6.1 Cultuurnota Beleef cultuur in Borsele 2022-2025
Tekst van het document
Beleef cultuur in Borsele Cultuurnota 2022-2025
INHOUDSOPGAVE Voorwoord
3
Samenvatting nota “Beleef cultuur in Borsele” 2022-2025
4
1. Inleiding
6
2. Achtergrond en kaders cultuurbeleid
7
3. Amateurkunst
10
4. Toneel/ dans/ theater
12
5. Muziek
14
6. Beeldende kunst
16
7. Musea
17
8. Bibliotheekwerk
18
9. Cultuureducatie
19
10. Cultureel Erfgoed
21
11. Jongerencultuur
23
12. Festivals
25
13. Zeeland Refinery Cultuurprijs
26
14. Culturele Raad Borsele
27
15. Regionale Samenwerking
29
16. Cultuur en sociaal domein
30
17. Financiën
32
Bijlage I: Besteding Coronamiddelen
34 2
Voorwoord
We vinden het belangrijk dat kinderen kennis maken met meerdere culturele uitingen. Dat kan via het KCE maar ook doordat we koppelingen maken tussen verenigingen, onderwijs en onze BONS activiteiten.
De gemeente Borsele is een mooi gebied om te wonen en te werken, prachtig gelegen in een fraai stukje Zeeland. 15 unieke dorpen ieder met hun eigen karakter. Rust en ruimte zijn hier nog herkenbare begrippen. Maar dat alleen is niet voldoende. Een mens heeft ook vertier en verdieping nodig.
In het kader van eenzaamheid leggen we ook een koppeling tussen het sociaal- en cultuurdomein en tot slot beseffen we ons nadrukkelijk dat cultuur van groot belang is voor de leefbaarheid in onze kernen.
En dat is precies waartoe cultuur in staat is. Cultuur verbindt, zet aan het denken, roept emotie op en zorgt voor ontspanning. Voegen we deze elementen toe aan het wonen en werken, pas dan kunnen we spreken over Borsele als een complete gemeente.
Met deze pijlers en een culturele raad die optreedt als gangmaker en initiator denken we ook de komende periode mooie stappen te kunnen zetten. Vooral vanuit het besef dat cultuur meer is dan alleen vermaak.
Met de cultuurnota die nu voorligt, staan we aan de vooravond van een nieuwe periode. Want het is best een uitdaging om binnen beperkte middelen oftewel een krap budget te komen tot een veelzijdig, kleurrijk en breed gedragen cultuuraanbod voor inwoners en bezoekers. Toch heb ik er alle vertrouwen in. Vrijwilligers laten al jaren zien dat ze tot veel in staat zijn: denk aan de festivals, toneel- en muziekverenigingen, bandjes, kunstroutes, tentoonstellingen etc. Ik heb daar bewondering voor. Zo denk ik ook met veel plezier terug aan de dag van ‘Cultuur uit de Zak’. Zoveel activiteit in onze kernen en dat in Coronatijd. Een knappe prestatie en des te meer bleek ook toen dat we goed op elkaar betrokken zijn. Of het nu gaat om festivals of om cultuurhistorie, samen vergroten we de economische en toeristische aantrekkelijkheid van Borsele.
Marga van de Plasse-Nagelkerke Wethouder
3
Samenvatting nota “Beleef cultuur in Borsele” 2022-2025
Beeldende kunst • Kleine exposities van Borselse kunstenaars in de hal van het gemeentehuis • De beeldenroute in onze gemeente weer compleet maken
Amateurkunst • Handhaving subsidie amateurkunstverenigingen • Verenigingsondersteuning ook inzetten voor amateurkunstverenigingen
Hiervoor zullen fondsen worden aangeschreven.
Subsidie amateurkunstverenigingen: € 15.705
Musea • Handhaving subsidie aan musea Subsidie musea € 31.000
Toneel/dan/theater • Handhaving subsidie amateurkunstverenigingen • Handhaving subsidie Jeugdtheaterschool Zeeland
Bibliotheekwerk • Toekomstig beleid is afhankelijk van de keuzes die gemaakt worden bij de besluitvorming over de te realiseren taakstelling.
Subsidie jeugdtheaterschool: € 3.335
Streefbedrag subsidie bibliotheekwerk € 527.044
Muziek • Handhaving subsidie amateurkunstverenigingen • In overleg treden met de muziekschool en andere betrokken gemeenten over een andere wijze van bekostiging van het muziekonderwijs.
Cultuureducatie • Handhaving subsidie ten behoeve van cultuureducatie
Bijdrage GR Zeeuwse Muziekschool: € 110.039
Subsidieverlening KCE € 23.727
4
Cultureel erfgoed • Daar waar mogelijk zoeken wij aansluiting bij landelijke, provinciale of regionale projecten op het gebeid van cultureel erfgoed. Dit is samenwerking met de recreatieve sector. • Handhaving subsidie carnavalsverenigingen
Culturele Raad Borsele • Wij zetten in op continuering van participatie vanuit de bevolking ten aanzien van cultuur • Wij brengen de bijdrage van de Culturele Raad voor het niet geoormerkte deel van de bijdrage terug met € 3.095
Subsidie carnavalsverenigingen: € 1.264
Niet geoormerkt deel subsidie Culturele Raad Borsele: € 15.395
Jongerencultuur • Inspelen op initiatieven die vanuit jongeren komen • De mogelijkheid van een aanbod van meer diverse culturele activiteiten voor jongeren onderzoeken in relatie met het actieplan sociaal domein
Regionale samenwerking • Wij zetten in op een zo breed mogelijke samenwerking met omliggende gemeenten
Sociaal domein • Wij sluiten met culturele activiteiten aan bij activiteiten die in voorliggende voorzieningen worden georganiseerd in het kader van het actieplan sociaal domein.
Festivals • Waar mogelijk ondersteunen wij de festivals en handhaven het budget ten behoeve van de regionale cultuurarrangementen. Bijdrage regionale cultuurarrangementen via budget Culturele Raad Borsele: € 23.700
Besteding middelen corona-compensatiepakket • Opvang gevolgen coronamaatregelen voor culturele organisaties • Culturele Raad Borsele compenseren voor opgelegde korting • Budget voor subsidiëring nieuwe (eenmalige) initiatieven • Steun aan kerkje Ellesdiek • Bijdragen tweede editie van Cultuur UIT de Zak • Realisatie kunstwerk Oudelande • Projecten in kader sociaal domein
Zeeland Refinery Cultuurprijs Borsele • Voortzetting van het jaarlijks uitreiken van de Zeeland Refinery Cultuurprijs Borsele Prijzengeld en deel organisatiekosten (€ 17.500) wordt beschikbaar gesteld door Zeeland Refinery 5
1. Inleiding
In algemene zin kan worden gesteld dat culturele activiteiten goed zijn voor de persoonlijke ontwikkeling van onze inwoners en goed voor de leefbaarheid in de dorpen. Ze genereren een gevoel van trots op de eigen woonomgeving en zorgen voor een prettig leefklimaat. Culturele activiteiten bieden mensen de gelegenheid elkaar te ontmoeten. We mogen trots zijn op wat in onze gemeente, voornamelijk door vrijwilligers, allemaal wordt georganiseerd op cultureel gebied.
De huidige nota ‘Borsele Cultureel in beeld’ liep eind 2020 af. In verband met de onzekerheid rondom de bezuinigingen, is besloten de nota met een jaar te verlengen, tot 31 december 2021. In de tussenliggende periode is de gemeenteraad via een inforaad geïnformeerd over de stand van de cultuur in Borsele. Daarnaast heeft de gemeenteraad in een kader stellende vergadering op 11 november 2021 gesproken over de kaders voor het nieuwe cultuurbeleid. In de raadsvergadering van 3 februari 2022 is besloten een taakstelling van € 15.000 te realiseren door: • • •
Bij het opstellen van onze nieuwe beleidsnotitie zijn dit de uitgangspunten die wij steeds in ons achterhoofd houden.
