6.2 Antwoordnota inzake zienswijzen tegen Omgevingsvisie

In de omgevingsvisie wordt een beschrijving gegeven van de huidige situatie en kijken we van daaruit hoe we in de toekomst met opgaven moeten omgaan, om in elk geval de huidige kernkwaliteiten te behouden en daar waar mogelijk te versterken. We bieden geen concrete antwoorden, maar geven richting. De omgevingsvisie biedt de koers op hoofdlijnen, die via onder andere omgevingsprogramma’s en het omgevingsplan nader uitgewerkt zal worden. Ad 7. Kortheidshalve wordt verwezen naar de beantwoording onder ad 18. Ad 10. Van dit deel van de zienswijze is kennis genomen. Ad 11. We onderschrijven het belang van cultuur en komen tegemoet aan het verzoek dit in de visie meer te ondersteunen. Ad 12. De procedure en planning inzake de omgevingsvisie is zodanig ingericht dat deze nog in 2023 wordt vastgesteld. De omgevingsvisie is de onderlegger voor het vervolgens op te stellen omgevingsplan. Op dit moment vinden ambtelijk al voorbereidingen plaats om de komende jaren een gemeentelijk omgevingsplan op te stellen. Op basis van de overgangstermijnen in de Omgevingswet dient op 1 januari 2032 dit gemeentelijk omgevingsplan door de gemeenteraad te zijn vastgesteld. Ad 13. In de huidige situatie wordt door de bestaande kerncentrale in het Sloegebied en de Sloecentrale energie opgewekt die niet alleen in Borsele/Zeeland wordt gedistribueerd maar in heel Nederland.

De energietransitie brengt hier geen verandering in. Zowel de bewoners als de bedrijven in Nederland moeten in de toekomst van energie worden voorzien op basis van stroom en waterstof. Het gebruik van gas wordt uitgefaseerd. Om voldoende duurzame energie te kunnen leveren worden allerlei projecten gestart, zoals Windenergie op Zee. Deze gebieden liggen voor de kust van heel Nederland en de energie wordt op diverse plekken langs de kust aan land gebracht, dus niet alleen voor de Zeeuwse kust via Borsels grondgebied. Op grond van artikel 83 van de Elektriciteitswet mogen provincie en gemeente ook geen regels stellen over de opwek, het transport en de levering van elektriciteit. Wellicht ten overvloede wordt opgemerkt dat uit een eigen verkenning van de industrie in het Sloegebied is gebleken dat na 2030 een tekort aan 25

elektriciteit in het Sloegebied wordt voorzien. Dit zou kunnen betekenen dat een groot deel van de opgewekte energie wel binnen Zeeland blijft. Ad 14. Van dit deel van de zienswijze is kennis genomen. Ad 15. Als gemeente Borsele hebben we een positieve grondhouding ten aanzien van het idee van North Sea Port om te komen tot de ontwikkeling van een Central Gate. Waarbij een Central Gate een centrale verzamelplaats is voor vrachtwagens als toegang tot terminals in het Sloegebied, uitgerust met innovatieve faciliteiten en een veilige rust- en overnachtingsplaats voor vrachtwagenchauffeurs. In het bestuursprogramma 2022-2026 is uitgesproken dat deze ontwikkeling binnen de havencontouren moet plaatsvinden, en dat daarbij voldoende groene buffers moeten worden aangebracht. Ad 16. Dit vermoeden is juist. De tekst zal worden geschrapt. Ad 17. We realiseren ons dat de aanwezigheid van bedrijven in/bij dorpskernen problemen kan geven in de verkeersafwikkeling. Derhalve hanteren we de beleidslijn dat nieuwe (niet-agrarische) bedrijven zich dienen te vestigen op een bedrijventerrein. Ad 18. De grootschalige energietransitie betreft weliswaar zaken die op ons afkomen, maar die niet binnen de invloedssfeer van de gemeente liggen. Het gaat om besluiten op rijksniveau en deze vallen daarmee buiten de scope van de visie.

