5. Voorstel zienswijzen financiële stukken RUD, Sabewa, GGD en VRZ

Zaaknummer: Z24.037325

Raadsvoorstel

*Z0391CC4EA5*

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

5 6 november 2025 Wethouder Witkam

Onderwerp

Financiële stukken van de RUD, Sabewa, GGD en VRZ

Geachte raad,

RAADSVOORSTEL

Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor. VOORSTEL Wij stellen u voor om: 1. Een positieve zienswijze in te dienen over de tweede begrotingswijziging 2025 van de Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland, met een oproep tot hernieuwde en blijvende aandacht voor het tijdig, volledig en volgens de afgesproken procedure verstrekken van de financiële stukken. 2. Een positieve zienswijze in te dienen over de tweede begrotingswijziging 2025 van de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Sabewa Zeeland. 3. Kennis te nemen van de vastgestelde begroting 2026 inclusief de daarbij behorende eerste begrotingswijzing 2026 van de Veiligheidsregio Zeeland. 4. Kennis te nemen van de vastgestelde begroting 2026 inclusief de daarbij behorende eerste begrotingswijzing 2026 van de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland. 5. Kennis te nemen van de geactualiseerde versie van het rapport 'Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland’ van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten. 6. De financiële consequenties van de tweede begrotingswijziging 2025 van Sabewa, te weten € 27.000, te verwerken in de programmarapportage 2025.

AANLEIDING EN DOEL We schetsen kort de verschillende aanleidingen: - Op 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) gewijzigd om de democratische legitimiteit van gemeenschappelijke regelingen (GR-en) te versterken. - Voor de financiële stukken is dit voor Zeeland vertaald in het rapport 'Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland’ van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten (hierna: het VZG-rapport). We hebben het geactualiseerde rapport als bijlage toegevoegd. Het VZG-rapport is vereenvoudigd, aangepast op basis van ervaringen en adviezen, met meer duidelijkheid over rollen, procedures en financiële richtlijnen. Ook zijn de reacties verwerkt op specifieke aandachtspunten vanuit het Overleg Pagina 1 van 6

-

Zeeuwse Overheden (OZO). Ter informatie hebben we ook het voorstel aan/het besluit door het algemeen bestuur (AB) van de VZG als bijlage toegevoegd. In uw vergadering van 3 juli 2025 hebben we de begrotingen, jaarstukken en enkele begrotingswijzigingen ter zienswijze aan u voorgelegd. Voor uitgebreide informatie verwijzen we u naar het betreffende raadsvoorstel. In uw vergadering van 4 september 2025 hebt u enkele bestuursrapportages behandeld.

We hebben van twee GR-en een tussentijdse rapportage ontvangen. De GR-en kunnen daaraan eventueel een begrotingswijziging koppelen. Dat is bij twee GR-en het geval: de RUD en Sabewa. De zienswijzen die we aan u voorstellen, duiden we aan de hand van onder meer de adviezen van de begeleidingscommissie (hierna: BC) en de zogeheten samenstellingscommissie (hierna: SC). ARGUMENTEN De VZG heeft richtlijnen ontwikkeld waar de GR-en zich aan moeten houden bij het opstellen van de jaarrekening en de begroting. Voor het jaar 2026 is de richtlijn vastgesteld op -/-2,2%. De totale reservepositie mag maximaal 5% van de jaaromzet bedragen. Voor de jaarrekening is de afspraak dat slechts een zienswijze wordt gevraagd als het DB van de betreffende GR een ándere bestemming van het positieve jaarrekeningresultaat wenst dan toevoeging aan de reserve van de GR óf als de reserve boven de 5% uitkomt.