Het plafondbedrag voor subsidies amateurkunst te verlagen. Het plafondbedrag voor de subsidieregeling Maak werk van je idee te verlagen De bijdrage aan de Culturele Raad Borsele te verlagen.
In de afgelopen twee jaar heeft het culturele leven nagenoeg stilgelegen. In die tijd bleek hoe mensen het misten om samen te musiceren, theaters, concerten, musea en festivals te bezoeken. Deze coronaperiode heeft grote gevolgen voor het culturele veld. De nasleep hiervan zal zich ook in de komende jaren nog manifesteren. Cultuur is een veelomvattend begrip. Het gaan niet alleen om het zelf beoefenen van culturele activiteiten, maar ook om het genieten van wat anderen maken. Je laten inspireren door verhalen uit het verleden. In het kort gezegd om “beleven”.
6
2. Achtergrond en kaders cultuurbeleid 2.1. Inleiding Als basis voor de ontwikkeling van het nieuwe cultuurbeleid werden als uitgangpunten genomen: • • •
De resultaten van de kader tellende raad met betrekking tot de cultuurnota van 11 november 2021. De besluitvorming in de gemeenteraad van 3 februari 2022. De motie van 1 april 2021 met betrekking tot de besteding van de rijksmiddelen ten behoeve van het cultureel veld.
Om te komen tot een gedragen cultuurvisie en cultuurnota zijn daarnaast contacten gelegd met een groot aantal organisaties, cultuurmakers en andere partijen uit het culturele veld in de gemeente Borsele. Gezien de geldende corona maatregelen in deze periode zijn deze contacten met name via de mail verlopen. Daarnaast is de Culturele Raad Borsele nauw betrokken bij de voorbereiding van deze nota. Zij heeft in de voorbereiding naar de kader stellende raad al een aantal malen overleg gehad met het culturele veld om hun mening te peilen. Bijkomend uitvloeisel van deze bijeenkomsten was de succesvolle cultuurdag “Cultuur UIT de zak” waarbij vele culturele organisaties, amateurkunstenaars en artiesten uit de gemeente zich presenteerden in de verschillende dorpskernen.
7
2.2. Missie en visie cultuurbeleid Het begrip cultuur wordt in verschillende verwante betekenissen gebruikt: In brede zin wordt het gebruikt voor 'alles wat door de samenleving wordt voortgebracht'. 'Cultuur' wordt dan tegenover 'natuur' gesteld. In engere zin wordt het woord gebruikt voor kunstuitingen of voor kunst en wetenschap, inclusief literatuur, architectuur, en dergelijke. Voor deze nota gaan wij uit van de cultuur in “engere” zin
Missie cultuurbeleid Voor onze inwoners is cultuur een belangrijk onderdeel van de samenleving. Net zoals welzijnsactiviteiten, sociale activiteiten etc. Door middel van deze activiteiten geven onze inwoners vorm en inhoud aan de samenleving. Met het ondersteunen van deze activiteiten versterken wij als gemeente de samenleving. Cultuur is van en voor iedereen. Het is van belang voor alle leeftijdsgroepen. Visie cultuurbeleid Cultuur is een instrument voor de leefbaarheid in de dorpen. Daarnaast is cultuur een instrument in het beleid voor recreatie en toerisme en op het sociaal domein.
Waarde van cultuur voor de samenleving De minister van OCW verwoordde de waarde van cultuur voor de samenleving in haar brief aan de Tweede kamer van 12 maart 2018. Ze schreef daarin het volgende: “Cultuur heeft in de eerste plaats een eigen, intrinsieke waard. Als uiting van aller diepste gedachten of zielenroerselen, van schoonheid en verfijning, of juist van confrontatie en rauwheid. Daarnaast heeft cultuur ook een belangrijke maatschappelijke functie, als thermometer voor de tijdsgeest. Cultuur kan vooruitlopen op de tijdgeest en die (mede) bepalen. Cultuur kan de tijdgeest vangen en ertegenin gaan. Een samenleving met een sterke culturele sector voelt beter aan wat de tijd vraagt dan een samenleving die het zonder die thermometer moet stellen in onze tijd zijn die maatschappelijke functies van cultuur onmisbaar. Als rationalisering en rendement dominante thema; zijn in een samenleving is cultuur als tegenkracht van cruciaal belang.”
Visie op cultuur in de dorpen Het verenigingsleven vormt het cement van de samenleving in de dorpen. Ook culturele verenigingen dragen daaraan bij. Maar het gaat verder dan het verenigingsleven. Onze gemeente kent een aantal festivals die inmiddels in de provincie, maar ook daarbuiten, een grote naam hebben opgebouwd, zoals bijvoorbeeld het Bluesfestival en de Klomp festivals. Culturele activiteiten kunnen ook helpen in het kader van de eenzaamheidsbestrijding. Denk hierbij aan culturele activiteiten die in de dorpshuizen kunnen worden georganiseerd. Mensen kunnen daaraan deelnemen en elkaar zo informeel ontmoeten.
Ten tijde van de coronacrisis zijn vanuit het Rijk middelen beschikbaar gesteld om de lokale culturele infrastructuur in stand te houden. Dit omdat men belang hecht aan culturele instellingen en cultuurmakers.
8
2.3. Rol en taken gemeente Wettelijk gezien is de taak van de gemeente in het culturele veld beperkt. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het lokale cultuurbeleid en voor de voorzieningen van cultuureducatie en amateurkunst. Op het gebied van de bibliotheken is de gemeente verantwoordelijk voor het lokale bibliotheekwerk. Die verantwoordelijkheid heeft betrekking op de beschikbaarheid, de omvang en de kwaliteit van de voorziening. 2.4. Kaders voor cultuurbeleid De gemeenteraad heeft in zijn vergadering van 11 november 2021 een aantal kaders voor het nieuwe cultuurbeleid vastgesteld. •
•
• • •
De verenigingsondersteuner wordt, naast ondersteuning aan sportverenigingen, ook ingezet voor ondersteuning aan amateurkunstverenigingen De raad vindt dat binnen de beschikbare mogelijkheden naar het programmeren van professionele theatervoorstellingen moet worden gekeken De beeldenroute wordt weer compleet gemaakt Wij zetten onze bijdrage aan cultuureducatie onverminderd voort Wij zien meerwaarde in de verbinding van ons cultureel erfgoed met het sociaal domein en toerisme
Bij het opstellen van deze nota, zijn deze uitgangspunten meegenomen. De wijze waarop deze ook gerealiseerd kunnen worden, is mede afhankelijk van de financiële middelen die voor dit beleid beschikbaar zijn.
9
3. Amateurkunst 3.1. Inleiding Onder amateurkunst verstaan we het beoefenen van kunst uit passie, liefhebberij of engagement, zonder daarmee primair in het levensonderhoud te willen voorzien. Mensen die een vorm van amateurkunst beoefenen doen dit in de eerste plaats omdat die ervaring en het eventueel resultaat waardevol is voor hen in de persoonlijke en sociale zin. In de praktijk hebben hun activiteiten echter een bredere werking, omdat zij hun producten in veel gevallen presenteren aan anderen in de lokale samenleving. Zo’n presentatieavond verbindt het dorp. Men komt samen en ontmoet elkaar.
3.2. Amateurkunst in Borsele Zestien verenigingen binnen onze gemeente ontvangen subsidie voor hun activiteiten. Het gaat daarbij om vier muziekverenigingen, twee toneelverenigingen, negen koren en een volksdansvereniging. De bedragen die zij ontvangen variëren van € 225 tot € 4.095. Deze subsidie is bedoeld voor de financiële uitvoering bij de ondersteuning van activiteiten als bijvoorbeeld de aanschaf of vervanging van kleding of instrumenten. Als tegenprestatie wordt van een organisatie die subsidie krijgt gevraagd, op verzoek van het college, minimaal een keer per jaar een openbaar optreden binnen de gemeente te verzorgen. Tijdens een netwerkbijeenkomst op 17 mei 2021, bleek dat amateurkunstverenigingen in principe best tevreden zijn met het gemeentelijk beleid. Wel zien ze voor de gemeente een grotere rol in de informatievoorziening als vraagbaak/intermediair. Daarnaast zouden zij graag een herintroductie willen van de “Borsele dag, waarop amateurkunstverenigingen, maar mogelijk ook andere culturele organisaties, zich kunnen presenteren. Een punt van zorg voor veel organisaties is de daling van het aantal vrijwilligers. Nu activiteiten als gevolg van corona niet of nauwelijks door konden gaan, was dat voor veel vrijwilligers aanleiding een punt achter hun activiteiten te zetten.
