5. Voorstel kennisnemen van 80 jaar Slag om de Schelde en het beschikbaar stellen van een krediet

Zaaknummer:

Raadsvoorstel

**

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

5 7 maart 2024 Burgemeester Dijksterhuis

Onderwerp

Voorstel inzake het plan van aanpak '80 jaar Slag om de Schelde'

Geachte raad, Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor. VOORSTEL Wij stellen u voor om: 1. Kennis te nemen van het plan van aanpak ‘80 jaar Slag om de Schelde’. 2. Een budget van € 108.000 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van het plan van aanpak ‘80 jaar Slag om de Schelde’. 3. Voor de dekking van € 108.000 te beschikken uit het algemeen weerstandsvermogen.

RAADSVOORSTEL

AANLEIDING EN DOEL Tussen de zomers van 2024 en 2025 herdenken en vieren we voor de tachtigste keer dat we in ons land in vrijheid leven. Na een jarenlange bezetting wisten geallieerde troepen vanaf het najaar van 1944 onze regio, en later ook ons hele land, in ruim een half jaar tijd te bevrijden. Onze streek was eind oktober en begin november 1944 het toneel van de Slag om de Schelde. Een erg belangrijke slag, die ervoor zorgde dat de toegang tot de Westerschelde en daarmee tot havenstad Antwerpen werd vrijgemaakt. De tol was hoog. Alleen al in de huidige gemeente Borsele kwamen 150 burgers en ongeveer 7500 soldaten om het leven. Nog veel meer mensen raakten gewond, of verloren eigendommen. Meerdere dorpen in onze gemeente werden gedeeltelijk of bijna helemaal verwoest. Uw raad gaf op 23 januari 2023 via een motie opdracht om uitgebreid stil te staan bij de herdenking van ‘80 jaar Slag om de Schelde’. Wij kregen van u de opdracht om plannen vanuit de samenleving te inventariseren, bundelen, faciliteren en promoten. ARGUMENTEN De motie van uw raad diende als vliegwiel om bestaande en nieuwe initiatieven in Borsele bij elkaar te brengen. Inmiddels vonden er meerdere bijeenkomsten plaats met vertegenwoordigers vanuit de Borselse samenleving, zoals dorpsraden, muziekverenigingen, Pagina 1 van 4

culturele organisaties, scholen en herdenkingscomités. Met elkaar inventariseerden we bestaande activiteiten en nieuwe ideeën. Dit resulteerde in een gevarieerde lijst met initiatieven die de Slag om de Schelde voor jong en oud in herinnering brengt en houden. Vanuit de deelnemers aan de bijeenkomst van 4 oktober 2023 vormden we een comité waarin bijna twintig vertegenwoordigers van inwoners, organisaties en gemeente samen het activiteitenaanbod afstemmen en met elkaar overleggen over wat nodig is om tot een succesvolle uitvoering van het programma te komen. Voorlopig gaan we er van uit dat dit comité tot het eind van het herdenkingsjaar, juni 2025, bestaat. Bij dit raadsvoorstel is het plan van aanpak ‘80 jaar Slag om de Schelde’ gevoegd. Samen met de betrokkenen hebben we een gevarieerd plan gemaakt. Er is aandacht voor de geleverde slag, het op waardige manier herdenken van de slachtoffers en voor de viering van onze vrijheid. Bij elkaar spreken de activiteiten een brede doelgroep aan. Omdat het herdenkingsjaar duurt van de zomer 2024 tot zomer 2025, zijn activiteiten - waar het kan verspreid over het hele jaar. Naast nieuwe activiteiten zijn ook de al bestaande initiatieven rondom de jaarlijkse 4 meiherdenking en de herdenking van de Slag om de Schelde meegenomen. (JURIDISCHE) CONSEQUENTIES Niet van toepassing.

