6.1 Oplegnota Herijking Zeeuws Deltaplan aanpak discriminatie 2024-2026

Oplegnota Herijking Zeeuws Deltaplan aanpak discriminatie 2024-2026.

Inleiding De hedendaagse samenleving laat zien dat discriminatie op diverse gronden een fors probleem is in Nederland. Recent wereldwijde ontwikkelingen hebben daarop ook hun invloed; kinderen moesten van school wisselen, een herdenking van de Kristallnacht werd afgelast en het aantal meldingen van antisemitisme en moslimdiscriminatie piekt. Er is een forse toename in LHBTIQA+ gerelateerde haatuitingen; zebrapaden worden beklad, regenboogvlaggen vernield en roze ouderen voelen zich verplicht om hun eigen identiteit verborgen te houden wanneer zij naar een andere woonvorm gaan. Zo zien we ook dat onze arbeidsmarkt werk heeft als het gaat over inclusie en diversiteit, het voorkomen van discriminatie binnen het werving & selectieproces en zwangerschapsdiscriminatie. Onderzoeksbureau GFK heeft in 2022 onderzoek gedaan naar het discriminatieklimaat in Zeeland. Dit is een herhaling van een vergelijkbaar onderzoek dat GFK heeft uitgevoerd in februari 2009. In totaal hebben 1.342 Zeeuwen aan het onderzoek deelgenomen. Uit het onderzoek is gebleken dat Zeeuwse inwoners vaker discriminatie ervaren dan in 2009. In 2022 zegt 22% van de respondenten discriminerend behandeld te zijn, in 2009 was dat 18%. Uit het onderzoek is gebleken dat ervaren discriminatie vaker wordt gemeld dan in 2009. Zorgelijk blijft wel dat 80% van de Zeeuwen die discriminatie ervaren hebben, dit niet melden.

(tegenover 88% in 2009) Dat alles onderstreept de noodzaak tot verlenging van het Zeeuws Deltaplan, dat zijn oorsprong kent in 2020; de landelijke branchevereniging voor antidiscriminatievoorzieningen pleitte toen bij het kabinet voor een Nationaal Deltaplan. Discriminatie.nl Zeeland heeft dit vertaald naar de Zeeuwse situatie. (geïnspireerd door kenniscentra KIS en Movisie) Het is ondersteunend dat onder andere de wet Goed verhuurderschap (1 juli 2023) en Toezicht gelijke kansen bij werving & selectie (waarschijnlijk medio 2024) hun intrede kennen. Zo ook de versterking van de ADV’s met preventie als wettelijke taak en bijbehorende gelden. (medio 2024)

Voortzetting van de ingezette lijn Ondanks de hoge ambitie en de ervaren capaciteitsproblemen bij de coalitiepartners in 2022-2023 hebben we het Zeeuws Deltaplan goed kunnen integreren en veel werk met elkaar verzet. Met name door de haakjes te vinden met een inclusie-agenda, toegankelijkheidsagenda en andere lokale of organisatie beleidsplannen zijn er lopende plannen gekoppeld aan dit plan. Wij denken dat het goed is om de voortzetting van dit Deltaplan wederom zo breed mogelijk neer te zetten. Discriminatie en racisme komen immers niet alléén voor op de arbeidsmarkt óf op straat, nee, het probleem speelt overal. Daarom is een brede aanpak door een grote coalitie ook van essentieel belang. Het plan bestaat uit twee takken: één gericht op gemeenten en één gericht op het maatschappelijke veld. De behaalde resultaten worden gebundeld op een microwebsite, Zeeland Inclusief. Hierop kunnen representatieve verhalen uitgelicht worden om zodoende anderen te inspireren. Deze verhalen en voorbeelden worden breed gedeeld op sociale media en gepubliceerd op diverse communicatiekanalen in Zeeland. Ook is er aandacht voor allerlei verschillende vormen van discriminatie, bijvoorbeeld op grond van afkomst, geslacht, seksuele voorkeur, handicap, godsdienst en leeftijd. Dat heeft in 2023 geleid tot mooie projecten buiten en binnen de week ‘Zeeland Inclusief’.

