5. Voorstel Borselse Zienswijze op de schets Strategische Agenda Zeeland 2050 Rijk-Regio

Zaaknummer: Z25.039712

Raadsvoorstel

*Z03CDF8B5B1*

Nummer raadsvoorstel Raadsvergadering Portefeuillehouder

5 28 mei 2026 Burgemeester Dijksterhuis

Onderwerp

Borselse 'Zienswijze op de schets Strategische Agenda Zeeland 2050 Rijk-Regio'

Geachte raad, Hiermee leggen wij aan u een voorstel over bovengenoemd onderwerp ter besluitvorming voor.

RAADSVOORSTEL

VOORSTEL Wij stellen u voor om: 1. In te stemmen met de Borselse 'Zienswijze op de schets Strategische Agenda Zeeland 2050 Rijk-Regio'. 2. Het college te mandateren om namens de gemeente Borsele de vervolggesprekken met het Rijk te voeren, binnen de kaders van de onder punt 1 genoemde zienswijze, met als doel te komen tot een definitieve samenwerkingsagenda. 3. De onder punt 1 genoemde zienswijze te hanteren als vertrekpunt voor het Vergezicht Borsele. 4. Het besluit kenbaar te maken aan de kerngroep van het Overleg Zeeuwse Overheden. AANLEIDING EN DOEL Zeeland staat voor structurele uitdagingen waarbij verschraling van het voorzieningenniveau op de loer ligt. De autonome groei samen met de vergrijzing vormt een bottleneck om het Zeeland te behouden dat we koesteren. Daarom is begin 2025 het ‘Zeeland 2050 - Bouwen aan de Delta van de Toekomst – Toekomstperspectief’ (hierna: Zeeland 2050) gepresenteerd als een opmaat om de spiraal van verschraling om te zetten in een spiraal van groei. In gesprekken met het Rijk is steeds concreter geworden welke bijdrage het Rijk kan leveren en welke bijdrage de regio kan leveren om dit doel te bereiken. De inzet is altijd geweest om een Rijk-Regioagenda te maken waarin prioritering, focus, rollen en verantwoordelijkheden verder worden uitgesplitst.

De ‘Schets van de Strategische agenda Zeeland 2050 Rijk-Regio’ (verder: de schets) is op 10 maart 2026 voor het eerst met u gedeeld en geeft de huidige stand van zaken weer van de overeengekomen koers die ingezet is samen met het Rijk. Het gaat niet om een eenzijdige propositie vanuit Zeeland naar het Rijk maar een samenwerkingsdocument om gezamenlijke ambities te verwezenlijken.

Pagina 1 van 4

Alle vijftien Zeeuwse overheden is gevraagd om een zienswijze te geven op de schets. De definitieve versie van de 'Zienswijze op de schets Strategische Agenda Zeeland 2050 Rijk-Regio'. (hierna: de zienswijze) leggen we hierbij ter instemming aan u voor. ARGUMENTEN Op 14 april 2026 hebben we als college de conceptzienswijze vastgesteld. Tijdens de raadsbijeenkomst op 7 mei 2026 hebben we de inhoud van de schets met u besproken, mede op basis van een conceptversie van onze zienswijze. Daarbij heeft u de gelegenheid gehad om daarop te reageren. Tijdens deze raadsvergadering gaf u aan dat de standpunten over de defensie-agenda meer nuance behoeven. U merkte daarbij terecht op dat bijvoorbeeld de maritieme maakindustrie een belangrijke impuls kan geven aan onze economie, zeker door dit te combineren met innovatie en onderwijs. Uw opmerkingen zijn verwerkt en hebben geleid tot de bijgevoegde ‘definitieve’ zienswijze. De zienswijze bestaat uit een algemeen deel, een toelichting op de deelagenda’s en een concluderend gedeelte.

RAADSVOORSTEL

Algemeen We hanteren voor de beoordeling van de strategische agenda een aantal bestuurlijke uitgangspunten: - Versterking van de brede welvaart | gestreefd moet worden naar kwalitatieve groei waarbij versterking van de brede welvaart als uitgangspunt genomen wordt. - Evenwichtige verdeling van lusten en lasten | een bijdrage aan nationale doelen moet resulteren in een bijdrage aan de lokale leefbaarheid. - Voldoende draagvlak en draagkracht | groei voor het behoud van wat we hebben moet plaatsvinden met oog voor de lokale identiteit, draagvlak en de draagkracht van de gemeenschap. - Maatwerk van belang | Zeeuwse samenwerking wordt toegejuicht, maar dat betekent niet dat alle Zeeuwse gemeenten hetzelfde zijn. Maatwerk is daarop het antwoord. - Gericht op uitvoerbaarheid | De samenwerkingsagenda is het begin, het fundament. Blijf niet te lang stilstaan bij dit fundament, maar ga vooral aan de slag met de uitvoering ervan. Reacties per deelagenda De strategische agenda bestaat uit drie groeimotoren en elf agenda’s. De drie groeimotoren zijn: - Magneet voor talent | een plek waar jong en ander talent graag naartoe komt en blijft. - Sterke dorpen en bruisende steden | fijne, levendige woonplekken met genoeg voorzieningen. - Clean energy port | een havengebied voor schone energie en duurzame industrie.

