6.2 Vervolgaanpak Borselse Voorwaarden

Inhoudsopgave 1.

Inleiding .......................................................................................................................................... 3 Belang van de Borselse Voorwaarden ............................................................................................... 3 Doel vervolgaanpak Borselse Voorwaarden ..................................................................................... 3

2.

Borselse Voorwaarden ................................................................................................................... 4 Themapakket 1: Bouwruimte en logistiek ......................................................................................... 4 Themapakket 2: Veiligheid en gezondheid ....................................................................................... 4 Themapakket 3: Klimaat, energie en duurzaamheid ........................................................................ 4 Themapakket 4: Landschap, natuur en recreatie ............................................................................. 4 Themapakket 5: Communicatie en draagvlak .................................................................................. 5 Themapakket 6: (Bouw)overlast ........................................................................................................ 5 Themapakket 7: Eigenaarschap......................................................................................................... 5 Themapakket 8: Huisvesting, wonen, leefbaarheid en voorzieningen ............................................ 5 Themapakket 9: Onderwijs, kennis en sociale ontwikkeling ............................................................ 5 Themapakket 10: Compensatie en schadeloosstelling .................................................................... 5

3.

Vervolg van de Borselse Voorwaarden .......................................................................................... 6 De voorwaarden van de provincie Zeeland ....................................................................................... 6 Aanbieden Borselse Voorwaarden aan het Rijk ................................................................................ 6 Rijk-Regiopakket ................................................................................................................................ 6 Lokaal Impact Rapport ....................................................................................................................... 7 Nulmeting ........................................................................................................................................... 7 Planning Lokaal Impact Rapport en nulmeting ................................................................................ 7 Samen met inwoners .......................................................................................................................... 7 Monitoren en bijstellen van de Borselse Voorwaarden .................................................................... 8

4.

Initiatieven ter ondersteuning van voorwaarden ......................................................................... 8 Gebiedsinvestering Netten op Zee ..................................................................................................... 8 Lokaal Impact Fonds Borsele ............................................................................................................. 9 Gebiedsgerichte uitwerking Sloerand ............................................................................................... 9

5.

Rol gemeenteraad, raadswerkgroep en het college van burgemeester en wethouders ............ 9

6.

Communicatie en participatie ..................................................................................................... 10 Communicatie met inwoners, ondernemers, stichtingen en verenigingen ................................... 10 Informatiebijeenkomsten over de Borselse Voorwaarden ......................................................... 10 Participatie ....................................................................................................................................... 10 Betrokkenheid jongere inwoners van grote waarde ................................................................... 10

Bijlage Planning 2024 - 2025 ................................................................................................................ 11 2

1.

Inleiding

In april 2023 besloot de gemeenteraad van Borsele om in co-creatie met inwoners de Borselse Voorwaarden op te stellen. Om tot voorwaarden te komen doorliepen 100 inwoners, ondersteund door lokale experts, van juni tot en met oktober 2023 een intensief participatietraject. Op 24 oktober 2023 vond de laatste van de vijf bijeenkomsten plaats. Jong en oud stemde met zeer grote meerderheid voor deze voorwaarden. De Borselse Voorwaarden Groep (hierna BVG) leverde 39 voorwaarden op, onderverdeeld in 10 thema’s. Een prestatie van formaat. De Borselse voorwaarden zijn een weerspiegeling van de betrokkenheid en toewijding van de Borselse gemeenschap om een duurzame en leefbare toekomst te waarborgen te midden van (mogelijk) nieuwe impactvolle ontwikkelingen, zoals de komst van twee nieuwe kerncentrales, de bedrijfsduurverlenging van de bestaande kerncentrale en versterking van het hoogspanningsnetwerk. Belang van de Borselse Voorwaarden Gezien de impact van de grootschalige energietransitie op de gemeente Borsele is het belangrijk om de leefkwaliteit te beschermen en versterken. De voorwaarden stellen duidelijke verwachtingen naar overheden, initiatiefnemers en ontwikkelaars. Ze agenderen belangrijke issues die in een vroeg stadium aandacht vragen. Zo zijn er voorwaarden die overlast voorkomen, beperken of compenseren.