10
3.3. Amateurkunst tijdens de nieuwe beleidsperiode Kunst is een krachtig middel om de maatschappelijke deelname en gemeenschapsvorming te bevorderen. Mensen ontmoeten elkaar, ze delen een passie en maken ook anderen blij. Dat kweekt saamhorigheid en wederzijdse waardering. Wij waarderen de inzet van die vrijwilligers en handhaven de subsidie aan de verenigingen voor amateurkunst op het huidige niveau.
muziekoptredens tot een boekenmarkt en exposities door individuele amateurkunstenaars binnen onze gemeente. Deze dag werd zowel door de organisatoren als de bezoekers als zeer positief ervaren. De organisatoren willen deze activiteit in de toekomst zeker nog vaker organiseren. Aandachtspunt hierbij is wel dat de organisatie nu mogelijk werd gemaakt door de inzet van eenmalige coronamiddelen. Structurele middelen voor de organisatie van een dergelijk festival zijn op dit moment niet beschikbaar. Wij laten de organisatie van een volgende dag dan ook over aan het initiatief vanuit het werkveld zelf en zullen die waar mogelijk ondersteunen.
Amateurkunstverenigingen hebben behoefte aan een vraagbaak of intermediair. De corona lockdown heeft voor veel organisaties negatieve gevolgen gehad. Repetities en optredens konden niet doorgaan. Voor sommige leden het moment om hun lidmaatschap op te zeggen. Nieuwe leden melden zich niet aan zolang er geen activiteiten zijn. Het is van belang verenigingen sterk, vitaal, financieel gezond en daarmee toekomstbestendig te maken en te houden. De verenigingsondersteuner van de gemeente kan hierbij een rol spelen. Op die manier houden we overzicht en coördinatie en door de nauwe contacten met de verenigingen weten we wat er speelt en kunnen we daarop anticiperen. Door deze nauwe contacten zijn zij ook vaker inzetbaar voor bijvoorbeeld naschoolse culturele activiteiten in het kader van BONS (Borsele na school). Bij de BONS activiteiten worden veel creatieve activiteiten aangeboden. Hiermee wordt de jeugd geënthousiasmeerd om te ontdekken wat ze leuk vinden en wordt gewerkt aan talentontwikkeling.
Actiepunten amateurkunst: •
Handhaving subsidie amateurkunstverenigingen
•
Verenigingsondersteuning ook inzetten voor amateurkunstverenigingen
•
Initiatief Borsele dag laten bij werkveld.
3.4. Financiën Bovenstaande actiepunten brengen geen extra kosten met zich mee. De inzet van de verenigingsondersteuner kan worden opgevangen binnen de bestaande formatie. Benodigd budget voor de nieuwe beleidsperiode subsidie amateurkunstverenigingen: € 15.705
In het najaar van 2021 is op initiatief vanuit de Culturele Raad, de amateurkunstverenigingen en de festivals het festival Cultuur UIT de Zak georganiseerd. In verschillende dorpen binnen de gemeente werden diverse culturele activiteiten georganiseerd. Deze varieerden van 11
4. Toneel/ dans/ theater
Onze gemeente kent geen formeel theater. De Topzaal van de Stenge is, mede met gemeentelijke financiële middelen, geschikt gemaakt om er ook theatervoorstellingen in te organiseren. Het organiseren van (professionele) theatervoorstellingen zonder subsidie is niet haalbaar. Theatermakers moeten het vak leren en ervaring opdoen in kleinere theaters. Niemand staat gelijk voor een uitverkochte zaal. Zalen als de Stenge zijn hiervoor uitermate geschikt en ze bieden onze inwoners de gelegenheid op een laagdrempelige manier kennis te maken met diverse uitingen van cultuur. De programmering wordt op dit moment verzorgt door Theaters aan Zee. Een enkele maal programmeren zij ook al bekende namen. Deze zijn over het algemeen niet te bekostigen uit het beschikbare budget. Voortellingen van onbekendere artiesten zijn niet altijd uitverkocht, waardoor ook deze vaak niet kostendekkend zijn. Voor het programmeren van deze voorstellingen ontvangt Theaters aan Zee een subsidie van €4.000 uit het budget van de Culturele Raad Borsele.
4.1. Inleiding Toneel en dans zijn belangrijke manieren van zelfexpressie. Het zijn groepsgerichte activiteiten die in belangrijke mate bijdragen aan de sociale ontwikkeling van zowel jongeren als volwassenen. Het organiseren van voorstellingen in de eigen directe omgeving geeft mensen de mogelijkheid laagdrempelig kennis te maken met dergelijke activiteiten.
4.2. Toneel/ dans/ theater in Borsele Bij het schrijven van deze nota kent onze gemeente nog twee amateur toneelverenigingen. Zij repeteren en treden voornamelijk op in de dorpshuizen. Dit soort verenigingen bevordert de sociale samenhang in de kernen. Zij ontvangen subsidie op basis van de Subsidieregeling amateurkunstverenigingen. Kinderen die toneellessen willen volgen kunnen hiervoor terecht bij de Jeugdtheaterschool Zeeland. Deze ontvangt van ons subsidie via het Samenwerkingsverband Oosterschelderegio. Dans is op een heel andere wijze verankerd in het dorpsleven en wordt vooral beoefend bij dansscholen, waarvan er verschillende actief zijn binnen onze gemeente. Deze zijn voornamelijk commercieel georganiseerd en verhouden zich dus anders tot de gemeente. Onze gemeente kent nog één volksdansvereniging. Deze ontvangt subsidie op basis van de Subsidieregeling amateurkunstverenigingen. 12
4.4. Financiën De bijdrage voor de amateurverenigingen is meegenomen in hoofdstuk 3 amateurkunst.
4.3. Toneel/ dans/ theater tijdens de nieuwe beleidsperiode Wij zetten de subsidie aan de toneelverenigingen en de volksdansvereniging ook in de komende periode voort. (Zie ook hoofdstuk 3.3. Amateurkunst)
De bijdrage voor Theaters aan Zee maakt onderdeel uit van de bijdrage aan de Culturele Raad Borsele die aan de orde komt in hoofdstuk 14.
Wij handhaven de subsidie aan de Jeugdtheaterschool Voor een relatief klein bedrag biedt dit de mogelijkheid aan kinderen uit onze gemeente om deel te nemen aan lessen. Zij betalen hiervoor een normale eigen bijdrage. Er zijn verder geen (particuliere) organisaties binnen onze provincie die dit soort lessen aanbieden.
Subsidie Jeugdtheaterschool
Danslessen laten wij over aan het particulier initiatief.
Actiepunten Toneel/ dans/ theater: •
Handhaving subsidieverlening aan amateurtoneelverenigingen en de volksdansvereniging
•
Handhaving subsidie aan Jeugdtheaterschool Zeeland
13
€ 3.335
5. Muziek
februari 2022 is gesproken over de eventuele gevolgen voor het muziekonderwijs in onze gemeente als zou worden besloten uit te treden uit de Gemeenschappelijker regeling Zeeuwse muziekschool. Naar aanleiding daarvan is besloten niet uit te treden. Wel willen wij met de directeur van de muziekschool en de andere aangesloten gemeenten in overleg over de manier van werken van de muziekschool naar aanleiding van de toekomstvisie van de Muziekschool Zeeland. Dit moet op termijn leiden tot een verlaging van de kosten van het muziekonderwijs.