Zo was er bijvoorbeeld in Reimerswaal ‘jong ontmoet oud tijdens de gymles’, een online kick-off event Diversity day, de werkgeversdag ‘Zeeland inclusief’ om tot een inclusief personeelsbeleid te komen binnen organisaties en een donderdag- en vrijdagmiddagborrel bij de HZ georganiseerd door de GSA’s. 1

De coalitie bestaat (onder andere) uit: Discriminatie.nl regio Zeeland Black Lives Matter Zeeland University College Roosevelt HZ University of Applied Sciences Stichting Slavernijmonumenten Zeeland Keti Koti Dialoogtafels collectief COC Zeeland Gemeenten Arbeidsmarktregio Zeeland NiNSee

Vluchtelingenwerk Four Freedoms Door Het Jaar Heen ZB Bibliotheek van Zeeland Zeeuws Museum COA Provincie Zeeland Zeeuws Museum Provincie Zeeland MWRZ

Monitoring van het Zeeuws Deltaplan -

Discriminatie.nl Zeeland draagt zorg voor de monitoring van dit Zeeuws Deltaplan;

-

Discriminatie.nl Zeeland draagt de verantwoordelijkheid om de coalitiepartners actief en betrokken te houden bij dit Zeeuws Deltaplan;

-

Discriminatie.nl Zeeland laat onderzoek uitvoeren naar de ontwikkelingen rondom discriminatie in Zeeland;

-

Discriminatie.nl Zeeland is vaste gesprekspartner aan alle gesprekstafels in Zeeland waarbij discriminatie een mogelijke rol speelt, bijvoorbeeld met het onderwijs en de politie;

Financiering Het Herijking Zeeuws Deltaplan 2024-2026 is een voortzetting van het bestaande beleid en financieringsstructuur en wordt binnen de huidige meerjaren begroting uitgevoerd.

Evaluatiepunten van coalitiepartners 2021- 2023 -

Binnen de coalitie kunnen we meer en kwalitatiever de samenwerking opzoeken om gelijke thematiek zowel op capaciteits- als financieel niveau beter te waarborgen; Bij iedere coalitiepartner is er de behoefte om met meerdere organisaties samen te werken binnen de domeinen We missen allemaal een overzicht aan activiteiten van de partners, waardoor we niet als vanzelfsprekend elkaar weten te vinden Niet iedereen had elkaars contactgegevens bij de hand Verzoek vanuit gemeenten om het document Zeeuws Deltaplan te vereenvoudigen met bijvoorbeeld een inspiratiedocument waarin evenement- en actiepunten benoemd zijn (waarvan dit document het resultaat is)

2

Rolverdeling De rol van de gemeente Er is geen one size fits all aanpak voor alle gemeenten. Iedere gemeente heeft haar eigen lokale gebruiken en uitdagingen. Daarom hebben we de praktische vorm van een menukaart aangehouden. Iedere gemeente kan zo acties uitkiezen die passen bij de lokale situatie. Daarmee creëren we meer draagvlak binnen de gemeenten en kan elke gemeente achter hun lokale plan staan. We vragen van iedere gemeente dat zij op één of meerdere van de hieronder genoemde domeinen een keuze maakt uit de genoemde acties. Daarmee maakt iedere gemeente haar lokale plan en gaat daar vervolgens mee aan de slag. Door op deze manier een lokaal plan op te stellen werkt de gemeente actiever aan een veiligere en meer inclusieve samenleving waarin iedereen kan meedoen. Discriminatie.nl Zeeland heeft in alle Zeeuwse gemeenten vaste contactambtenaren, dit zorgt voor korte lijnen. De rol van Discriminatie.nl, regio Zeeland De betrokken partners hebben ieder een eigen rol, expertise en kracht. De samenwerking in dit plan maakt dat er minder gefragmenteerde inzet wordt gepleegd, maar dat er juist meer wordt samengewerkt. De partners van dit plan zullen twee keer per jaar samenkomen in een werkgroep. Discriminatie.nl Zeeland heeft een coördinerende, ondersteunende en faciliterende rol.

Het bureau is verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet Gemeentelijke Antidiscriminatievoorzieningen (WGA) voor alle Zeeuwse gemeenten. Daarnaast zet zij in op beleid en voert preventietaken uit. De uitvoering van preventietaken wordt naar verwachting in 2024 een wettelijke taak van gemeenten in het kader van antidiscriminatie. Het bureau, Discriminatie.nl Zeeland heeft geen activistische inslag. De rol van Discriminatie.nl Zeeland in dit plan is dat zij de coördinator is en de eindverantwoordelijkheid voor het Zeeuws Deltaplan draagt. Zij organiseert de bijeenkomsten (vaak in samenwerking met de coalitiepartners) in het kader van het Zeeuws Deltaplan, lobbyt, gaat in gesprek met partners en zorgt dat de aandacht op het Deltaplan gevestigd blijft. Door in de begroting een activiteitenbudget op te nemen wordt het voor Discriminatie.nl Zeeland ook mogelijk om voor deelnemende gemeenten acties uit te voeren. Deltaplan voor het maatschappelijk veld Naast datgene dat de gemeenten kunnen doen, is er van de samenleving en aanverwante organisaties ook wat te verwachten. Er wordt een dringend beroep op hen gedaan om een steentje bij te dragen aan dit Zeeuws Deltaplan. Borging en motivatie van de uitvoer van actiepunten faciliteren we via kwartaaloverleg van -doorlopend samen te stellen- sub werkgroepen, waarbij de samenhang op thematiek leidraad is.