De Borselse Voorwaarden zorgen ervoor dat projecten of initiatieven op een voor de inwoners van Borsele acceptabele wijze worden gerealiseerd, maar ook een positieve bijdrage leveren aan de Borselse gemeenschap, de natuur, het landschap, de economie en het milieu. De voorwaarden bieden de gemeente Borsele een mechanisme om te zorgen dat Borsele de vruchten plukt van nieuwe ontwikkelingen, terwijl zij tegelijkertijd de nadelen minimaliseren. De voorwaarden zijn de inzet van de gemeente Borsele voor gesprekken met het Rijk, de provincie Zeeland, mogelijke bouwers van de nieuwe kerncentrales, andere initiatiefnemers en stakeholders. De inhoud van de 39 voorwaarden is divers, waarbij sommige voorwaarden vragen om verder onderzoek en uitwerking. De invloed van de voorwaarden is nu al merkbaar. Zo zijn er al voorwaarden door het Rijk gecommuniceerd naar de mogelijke bouwers en andere initiatiefnemers. Zij nemen deze voorwaarden mee in de diverse onderzoeken die worden opgestart. Doel vervolgaanpak Borselse Voorwaarden De vervolgaanpak Borselse Voorwaarden is een toelichting op hoe de gemeente Borsele de voorwaarden wil borgen, hoe verschillende partijen verder betrokken worden en over hoe de communicatie wordt georganiseerd. Deze is niet statisch, maar zal regelmatig geactualiseerd worden.

3

2.

Borselse Voorwaarden

In totaal stelde de BVG 39 voorwaarden op, onderverdeeld in 10 thema’s. Dit is in vijf bijeenkomsten gedaan gedurende de periode juni tot en met oktober 2023. De voorwaarden zijn opgesteld met de beschikbare kennis van dat moment. De gemeenteraad heeft op 20 april 2023 bij het vaststellen van het plan van aanpak om te komen tot Borselse Voorwaarden aangegeven, dat zij de Borselse Voorwaarden zal overnemen als de voorwaarden juridisch en wettelijk mogelijk zijn. Op dit moment ziet het college van B&W geen juridische en/of wettelijke belemmeringen. Sommige voorwaarden vragen wel nader onderzoek naar wat precies bedoeld is met een bepaald onderdeel van de voorwaarde en of dat te realiseren is binnen de huidige wet- en regelgeving, bijvoorbeeld de oproep tot één bestuursorgaan voor het Sloegebied (en hoe dat zich verhoudt tot North Sea Port). In dit hoofdstuk worden de voorwaarden per themapakket kort toegelicht. Themapakket 1: Bouwruimte en logistiek Dit thema geeft de bezorgdheid weer rond de benodigde bouwruimte die vooral de beoogde kerncentrales met zich meebrengen. Om de overlast van het bouwterreinen, de horizonvervuiling en het verkeer te beperken, zijn er vier voorwaarden bedacht. In de voorwaarden wordt gevraagd om vooraf een nulmeting te doen.

Themapakket 2: Veiligheid en gezondheid Het thema veiligheid en gezondheid borgt met een aantal voorwaarden de sociale cohesie, mentale gezondheid en de waterveiligheid. In zes voorwaarden wordt duidelijk omschreven welke risicobeperkende maatregelen hiervoor nodig zijn. Monitoring en handhaving van de gezondheid en veiligheid, met een nulmeting vooraf zijn een must. Er is bezorgdheid over de toename van (tijdelijke) inwoners en de belasting van de zorg in Zeeland. Er zijn zorgvoorzieningen nodig voor (tijdelijke) werknemers om meer druk op de zorg te voorkomen. Er zijn ook zorgen over de eindberging van radioactief afval. Themapakket 3: Klimaat, energie en duurzaamheid Het pakket klimaat, energie en duurzaamheid, bestaant uit drie voorwaarden en gaat in op het benutten van restwarmte en het investeren, versterken en (door)ontwikkelen van het (Zeeuwse) energienetwerk. Themapakket 4: Landschap, natuur en recreatie Voorwaardenpakket 4 bestaat uit vijf voorwaarden en zet in op het behoud, herstel en versterking van ons landschap, de Westerschelde en de natuur. Veel voorwaarden geven aan wat de BVG vooral niet wil, zoals geen koeltorens en geen hoogspanningsmasten. Het behouden van de Kaloot is ook een belangrijke voorwaarde.

