5.7 Rapportage TOZO 2021

Tijdelijke overbruggingsregeling Zelfstandig ondernemers Tozo 2021

Afdeling Werk, Inkomen en Zorg (WIZ) GR de Bevelanden

Inhoudsopgave Inleiding

3

1.

Werkzaamheden Tozo

4

2.

Budgetten en uitgaven

5

3.

Uitvoering Tozo

6

4.

Samenvatting

9

2

Inleiding In verband met de corona crisis heeft het kabinet op 17 maart 2020 het Noodpakket banen en economie aangekondigd. Het Noodpakket bestaat uit verschillende maatregelen waaronder de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Deze regeling bestaat uit de voorziening inkomensondersteuning en een versnelde procedure voor een lening bedrijfskapitaal. In de zomer van 2020 is een rapportage aan u voorgelegd waarin de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van de regeling en de financiën zijn geschetst tot 10 juli 2020. In de jaarrekening 2020 GR de Bevelanden is de stand van zaken geschetst tot en met 31 december 2020. Ook in 2021 vindt de uitvoering van de regeling nog plaats als gevolg van de verlengingen van de regeling. Deels wordt in 2021 nog uitvoering gegeven aan Tozo-3, welke is gestart op 1 oktober 2020, en wordt uitvoering gegeven aan Tozo-4 en aan Tozo-5. In deze rapportage doen wij verslag van de uitvoering en de financiën vanaf 1 januari 2021 tot 1 juli 2021. In hoofdstuk 1 staan wij stil bij de werkzaamheden die de uitvoering van de Tozo-regeling voor de afdeling WIZ met zich meebrengt. In hoofdstuk 2 wordt nader ingegaan op de financiële compensatie die de deelnemende gemeenten ontvangen van het Rijk voor het verstrekken van inkomensondersteuning en leningen bedrijfskapitaal. De gehanteerde peildatum is 1 juli 2021.

Ook worden in hoofdstuk 2 de gerealiseerde uitgaven inkomensondersteuning Tozo 2021 en de terugontvangsten Tozo 2021 benoemd. Gegevens per gemeente zijn opgenomen in hoofdstuk 4 bij 4.2 in tabel 2. De gemeenten zijn door het Rijk niet alleen bevoorschot voor de verstrekkingen op aanvragen maar ook voor de uitvoeringskosten. Hier wordt in hoofdstuk 3 nader op ingegaan. De afdeling WIZ heeft de Tozo-regelingen in 2021 zonder noemenswaardige externe inhuur uitgevoerd. Dit heeft enkele consequenties gehad voor de reguliere bedrijfsvoering van de afdeling WIZ. Zeker nu de normale werkzaamheden van de afdeling WIZ weer naar het niveau van voor de eerste lockdown in 2020 zijn gegaan. Daarnaast is momenteel sprake van Tozo-gerelateerde werkzaamheden, die er in 2020 nog niet of veel minder waren. Dit geldt voor het afhandelen van IB-signalen, het terugvorderen van ten onrechte verstrekte vergoedingen en het afhandelen van de bezwaarschriften die op deze besluiten worden ingediend. Hieraan wordt in hoofdstuk 3 aandacht besteed. In hoofdstuk 4 wordt een compleet financieel overzicht gegeven van de uitvoering van de Tozo-regeling door de afdeling WIZ voor de deelnemende gemeenten van de GR de Bevelanden met als peildatum 1 juli 2021. Opgemerkt wordt dat het hier voorlopige cijfers betreft. Ondernemers kunnen tot en met 30 september 2021 nog een aanvraag indienen.

Daarnaast zijn de financiële tegemoetkomingen voorlopige cijfers. De uiteindelijke hoogte van de tegemoetkomingen kan pas definitief worden vastgesteld na controle van de accountant. De bedragen in de bij 4.2 opgenomen tabel zullen te zijner tijd door de deelnemende gemeenten terugbetaald moeten worden aan het Rijk en kunnen door de gemeenten niet vrij besteed worden.

3

1.