5.1. Inleiding Muziek is van alle kunstvormen misschien wel de meest toegankelijke. Muziek is dan ook de kunstvorm waar jonge kinderen het meest mee in aanraking komen. Muziek draagt bij aan de ontwikkeling van sociale, emotionele en cognitieve vaardigheden. Via de activiteiten van het Centrum Kunst en Cultuureducatie Oosterschelderegio (KCE) en Bons krijgt dit aandacht in de cultuureducatie. Van rijkswege wordt stevig ingezet op muziekonderwijs op scholen met projecten als bijvoorbeeld ‘Meer muziek in de klas’
5.2. Muziek in Borsele Muziekverenigingen Onze gemeente kent vier muziekverenigingen. Zij leveren een bijdrage aan de culturele binding binnen de gemeenschap. Enerzijds door het gezamenlijk repeteren. Anderzijds door het verzorgen van optredens in onder andere het eigen dorp. Ook vormen zij vaak een jeugdorkest voor kinderen die een blaasinstrument of slagwerk willen leren bespelen. Koren Onze gemeente kent negen gesubsidieerde koren. Waarschijnlijk zijn er meer koren, maar vragen ze niet allemaal subsidie aan. Het merendeel van de koren binnen onze gemeente is op enige wijze verbonden aan een kerkgemeenschap. Muziekschool Kinderen die een instrument willen leren spelen kunnen hiervoor terecht bij de Muziekschool Zeeland. In de raadsvergadering van 3 14
5.4. Financiën De bijdrage voor muziekverenigingen en koren is meegenomen in hoofdstuk 3 amateurkunst. Bijdrage GR Zeeuwse muziekschool vooralsnog:
5.3. Muziek tijdens de nieuwe beleidsperiode Wij zetten de subsidie aan de muziekverenigingen en koren ook in de komende beleidsperiode voort (zie hoofdstuk 3 Amateurkunst). In overleg treden met de muziekschool en andere betrokken gemeenten over een andere wijze van bekostiging van het muziekonderwijs.
Actiepunten muziek: •
Handhaving subsidieverlening aan muziekverenigingen en koren
•
In overleg treden met muziekschool en andere betrokken gemeenten over een andere wijze van bekostiging van het muziekonderwijs.
15
€ 110.039
6. Beeldende kunst 6.1. Inleiding Beeldende kunst en vormgeving brengen zowel menselijke ervaringen en emoties tot uiting, als culturele sociaal maatschappelijke of wetenschappelijke vraagstukken. Beeldende kunstenaars en ontwerpers zorgen bij zowel beoefenaars als toeschouwers voor een kritische en onderzoekende mentaliteit. Kunst in de openbare ruimte zorgt voor een aantrekkelijke woonomgeving.
Actiepunten beeldende kunst:
6.2. Beeldende kunst in Borsele In het verleden is in elke kern in onze gemeente een kunstwerk geplaatst. De verzameling van deze kunstwerken kreeg de titel “Wankel evenwicht”. In de afgelopen beleidsperiode is het onderhoud van al deze kunstwerken geactualiseerd. Voor het onderhoud wordt jaarlijks een bedrag gereserveerd.
•
Kleine exposities van Borselse kunstenaars in de hal van het gemeentehuis
•
De beeldenroute in onze gemeente weer compleet maken.
6.4. Financiën De realisatie van een nieuw kunstwerk zal naar schatting € 20.000 tot € 30.000 bedragen. Op dit moment beschikken wij niet over de benodigde middelen. Wij gaan de mogelijkheden van fondsenwerving voor dit doel onderzoeken.
6.3. Beeldende kunst tijdens de nieuwe beleidsperiode Beeldende kunst wordt voornamelijk gemaakt door individuele kunstenaars. Ook onze gemeente kent er een aantal. Wij gaan voor hen meer aandacht vragen door in de hal van het gemeentehuis wisselend een paar werken van een Borselse kunstenaar ten toon te stellen. Hieraan zullen wij dan ook via de media-aandacht schenken. In de afgelopen periode is het kunstwerk in Oudelande gestolen. Wij streven er naar de beeldenroute weer compleet te maken.
16
7. Musea
7.3. Musea tijdens de nieuwe beleidsperiode Wij zetten de subsidie aan musea in de komende beleidsperiode voort.
7.1. Inleiding Musea zijn dragers van de materiële (en soms immateriële) cultuur. Dit betreft zowel de lokale cultuur als ook de herinneringen aan een gemeenschappelijk verleden.
Actiepunten musea: •
7.2. Musea in Borsele In het bevrijdingsmuseum in Nieuwdorp worden de herinneringen aan de Slag om de Schelde in leven gehouden. Dit museum kent nationaal en internationaal bekendheid.
Voortzetting subsidie aan musea.
7.4. Financiën Subsidie musea
Herinneringen uit het verleden in onze dorpen worden bewaard en geëxposeerd in het Historisch Museum de Bevelanden in Goes en informatie over onze gemeente als een van de grootste fruitgebieden in Nederland is te vinden in het fruitteeltmuseum in Kapelle. Om die reden subsidiëren wij deze musea tezamen met de gemeente Goes.
€ 31.000
De subsidie aan de Stoomtrein Goes-Borsele valt onder het budget van recreatie en toerisme.
De Stoomtrein Goes-Borsele fungeert als museumtrein, maar ook als toeristische attractie. Tenslotte kennen we nog twee kleinere musea. Het Trekker museum in Nisse en het Wienkeltje van Wullempje in Hoedekenskerke. Sinds 2020 is een nieuwe subsidieregeling voor musea in het leven geroepen. De musea krijgen op basis hiervan een vaste bijdrage per jaar in de exploitatiekosten.
17
8. Bibliotheekwerk
8.2. Bibliotheekwerk in Borsele De bibliotheek in Borsele is onderdeel van de Bibliotheek Oosterschelde en kent twee vaste vestigingen in Heinkenszand en ’s-Gravenpolder. Daarnaast zijn er vier leespunten in Lewedorp, Oudelande Ovezande en ’s-Heerenhoek. Op bijna alle scholen zijn leesconsulenten actief. In de dorpen waar geen vaste vestiging of leespunt is worden de leesconsulenten ondersteund door de bibliobus.
8.1. Inleiding Een bibliotheek heeft als doel het lezen te bevorderen, het leren te ondersteunen en informatie toegankelijk te houden. De taak van de bibliotheek behelst dus meer dan het uitlenen van boeken. Ook het bestrijden van laaggeletterdheid en het leren omgaan met (digitale) informatie, kinderen mediawijs maken en leesbevordering bij kinderen zijn belangrijke taken van de bibliotheek. De bibliotheek helpt mensen zich te ontwikkelen, mee te kunnen doen in de maatschappij en zich verbonden te voelen met de omgeving.
8.3. Bibliotheekwerk tijdens de nieuwe beleidsperiode De gemeenteraad heeft opdracht gegeven € 100.000 te bezuinigen op het bibliotheekwerk in onze gemeente. Hiertoe wordt een apart voorstel aan de gemeenteraad voorgelegd. Het toekomstige beleid is afhankelijk van de keuzes die daar gemaakt worden.
Het nieuwe kabinet ziet in haar regeerakkoord een belangrijke rol voor de bibliotheek om onder andere leesvaardigheid en digitalisering te bevorderen. Het streven is een toekomstbestendige bibliotheekvoorziening in elke gemeente.
Actiepunten bibliotheekwerk: •
18
Toekomstig beleid is afhankelijk van de keuzes die gemaakt zullen worden bij de besluitvorming op welke wijze €100.000 op het bibliotheekwerk kan worden bezuinigd.