Daarnaast omschrijft een voorwaarde de behoefte aan een integrale visie voor de gehele energietransitie en wordt er gevraagd om een integraal Rijksinpassingsplan Landschap. Ook wordt de urgentie van het aanleggen van een duidelijke aaneengesloten groene buffer tussen haven- en industriegebied ’t Sloe en de leefomgeving, dorpen en polders, aangegeven.

4

Themapakket 5: Communicatie en draagvlak Pakket 5 vraagt in drie voorwaarden om duidelijke, actuele, visuele informatie over alle projecten. Hierbij is het belangrijk dat de informatie zoveel mogelijk objectief en onafhankelijk is. Een informatiecentrum zou hierbij kunnen helpen. Er wordt gevraagd om duidelijkheid over de impact, de betekenis en de consequenties op de leefkwaliteit van alle projecten en dat er, na het verstrekken van de allesomvattende informatie, een extern onderzoek naar draagvlak wordt uitgevoerd. Themapakket 6: (Bouw)overlast In drie voorwaarden gaat voorwaardenpakket 6 in op de mogelijke (bouw)overlast. Door middel van metingen moeten toekomstige (bouw)projecten gemonitord worden en overlast moet met een strengere norm beperkt worden. De metingen moeten in de toekomst toegankelijk raadpleegbaar zijn voor alle inwoners. In de voorwaarden wordt opnieuw verzocht om een nulmeting vooraf om de overlast later te kunnen bepalen. Ook geven de voorwaarden aan dat er een optimale communicatie en participatie moet plaatsvinden voor en tijdens de bouw van alle projecten en dat de zondagsrust gerespecteerd moet worden. Gevraagd wordt om de Borselse Voorwaarden Groep te laten voortbestaan. Themapakket 7: Eigenaarschap Themapakket 7 bestaat uit één voorwaarde en gaat over het Nederlands eigenaarschap om de Nederlandse en lokale belangen te behartigen.

De nieuwe kerncentrales en andere ontwikkelingen moeten voor meer dan 51% in handen zijn van de Nederlandse Staat en de eigenaar moet open staan voor aandelenparticipatie door lokale partijen. De gemeente Borsele moet zeggenschap hebben over wijzigingen die plaatsvinden, om zo de belangen van haar inwoners te waarborgen. Themapakket 8: Huisvesting, wonen, leefbaarheid en voorzieningen Dit themapakket is het grootste pakket aan voorwaarden. Deze voorwaarden zorgen ervoor dat er van tevoren goed nagedacht wordt over de huisvesting van arbeiders, de woningmarkt, mobiliteit en dat de leefbaarheid en de ondersteunende voorzieningen behouden en versterkt worden. Voorkomen moet worden dat er vertraging ontstaat in andere ruimtelijke ontwikkelingen, zoals vergunningen en beschikbare aannemers. Diensten moeten betaalbaar blijven en tegelijkertijd moeten lokale ondernemers mee kunnen profiteren van de energieprojecten. Themapakket 9: Onderwijs, kennis en sociale ontwikkeling Themapakket 9 bestaat uit twee voorwaarden. Deze voorwaarden gaan over het beschermen van het lokaal onderwijs en het versterken van het regionaal onderwijs met een duurzame energiecampus. De campus zou moeten bestaan uit een volwaardig kenniscluster van primair tot wetenschappelijk onderwijs en onderzoekscentrum met lokale onderwijsmogelijkheden en lokale of mondiale carrièrekansen.