RAADSVOORSTEL

FINANCIËN In het plan van aanpak is een raming opgenomen van de kosten die het herdenkingsjaar 2024/2025 met zich mee zullen brengen. Die zijn gebaseerd op een mix van offertes en ervaringscijfers van soortgelijke activiteiten. Initiatiefnemers van activiteiten hebben eerst zoveel als mogelijk een eigen bijdrage geleverd en naar cofinanciering gezocht. Het bedrag dat daarna overblijft bedraagt € 128.000. Wij stellen u voor een budget van € 108.000 beschikbaar te stellen uit het algemeen weerstandsvermogen. In het programma zijn ook vier culturele activiteiten opgenomen: het herdenkingsprogramma in het kerkje van Ellesdiek, de gratis openstelling van het Bevrijdingsmuseum voor inwoners van Borsele, de realisatie van een fietsroute langs oorlogsmonumenten en het Bevrijdingsconcert van muziekvereniging Euterpe. We zijn dan ook verheugd dat we hiervoor een bedrag van € 20.000 uit de coronamiddelen cultuur kunnen aanwenden. De herdenking van ‘80 jaar Slag om de Schelde’ krijgt hiermee ook een cultuurhistorisch cachet. Dit is in lijn met het bestedingsdoel van de cultuurgelden. Veel activiteiten op de lijst worden al deels of helemaal betaald door anderen. In die zin is er dus al sprake van cofinanciering van de plannen. De gemeente spant zich ook in externe financiers te zoeken voor het project als geheel. We hebben zowel landelijke fondsen als lokale bedrijven benaderd.

Wij hopen en verwachten zo’n € 20.000 aan subsidies en bijdragen te krijgen. We verwachten hierover binnen enkele maanden duidelijkheid. Het bedrag dat we op die manier ontvangen, vloeit terug naar het algemeen weerstandsvermogen. U mag van ons verwachten dat we intensief blijven zoeken naar mogelijkheden om subsidies en bijdragen los te krijgen. We blijven organisatoren ook Pagina 2 van 4

stimuleren creatief en terughoudend met hun budget om te gaan, en ook zelf op zoek te blijven naar mogelijke (lokale) sponsors. De financiële bijdragen stellen we beschikbaar aan de organisatoren in de vorm van subsidie. Hiervoor maken we een subsidieregeling. UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE Het herdenkingsjaar loopt van de zomer 2024 tot de zomer van 2025. Veel initiatiefnemers zijn al volop bezig met de organisatie van activiteiten. Uw goedkeuring aan dit plan geeft de organisatoren de zekerheid dat ze hun programma kunnen uitvoeren. Zij kunnen hierdoor verder met de organisatie van hun activiteiten. Wij zullen u in aanloop naar én tijdens het herdenkingsjaar regelmatig informeren over de stand van zaken met betrekking tot de fondsenwerving en de activiteiten. Na afloop van het herdenkingsjaar delen we met u een terugblik en evaluatie. PARTICIPATIE We merken dat het herdenken van de Slag om de Schelde en de viering van onze vrijheid in Borsele steeds meer gaan leven. Het initiatief ‘80 jaar Slag om de Schelde’ en het bijbehorende plan van aanpak steunt op ruim dertig initiatieven uit de samenleving. Bij al die initiatieven samen zijn honderden vrijwilligers betrokken.

RAADSVOORSTEL

De verantwoordelijkheid voor het programmeren, begroten, organiseren en uitvoeren van de afzonderlijke activiteiten ligt voor het grootste deel bij die vrijwilligers. Met de initiatiefnemers van activiteiten overleggen we, via bijeenkomsten van het Comité 80 jaar Slag om de Schelde, elke maand over de voortgang van hun initiatieven, en van het programma als geheel. Waar nodig en mogelijk helpen en adviseren we hen hierbij. Ook tijdens de uitvoering van de activiteiten zal de gemeente de organisatoren zo goed als mogelijk bijstaan. COMMUNICATIE Zoals verwoord in het plan van aanpak, stellen we een communicatieplan op. Hierin komt te staan hoe we de verschillende activiteiten en het programma als geheel onder de aandacht van het publiek brengen. BESLUIT De raad besluit: 1. Kennis te nemen van het plan van aanpak ‘80 jaar Slag om de Schelde’. 2. Een budget van € 108.000 beschikbaar te stellen voor de uitvoering van het plan van aanpak ‘80 jaar Slag om de Schelde’. 3. Voor de dekking van € 108.000 te beschikken uit het algemeen weerstandsvermogen. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage.

Pagina 3 van 4

BIJLAGE(N) Bij dit advies hoort/horen de volgende bijlage(n): Documentnr. Join Naam van de bijlage Plan van aanpak ’80 jaar Slag om de Schelde’ Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borsele,

G.M. Dijksterhuis, burgemeester

RAADSVOORSTEL

J.M. Jansen, secretaris

Pagina 4 van 4