreven in een van de deelnemende gemeenten – hebben vanaf dag 1 recht op leefgeld.

In hoofdstuk 2 – Kosten uitvoering – gaan we in op de totale uitvoeringskosten. Het gaat hierbij met name om de ingezette capaciteit. In hoofdstuk 3 –Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne – wordt kort beschreven hoe het staat met de Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne. In hoofdstuk 4 – Invoering eigen bijdrage voor Ontheemden uit Oekraïne – gaan we in op de invoering van de eigen bijdrage. Volwassen Oekraïense ontheemden in de gemeentelijke opvang met inkomsten gaan met ingang van 1 november 2024 een eigen bijdrage betalen.

3

1. Uitbetaald Leefgeld 1.1 Algemeen Vluchtelingen uit de Oekraïne - die staan ingeschreven in een van de deelnemende gemeenten – hebben vanaf dag 1 recht op leefgeld. De hoogte van het leefgeld is afhankelijk van het aantal personen in het gezin en de vorm van de opvang. De eerste betaling van het leefgeld gaat via prepaid bankpassen van de BNG. Inmiddels beschikt de meerderheid over een Nederlandse bankrekening. De gemeenten worden voor de gemaakte kosten voor de opvang van de Oekraïense vluchtelingen gecompenseerd. Afgesproken is dat GR de Bevelanden de kosten van de uitvoering (ingezette capaciteit en overige kosten) op declaratiebasis in rekening brengt bij de gemeenten. De verantwoording over de verstrekte bedragen Leefgeld ligt bij de betreffende gemeenten. Gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor de verantwoording aan het Rijk. GR de Bevelanden verricht hierin voor de betreffende gemeente geen aanvullende werkzaamheden. Wel levert GR de Bevelanden gegevens die de deelnemende gemeenten nodig hebben voor de verantwoording.

1.2 Uitbetaald Leefgeld Vanaf 1 februari 2023 zijn de landelijke regels voor opvang en leefgeld veranderd. De maandelijkse financiële toelages worden voor het hele gezin stopgezet als een meerderjarig gezinslid inkomsten uit arbeid of een uitkering ontvangt. In onderstaand tabel wordt het aantal geregistreerde Oekraïners weergegeven. Het aantal geregistreerde Oekraïners is ten opzichte van vorig jaar met 27% gedaald vanwege werk. Tabel 1

Aantal geregistreerde Vluchtelingen per gemeente op 31 december 2023

Gemeente Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Eindtotaal

Tabel 2

Volwassenen

Kinderen 42 111 14 15 46 228

Totaal 27 30 5 8 98 168

69 141 19 23 144 396

Aantal geregistreerde Vluchtelingen per gemeente op 31 december 2024

Gemeente Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Eindtotaal

Volwassenen

Kinderen 50 64 18 26 37 195

4

Totaal 24 23 9 17 20 93

74 87 27 43 57 288

Tabel 3

Verstrekkingen leefgeld 1 januari 2024 tot en met 31 december 2024 GOO

Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Eindtotaal Bedragen zijn in €

POO 239.321 392.062 67.650 108.499 160.615 968.147

Totaal 2.887 39.466 916 7.621 103.988 154.878

242.208 431.528 68.565 116.120 264.602 1.123.023

Op basis van de Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) van het Rijk hebben vluchtelingen uit Oekraïne sinds 1 april 2022 recht op leefgeld. Per 1 oktober 2023 is de hoogte van het leefgeld veranderd. Omdat de kosten voor levensonderhoud de afgelopen periode zijn gestegen, worden deze financiële toelages geïndexeerd. Op deze manier voldoet Nederland aan de Europese verplichting om vluchtelingen te ondersteunen in hun levensonderhoud. De nieuwe bedragen zijn gebaseerd op de minimale kosten van levensonderhoud volgens het Nibud.

2. Kosten uitvoering 2.1

Ingezette capaciteit

Met de gemeenten is afgesproken dat de ingezette capaciteit aan GR de Bevelanden wordt vergoed op declaratiebasis. Voor het bepalen van de kosten per discipline/per uur is aangesloten bij de uurtarieven zoals vastgelegd in de “Handreiking overheidstarieven 2022”. De verdeling van de totale kosten over de deelnemende gemeenten vindt plaats op basis van inwoneraantal. Over de periode 1 januari 2024 tot en met 31 december 2024 zijn de volgende kosten gemaakt voor de ingezette capaciteit. De uitvoeringskosten worden naar rato van het aantal inwoners verdeeld over de gemeenten. Tabel 4

Verdeling uitvoeringskosten periode januari tot en met december 2024

Gemeente Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Eindtotaal Bedragen zijn in €

Uitvoeringskosten 1.325 2.273 745 455 1.336 6.134

5

2.3 Totale kosten verstrekking Leefgeld In totaal is tot en met 31 december 2024 € 1.123.023 aan leefgeld uitbetaald. Het administratief systeem “Suite4Werk en Inkomen” is door Centric aangepast voor de uitbetaling van het leefgeld. Hieraan zijn geen kosten verbonden. Met ingang van 1 december 2023 worden de BNG-prepaidkaarten niet langer ondersteund. Voor het jaar 2024 bedragen de kosten van prepaid bankkaarten bij de BNG dan ook € 0. Tabel 5