Wel delen we als gemeente Borsele de zorg van indiener over de leefkwaliteit van de Sloerand. Vanuit dit perspectief hebben we de Borselse Voorwaarden Groep ingesteld, waarin de door indiener genoemde zaken aandacht hebben. Ook dringt de gemeente bij de rijksoverheid aan op een integrale benadering, goede verdeling van lusten en lasten en een substantiële versterking van de lokale leefkwaliteit Daarnaast gaat het om een aantal punten waarover nog geen besluiten zijn genomen en/of niet inzichtelijk is hoe deze zich verder gaan ontwikkelen. We streven naar het ontwikkelen van een nieuwe visie op de Sloerand waarbij we het Sloerandbeleid en Groenproject ’t Sloe willen herzien en borgen binnen het plan dat wordt ontwikkeld voor de versterking van de leefkwaliteit in Borsele. Dit juist met het oog op alle ontwikkelingen in het kader van de grootschalige energietransitie. Hierbij kijken we naar goede voorbeelden zoals de reeds ontwikkelde koppelingsgebieden aan de Vlaamse kant van het North Sea Port District.

Conclusie De zienswijze leidt op de volgende punten tot aanpassing van de visie:  



De “Staat van Borsele” wordt als bijlage bij de omgevingsvisie toegevoegd; Aan de tekst in H 5.1 van de visie wordt het volgende toegevoegd: “Daarnaast onderstrepen wij het belang van en bieden wij ruimte aan culturele uitingen, activiteiten en voorzieningen in alle facetten van de Borselse samenleving, van evenementen tot feesten, theater, musea etc. Wij zien dit als een belangrijke motor voor de gemeenschapszin. Het maakt onze dorpen tot een gemeenschap in plaats van een verzameling huizen.” In H 3.1 en 6.8 wordt de tekst inzake Hof ter Nisse aan de Dorpsstraat in Heinkenszand geschrapt;

Verder leidt de zienswijze niet tot aanpassing van de visie. 26

21. Indiener 21, Waterschap Scheldestromen, mail van 25 mei 2023, ontvangen op 25 mei 2023 (D23.625981) Samenvatting 1. Indiener stelt dat de visie tekstueel is opgebouwd. Hij adviseert het kaartmateriaal in de visie uit te breiden met ontwikkelrichtingen om op die manier ook beeldend inzichtelijk te maken welke (omgevings)waarden van belang zijn en waar ontwikkelruimte is. 2. Indiener doet de suggestie om aan de tekst inzake de koers “Hoe maken we samen Borsele klimaatbestendig en duurzaam?” toe te voegen dat gestreefd wordt naar een ruimtelijke ordening/inrichting die is gebaseerd op de uitgangspunten van meerlaagse veiligheid en op het beginsel van water en bodem sturend. 3. Indiener constateert dat bij de koers “Hoe zetten we Borsele economisch en recreatief op de kaart?” wordt aangegeven dat de gemeente in de hotspots Hoedekenskerke, Scheldeoord/De Landing en fort Ellewoutsdijk -in relatie met het beleefbaar maken van de Westerschelde- gericht verblijfsrecreatie wil ontwikkelen. En dat in het ontwikkelperspectief voor Baarland gesteld wordt dat er kansen liggen voor de ontwikkeling van kwaliteitstoerisme rondom De Landing door het versterken van de (verblijfs)recreatieve mogelijkheden.

