6.32 GRDEBEVELANDEN Rapportage energietoeslag 2023

Rapportage Energietoeslag 2023

GR de Bevelanden

Inhoudsopgave Inleiding

3

1. Uitvoering

4

1.1.

Ambtshalve uitbetalingen

4

1.2.

Communicatie

4

1.3.

ICT

5

2. Financiën

6

2.1.

Totaaloverzicht uitgaven

6

2.2.

Uitvoeringskosten

7

2.3.

Terugvorderingen

7

3. Vervolg

8

2

Inleiding In verband met de stijgende energiekosten heeft het kabinet eind 2021 besloten om huishoudens met een laag inkomen te compenseren in 2022 door middel van een eenmalige energietoeslag. De uitvoering van de Energietoeslag 2022 is een extra taak die door GR de Bevelanden is opgepakt. In de loop van het jaar 2022 werd bekend dat er voor 2023 ook weer een kabinetsvoorstel Energietoeslag zou komen. Eind december is het wetsvoorstel Energietoeslag 2023 ter advisering aangeboden aan de Raad van State. De beoogde inwerkingtredingsdatum van de wet was juni 2023. Dat is niet gelukt en de invoering van de Energietoeslag 2023 werd uitgesteld. Gemeenten mochten niet eerder dan de inwerkingtreding van de wet aan de slag met aanvragen en uitkeren van de Energietoeslag 2023. Dit in tegenstelling tot de inwerkingtreding van de Energietoeslag 2022, waarbij met hoge uitzondering door het Rijk aan gemeenten werd gevraagd om er alvast mee aan de slag te gaan. Dit was dus niet het geval bij de Energietoeslag 2023. Uiteindelijk is op 3 oktober 2023 door de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel Energietoeslag 2023. Vanaf dat moment kon GR de Bevelanden aan de slag met de uitvoering. Binnen twee dagen nadat er is ingestemd met de wet zijn er ambtshalve betalingen verricht aan mensen die bij de GR bekend zijn met een uitkering.

Op 16 oktober 2023 heeft het Dagelijks Bestuur (DB) van GR de Bevelanden ingestemd met het advies Eenmalige Energietoeslag 2023. Vervolgens zijn er in oktober en november 2023 nog meer ambtshalve betalingen verricht aan de mensen waarvan met zekerheid gesteld kon worden dat zij recht hebben op de toeslag. Nadat de diverse ambtshalve betalingen zijn verwerkt, is begin december de mogelijkheid opengesteld om een aanvraag in te dienen. Dit kon zowel middels een papieren aanvraagformulier als digitaal via de website van GR de Bevelanden. In de tussentijdse rapportage Energietoeslag 2023, welke als bijlage bij de Jaarrekening 2023 werd gevoegd, is een overzicht gegeven van de aantallen en kosten Energietoeslag 2023 op basis van de gegevens tot en met 31 december 2023. De toeslag over het jaar 2023 kon tot 1 juli 2024 worden aangevraagd. In deze eindrapportage vindt u het totale overzicht van de kosten Energietoeslag 2023.

3

1.

Uitvoering

1.1.

Ambtshalve uitbetalingen

Op dinsdag 3 oktober 2023 is er door de Eerste Kamer ingestemd met het wetsvoorstel Energietoeslag 2023. Hierop is door GR de Bevelanden direct de eerste groep ambtshalve betalingen in orde gemaakt. De voorbereidingen voor de diverse ambtshalve betalingen zijn in de maanden voorafgaand aan de instemming door de Eerste Kamer getroffen. Donderdag 5 oktober 2023 hebben ongeveer 1.330 klanten (Participatiewet, IOAW/IOAZ/ Bbz en Aio = Aanvullende inkomensvoorziening ouderen) de energietoeslag van € 1.300 op hun rekening ontvangen. Dit zijn klanten waarvan we zeker weten dat ze op basis van de wetgeving in aanmerking komen. Hiervoor is de peildatum 1 juli 2023 gehanteerd. Wij zijn als organisatie blij dat we zo snel de toeslag betaalbaar hebben kunnen stellen aan deze eerste groep mensen, waarvan we weten dat ze hier al lang op zaten te wachten. Op 16 oktober 2023 heeft het Dagelijks Bestuur (DB) ingestemd met het advies Eenmalige Energietoeslag 2023. Hiermee is tevens ingestemd met een inkomensgrens van 130%. Na dit besluit zijn de klanten betaald waarvan bij ons bekend is dat ze voldoen aan de inkomensgrens van 130%. Dit zijn klanten die gebruik maken van één of meerdere minimaregelingen zoals bijvoorbeeld het declaratiefonds en de collectieve ziektekostenverzekering (Gemeentepolis).