Themapakket 10: Compensatie en schadeloosstelling Ten aanzien van dit voorwaardenpakket wordt gesteld dat compensatie niet gebruikt mag worden als afkoopmiddel om voorwaarden niet te hoeven realiseren. Compensatie komt bovenop schadeloosstelling en de andere voorwaarden en is niet inzetbaar voor reguliere overheidstaken. Het pakket kent zes voorwaarden. Het gaat over bovenwettelijke compensatie als percentage van de bouwsom van alle energieprojecten. Daarnaast wordt een jaarlijkse bovenwettelijke compensatie gevraagd als een bedrag per Megawatt vermogen, gedurende de exploitatieperiode van de kerncentrales. Gerefereerd wordt aan voorbeelden bij windparken en zonneweides. 5

Compensatie dient onder andere ingezet te worden om het leef- en vestigingsklimaat voor inwoners, bedrijven en maatschappelijke instellingen te verbeteren. Als compensatie wordt gevraagd de overlast van bestaande bedrijven in het Sloegebied te reduceren, huishoudens en mkb-bedrijven goedkope energiecontracten aan te bieden en de verduurzaming van woningen en bedrijfsgebouwen te versnellen. Als laatste wordt aandacht gevraagd voor correcte en snelle afhandeling van schade en waardeverlies. De voorwaarden zijn opgesteld met de kennis van dat moment. Nieuwe informatie (uit bijvoorbeeld technische haalbaarheidsstudies, lokaal impact rapport of milieueffectrapportages) kan aanleiding zijn tot het aanscherpen, bijstellen of toevoegen van voorwaarden. Daarbij blijft de gemeente altijd werken vanuit de ‘bedoeling/intentie’ van de voorwaarden.

3.

Vervolg van de Borselse Voorwaarden

Het opstellen van de voorwaarden is de eerste stap in een langdurig proces, waarbij veel afhangt van de opstelling, medewerking en samenwerking van en met andere overheden, initiatiefnemers en ontwikkelaars. In dit hoofdstuk wordt beschreven hoe de gemeente Borsele samen optrekt met de provincie Zeeland en hoe er gekomen wordt tot een Rijk-Regiopakket. De voorwaarden van de provincie Zeeland Parallel aan het proces van de BVG heeft de provincie Zeeland een consultatie onder alle Zeeuwse inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven en Zeeuwse overheden georganiseerd over de mogelijke komst van de kerncentrales. Vanuit de consultatie zijn kansen en randvoorwaarden opgesteld. De Borselse Voorwaarden en de opbrengsten uit de consultatie van de provincie Zeeland zijn complementair aan elkaar en zeker niet tegenstrijdig. Aanbieden Borselse Voorwaarden aan het Rijk Medio april worden beide voorwaardenpakketten aangeboden aan het kabinet. De provincie en de gemeente trekken samen op met een krachtige boodschap vanuit de regio. De concrete vraag aan het kabinet wordt om voor het zomerreces van 2024 een eerste inhoudelijke reactie te geven op beide voorwaardenpakketten en aan te geven hoe het kabinet denkt de voorwaarden te gaan invullen en borgen.

Het is belangrijk dat het Rijk zich verantwoordelijk voelt voor de voorwaarden die de regio stelt, inclusief het proces om uiteindelijk tot definitieve voorwaarden te komen. Rijk-Regiopakket In de tweede helft van 2024 willen de gemeente Borsele, provincie Zeeland en het Rijk met elkaar in gesprek over de voorwaardenpakketten om uiteindelijk te komen tot een Rijk-Regiopakket. In het Rijk-Regiopakket worden voorwaarden en maatregelen beschreven die de regio overeenkomt met de Rijksoverheid. De Borselse Voorwaarden zijn de inzet van de gemeente Borsele voor deze gesprekken. De thema’s die aan de orde komen in de Borselse Voorwaarden dienen ook aan de orde te komen in het Rijk-Regiopakket. Tijdens de gesprekken kan naar voren komen dat voorwaarden nog verder moeten worden gedefinieerd en geconcretiseerd, of dat het Rijk moeite heeft met bepaalde voorwaarden. Het is belangrijk dat hierover eerlijke gesprekken worden gevoerd. 6