Indiener tekent hierbij aan dat de waterkerende functie van de Westerscheldedijk gerespecteerd moet worden en dat indiener geen medewerking verleent aan het toestaan van verblijfsrecreatie op en aan de buitenzijde van de waterkering bij De Landing. Nieuwe bebouwing op de dijk past volgens indiener niet binnen de kamerbrief Water en Bodem sturend. 4. Het Stedelijk waterbeheer als zodanig verdient volgens indiener een apart thema of onderdeel in de omgevingsvisie van Borsele. Geadviseerd wordt om stedelijk waterbeheer expliciet te adresseren in de visie. 5. Indiener stelt dat bij uitwerking van de visie onderzoek nodig is naar de verkeersafwikkeling, ontsluiting en veiligheid. 6. Indiener constateert dat in de visie wordt ingegaan op kernen waar in-/uitbreiding van woningbouw mogelijk is, waar ontwikkelingen plaats kunnen vinden en wordt gesproken over problematiek met vracht- en landbouwverkeer. Deze onderwerpen hebben een directe of indirecte relatie met waterschapwegen en kunnen leiden tot een toename van verkeersbewegingen op deze waterschapwegen. Indiener geeft aan het belangrijk te vinden dat vroegtijdig overleg plaatsvindt om problemen op het gebied van verkeersafwikkeling en -veiligheid te voorkomen en afspraken te maken. 7. Indiener stelt dat in de visie de verkeersproblematiek op de wegen rondom ’s-Heerenhoek ontbreekt.

Indiener geeft aan de gemeente te willen helpen bij het oplossen van verkeersproblemen die raken aan de wegen die in beheer zijn bij het waterschap.

Reactie Ad 1. Gelet op het feit dat een omgevingsvisie meer is dan alleen een ruimtelijke visie, werken we niet met kaarten maar met kaders. Ad 2. Ons inziens hebben we in de teksten afdoende aandacht gegeven aan waterveiligheid. 27

Ad 3. We nemen kennis van het standpunt van indiener. We blijven voorstander van het op een beperkt aantal plaatsen langs de Westerschelde beleefbaar maken van die Westerschelde. Uiteraard dient hierbij de waterkerende functie van de Westerschelde te worden gerespecteerd, dient er rekening te worden gehouden met de gevolgen van klimaatverandering, zoals zeespiegelstijging en dient daar waar nodig voldoende ruimte te worden gereserveerd voor eventuele toekomstige dijk- en kustversterking. Deze ontwikkelingen hoeven elkaar ons inziens echter niet te bijten. Ad 4. We erkennen dat aandacht besteed dient te worden aan het Stedelijk waterbeheer en de gemeentelijke watertaken (vuilwater, grondwater en regenwater) op grond van artikel 2.16 van de Omgevingswet. Daartoe verwijzen wij naar het Gemeentelijk Waterplan en het Gemeentelijk rioleringsplan. Deze plannen zijn te gedetailleerd om in de visie op te nemen.Inhoudelijk wordt in de genoemde plannen ingegaan op wateroverlast, waterkwaliteit, droogte, zoet water, water- en bodemsturend, de waterbank etc. Ad 5. Indiener wijst hier op een uitvoeringsaspect. Een dergelijk aspect heeft geen plaats in een omgevingsvisie. Ad 6. We onderschrijven de constatering van indiener. Bij alle verkeerskundige ontwikkelingen hebben wij afstemming met de overige wegbeheerders zoals het waterschap en de provincie. Dit is voor ons vanzelfsprekend. Ad 7.

De knelpunten rondom ’s-Heerenhoek zijn bij ons bekend en staan beschreven in de ‘Gebiedsgerichte aanpak Borsele west’. We waarderen het aanbod van indiener te willen helpen bij het oplossen van verkeersproblemen die raken aan de wegen die in beheer zijn bij het waterschap en zullen, wanneer nodig, van dit aanbod gebruik maken.

Conclusie De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de visie.