8.4. Financiën Subsidie bibliotheekwerk vooralsnog
€ 627.044
Streefbedrag
€ 527.044
9. Cultuureducatie
•
9.1. Inleiding Kunst verbindt. Niet alleen binnen school, maar ook daarbuiten. Cultuureducatie draagt bij aan drie belangrijke doelen in het onderwijs. Het eerste doel is kwalificatie; leerlingen verwerven kennis, vaardigheden en houdingen. Het tweede doel is socialisatie; leerlingen oriënteren zich op culturen, praktijken en tradities en waarden en normen. Het derde doel is persoonsvorming; leerlingen groeien naar zelfstandigheid en verantwoordelijkheid. Juist in landelijk gebied waar geen grote culturele instellingen zijn is het van belang dat kinderen hier kennis mee maken en hun talenten leren kennen en ontwikkelen. Dit kan op school maar bijvoorbeeld ook tijdens Bons activiteiten.
• •
Scholen ontvangen in hun bekostigingssystematiek jaarlijks een bedrag van € 15,78 per leerling per jaar. Deze middelen zijn bestemd voor het versterken van de samenhang binnen en de kwaliteit van cultuureducatie in het primair onderwijs. Hiermee kunnen zij aanbod van KCE inkopen. Landelijk wordt sterk in gezet op het bevorderen van cultuureducatie door het programma Cultuureducatie met Kwaliteit. Een deel van onze bijdrage aan KCE wordt ingezet als matchingsgeld voor de subsidiebijdrage die de centra voor cultuureducatie in Zeeland hiervoor ontvangen. Het doel van dit programma is deskundigheidsbevordering van de leerkrachten en het versterken van de relatie tussen scholen en hun culturele omgeving. Ook voor BONS activiteiten wordt samengewerkt met KCE.
9.2. Cultuureducatie in Borsele Wij subsidiëren via het Samenwerkingsverband Oosterschelderegio het KCE (Centrum Kunst en cultuureducatie). Zij fungeren als cultuurmakelaar voor de scholen in de Oosterschelderegio. Dit doen zij door: • •
•
actief in contract te treden en voorlichting te geven aan de individuele basisscholen over het aanbod aan cultuur educatieve activiteiten. Vraag en aanbod worden hierbij op elkaar afgestemd; een aanbod te verspreiden onder het voortgezet en middelbaar onderwijs; de scholen indien mogelijk maatwerk te bieden als zij hier om vragen. Zij stellen dan in samenspraak met de school een voor die school passend cultureel educatief programma samen.
te functioneren als centraal, onafhankelijk aanspreekpunt cultuureducatie; jaarlijks in samenwerking met diverse culturele instellingen en zelfstandige cultuuraanbieders een regionaal netwerk te coördineren en organiseren; jaarlijks een samenhangend aanbod van cultuur educatieve activiteiten te presenteren met aandacht voor alle culturele disciplines; 19
9.3. Cultuureducatie tijdens de nieuwe beleidsperiode Wij zetten de subsidie ten behoeve van de cultuureducatie in de komende periode voort.
Actiepunten cultuureducatie: •
Voortzetting van de subsidieverlening ten behoeve van cultuureducatie.
9.4. Financiën Subsidieverlening KCE (via Samenwerkingsverband Oosterschelderegio)
€ 23.727
20
10. Cultureel Erfgoed
gebroeders in Heinkenszand worden regelmatig culturele activiteiten op het terrein georganiseerd. Ook in diverse kerken worden incidenteel culturele activiteiten georganiseerd om het onderhoud van het gebouw mee te bekostigen. Bijvoorbeeld in de Maartenskerk in Baarland. Voor deze culturele activiteiten kunnen zij een subsidie aanvraag indienen bij de Culturele Raad Borsele. ‘t Kerkje Ellesdiek heeft hierin de afgelopen jaren een bijzondere positie verworven. Zij organiseren met regelmaat tentoonstellingen en optredens. Mensen kunnen dan voor een redelijk tarief een voorstelling bijwonen en elkaar ontmoeten. Hierdoor hebben deze bijeenkomsten ook een sociale functie. Er is veel aandacht voor de Zeeuwse cultuur en het Zeeuws dialect. In het verleden ontving het kerkje subsidie voor haar activiteiten van de provincie in het kader van het cultureel erfgoed. De provincie heeft die subsidieregeling echter stopgezet, waardoor het kerkje zich voor een financiële uitdaging gesteld ziet. Een aantal malen is getracht een aanvraag voor het kerkje in te dienen bij de regeling voor de Regionale cultuurarrangementen. Helaas is het tot nu toe niet gelukt hieruit een bijdrage te ontvangen. Reden hiervoor was dat het budget in de regio arrangementen niet toereikend was en dat de activiteiten van het kerkje niet voldoende vernieuwend werden bevonden.
Incidenteel is dit opgelost door extra bijdragen vanuit de Culturele Raad Borsele. Het budget van de Culturele Raad is echter niet toereikend om het kerkje structureel van voldoende subsidie te kunnen voorzien. Of het in de toekomst wel mogelijk is het kerkje onder te brengen in de regeling regionale cultuurarrangementen is nog onduidelijk.
10.1. Inleiding Sporen van ons verleden zijn terug te vinden in verhalen, muziek, gebouwen, objecten, het landschap en onder de grond. Deze sporen zijn deel van de identiteit van onze gemeente en haar inwoners. Die willen we behouden en doorgeven aan de generaties die na ons komen. Het erfgoed is van grote waarde voor de samenleving. Het draagt bij aan onze economie en aan het toerisme. Het geeft een rijke referentie voor sociale verbinding en identiteit. Naast het materiële erfgoed levert ook het immaterieel erfgoed een bijdrage aan het gemeenschappelijk belang en binding. Denk daarbij bijvoorbeeld aan carnavalsverenigingen of schutterijen. Hele dorpen zijn hierbij direct of indirect betrokken.
10.2. Cultureel erfgoed in Borsele Het monumentenbeleid valt buiten de context van deze notitie. Wij een kennen een aparte beleidsnota met betrekking tot het monumentenbeleid in onze gemeente. Deze gaat met name in op het materiële deel van het cultureel erfgoed. Als gemeente vinden wij het van belang toeristen en inwoners kennis te laten maken met de historie van onze gemeente. Om die reden houden wij het Open Monumenten Weekend in stand. Vanuit de Culturele Raad Borsele wordt ondersteuning verleend bij de organisatie hiervan. Daarnaast stellen zij vanuit hun budget middelen beschikbaar voor diverse optredens die op deze dag verzorgd worden. Een aantal monumenten verzorgt daarnaast ook zelf nog activiteiten om geld voor onderhoud in te zamelen. Bijvoorbeeld bij de molen de Vijf 21
In Borsele zijn drie carnavalsverenigingen in ’s-Heerenhoek, Kwadendamme en Lewedorp. Zij ontvangen subsidie op basis van de subsidieregeling Evenementen. Op het gebied van toerisme en recreatie is ook steeds meer belangstelling voor het cultureel erfgoed. Vanuit de provincie is gestart met het project Zeeuwse erfgoed lijnen. Verhaallijnen door het verleden van zeeland. Ze weerspiegelen de veelzijdigheid van de provincie, het gevarieerde landschap en de rijke historie. Een aantal van die lijnen loopt ook door onze gemeente. Regionaal en lokaal kan hierop worden ingespeeld. Onder andere op recreatief gebied kan hierop worden aangehaakt met verhalen, promotie en routes. Ook voor de eigen inwoners zijn deze verhalen interessant. Het geeft meer belevenis aan het gebied. Ook de Liberation route, een route door negen landen langs gedenkplekken uit de tweede oorlog, loopt door onze gemeente. Er zijn twee markeer plekken en er is een link met het bevrijdingsmuseum.
Actiepunten cultureel erfgoed:
10.3. Cultureel erfgoed tijdens de nieuwe beleidsperiode Vanuit recreatie en toerisme wordt een koppeling gezocht met de projecten op het gebied van cultureel erfgoed. Ambtelijk zijn wij bij een aantal projecten betrokken. Daar waar mogelijk zullen wij aansluiting zoeken.
•
Daar waar mogelijk zoeken wij aansluiting bij landelijke, provinciale of regionale projecten op het gebied van cultureel erfgoed.