In het Rijk-Regiopakket wordt afgesproken en vastgelegd welke concrete maatregelen genomen worden en wie verantwoordelijk is voor de uitvoering en de financiering. In 2024 wordt onderzocht op welke juridische wijze het Rijk-Regiopakket geborgd wordt. Dit kan bijvoorbeeld in een bestuursovereenkomst en/of via wetgeving. Hierbij worden eerdere ervaringen en lessen meegenomen die zijn opgedaan bij de Marinierskazerne, maar ook met vergelijkbare situaties in Nederland, zoals in Groningen. Het proces om te komen tot een Rijk-Regiopakket en de borging hiervan in harde afspraken met de Rijksoverheid, vereist goede begeleiding. Met het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de provincie Zeeland is afgesproken om hiervoor een onafhankelijke gebiedsverbinder aan te stellen. De exacte taakomschrijving van deze gebiedsverbinder zal verder gedefinieerd worden. Het is uiterst belangrijk dat het Rijk-Regiopakket gelijktijdig wordt vastgesteld met het besluit van de Rijksoverheid over de definitieve locatiekeuze voor de bouw van twee nieuwe kerncentrales. Dit besluit wordt door het nieuwe kabinet voorgelegd aan de Tweede Kamer. Naar verwachting vindt dit in de eerste helft van 2025 plaats.

Lokaal Impact Rapport Het is noodzakelijk om verschillende onderwerpen verder te onderzoeken, zodat concrete voorwaarden en maatregelen worden ontwikkeld die uiteindelijk worden opgenomen in het RijkRegiopakket. De gemeente zet zich daarom in 2024 samen met de provincie en mogelijk ook het Rijk in voor het uitvoeren van een zogenaamd Lokaal Impact Rapport. Er wordt onderzoek gedaan naar de impact van de grootschalige energieprojecten in Borsele en mogelijke concrete maatregelen en flankerend beleid voor bijvoorbeeld woningbouw, mobiliteit, onderwijs, gezondheidszorg, leefbaarheid, natuur en landschap. Het rapport kan helpen bij het concretiseren van de voorwaarden. Overlap met de milieueffectrapportage (die initiatiefnemers sowieso moeten opstellen) wordt zoveel mogelijk voorkomen. Nulmeting De gemeente Borsele maakt zich hard voor het uitvoeren van een nulmeting. Deze brengt de huidige situatie in beeld en biedt daarmee een objectief en feitelijk ijkpunt voor de toekomst. Het lijkt logisch dat het Rijk hierin het voortouw neemt. Planning Lokaal Impact Rapport en nulmeting Over de opzet en planning van een nulmeting en het Lokaal Impact Rapport wordt de gemeenteraad in de loop van 2024 verder geïnformeerd. Samen met inwoners Een belangrijke les uit het traject van de Borselse Voorwaarden is dat er veel kennis en ervaring aanwezig is onder de Borselse inwoners.

Daarnaast had het traject een verbindende rol en was het belangrijk voor de sociale cohesie in de Borselse gemeenschap. Inwoners van verschillende leeftijden, woonplaatsen, achtergronden en politieke voorkeuren gingen samen in gesprek en vonden elkaar uit de liefde en zorg voor hun leefomgeving. Actieve en zichtbare betrokkenheid van de inwoners is cruciaal om de politiek in Den Haag ervan te doordringen dat de mogelijke bouw van nieuwe kerncentrales en de komst van alle andere energieprojecten, alleen mogelijk is in combinatie met een goed en omvangrijk Rijk-Regiopakket. Uit een enquête onder BVG-deelnemers blijkt dat 80% procent van de deelnemers in de toekomst betrokken wil blijven (zie hiervoor de bijlage BVG-deelnemerstevredenheidsonderzoek). Diverse raadsleden hebben de wens geuit om 7

de impact, dynamiek en sfeer van de BVG vast te houden. Kortom, het is belangrijk dat de inwoners en de gemeente samen blijven optrekken in dit traject, omdat de energietransitie mogelijk grote impact op leefomgeving van Borsele heeft. Het voornemen is om eind 2024/begin 2025 de BVG opnieuw te betrekken. Op dat moment is het voorwaardenpakket geconcretiseerd op basis van nieuwe informatie uit de studies en het Lokaal Impact Rapport. De huidige BVG-groep wordt hiervoor benaderd. Indien inwoners of experts niet meer willen deelnemen, wordt de groep aangevuld tot 100 leden vanuit de lijst van aanmeldingen uit 2023. Daarbij wordt opnieuw geloot op basis van de vastgestelde criteria en weging (woonplaats, gender en leeftijd). Doel is om te toetsen of de concretisering van de Borselse Voorwaarden en de vertaling daarvan in een Rijk-Regiopakket voldoende aansluit bij de inbreng en de oorspronkelijke bedoeling van de inwoners. Monitoren en bijstellen van de Borselse Voorwaarden De grootschalige energietransitie is niet in een paar jaar gerealiseerd, maar duurt tientallen jaren. Door de lange duur van verschillende projecten en processen die daarbij horen, komt er steeds meer informatie vrij. Wanneer de indruk ontstaat dat de voorwaarden van het Rijk-Regiopakket niet meer volledig aansluiten bij de ontwikkelingen, wordt overgegaan tot bijstelling.