Werkzaamheden Tozo

1.1

Aanvraag gerelateerde werkzaamheden

De aanvraag gerelateerde werkzaamheden bestaan uit het afhandelen van een aanvraag (toekennen, afwijzen, intrekken en niet in behandeling nemen), het terugvorderen van ten onrechte of te veel verstrekte inkomensondersteuning en het invorderen van terugvorderingen en leningen bedrijfskapitaal. In 2021 zijn aanvragen voor inkomensondersteuning en bedrijfskapitaalbetrekking op de regeling in het kader van Tozo-3 en Tozo-4 afgehandeld. De afhandeling van aanvragen in het kader van Tozo-5 vindt plaats vanaf 1 juli 2021. In totaal zijn op de peildatum van 1 juli 2021 467 aanvragen ingediend. Het afhandelen van de aanvragen vindt plaats overeenkomstig de geldende wet- en regelgeving. Verder is sinds eind 2020 gestart met het afhandelen van de inkomens- en vermogenssignalen die door het Inlichtingenbureau (IB) worden verstrekt. Op basis van deze signalen wordt het recht op en de hoogte van de inkomensondersteuning nader beoordeeld. De beoordelingen hebben inmiddels geleid tot terugvorderingen van verstrekte inkomensondersteuning. Tenslotte worden werkzaamheden verricht met betrekking tot de invordering van de teruggevorderde bedragen en de invordering van het verstrekte bedrijfskapitaal door de debiteurenadministratie van de afdeling WIZ. Bij de invordering wordt rekening gehouden met de situatie van de ondernemer.

Voor de leningen bedrijfskapitaal geldt een uitstel van betaling van de aflossing tot 1 juli 2021. Daarnaast wordt er over de periode van 1 januari 2021 tot en met 30 juni 2021 geen rente berekend.

1.2

Beoordeling aanvraag lening bedrijfskapitaal

Voor de afhandeling van een aanvraag lening bedrijfskapitaal is een inhoudelijke beoordeling noodzakelijk. Deze beoordeling wordt verzorgd door een extern adviesbureau. De reden hiervoor is dat dit bureau de diverse branches waarin de ondernemers werkzaam zijn goed kent, de deskundigheid in huis heeft om een boekhouding juist te beoordelen en de deskundigheid in huis heeft om de ondernemer te adviseren. De daadwerkelijke afhandeling van de aanvraag vindt, op basis van het advies van het adviesbureau, plaats door medewerkers van de afdeling WIZ.

1.3

Verwerking IB-signalen

IB-signalen worden gebruikt om de rechtmatigheid van de verstrekte voorziening achteraf te toetsen. Het opvolgen van de IB-signalen kost veel tijd. Onder deze werkzaamheden wordt verstaan het binnenhalen en verwerken van de lijsten vanuit het inlichtingenbureau, het veredelen en onderzoeken van de lijsten, het aanschrijven en opvragen van gegevens bij klanten en derde instanties zoals het UWV, het herberekenen van de uitkering Tozo, het opboeken en verwerken van een terugvorderingsbesluit en het bewaken van de invordering door debiteuren gedurende de aflosverplichtingen. De lijsten voor Tozo-1 en Tozo-2 zijn afgehandeld, het ging daarbij om 321 IB-signalen. De lijsten voor Tozo-3 zijn opgevraagd bij het Inlichtingenbureau. De werkzaamheden voor Tozo-4 en Tozo-5 lopen door in het jaar 2021 en 2022. De verwachting is dat uit Tozo-3, -4 en -5 +/- ongeveer tweehonderd signalen komen welke afgewerkt moeten worden.

1.4

Bezwaarschriften Tozo

Het aantal bezwaarschriften dat wordt ingediend op terugvorderingsbesluiten Tozo is groot. In het eerste half jaar 2021 zijn in totaal 60 bezwaarschriften ingediend waarvan het 20 Tozo gerelateerde bezwaarschriften betrof. In 2020 bedroeg het totaal aantal bezwaarschriften Pw 175, waarvan 40 Tozo gerelateerd waren.

4

2.

Budgetten en uitgaven

Gemeenten ontvangen een volledige compensatie voor het beroep op inkomensondersteuning, de leningen voor bedrijfskapitaal en voor de uitvoeringskosten van de Tozo. Voor het verstrekken van middelen aan gemeenten is een Specifieke Uitkering gemaakt. Hierop zijn in 2021 door de gemeenten een tweetal voorschotten ontvangen. De voorschotten zijn bedoeld voor de uitgaven inkomensondersteuning, de uitgaven bedrijfskapitaal en de uitvoeringskosten. De Bevelandse gemeenten hebben de voorschotten (deels) overgemaakt aan GR De Bevelanden.