•
Handhaving subsidie carnavalsverenigingen
10.4. Financiën Subsidie Carnavalsverenigingen:
22
€ 1.264,36
11. Jongerencultuur
11.2. Jongerencultuur in Borsele In Borsele is de Jongerenraad erg actief op met name muzikaal gebied. Met de organisatie van Spectra krijgen beginnende bands de kans op te treden voor een publiek. Aan dit traject zijn ook allerlei andere activiteiten gekoppeld, zoals workshops maar ook Popaanzee Kickstart. Een ontmoetingsplek met jamsessie mogelijkheden voor jonge muzikanten. Gezien het spreidingsgebied van onze gemeente laten andere kunststromingen voor jongeren zich moeilijk faciliteren.
11.1. Inleiding Voor alle jongeren geldt dat zij hun eigen identiteit en de wereld om zich heen aan het ontdekken zijn. Sommigen doen dat binnen bestaande verenigingen en verbanden. Anderen willen daar hun eigen weg in ontdekken door overal en nergens te gelijk te zijn en er ideeën en inspiratie op te doen. Muziek speelt hierbij een grote rol. Maar het gaat niet alleen om muziek. Vaak wordt muziek gecombineerd met dans, street art, digitale kunst, video art, graffiti etc. Uit onderzoek van de onderwijsinspectie blijkt dat de recente schoolsluitingen voor veel jongeren hebben geleid tot achterstanden op sociaal-emotioneel en sociaal-maatschappelijk gebied. Allerlei activiteiten die bijdragen aan de ontwikkeling van jongeren zoals sport en cultuur waren niet meer beschikbaar op school of in de vrije tijd. De vrijheid en experimenteerruimte voor jongeren om hun eigen identiteit te ontwikkelen stonden onder druk.
11.3. Jongerencultuur tijdens de nieuwe beleidsperiode Gelet op de snelheid waarmee initiatieven van en door jongeren wisselen, is het van belang om als gemeente flexibel te kunnen reageren. In den lande zijn diverse voorbeelden waarbij culturele activiteiten voor jongeren worden aangeboden, zoals bijvoorbeeld een laagdrempelige inloop bij een kunstencentrum. Dit soort activiteiten laten zich in onze gemeente moeilijk faciliteren bij gebrek aan kunstencentrum in onze gemeente. Jongeren kunnen wel gebruik maken van het open podium van Popaanzee Kickstart in het Beest in Goes en ook middelbare scholen stellen hun podia wel ter beschikking. Er ligt hier een duidelijke link met het sociaal domein. In hoofdstuk 16 komen wij hier dan ook verder op terug.
Cultuurbeoefening heeft een positieve invloed op de emotiehuishouding van kinderen en op hun aspiraties voor de toekomst. “Aan cultuur doen” geeft plezier, is niet prestatiegericht en draagt bij aan het zelfvertrouwen van jongeren.
23
11.4. Financiën De jongerenraad heeft in haar budget middelen voor o.a. de organisatie van Spectra en Kickstart. Daarnaast ontvangen zij een bijdrage uit de Regionale Cultuurarrangementen.
Actiepunten jongerencultuur: •
Initiatieven zoveel mogelijk bij de jongeren laten en waar mogelijk daarop inspelen
•
De mogelijkheden van een aanbod van meer diverse culturele activiteiten onderzoeken in relatie met het actieplan sociaal domein.
24
12. Festivals
gemeente Borsele is het budget hiervoor toegekend aan de Culturele Raad Borsele die is belast met de uitvoering van deze regeling.
12.1. Inleiding Festivals en evenementen zijn belangrijke factoren voor de leefbaarheid in de dorpen. Festivals brengen zowel inwoners van onze gemeente als bezoekers van ver daarbuiten op een laagdrempelige manier in aanraking met diverse vormen van cultuur. Het geeft hun de mogelijkheid samen te komen en het leven te vieren. Hiermee dragen de festivals niet alleen bij aan de leefbaarheid maar zijn ook van waarde voor de toeristische sector en dus de economie.
De festivals leveren ook een grote bijdrage aan de saamhorigheid binnen de dorpen waar ze worden georganiseerd. Ze worden voor het overgrote deel georganiseerd door vrijwilligers. Tijdens het festival zelf zijn veel inwoners van de desbetreffende dorpen zelf ook actief als vrijwilliger betrokken.
12.3. Festivals tijdens de nieuwe beleidsperiode Wij zien de waarde van de festivals in onze gemeente op zowel cultureel, maatschappelijk als economisch gebied. Wij zullen de festivals waar mogelijk ondersteunen.
12.2. Festivals in Borsele Onze gemeente kent diverse festivals. Ze hebben ieder hun eigen aard en karakter en trekken bezoekers uit alle delen van de samenleving, van jong tot oud.
Actiepunten festivals:
De festivals in onze gemeente zijn: • • • • • •
•
De Klomp festivals: Klomppop en het Straatfestival Het Bluesfestival Het muziekfestival Nisse Het Dialectpop festival Kleinkunst op Stoom Oeljebroelje
Waar mogelijk ondersteunen wij de festivals en handhaven het budget ten behoeve van de regionale cultuurarrangementen
12.4 Financiën Bijdrage Regionale Cultuurarrangementen (via budget Culturele Raad Borsele)
Deze festivals ontvangen een bijdrage op basis van het convenant samenwerking Zeeuwse culturele infrastructuur 2022-2024 Zeeuwse overheden (Regionale Cultuurarrangementen). Dus met een gezamenlijke bijdrage van zowel de provincie als de gemeente. In de 25
€ 23.700
13. Zeeland Refinery Cultuurprijs
maken van het programma van het cultuurfestival Oeljebroelje. Op deze manier wordt een groter deel van de bevolking bij de prijsuitreiking betrokken.
13.1. Inleiding Sinds 2004 wordt de Zeeland Refinery Cultuurprijs Borsele uitgereikt. Het prijzengeld wordt beschikbaar gesteld door Zeeland Refinery. De organisatie rondom het nomineren van kandidaten, de jurering en de prijsuitreiking is in handen van de Culturele Raad Borsele.
Actiepunten cultuurprijs: •
13.2. Cultuurprijs in Borsele De voorwaarden om voor de prijs in aanmerking te komen zijn in de loop der jaren af en toe aangescherpt. In het verleden kwamen ook personen die afkomstig waren uit Borsele en landelijke bekendheid genoten voor de prijs in aanmerking. Sinds de vaststelling van de nota “Borsele cultureel in beeld” is de prijs bedoeld om een inwoner of organisatie die een positieve invloed heeft op het culturele leven in Borsele in het zonnetje te zetten. Dit mag gaan om zowel amateurs als professionals. Getracht is de bevolking meer bij de prijs te betrekken door hen te vragen kandidaten te nomineren. Daarnaast mochten inwoners via facebook stemmen op de kandidaat van hun voorkeur. Omdat dit ertoe leidde dat de kandidaten met de grootste achterban altijd de meeste stemmen haalden zien wij daar in de toekomst van af.
Voortzetting van het jaarlijks uitreiken van de Zeeland Refinery Cultuurprijs Borsele.
13.4 Financiën Het prijzengeld wordt beschikbaar gesteld door Zeeland Refinery. De organisatie rondom de Zeeland Refinery Cultuurprijs ligt in handen van de Culturele Raad Borsele met ondersteuning door de ambtelijk secretaris.
13.3. Cultuurprijs tijdens de nieuwe beleidsperiode Zolang Zeeland Refinery de cultuurprijs blijft ondersteunen willen wij de uitreiking daarvan voortzetten. De Culturele Raad Borsele verzorgt alle werkzaamheden die hierop betrekking hebben. Zij doen dit in nauw overleg met Zeeland Refinery. De prijsuitreiking zal onderdeel uit gaan 26
14. Culturele Raad Borsele
• •
14.1. Inleiding De Culturele Raad Borsele heeft tot taak: a. het bevorderen van een actief kunst en cultuurleven in de gemeente Borsele b. het behartigen van de belangen van allen die betrokken zijn bij kunst en cultuur.