Vervolgens zijn er in oktober en begin november nog de volgende ambtshalve betalingen verricht:  Klanten die nieuw in de uitkering zijn gekomen in de periode van 1 juli 2023 tot 1 oktober 2023 op grond van de Participatiewet;  Klanten die op peildatum 1 oktober 2024 bekend zijn met een MSNP-traject;  Overige klanten die de Energietoeslag 2022 hebben ontvangen en waarvan na toetsing door het Inlichtingenbureau is vastgesteld dat zij ook aan de voorwaarden voldoen voor de toeslag van 2023. In totaal is de Energietoeslag 2023 aan 3.935 klanten ambtshalve uitbetaald. Zij hebben zelf dus geen aanvraag hoeven indienen maar de toeslag automatisch gestort gekregen op hun bankrekening.

1.2.

Communicatie

In aanloop naar de behandeling van het wetsvoorstel Energietoeslag 2023 is er op diverse momenten en manieren gecommuniceerd over de stand van zaken. Via tussentijdse memo’s zijn de deelnemende gemeenten op ambtelijk en bestuurlijk niveau geïnformeerd. Ook zijn de collega’s van de uitvoering en het klantcontact centrum (KCC) geïnformeerd. Inwoners zijn over de eerdere ontwikkelingen Energietoeslag 2023 en de vertraging van de wetgeving geïnformeerd via de website en social media. Zodra bekend werd dat we tot uitvoering konden overgaan, is er extra veel aandacht besteed aan de communicatie. Dit is gedaan door middel van publicatie in de huis-aan-huisbladen, op social media en op de websites van GR de Bevelanden en de deelnemende gemeenten. Ook verleende GR de Bevelanden medewerking aan bijeenkomsten die zijn georganiseerd waarbij ondersteuning is geboden aan mensen bij het indienen van de aanvraag. In de eerste helft van 2024 is er op verschillende manieren, zoals ook hierboven omschreven, benoemd dat de energietoeslag tot 1 juli 2024 kon worden aangevraagd.

4

1.3.

ICT

Na de ervaringen rondom het digitaal indienen van een aanvraag Energietoeslag 2022 is er voor 2023 geïnvesteerd in de E-dienst Energietoeslag. Middels dit systeem is het voor inwoners mogelijk gemaakt middels hun DigiD in te loggen en een aanvraag Energietoeslag 2023 in te dienen. Er werd direct een toekennings- of afwijzingsbeschikking vervaardigd, welke direct per email naar de aanvrager werd verzonden. Op die manier kreeg de klant dezelfde dag duidelijkheid of er wel of geen recht was op de toeslag. Indien er nader onderzoek nodig was, werd de aanvraag doorgezet naar een klantmanager die de aanvraag alsnog beoordeelde. Bij een digitale toekenning volgde er een automatische uitbetaling van de toeslag. Deze betaling vond plaats binnen enkele werkdagen, uiterlijk binnen 1 week na het indienen van de digitale aanvraag. Dit systeem heeft bijgedragen aan een nog betere en efficiëntere manier van het digitaal aanvragen van de energietoeslag.

5

2. Financiën Voor de uitvoering en uitgifte van de energietoeslag heeft het kabinet een eenmalig budget beschikbaar gesteld. Het budget is bedoeld voor zowel de te verstrekken energietoeslagen als de uitvoeringskosten. Omdat de verstrekking van de energietoeslag plaatsvond in de vorm van categoriale bijzondere bijstand verzorgde GR de Bevelanden de afhandeling van deze aanvragen voor de deelnemende gemeenten. De gemeenten verstrekten hiervoor de benodigde financiële middelen voor zowel de toeslagen als voor de uitvoeringskosten. De deelnemende gemeenten hebben de totale geraamde kosten voor de energietoeslag 2023 overgemaakt aan de GR. Dit overeenkomstig de werkwijze van de energietoeslag 2022. In de tussentijdse rapportage Energietoeslag 2023 is een overzicht gegeven van de uitgaven tot en met 31 december 2023. De Energietoeslag 2023 kon tot en met 30 juni 2024 worden aangevraagd. Het complete financiële overzicht, inclusief de uitvoeringskosten, is nu bekend en wordt hieronder weergegeven.

2.1.

Totaaloverzicht uitgaven

Door de grote groep ambtshalve betalingen zijn er in de periode van medio oktober tot en met december 2023 al grote bedragen energietoeslag 2023 uitgegeven. De aanvraag energietoeslag 2023 kon tot en met 30 juni 2024 worden aangevraagd. In onderstaande tabel zijn de totale uitgaven energietoeslag 2023 (verstrekt in 2023 en 2024) weergegeven. Tabel 1

Financieel overzicht verstrekkingen Energietoeslag 2023

Gemeente

Bijdrage Energietoeslag

Realisatie Energietoeslag 2023

Realisatie Energietoeslag 2024

Afrekening Energietoeslag

Borsele

-1.237.600

980.200

91.000

-166.400

Goes

-3.156.400

2.527.200

170.300

-458.900

Kapelle

-607.100

455.000

24.700

-127.400

NoordBeveland

-504.400

391.300

48.100

-65.000

Reimerswaal

-1.349.400

1.000.200

98.800

-250.400

Totaal

-6.854.900

5.353.900

432.900

-1.068.100

Bedragen zijn in €

De gemeenten hebben gezamenlijk een bedrag van € 6.854.900 bevoorschot aan de GR voor de Energietoeslag 2023. Dit is exclusief de uitvoeringskosten.In totaal is er € 5.786.800 aan toeslagen verstrekt. Dit betekent dat er nog een verrekening met de gemeenten plaats gaat vinden van € 1.068.100.