22. Indiener 22, Belangenvereniging Huiseigenaren Bungalowpark Scheldeoord Mail van 11 juni 2023, ontvangen op 11 juni 2023 (D23.626909) Samenvatting 1. Het Bungalowpark grenst direct aan de Zeedijk en indiener stelt dat de huiseigenaren grote negatieve gevolgen zullen ervaren op hun woon- recreëer en leefgenot door een uitbreiding op de Zeedijk in welke vorm dan ook. 2. Indiener stelt dat het Natura2000 Westerschelde Saefthinge gebied direct grenzend aan de Zeedijk, nadelige gevolgen van de potentiële uitbreiding zal ondervinden. 3. Indiener verzoekt de tekstfragmenten die (verblijfs)recreatie op de Zeedijk mogelijk maken te verwijderen uit de ontwerp-omgevingsvisie. En daarmee de mogelijkheid tot het uitbreiden / verder ontwikkelen van bebouwing op de Zeedijk niet mogelijk te maken. 4. Indiener geeft aan dat de Strandbrasserie De Landing al jaren op de Zeedijk staat en dat zij al meerdere malen kenbaar heeft gemaakt ernstige overlast van de strandbrasserie en haar bezoekers te ondervinden. 28

5. Indiener stelt dat het ieder jaar drukker wordt en de strandbrasserie veel verkeer en bezoekers aantrekt, die verkeers- en geluidsoverlast veroorzaken. 6. Indiener stelt dat de bewoners in de vakantieperiodes geluidsoverlast hebben van camping Scheldeoord zoals door de activiteiten die iedere morgen en avond de geluidsnormen overschrijden en dat de geluidsoverlast dus van diverse kanten komt. Indiener is van mening dat op deze geluidsnormen strakker gehandhaafd zou moeten worden. 7. Indiener geeft aan tegen een eventuele overdracht van de Landingsweg aan de ondernemer van Camping Scheldeoord of welke andere ondernemer dan ook te zijn. Indiener stelt dat een dergelijke overdracht een nadelige uitwerking voor de parkbewoners heeft doordat er onder andere nog meer verkeer en parkeren wordt gecreëerd op de Zeedijk langs en voor hun woningen, hun infrastructuur ligt onder deze weg en het is de snelste route voor de veiligheidsdiensten naar hun woningen. 8. Indiener geeft aan dat, mocht de gemeente de Landingsweg toch verkopen, zij deze ook aangeboden willen krijgen. 9. Indiener geeft aan in gesprek te willen met de gemeente over de ontwikkelingen in hun leefomgeving. 10.

Indiener geeft aan de afgelopen vijf jaar regelmatig richting vele partijen, zoals ZMF en BZZB, de politieke fracties en via de werkgroepen van B2030 aangegeven te hebben het niet eens te zijn met de voorgenomen plannen van de heer Northolt, te weten het bouwen van een hotel met 32 kamers en het vergroten van de Brasserie tot drie verdiepingen. 11. Indiener stelt dat zonder enige betrokkenheid of informatieverstrekking in de omgevingsvisie door de gemeente Borsele ingrijpende veranderingen in het woon-leef- en recreatieomgeving mogelijk worden gemaakt. Dit terwijl de gemeente op de hoogte is van het standpunt van indiener: niet bouwen op de Zeedijk en dus geen uitbreiding van de Strandbrasserie met verblijfsfuncties zoals lodges/hotel functie of in welke vorm dan ook. 12. Indiener geeft aan dat in de raadsvergadering van 9 juni 2022 door D66 is aangegeven dat in de visie de mogelijkheid van bouwen op de Zeedijk bij Baarland niet meer opgenomen dient te worden. Vanuit LPB wordt aangevuld dat vanuit de keur van het waterschap bouwen op de dijk beperkt mogelijk is. Voorstel was om dit onderwerp terug te laten komen tijdens de raadsvergadering van 8 december 2022. Dit is echter niet gebeurd. In de visie wordt de uitbreiding aan de Zeedijk wel genoemd. Er wordt in de raadsstukken wel gesproken over kleinschalig toerisme in de gemeente.