Tenslotte heeft de Culturele Raad nog als taak het organiseren van aanvullende activiteiten op cultureel gebied, voor zover die niet door andere organisaties worden opgepakt. Hiervoor kent de Culturele Raad een werkgroep. Deze houdt zich o.a. bezig met de organisatie van Oeljebroelje, Kleinkunst op stoom en bijvoorbeeld MoviemakerZ (een film educatie project voor scholieren). In 2021 is in nauwe samenwerking met lokale culturele organisaties en vrijwilligers het festival Cultuur UIT de Zak georganiseerd met als doel (amateur) kunstenaars en inwoners te stimuleren weer met kunst aan de slag te gaan. Vanuit de dorpen die hebben meegedaan is veel belangstelling een dergelijk evenement in de toekomst vaker te organiseren.
14.2. Culturele Raad in Borsele De Culturele Raad Borsele is een officieel adviesorgaan van de gemeente. Elke vier jaar, na de verkiezingen, worden de leden benoemd door het college van burgemeester en wethouders voor een periode van vier jaar. De Culturele Raad Borsele geeft gevraagd en ongevraagd advies aan het college van burgemeester en wethouders over het te voeren gemeentelijk kunst- en cultuurbeleid. Daarnaast heeft de Culturele Raad nog een aantal taken zoals: •
•
•
•
De organisatie van de Zeeland Refinery Cultuurprijs Borsele De uitvoering van de overeenkomst met de provincie Zeeland ten aanzien van de Regionale cultuurarrangementen is door het college van burgemeester en wethouders gemandateerd aan de Culturele Raad Borsele. Dit is een rechtsgeldige constructie. Zij ontvangen binnen hun budget ook middelen die bestemd zijn voor dit doel. Het convenant wordt door het college afgesloten met de provincie. De uitvoering hiervan is officieel gemandateerd aan de Culturele Raad.
Het verlenen van subsidies ten behoeve van kunst- en culturele evenementen op basis van de Subsidieregeling Culturele Raad Borsele Het geven van voorlichting op kunst en cultureel terrein. Dit doen zij o.a. door publicaties op de sociale media en in het gemeentelijk katern in de Bevelandse Bode Zij onderhouden contacten met het culturele veld binnen de gemeente en behartigen hun belangen bij het college van burgemeester en wethouders De organisatie van de prijsuitreiking van de gemeentelijke fotowedstrijd
De leden van de Culturele Raad zijn zeer actief en betrokken. Hun positie is wel kwetsbaar gezien het dalend aantal leden. Zij zetten allerlei middelen in om het ledenbestand te vergroten. De Culturele Raad wordt ondersteund door een ambtelijk secretaris.
27
14.3. Culturele Raad tijdens de nieuwe beleidsperiode Momenteel vindt binnen onze gemeente een discussie plaats over de manier waarop participatie het best georganiseerd kan worden. Wij hechten belang aan de inbreng van de Culturele Raad ten aanzien van het beleidsveld cultuur en aan de ondersteuning die zij verlenen bij verschillende activiteiten zoals de cultuurprijs, de subsidieverlening, de fotowedstrijd en de Regionale Cultuurarrangementen. In de gemeenteraadsvergadering van 3 februari 2022 is besloten een bedrag van € 3.905 te bezuinigen op het budget van de Culturele raad. Dit zal gevolgen hebben voor de uitvoering van een aantal activiteiten van de Culturele raad.
Actiepunten Culturele Raad Borsele: •
Wij zetten in op continuering van participatie vanuit de bevolking ten aanzien van het beleidsveld cultuur, op welke wijze dan ook
•
Wij brengen de bijdragen aan de Culturele raad terug naar € 39.095
14.4 Financiën De Culturele Raad Borsele ontvangt jaarlijks een bijdrage van € 39.095 Hiervan is € 23.700 geoormerkt als bijdrage ten behoeve van de Regionale Cultuurarrangementen.
28
15. Regionale Samenwerking 15.1. Inleiding Op ambtelijk niveau vindt viermaal per jaar overleg plaats tussen de ambtenaren cultuur van de gemeenten die zijn aangesloten bij het Samenwerkingsverband Oosterschelderegio.
Actiepunten regionale samenwerking: •
15.2. Samenwerking op dit moment Tijdens het ambtelijk overleg wordt het portefeuillehouder overleg voorbesproken en vindt overleg plaats over bibliotheekwerk, cultuureducatie en de regionale cultuurarrangementen. Ook vindt tijdens deze overleggen informatie-uitwisseling plaats over zaken die in de verschillende gemeenten spelen. In vrijwel alle gemeenten in de Oosterschelderegio is slechts één cultuurambtenaar actief. Deze uitwisseling van kennis en informatie wordt door hen dan ook als zeer waardevol ervaren. Waar mogelijk bereidt een van hen een collegevoorstel over een bepaald onderwerp voor, waar de andere gemeenten dan gebruik van kunnen maken. De regionale cultuurambtenaren gaan een verdeling maken over de verschillende aandachtsgebieden, zodat ieder een specialisatie heeft en deze kennis met de andere collega’s kan delen.
Inzetten op zo breed mogelijke samenwerking met omliggende gemeenten.
15.4 Financiën Door specialisatie van ambtenaren in de regio kunnen de uren van de ambtenaar cultuur efficiënter worden ingezet.
15.3. Regionale samenwerking tijdens de nieuwe beleidsperiode Wij zetten in op een zo sterk mogelijke samenwerking met omliggende gemeenten.
29
16. Cultuur en sociaal domein
gespreksgroepen, samen eten, lotgenoten contact, informatieve bijeenkomsten, workshops en ook culturele activiteiten maken hiervan onderdeel uit.
16.1. Inleiding In het actieplan sociaal domein is opgenomen dat culturele activiteiten zorgen voor zingeving en de saamhorigheid in een dorp positief kunnen beïnvloeden. Meedoen aan culturele activiteiten van jong tot oud werkt preventief. Er is meer onderling contact, daardoor werkt het tegen vereenzaming. Het bevordert participatie en naar elkaar omkijken.
In den lande worden op dit gebied allerlei culturele activiteiten ontwikkeld. Wij gaan onderzoeken welke hiervan eventueel toepasbaar zijn in onze gemeente. Kinderen uit gezinnen die niet over voldoende financiële middelen beschikken kunnen gebruik blijven maken van het Jeugdfonds Sport & Cultuur. Daarnaast sluit Borsele aan bij het Volwassenenfonds Sport & Cultuur. Dit fonds maat het mogelijk dat ook volwassenen (18 jaar en ouder) met een inkomen rond het bestaansminimum deel kunnen nemen aan sport en cultuur. Op deze manier activeren we ook deze doelgroep.
16.2. Cultuur en sociaal domein in Borsele In het actieplan sociaal domein zijn verschillende thema’s benoemd waaraan met culturele activiteiten een bijdrage kan worden geleverd: • • • •
Versterken en opzetten netwerken in de dorpen Met elkaar voorkomen van het ontstaan van eenzaamheid Vitale ouderen Van zorgmaatschappij naar participatiemaatschappij
Actiepunten cultuur en sociaal domein
Zoals al eerder in deze notitie aangegeven draagt cultuur op allerlei manieren bij aan het behalen van deze doelstellingen. Als inwoners zich in groepsverband bezighouden met activiteiten als kantklossen, merklappen maken, schilderen, beeldhouwen etc. zorgt dit voor een sterke culturele samenhang en binding. 16.3. Cultuur en het sociaal domein tijdens de nieuwe beleidsperiode In de voorliggende voorzieningen worden activiteiten georganiseerd in het kader van eenzaamheidsbestrijding en saamhorigheid. Dit kan bijvoorbeeld gaan om sportieve activiteiten, ontmoeting, gezelligheid 30
•
Aansluiten met culturele activiteiten bij de activiteiten die vanuit het actieplan sociaal domein worden georganiseerd in voorliggende voorzieningen.