6

2.2.

Uitvoeringskosten

Naast de bedragen voor de energietoeslag zelf, zijn er ook uitvoeringskosten gemaakt. De totale uitvoeringskosten voor de energietoeslag 2023 (gemaakt in 2023 en 2024) bedragen € 81.440. Van de deelnemende gemeenten is een bedrag van € 122.150 ontvangen. Dit betekent dat er nog een verrekening plaats gaat vinden op de uitvoeringskosten van € 40.710. Tabel 2

Uitvoeringskosten Energietoeslag 2023

Gemeente

Bijdrage Uitvoeringskosten

Realisatie Uitvoeringskosten 2023

Realisatie Uitvoeringskosten 2024

Afrekening Uitvoeringskosten

Borsele

-21.392

1.688

12.574

-7.129

Goes

-57.428

4.532

33.757

-19.139

Kapelle

-11.076

874

6.511

-3.691

NoordBeveland

-8.327

657

4.895

-2.775

Reimerswaal

-23.927

1.888

14.065

-7.974

Totaal

-122.150

9.639

71.801

-40.710

Bedragen zijn in €

2.3.

Terugvorderingen

Na controle is gebleken dat een aantal betalingen energietoeslag onterecht is verstrekt. Hierdoor zijn er terugvorderingen ontstaan. In onderstaande tabel het overzicht van de baten. Tabel 3

Terugvorderingen Energietoeslag 2023

Gemeente

Realisatie Baten 2023

Borsele

Realisatie Baten 2024

Afrekening Baten

0

-3.643

-3.643

Goes

-11.564

-7.941

-19.505

Kapelle

-1.500

-650

-2.150

0

0

0

-426

-1.242

-1.668

-13.490

-13.475

-26.966

NoordBeveland Reimerswaal Totaal Bedragen zijn in €

De ontvangsten op terugvorderingen Energietoeslag worden verrekend met de deelnemende gemeenten, nadat het Algemeen Bestuur heeft besloten (medio juli 2025) op de jaarrekening 2024.

7

3. Vervolg Bij het kabinetsbesluit voor de energietoeslag 2023 was al duidelijk dat er geen vervolg meer komt op de regeling Energietoeslag. Dit betekent dat er geen vergelijkbare energieregeling meer komt waarvan de uitvoering belegd wordt bij de gemeenten en in ons geval bij GR de Bevelanden. Er lopen nog wel diverse andere energieregelingen, zoals energiebesparende maatregelen en de ondersteuning door middel van energiecoaches. De uitvoering hiervan ligt bij de gemeenten zelf. Er is wel een samenwerking met GR de Bevelanden op het gebied van het verzorgen van mailings hiervoor. Op 14 februari 2025 is bekend geworden dat er groen licht is voor het energiefonds 2025. Dit is een landelijke regeling. Vanuit GR de Bevelanden wijzen wij onze klanten actief op deze regeling. Nieuwsbericht van Rijksoverheid d.d. 14 februari 2025: Kwetsbare huishoudens kunnen ook dit jaar in aanmerking komen voor steun via een energiefonds. Dat is de uitkomst van een nieuwe ronde gesprekken tussen het kabinet en de energiesector. Er wordt nu gezamenlijk verder gewerkt om het fonds zo snel mogelijk te kunnen openen. Het gaat om een publiek-privaat fonds, waarbij kwetsbare huishoudens ondersteuning krijgen bij het betalen van de energierekening. Vanuit het kabinet is er dit jaar € 60 miljoen gereserveerd voor hulp bij het betalen van de energierekening.

De energiesector is bereid de uitvoeringskosten van het fonds te dragen. Opening fonds Het kabinet is voornemens een subsidie te verlenen aan de Stichting Tijdelijk Noodfonds Energie (TNE). Dit vanwege de ervaring en expertise die zij de afgelopen jaren hebben opgedaan met het noodfonds energie. TNE heeft tenminste 8 weken nodig om het energiefonds operationeel te krijgen. Voordat het loket open kan, dient bevestigd te zijn dat de uitvoeringskosten definitief gedekt worden door andere partijen dan het Rijk. Dit is belangrijk, omdat er anders het risico bestaat dat het fonds gezien wordt als staatsteun. Het is op dit moment nog niet bekend per welke datum huishoudens een aanvraag kunnen indienen bij het energiefonds. Ook de manier waarop de hulp bij verduurzaming vorm krijgt, wordt verder uitgewerkt. Het kabinet informeert de Tweede Kamer hier op korte termijn nader over. Mensen kunnen op de website van het Tijdelijk Noodfonds Energie (www.noodfondsenergie.nl) hun gegevens achterlaten. Zij krijgen dan bericht op het moment dat duidelijk is wanneer het energiefonds opengaat.

8