Maar volgens indiener is camping Scheldeoord qua capaciteit geen kleinschalige camping meer en met nog meer uitbreidingen voldoet dit volgens indiener niet meer aan de uitgangspunten in de ontwerp omgevingsvisie van Kleinschaligheid, Rust en Ruimte. 13. Indiener vermoed dat de beoogde ontwikkeling enkel economische motieven heeft met name voor de ondernemer en dat inwoners, recreanten, natuur- en landschapsbelangen daaraan ondergeschikt zijn. Volgens indiener voegt het niets anders toe aan recreatie in de Zak van Zuid-Beveland dan veel verkeersbewegingen, onrust en ongewenste 24-uurs economie. 14. Indiener wijst nogmaals op de nadelige effecten die een uitbreiding van de bebouwing op de Zeedijk heeft op de leefomgeving. De volgende argumenten tegen bouwen op de Zeedijk worden gegeven en uitgewerkt: - Zware belasting voor het gebied door de enorme toename van verkeersbewegingen. 29

-

Waterveiligheid in relatie tot dijkversterking. De Westerscheldedijk is een primaire waterkering die het gebied moet beschermen tegen wateroverlast nu en in de toekomst. Daar past de beoogde ontwikkeling niet bij. - Natura2000-Westerschelde Saefthinge. Verdere bebouwing met recreatie-objecten in en pal naast een Natura2000-gebied leidt tot verdere versnippering van natuurgebieden en kan directe gevolgen hebben voor de kwaliteit voor de natuur en voor het leefgebied en voortbestaan van beschermde planten- en diersoorten. - De beoogde recreatie, horeca en werkfunctie zullen leiden tot een sterke toename van het verkeer het jaarrond. - Er is nu al sprake van parkeerdruk/parkeeroverlast en deze zal alleen maar toenemen. - Door het toenemende verkeer wordt de verkeerssituatie rondom het recreatiegebied steeds onveiliger. - Geluidsoverlast door de verkeer aantrekkende werking van de beoogde ontwikkeling en door de evenementen die er worden gehouden. - Lichtoverlast het hele jaar rond door de komst van overnachtingsmogelijkheden op de dijk. - De bewoners van het bungalowpark worden negatief belast door nog meer activiteiten en bezoekers op de Zeedijk. - Het uitzicht vanaf het park en op de dijk wordt belemmerd door de beoogde hoogbouw die boven de dijk uitkomt. - Volgens indiener voegt de gemeente twee kerncentrales toe.

Dit heeft consequenties, zoals extra verkeersbewegingen, waar de infrastructuur niet op berekend is, de opgewekte energie moet worden getransporteerd, wat landschapsvervuiling betekent en de gevaren van kernenergie. 15. Indiener geeft aan dat eigenaren ook betrokken willen worden bij de komst van de kerncentrales en daarover volledig worden geïnformeerd en meepraten. 16. Indiener verzoekt om duidelijk in de visie aan te geven dat de gemeente voor kleinschalige recreatiemogelijkheden gaat en niet voor verder uitbouwen van grootschalige recreatiegebieden zoals dat van Camping Scheldeoord en om heldere definities te formuleren wat klein- en grootschalige recreatie is, wat wordt verstaan onder extensieve recreatie etc.

Reactie Ad 1. Aangezien in dit deel van de zienswijze de stelling inhoudelijk niet wordt onderbouwd, is dit deel van de zienswijze voor kennisgeving aangenomen. Ad 2. Aangezien in dit deel van de zienswijze de stelling inhoudelijk niet wordt onderbouwd, is dit deel van de zienswijze voor kennisgeving aangenomen. Ad 3. Inzet van de gemeente Borsele is om de Westerschelde meer beleefbaar te maken. Deze inzet is niet nieuw, we streven hier al een aantal jaren naar. In de Structuurvisie Borsele 2015-2020 staat hierover het volgende opgenomen: “De ligging van de gemeente Borsele aan de Westerschelde biedt een extra aantrekkingskracht voor veel mensen. Het invloedsgebied van de Westerschelde biedt bij uitstek de mogelijkheid om recreatieve voorzieningen te realiseren en/of verder uit te bouwen en vormt bij uitstek de verbindende recreatieve drager tussen de Westerschelde en het 30