Totale kosten verstrekking leefgeld per gemeente januari – december 2024

Gemeente Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Eindtotaal Bedragen zijn in €

Verstrekt leefgeld 242.208 431.528 68.565 116.120 264.602 1.123.023

Uitvoeringskosten Totale uitgaven per gemeente 1.325 243.533 2.273 433.801 745 69.310 455 166.575 1.336 265.938 6.134 1.179.157

6

3. Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne Als gevolg van het oorlogsgeweld in Oekraïne komen veel ontheemden vanuit Oekraïne naar Nederland. Hierop heeft het Miniserie van Justitie en Veiligheid de Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) opgesteld, die afspraken en richtlijnen beschrijft die gemeenten inzetten ten behoeve van het opvangen van de ontheemden. De regeling is onder hoge tijdsdruk tot stand gekomen en per 1 april 2022 in werking getreden. Mede naar aanleiding van een evaluatie is de RooO begin vorig jaar op een aantal punten herzien. Op 27 juni 2024 is de Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne in werking getreden. Met dit wetsvoorstel wordt de opvang van de ontheemden uit Oekraïne uit het staatsnoodrecht gehaald. Het wetsvoorstel kent de opvangtaak niet langer aan de burgemeester toe, maar aan het college van burgemeester en wethouders. De Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) beschrijft de afspraken en richtlijnen die gemeenten inzetten ten behoeve van het opvangen van de ontheemden. Het voorstel is deze regeling aan te passen om meer uniformiteit in het land te krijgen en meer aan te sluiten op de Participatiewet. Het gaat om een uniforme lijn in het intrekken van leefgeld bij inkomsten uit arbeid en mogelijkheden voor maatwerk als een ontheemde hierdoor niet meer rond kan komen.

Daarnaast krijgen gemeenten inzage in de Polisadministratie van het UWV, waardoor gemeente inzicht in gegevens van wie in loondienst werkt. Er is een wettelijke grondslag nodig voor het UWV om deze informatie uit Suwinet met gemeenten te mogen delen. Deze grondslag is opgenomen in de Tijdelijke Wet opvang ontheemden Oekraïne. Op dit moment wordt gewerkt aan de implementatie zodat gemeenten daadwerkelijk informatie kunnen ontvangen van het UWV.

7

4. Invoering eigen bijdrage voor Ontheemden uit Oekraïne 4.1 Algemeen Op 1 juli is de Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) gewijzigd. Volwassen Oekraïense ontheemden in de gemeentelijke opvang met inkomsten gaan met ingang van 1 november 2024 een eigen bijdrage betalen. De “Regeling opvang ontheemden Oekraïne” (RooO) en de “Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne” (BooO) zijn hiervoor gewijzigd. De rijksoverheid geeft aan dat inning van een eigen bijdrage voor de Oekraïners eerlijker is ten opzichte van andere groepen in Nederland, zoals vluchtelingen. Asielzoekers betalen al een eigen bijdrage als ze een inkomen hebben. Het is redelijk om de ontheemden een tegemoetkoming in rekening te brengen voor de voorzieningen die aan hen worden verstrekt. Ook wordt aangegeven dat het conflict in Oekraïne voortduurt en de opvang nodig blijft. Het is, aldus de rijksoverheid, van belang toe te werken naar een hogere mate van participatie en zelfredzaamheid door ontheemden uit Oekraïne. Het innen van een eigen bijdrage valt hieronder. De Bevelandse gemeenten hebben de GR gevraagd deze inning in navolging van de uitbetaling van het leefgeld, voor de gemeenten te gaan uitvoeren. Uitvoering van de inning van de eigen bijdrage Oekraïense ontheemden is een taak dat aansluit op de uitvoering en uitbetaling van het leefgeld.

De gegevens van de betreffende personen zijn grotendeels al beschikbaar in ons administratief systeem (Suite4SociaalDomein). Tabel 6

Overzicht vorderingen 1 november 2024 tot en met 31 december 2024

Gemeente Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal

Opgeboekte vordering 8.820 6.300 2.940 0 3.150

Ontvangen Saldo 31-12-2024 vordering 2.520 6.300 1.695 4.605 1.260 1.680 0 0 1.785 1.365

De gemeente Noord-Beveland heeft besloten om 2 maanden later dan de oorspronkelijk inningsdatum, op 1 januari 2025, te starten met het innen van de eigen bijdrage.

8

Tabel 7

Verdeling uitvoeringskosten tot en met 31 december 2024

Over de periode tot en met 31 december 2024 zijn de volgende kosten gemaakt voor de ingezette capaciteit. De uitvoeringskosten worden naar rato van het aantal inwoners verdeeld over de gemeenten. Gemeente Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal Eindtotaal Bedragen zijn in €

Uitvoeringskosten 687 1.179 387 236 693 3.182

9