Deze drie pijlers zorgen voor samenhang terwijl de thematische agenda’s gericht zijn op focus en uitvoering. De gedefinieerde sleutelprojecten kunnen worden gezien als specifieke uitvoeringsfiches waarmee snel aan de slag kan worden gegaan en die direct bijdragen aan het onderliggende doel: het tegengaan van de spiraal van verschraling.

Pagina 2 van 4

Voor onze gedetailleerde reactie per deelagenda verwijzen we u naar de zienswijze. De aanpassingen naar aanleiding van de raadsbijeenkomst van 7 mei 2026 hebben we hierin verwerkt. Conclusies Borsele ziet de schets als een kansrijke basis voor samenwerking tussen Rijk en regio, maar vindt dat de huidige schets nog te algemeen en te weinig gericht is op uitvoering. In de volgende fase moet daarom meer aandacht komen voor ruimtegebruik, fasering, lokale inpassing en bestuurlijke verantwoordelijkheden. Daarbij is voor Borsele de kern dat kwalitatieve groei vooropstaat en dat niet elke ruimtelijke of economische ontwikkeling vanzelfsprekend past binnen de draagkracht van de gemeente. Borsele kiest er vooralsnog voor om met prioriteit in te zetten op de haven- en industrieagenda en de nucleaire agenda. Daarnaast nemen wij actief deel aan de zoetwateropgave en de woningbouwopgave. Voor de bereikbaarheidsagenda, de gezondheidsagenda, de cultuuragenda, de natuurherstelagenda en de klimaat- en waterveiligheidsagenda stellen we ons minder nadrukkelijk op. De thema’s onderwijs en defensie volgen we via het Overleg Zeeuwse Overheden. Op deze manier brengen we focus aan en vergroten we de effectiviteit. Deze uitgangspunten kunnen veranderen op basis van nieuwe inzichten die worden verwerkt in het Vergezicht Borsele.

(JURIDISCHE) CONSEQUENTIES Vooralsnog zijn er geen juridische consequenties. De zienswijze heeft geen formele status en dient enkel als een handelingskader dat uw raad aan ons meegeeft voor de toekomstige gesprekken met het Rijk over de strategische agenda. Daarnaast biedt de zienswijze handvatten voor de vorming van het Vergezicht Borsele.

RAADSVOORSTEL

FINANCIËN Niet van toepassing. UITVOERING / PLANNING / EVALUATIE Op 7 mei 2026 heeft u een reactie gegeven op de schets en de conceptzienswijze. Uw reacties hebben we verwerkt in de bijgevoegde definitieve zienswijze. Na uw instemming met de zienswijze delen we deze met de kerngroep van het Overleg Zeeuwse Overheden. Zij bundelen de zienswijzen tot één advies en nemen dit, samen met de schets, mee in de toekomstige overleggen met het Rijk om te komen tot een definitieve ‘Strategische Agenda’. Daarnaast dient de zienswijze als vertrekpunt voor ons Borselse toekomstperspectief: het Vergezicht Borsele. Na de zomer wordt deze definitieve ‘Strategische Agenda’ verwacht. Deze zal periodiek worden geëvalueerd en aangepast aan nieuwe ontwikkelingen. Op basis van de ‘Strategische Agenda’ worden vervolgens de uitvoeringsagenda’s opgesteld, inclusief een investeringsagenda.

Pagina 3 van 4

PARTICIPATIE EN COMMUNICATIE In het kader van Zeeland 2050 hebben verschillende participatiemomenten plaatsgevonden met ondernemers, inwoners, overheden en maatschappelijke instellingen. Het Vergezicht Borsele zal een vertaling bevatten van de strategische agenda. In het proces van het Vergezicht zal lokale participatie verwerkt worden. BESLUIT De raad besluit: 1. In te stemmen met de Borselse 'Zienswijze op de schets Strategische Agenda Zeeland 2050 Rijk-Regio'. 2. Het college te mandateren om namens de gemeente Borsele de vervolggesprekken met het Rijk te voeren, binnen de kaders van de onder punt 1 genoemde zienswijze, met als doel te komen tot een definitieve samenwerkingsagenda. 3. De onder punt 1 genoemde zienswijze te hanteren als vertrekpunt voor het Vergezicht Borsele. 4. Het besluit kenbaar te maken aan de kerngroep van het Overleg Zeeuwse Overheden. TER INZAGE LIGGENDE STUKKEN Er liggen geen stukken ter inzage. BIJLAGE(N) Bij dit advies hoort/horen de volgende bijlage(n): Documentnr. Join Naam van de bijlage D26.690283 Zienswijze schets Strategische Agenda Zeeland 2050 Hoogachtend,

RAADSVOORSTEL

Burgemeester en wethouders van Borsele,

G.M. Dijksterhuis, burgemeester

J.M. Jansen, secretaris

Pagina 4 van 4