(overige) achterliggende grondgebied van de gemeente Borsele.”…. “Vanuit de ligging van het invloedsgebied aan de Westerschelde zijn unieke kwaliteiten en ontwikkelingen ontstaan. De strategie is gericht op het behouden van die kwaliteiten en het optimaal benutten en versterken van de recreatieve en toeristische potentie die het gebied biedt. Bij realisatie van recreatieve voorzieningen wordt bij voorkeur aangesloten bij bestaande elementen die in het gebied aanwezig zijn, zoals de (voormalige) spoorwegemplacementen van de SGB. Hierbij kan onder andere worden gedacht aan – bij voorkeur – onderscheidende verblijfsrecreatie en het verder uitbouwen en leggen van verbindingen met routestructuren.” Daarnaast is in de Projectenatlas Borsele 2018 één van de projecten “Kansen aan de Westerschelde”. In dit project wordt beschreven dat Borsele afgekeerd van de Westerschelde ligt, hetgeen tekenend is voor de verhouding van de Zeeuwen met het water. Op weinig plekken is er een directe relatie tussen de rivier en het land. Veel van de inwoners en bezoekers van de gemeente zien dit als een gemiste kans, en duiden het als een potentie deze relatie betekenis te geven. Het beter beleefbaar maken is een enorme kwaliteit die voor het oprapen ligt.

De belevingswaarde en aantrekkelijkheid van de gemeente Borsele in het algemeen, maar met name de aan de Westerscheldekust gelegen kernen kan hierdoor aanzienlijk worden vergroot. Het project is erop gericht de landschappelijke en recreatieve kansen die langs de Westerschelde liggen op te pakken en vorm en inhoud te geven aan de relatie tussen rivier, de dorpen en het achterland.” We zien geen reden om van dit bestaande beleid af te wijken. Ad 4 tot en met 8. Dit deel van de zienswijze wordt voor kennisgeving aangenomen, aangezien dit buiten de scope van een omgevingsvisie ligt. Ad 9. Uiteraard zijn wij altijd bereid met indiener in gesprek te gaan over ontwikkelingen in zijn leefomgeving. We nodigen indiener van harte uit hiervoor een afspraak te maken. Ad 10. Van dit deel van de zienswijze is kennis genomen. Ad 11 en 12. De omgevingsvisie is op basis van een uitgebreid en zorgvuldig participatietraject tot stand gekomen. Participatie heeft op verschillende manieren plaatsgevonden. Zo is in mei en juni 2021 het inwonerspanel geraadpleegd door het uitvoeren van een enquête, hebben in juni 2021 gesprekken plaatsgevonden met 19 stakeholders en hebben op 5 en 11 april 2022 publieksbijeenkomsten plaats gevonden in Heinkenszand en Ovezande. Voor deze publieksbijeenkomsten zijn alle inwoners van de gemeente Borsele uitgenodigd.

Voor het overige wordt verwezen naar de beantwoording onder ad 14. Ad 13. Van dit deel van de zienswijze is kennis genomen. Ad 14. De omgevingsvisie biedt in zijn algemeenheid enige ruimte voor (verblijfs)recreatie op een paar specifiek aangeduide locaties langs de Westerschelde. Er ligt op dit moment geen concreet bouwplan voor uitbreiding van De Landing en/of het realiseren van een hotel op de zeedijk bij camping Scheldeoord. Wanneer wel concrete bouwplannen worden ingediend, worden deze op dat moment beoordeeld. Daarbij zullen alle relevante aspecten worden meegenomen en op basis daarvan zal worden beoordeeld of het ingediende initiatief haalbaar en wenselijk is of eventuele aanpassing behoeft. Uiteraard dient hierbij te worden voldaan aan dan geldende wet- en regelgeving. 31

Ad 15. Dit deel van de zienswijze valt buiten de scope van de omgevingsvisie. Ad 16. Voor wat betreft de begrippen “extensieve recreatie en toerisme” en onder “extensieve dagen verblijfsrecreatie” wordt het normale Nederlandse taalgebruik gevolgd. De concrete invulling krijgt een plek in het nog op te stellen omgevingsplan. Conclusie De zienswijze leidt niet tot aanpassing van de visie.

32