In het RijkRegiopakket worden daarom afspraken gemaakt over het monitoren, evalueren en zo nodig bijstellen van de maatregelen van het Rijk-Regiopakket in samenwerking met inwoners van Zeeland en de gemeente Borsele.

4.

Initiatieven ter ondersteuning van voorwaarden

Ter concretisering van de voorwaarden en vanuit actuele ontwikkelingen start de gemeente Borsele in 2024 met een aantal projecten. Gebiedsinvestering Netten op Zee De regio Borsele is één van de vijf aanlandlocaties van netaansluitingen van windparken op zee (project Netten op Zee). In 2030 moeten de al beoogde windparken in totaal 21 gigawatt aan stroom leveren. Om de ambitie van het Rijk te verwezenlijken wordt de energie-infrastructuur uitgebreid en aangepast. Dit heeft impact op de leefomgeving. Om een verantwoorde inpassing van de bijbehorende infrastructuur mogelijk te maken heeft het kabinet 500 miljoen euro beschikbaar gesteld voor gebiedsinvesteringen in de omgeving van de vijf aanlandlocaties. Het doel van deze investeringen is om de leefkwaliteit in de omgeving van de aanlandlocaties te verbeteren. De 500 miljoen wordt in twee tranches uitgevoerd. De eerste tranche bestaat uit 220 miljoen. Voor de aanlandlocatie regio Borsele is 50 miljoen euro beschikbaar gesteld. De 50 miljoen euro is beschikbaar voor de gemeenten Borsele, Noord-Beveland, Middelburg, Veere, Goes, Vlissingen, Reimerswaal en Kapelle. Op het grondgebied van deze gemeenten worden/zijn hoogspanningsleidingen, hoogspanningsstation(s) en/of converterstations gerealiseerd die direct of indirect betrekking hebben op de aanlanding van Netten op Zee.

De verdeling van de gebiedsinvestering over de gemeenten is gedaan op basis van een verdeelsleutel. Volgens deze verdeelsleutel komt de gemeente Borsele in aanmerking voor circa 20 miljoen euro. De projecten die in aanmerking komen voor financiële ondersteuning moeten passen binnen de volgende vier thema’s: a. Behoud & versterken natuur 8

b. c. d.

Verbeteren fysieke leefomgeving Versterken regionale economie Versnellen energietransitie

De projecten moeten voldoen aan een aantal voorwaarden. Ze moeten binnen de betreffende gemeenten liggen, passen binnen het doel en de vier thema’s en zichtbare resultaten opleveren voor de inwoners. Verwacht wordt dat de gelden medio 2024 beschikbaar komen. Van medio 2024 tot en met begin 2026 start (de voorbereiding) en realisatie van concrete projecten. De eis is dat de projecten eind 2029 afgerond zijn. Over de verdere invulling van het project Netten op Zee wordt de gemeenteraad in de eerste helft van 2024 geïnformeerd. Lokaal Impact Fonds Borsele Een van de mogelijke projecten die de gemeente Borsele wil opzetten uit de gebiedsinvesteringen Netten op Zee is een Lokaal Impact Fonds voor de gemeente Borsele. Het fonds wordt van en voor de inwoners en ondersteunt kleinschalige lokale initiatieven die de leefomgeving, leefbaarheid en sociale cohesie versterken. Op dit moment wordt verkend of een dergelijk fonds past binnen de voorwaarden die de Europese Unie aan de gebiedsinvesteringen stelt. Over de haalbaarheid en implementatie van dit fonds wordt de gemeenteraad in de eerste helft van 2024 geïnformeerd. Gebiedsgerichte uitwerking Sloerand De Omgevingsvisie Borsele is in oktober 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. Onderdeel van dat vaststellingsbesluit is het voornemen om te starten met een gebiedsgerichte uitwerking (gebiedsvisie) van de Sloerand-zone.