RAADSVOORSTEL

A. REGIONALE UITVOERINGSDIENST ZEELAND VOORTGANGSRAPPORTAGE Uit de voortgangsrapportage van de Regionale Omgevingsdienst Zeeland (RUD) komt onder meer het volgende naar voren: - De invoering van de Omgevingswet zorgt voor complexe vergunningverlening en meer ‘aandachtsdossiers’. - De stikstofuitspraak leidt tot opschorting van veel vergunningen, vooral in de agrarische sector. - Pfas-onderzoeken en pilots vereisen extra middelen en aandacht. - Het weerstandsvermogen is voldoende om financiële risico’s op te vangen en zal verbeteren door de het traject van de ‘robuuste RUD’. - Er is een gestart met een business-intelligencestrategie (data-verzameling en -analyse). - Het opleidingsbudget wordt uiterlijk in 2026 op peil gebracht. TWEEDE BEGROTINGSWIJZIGING 2025 Met de tweede begrotingswijziging 2025 brengt de RUD de begroting in lijn met de daadwerkelijke plannen en financiële ontwikkelingen. Dan gaat het bijvoorbeeld om de overheveling van bedrijven naar de RUD en een geactualiseerd bedrijvenbestand. In de begrotingswijziging is een tabel toegevoegd waarin de deelnemersbijdragen per gemeente worden weergegeven, met correcties voor overhevelingen, aanvullende vragen en de ‘warme overdracht bodem’.

Pagina 2 van 6

De eerste begrotingswijziging hield nog geen rekening met de juiste toerekening van taken en het effect van de ‘warme overdracht bodem’. Dat is nu wel meegenomen. Dit leidt tot zowel verhogingen als verlagingen van de bijdragen per gemeente. De totale begroting na deze wijziging bedraagt bijna € 19,8 miljoen terwijl de deelnemersbijdrage op ongeveer € 19,3 miljoen uitkomt; het verschil wordt verklaard door subsidies en bijdragen van het waterschap. Voor Borsele gaat het om een bedrag van afgerond € 66.000. Echter, in de kadernota 2025 hebben we zelf al rekening gehouden met de (financiële) effecten van de ‘warme overdracht/ bruidsschat’. RESUMÉ EN DUIDING ADVIES SAMENSTELLINGSCOMMISSIE De tweede begrotingswijziging is niet afzonderlijk besproken in de BC, maar de RUD geeft aan dat het advies over de ‘eerste voortgangsrapportage 2025’ ook als advies over de tweede begrotingswijziging kan worden gezien. De SC geeft aan geen advies te kunnen uitbrengen omdat de documenten niet op tijd, niet volledig en niet volgens de afgesproken procedure zijn aangeleverd. Intussen heeft de SC gesprekken gevoerd met zowel de BC alsook de directie van de RUD om deze zaken te bespreken.

We adviseren u een positieve zienswijze in te dienen met een oproep aan de RUD voor hernieuwde én blijvende aandacht voor het tijdig, volledig en volgens de afgesproken procedure verstrekken van de financiële stukken.

RAADSVOORSTEL

B. GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING BELASTINGSAMENWERKING SABEWA ZEELAND FINANCIËLE RAPPORTAGE 2025/TWEEDE BEGROTINGSWIJZIGING 2025 De tweede begrotingswijziging 2025 is een uitvloeisel van de ‘Financiële rapportage per 30 juni 2025’. Daarin geeft de gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking (Sabewa) aan dat de begrote kosten voor 2025 naar verwachting met € 654.832 worden overschreden. Dit wordt met name veroorzaakt door: - Doorgeschoven kosten uit 2024 naar 2025 (€ 104.832) die al in 2024 via de resultaatbestemming aan de bestemmingsreserve zijn toegevoegd en nu in 2025 onttrokken worden om de kosten te dekken. - Hogere kosten voor de ontwikkeling van een nieuwe belastingapplicatie (€ 350.000). - Hogere kosten voor reguliere bedrijfsvoering (€ 200.000), met name door extra externe inhuur voor de afhandeling van beroepszaken en hogere loonkosten door openstaande vacatures. Verder is er rekening gehouden met een salarisstijging volgens de nieuwe CAO van 2% per april en 1,85% per oktober 2025; dat is iets lager is dan eerder begroot. De extra kosten worden deels gedekt door de eenmalige bijdrage van de deelnemers in 2024, wat een positief resultaat opleverde en toegevoegd is aan de bestemmingsreserve. De lasten voor 2025 worden vervolgens gedekt door onttrekkingen aan deze reserve en een eenmalige bijdrage van de deelnemers.