•
Wij nemen deel aan het Jeugdcultuurfonds Sport & Cultuur en het Volwassenenfonds Sport & Cultuur.
16.4 Financiën Vanuit het sociaal domein zijn middelen voor de organisatie van activiteiten in deze voorliggende voorzieningen beschikbaar. De bijdrage aan de Jeugd- en Volwassenfondsen Sport & Cultuur wordt bekostigd uit de post schuld en armoedebestrijding.
31
17. Financiën
Amateurkunst Jeugdtheaterschool* Muziekschool Zeeland * Musea Bibliotheekwerk* Cultuureducatie Carnavalsverenigingen Culturele Raad Regionale Cultuurarrangementen Culturele Raad
2022
2023
2024
2025
15.705 3.335 110.039 31.000 627.044 23.727 1.265 23.700 15.395
15.705 3.335 110.039 31.000 pm 23.727 1.265 23.700 15.395
15.705 3.335 110.039 31.000 pm 23.727 1.265 23.700 15.395
15.705 3.335 110.039 31.000 pm 23.727 1.265 23.700 15.395
* Op deze bedragen is de VZG norm van toepassing
32
BIJLAGE
33
Bijlage I: Besteding Coronamiddelen
I.II. Voorstellen voor besteding restant corona-compensatiepakket Opvangen gevolgen coronamaatregelen voor culturele organisaties Hoewel het culturele leven weer langzaam op gang komt heeft een aantal organisaties ook in de begin van dit jaar nog te maken gehad met beperkende maatregelen, waardoor zij hun activiteiten niet op de gebruikelijke wijze konden voortzetten. Wij houden middelen beschikbaar om deze organisaties, waar nodig financieel te steunen voor onvermijdelijke uitgaven waar geen inkomsten tegenover stonden.
I.I. Inleiding Van het rijk zijn middelen ontvangen voor de instandhouding van de lokale culturele infrastructuur die te lijden heeft gehad als gevolg van de coronamaatregelen. Voor onze gemeente is tot januari 2022 inmiddels € 304.685 ontvangen. Hiervan is inmiddels € 167.826 toegekend aan de diverse culturele organisaties in onze gemeente, zodat een bedrag van € 136.858 resteert. De bibliotheek en muziekschool hebben hun claim voor de tweede helft van 2021 nog niet ingediend. In de gemeenteraadsvergadering van 1 april 2021 is een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht: • Het restant van de compensatiepakketten te oormerken als bijdrage aan het cultuurbeleid. • De nieuwe cultuurnota op te stellen met oog voor de financiële ruimte vanuit de corona-compensatiepakketten. Dit biedt ruimte een aantal zaken op te pakken waarvoor binnen de bestaande middelen voor cultuur geen ruimte is. Hieronder noemen wij een aantal mogelijkheden. Daarnaast willen wij de gelegenheid bieden incidentele culturele activiteiten op te zetten die het culturele leven in onze gemeente een boost kunnen geven. Wij zien hierbij een belangrijke rol voor de Culturele Raad weggelegd. Onderstaande zaken kunnen uit het totaal beschikbare budget bekostigd worden.
Culturele Raad compenseren voor korting De taakstelling met betrekking tot het culturele veld heeft gevolgen voor de subsidiëring aan de Culturele Raad Borsele. Deze is gekort met € 3.905. Ook 2022 is gestart met nog veel beperkende maatregelen voor culturele activiteiten. Er zal nog steeds veel energie in moeten worden gestoken om activiteiten en verenigingen weer op gang te helpen. Daarbij moesten ook nu weer extra kosten gemaakt worden als gevolg van bijvoorbeeld de anderhalve meter maatregel en de corona check. De Culturele Raad speelt hierbij een belangrijke rol. Wij willen hen ook de gelegenheid geven die ondersteunende rol uit te kunnen voeren. Om die reden stellen wij voor de Culturele Raad in elk geval de komende vier jaar tijdelijk te compenseren voor de aan haar opgelegde korting.
34
Budget voor subsidiëring nieuwe (eenmalige) culturele initiatieven Na de afgelopen corona periode worden veel activiteiten weer opgestart, maar zijn er ook ideeën voor nieuwe projecten. Om het culturele leven een extra boost te geven stellen wij voor de komende beleidsperiode een incidenteel budget beschikbaar om nieuwe initiatieven te steunen. Wij denken daarbij met name aan eenmalige activiteiten met een groot bereik onder onze Borselse bevolking. Wij vragen de Culturele Raad Borsele hiervoor een regeling op te zetten, organisaties te enthousiasmeren en/of zelf initiatieven te ontplooien en verzoeken op dit onderdeel te beoordelen en af te handelen.
Organisatie Cultuur UIT de Zak in een nieuwe periode In oktober 2021 hebben een groot aantal amateurkunstverenigingen, festivals, andere culturele organisaties en kunstenaars binnen onze gemeente het festival “Cultuur UIT de Zak” georganiseerd. De Culturele Raad Borsele speelde hierbij een coördinerende rol. Op de deelnemende dorpen werd een culturele dag gehouden met optredens, kunstmarkten, boekenmarkten, exposities etc. De dag was een groot succes en zowel deelnemers als bezoekers waren enthousiast. Daarom kwam er vanuit de deelnemers de wens om zo’n dag nog een keer te herhalen. De kosten van deze dag zijn betaald uit de coronacompensatiemiddelen. Voorgesteld wordt tijdens de komende beleidsperiode nog een keer middelen beschikbaar te stellen voor de organisatie van een gemeente brede cultuurdag. De wijze waarop deze vorm wordt gegeven laten wij over aan de Culturele Raad.
Steun aan Kerkje van Ellesdiek Het Kerkje van Ellesdiek neemt binnen onze gemeente een bijzondere positie in. Zij organiseren laagdrempelige optredens en exposities met bijzondere aandacht voor het Zeeuws (Borsels) immaterieel cultureel erfgoed, met name het Zeeuws dialect. In het verleden ontvingen zij in het kader van het cultureel erfgoed subsidie van de provincie. Deze subsidieregeling is echter opgeheven. Sindsdien probeert het Kerkje van Ellesdiek één van de regionale cultuurarrangementen te worden. Deze subsidieverzoeken zijn tot nu toe echter steeds afgewezen. Met name de provincie is van mening dat de activiteiten van het kerkje hiervoor niet in aanmerking komen. De Culturele Raad beschikt ook niet over voldoende middelen om het kerkje te kunnen ondersteunen. De afgelopen jaren is dit steeds opgelost door incidentele middelen te vinden. Voor het kerkje is financiële zekerheid voor de komende jaren een grote wens, zodat ze hun werk kunnen voortzetten Behoud van het Zeeuwse (en Borselse!) erfgoed hebben we hoog in het vaandel staan. Daarnaast bieden de activiteiten gelegenheid tot ontmoeting en zingeving. Daarom stellen we voor het Kerkje van Ellesdiek financieel te steunen.
Kunstwerk Oudelande In hoofdstuk 6 van deze nota is aangegeven dat wij graag zouden zien dat de beeldenroute binnen onze gemeente weer compleet gemaakt wordt. Dit door een opdracht uit te zetten onder de kunstenaars binnen onze gemeente. We stellen voor om hier door middel van fondswerving budget voor te verkrijgen. Een van de eisen daarbij is vaak dat de gemeente ook een financiële bijdrage levert. Die ruimte kan worden gezocht binnen het nu beschikbare budget.
35
Projecten in het kader van het sociaal domein Zoals in de nota herhaaldelijk is aangegeven kunnen culturele activiteiten een bijdrage leveren aan eenzaamheidsbestrijding en sociale cohesie. Hieraan is na de afgelopen periode veel behoefte. Mensen moeten opnieuw geënthousiasmeerd worden om deel te nemen aan activiteiten en/of zich in te zetten als vrijwilliger. Binnen het actieplan sociaal domein zijn hiervoor middelen beschikbaar. Een extra bijdrage uit de corona middelen biedt mogelijkheden landelijke succesvolle projecten te vertalen naar onze lokale situatie.
36
37