Dit besluit sluit aan op veel voorwaarden die gaan over de wens om het gebied tussen het Sloegebied en aangrenzende dorpen verder te ontwikkelen in een groene bufferzone. Een goed voorbeeld zijn de koppelingsgebieden in de Gentse Kanaalzone. Begin 2024 wordt een plan van aanpak opgesteld voor de gebiedsgerichte aanpak. In het plan wordt onder andere aangegeven op welke participatieve wijze de gebiedsgerichte uitwerking zal worden opgesteld.

5.

Rol gemeenteraad, raadswerkgroep en het college van burgemeester en wethouders

Elke raadsfractie heeft één raadslid aangewezen om deel te nemen aan de raadswerkgroep Borselse Voorwaarden. Deze raadswerkgroep heeft met veel toewijding toegezien op de uitvoering van het proces om tot de Borselse Voorwaarden te komen. De raadswerkgroep was van grote waarde als klankbord voor het college van burgemeester en wethouders. De raadswerkgroep blijft bestaan als klankbord over het proces om te komen tot een Rijk-Regiopakket. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van de vervolgaanpak van de Borselse Voorwaarden en voert de onderhandelingen met het Rijk en andere partijen over het Rijk-Regiopakket. De gemeenteraad stelt uiteindelijk het Rijk-Regiopakket vast.

9

6.

Communicatie en participatie

Communicatie met inwoners, ondernemers, stichtingen en verenigingen De gemeente Borsele wil haar inwoners goed op de hoogte houden en betrekken bij de verschillende ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen zijn: • grootschalige energietransitieprojecten en andere impactvolle ontwikkelingen; • de Borselse Voorwaarden; • het vervolg van de voorwaarden; • het eventueel bijstellen van de voorwaarden; • de borging van de voorwaarden in een Rijk-Regiopakket; • de opzet en uitvoering van de projecten omschreven in hoofdstuk 4. De gemeente Borselse streeft altijd naar een optimale communicatie met inwoners, ondernemers, stichtingen en verenigingen. Hiervoor zet de gemeente dezelfde lijn voort als in 2023. Via de app, sociale media, nieuwsbrief, website en verschillende media worden alle partijen over de ontwikkelingen geïnformeerd. Door het inzetten van een omgevingsmanager wordt gezorgd voor een zo laagdrempelig mogelijke communicatie en informatievoorziening. Informatiebijeenkomsten over de Borselse Voorwaarden De Borselse Voorwaarden zijn door 100 inwoners, ondersteund door 15 lokale experts uit de gemeente Borsele, opgesteld. Het is belangrijk dat de resultaten en het vervolg worden gedeeld met alle inwoners van Borsele. Daarom zal de gemeente Borsele in overleg met de dorpsraden bijeenkomsten organiseren in de dorpen.

Daar worden de resultaten gedeeld, bij voorkeur samen met de BVG-leden uit het betreffende dorp. Deze bijeenkomsten vinden in de eerste helft van 2024 plaats. Participatie Betrokkenheid van inwoners, ondernemers, stichtingen en verenigingen is belangrijk. De gemeente Borsele is een sociale gemeente met een betrokken gemeenschap. Het verloop en de uitkomst van de BVG is hier een voorbeeld van. Bij ieder traject zal de gemeente Borsele in samenspraak met inwoners participatietrajecten opzetten die tegemoetkomen aan de democratische waarden in onze samenleving. Betrokkenheid jongere inwoners van grote waarde De ontwikkelingen in de gemeente Borsele raken de toekomst van de jeugd. Tijdens het BVGtraject was de betrokkenheid van de jeugd groot en zeer waardevol. Via een speciale jongerenbijeenkomst medio 2024 zal de gemeente Borsele de jongeren van 15 t/m 29 jaar bijpraten en consulteren over de verschillende projecten waarmee de gemeente Borsele aan de slag gaat.

10

Bijlage Planning 2024 - 2025 In onderstaande figuur is een globale planning over de periode 2024–2025 aangegeven. In deze planning zitten nog veel onzekerheden.

11