Voor Borsele gaat het om een bedrag van afgerond € 27.000.

Pagina 3 van 6

RESUMÉ EN DUIDING ADVIES SAMENSTELLINGSCOMMISSIE De tweede begrotingswijziging kan volgens zowel de BC als de SC van een positieve zienswijze worden voorzien. Wij sluiten hierbij aan.

RAADSVOORSTEL

C. GEMEENSCHAPPELIJKE GEZONDHEIDSDIENST ZEELAND De Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland (GGD) heeft de vastgestelde begroting 2026 ter kennisneming aangeboden. U heeft hierover een positieve zienswijze ingediend in uw vergadering van 3 juli 2025. Vergezeld bij die begroting is de eerste begrotingswijziging meegestuurd. Hiervan kunt u kennisnemen aangezien er geen verhoging van de gemeentelijke bijdragen plaatsvindt. Het betreft een technische exercitie waarbij de jaarlijkse bezuiniging van € 20.000 structureel wordt doorgevoerd; dit resulteert in het vervallen van de eerdere onttrekking uit de reserve. Dit maakt de begroting sluitend zonder extra bijdragen van gemeenten. D. VEILIGHEIDSREGIO ZEELAND Op 3 juli 2025 heeft u besloten om een neutrale zienswijze in te dienen inzake de begroting 2026 van de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ). Dit betrof een niet-sluitende begroting. Er is toen de volgende oplossingsrichting voorgesteld om tot een sluitende begroting te komen: - Vanaf 2027 een taakstelling in te boeken voor een bedrag van € 787.672, gelijk aan het bedrag dat volgt uit de VZG-bezuinigingsrichtlijn 2026 van -2,2%. - Hiervoor wordt VRZ gevraagd in de komende periode ombuigingsvoorstellen uit te werken ter hoogte van dit bedrag, met een verdeling van grofweg € 300.000 voor brandweer, € 300.000 voor risico- en crisisbeheersing en € 150.000 voor bedrijfsvoering.

Mogelijkheden hiertoe in bijvoorbeeld de verzakelijking van dienstverlening. - In afwachting van deze ombuigingsvoorstellen voor 2026 eenmalig een gemeentelijke bijdrage ter beschikking te stellen van € 787.672 voor dekking van de VZG-bezuinigingsrichtlijn 2026 van -2,2%. - Aan de gemeenten te vragen in het kader van hun eigen begrotingsvoorbereiding het indexeringspercentage van 0% te heroverwegen in het perspectief van enerzijds de maatregelen die het Rijk voorstelt om het ravijnjaar voor gemeenten te mitigeren en anderzijds de keuze die u maakt ten aanzien van de indexering van uw eigen begroting. Dit betekent structureel de gemeentelijke bijdragen verhogen met € 751.862, zoals in de tabellen bij de begrotingsbrief van april is aangegeven. De gemeenteraden hebben op deze oplossingsrichtingen gereageerd middels een zienswijze (zie bijlage voor het overzicht). Vervolgens heeft het AB tijdens de vergadering van 11 september 2025 ingestemd met een totaal sluitende begroting 2026, bestaande uit: de conceptbegroting 2026 (april 2025) en een eerste begrotingswijziging 2026. Samen vormt dit een sluitende begroting 2026 in overeenstemming met de eerder voorgestelde oplossingsrichting van het AB op 11 april 2025.