Aanleiding kan bijvoorbeeld zijn dat meerdere partners een rol willen hebben op de Zeeuwse werkgeversmiddag, gezamenlijk een dialoogtafel willen organiseren of de Coming Out dag inhoud willen geven. Het delen van een activiteitenkalender 20242026 van de coalitiepartners is een nodige basis daarbij.

Domeinen binnen het Zeeuws Deltaplan De coalitiepartners hebben in 2020 akkoord gegeven op de acht domeinen, voorgesteld door Discrimantie.nl Zeeland. Cultuur Deze noemer kent een verbindende en preventieve factor. U kunt hierbij denken aan tentoonstellingen, dialoogtafels, ‘de week van’ en filmvertoningen. Maar bijvoorbeeld ook voorlichting en uitvoering van het sinterklaasfeest; maak het tot een inclusief feest.

3

Arbeidsmarkt Met het wetsvoorstel Toezicht Gelijke kansen bij werving en selectie (medio 2024) worden bedrijven en organisaties verplicht beleid op te stellen ter voorkoming van discriminatie. Naast het bieden van ondersteuning, zijn gemeenten als werkgever ook aan zet om dergelijk beleid op te stellen. De gemeente kan zich inzetten voor meerdere dimensies van diversiteit, waaronder culturele, etnische & religieuze achtergrond, gender, leeftijd, LHBTIQA+ en arbeidsvermogen. Uiteindelijk gaat het om het overstijgen van de verschillen om de talenten van elk individu te zien en benutten. Onderwijs Het onderwijs is met name de plaats waar we via voorlichting, kennisdeling en preventie aan de toekomst van een inclusief en anti discriminerend Zeeland werken. Denk hierbij aan toegankelijkheid van schoolgebouwen, beleid naar aanleiding van de Gezamenlijke verklaring en richtlijn pluriformiteit in het Zeeuws onderwijs of een schoolgezondheidsbeleid in samenwerking met de GGD Zeeland. Woningmarkt De nieuwe wet Goed Verhuurderschap (juli 2023) is een aanleiding geweest voor gemeenten om een meldpunt voor discriminatieklachten in te richten. Het biedt de woning coöperatie en commerciële verhuurders nog meer reden om discriminatieklachten te voorkomen. Zij zijn verplicht een heldere motivatie op te stellen over de reden van afwijzing door hen aan een potentiële huurder.

Veiligheid Veiligheid is een aandachtsgebied dat door veranderende maatschappelijke factoren een steeds breder gebied betreft en de aandacht behoeft. We noemen de aangenomen spreidingswet, een toename van de LHBTIQA+ discriminatieklachten en polarisatie. BOA’s, wijkteams en ketenpartners hebben een belangrijke signaalfunctie, waardoor voorlichting bij die partijen op discriminerende factoren een belangrijk agendapunt is. Sport Ondanks dat gebleken is dat sportclubs een professionele partner hebben aan de KNVB en John Blankenstein Foundation op antidiscriminatiegebied, willen we die sector blijven benaderen om discriminatiemeldingen bij Discriminatie.nl te stimuleren. Het doel daarbij is om inzicht te krijgen binnen dit domein en daardoor preventietaken beter af te stemmen. Horeca Zolang deurbeleid discriminerende factoren kent (leeftijd, afkomst) en niet transparant is, het niet vanzelfsprekend overal rolstoeltoegankelijk is, blijft aandacht op dit domein nodig. Toegankelijkheid Bij toegankelijkheid hebben we het niet alleen over de letterlijke toegankelijkheid van overheids-, commerciële en maatschappelijke gebouwen. We kijken hierbij ook naar duidelijk taalgebruik, vertalingen of pictogrammen, zodat communicatie voor iedereen helder en begrijpelijk is.

Nota Bene De domeinen voor het maatschappelijk veld hebben we iets anders geprioriteerd, vanwege het feit dat bijvoorbeeld Zorg & Welzijn een belangrijk sociaal domein is, maar niet alle mogelijke actiepunten direct door de inclusie agenda van de gemeente beïnvloedbaar is. Sportverenigingen hebben we eerder in de jaren 20222023 benaderd. Zoals eerder aangegeven zien zij een KNVB of John Blankenstein Foundation als een meer logische partner dan een ADV. Door het domein wel op te nemen voor de gemeenten blijft het de aandacht hebben. 4