De niet-sluitende begroting 2026 inclusief oplossingsrichting van het AB voor het oplossen van het begrotingstekort is al voor een zienswijze aan u aangeboden via een formele zienswijzeprocedure. We bieden de definitieve begroting 2026 en bijbehorende stukken daarom

Pagina 4 van 6

ter kennisname aan. Momenteel lopen de gesprekken over de begroting 2027 en eventuele taakstelling. Hierbij kijken we samen met de VRZ naar drie onderdelen, namelijk: - Een passende financiering vanuit de Rijksoverheid. - Structurele bijdragen van derden. - Bezuinigingen op taken en dienstverlening. In december 2025 verwacht de VRZ duidelijkheid over de invulling van de taakstelling. Daarna zal uw raad nader worden geinformeerd. De taakstellling wordt verwerkt in de conceptbegroting 2027 die volgens de gebruikelijk route aan u wordt aangeboden. (JURIDISCHE) CONSEQUENTIES De eventuele gevolgen hebben we per GR verwoord in de paragraaf ‘Argumenten’. FINANCIËN In tabel A hebben we de financiële effecten van de begrotingswijziging opgenomen; we verwerken dit de programmarapportage 2025. TABEL A GR

Financieel effect 2025

SABEWA

€ 27.000

Totaal

€ 27.000

Nadeel

UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE Na uw besluit versturen we de zienswijzen (zie bijlage) aan de betreffende GR-en.

RAADSVOORSTEL

PARTICIPATIE EN COMMUNICATIE Participatie is geen onderdeel van het traject van de financiële stukken van de GR-en. BESLUIT De raad besluit: 1. Een positieve zienswijze in te dienen over de tweede begrotingswijziging 2025 van de Regionale Uitvoeringsdienst Zeeland, met een oproep tot hernieuwde en blijvende aandacht voor het tijdig, volledig en volgens de afgesproken procedure verstrekken van de financiële stukken. 2. Een positieve zienswijze in te dienen over de tweede begrotingswijziging 2025 van de Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Sabewa Zeeland. 3. Kennis te nemen van de vastgestelde begroting 2026 inclusief de daarbij behorende eerste begrotingswijzing 2026 van de Veiligheidsregio Zeeland. 4. Kennis te nemen van de vastgestelde begroting 2026 inclusief de daarbij behorende eerste begrotingswijzing 2026 van de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland. 5. Kennis te nemen van de geactualiseerde versie van het rapport 'Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland’ van de Vereniging van Zeeuwse Gemeenten.

Pagina 5 van 6

6. De financiële consequenties van de tweede begrotingswijziging 2025 van Sabewa, te weten € 27.000, te verwerken in de programmarapportage 2025. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage. BIJLAGE(N) Bij dit advies hoort/horen de volgende bijlage(n): ORGANISATIE

DOCUMENT

SAMENSTELLINGCOMMISSIE GEMEENTE BORSELE RUD RUD RUD SABEWA SABEWA SABEWA GGD GGD GGD GGD VRZ VRZ VRZ VRZ VZG VZG VZG

Eindadvies gemeente Borsele Conceptzienswijzebrieven Memo tweede begrotingswijziging 2025 Voortgangsrapportage 2025 tot en met april Advies begeleidingscommissie Brief tweede begrotingswijziging 2025 Financiële rapportage tweede begrotingswijziging 2025 Advies begeleidingscommissie Brief vastgestelde begroting en eerste begrotingswijziging 2026 Overzicht zienswijzen begroting en reactie Vastgestelde begroting 2026 Eerste begrotingswijziging 2026 Brief vastgestelde begroting en eerste begrotingswijziging 2026 Overzicht zienswijzen begroting en reactie Vastgestelde begroting 2026 Eerste begrotingswijziging 2026 Rapport ‘Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland’ - september 2025 Voorstel inzake rapport ‘Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland’ Stroomschema ‘Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland’

Hoogachtend,

RAADSVOORSTEL

Burgemeester en wethouders van Borsele,

G.M. Dijksterhuis, burgemeester

J.M. Jansen, secretaris

Pagina 6 van 6