2.1

Verantwoording 2021

In 2022 moeten de deelnemende gemeenten zich via SiSa verantwoorden over de werkelijke uitgaven over 2021. GR de Bevelanden levert de gemeenten ook in 2022 de noodzakelijke gegevens hiervoor aan. Ook wordt in de jaarrekening 2021 wederom verantwoording afgedragen aan de gemeenten over de in 2021 gerealiseerde uitgaven. Gemeenten krijgen op basis van de verantwoording de uitgaven voor inkomensondersteuning en de leningen voor bedrijfskapitaal volledig vergoed. Voor de uitvoeringskosten worden gemeenten gecompenseerd via een vast bedrag per besluit op een aanvraag (zowel de toekenningen als de afwijzingen). GR de Bevelanden levert de Bevelandse gemeenten de relevante gegevens ten behoeve van de verantwoording aan.

2.2

Bevoorschotting 2021

In 2021 hebben de deelnemende gemeenten € 5.660.086 aan voorschotten ontvangen van het Rijk in verband met de uitvoering van de Tozo-regelingen. Van dit bedrag is door de deelnemende gemeenten € 232.288 overgemaakt aan de afdeling WIZ (gegevens per gemeente zijn opgenomen in 4.2 tabel 2).

2.3

Gerealiseerde uitgaven inkomensondersteuning Tozo 2021

In totaal is door de afdeling WIZ € 2.408.290 toegekend aan financiële ondersteuning op basis van de Tozo-regeling. Hiervan heeft een bedrag van € 2.252.295 betrekking op inkomensondersteuning en een bedrag van € 155.995 betrekking op leningen bedrijfskapitaal (gegevens per gemeente zijn opgenomen in 4.2 tabel 2).

2.4

Terug ontvangsten Tozo 2021

In totaal is tot 1 juli 2021 een bedrag van € 137.378 terugontvangen. Deels is dit op basis van terugvorderingen en deels is dit op basis van aflossingen van de leningen bedrijfskapitaal (gegevens per gemeente zijn opgenomen in 4.2 tabel 2).

5

3.

Uitvoering Tozo

De Tozo-1 en Tozo-2 regeling zijn– op zeer nadrukkelijk verzoek – van het Dagelijks Bestuur van GR de Bevelanden in 2020 met grote prioriteit uitgevoerd door de afdeling WIZ. In 2021 zijn Tozo-3 en Tozo-4 ook met grote prioriteit uitgevoerd. Dit zal ook gelden voor Tozo5. Deze werkzaamheden vallen buiten de scoop van het huidige DVO.

3.1

Ingezette capaciteit

In 2021 zijn er – op de peildatum 1 juli 2021 - 441 aanvragen voor inkomensondersteuning en 26 aanvragen voor een lening bedrijfskapitaal ingediend 2020 2.088 149 2.237

Aanvragen inkomensondersteuning Aanvragen lening bedrijfskapitaal

2021 441 26 467

Bij de afhandeling van aanvragen in het kader van Tozo-1 zijn veel medewerkers van de afdeling WIZ betrokken geweest. De regeling werd uitgevoerd in een tijd dat het normale leven grotendeels stillag en er ook voor de afdeling WIZ sprake was van aangepaste dienstverlening. Hierdoor ontstond ruimte binnen de bestaande formatie om werkzaamheden in het kader van Tozo op te pakken en/of om werkzaamheden van collega’s over te nemen die waren belast met de uitvoering Tozo. Na de grote hoeveelheid aanvragen in het kader van Tozo-1, is het aantal ingediende aanvragen in het kader van Tozo-2, Tozo-3 en Tozo-4 afgenomen. De afdeling kan de aanvragen daardoor met minder medewerkers afhandelen. Toch is de werkdruk aan de andere kant toegenomen en wel om de volgende redenen:  De uitvoering van de regeling leidt tot nieuwe extra werkzaamheden, zoals beoordelen inkomens- en vermogenssignalen, terugvordering en invordering.  Naast de afhandeling van aanvragen Tozo zijn de normale werkzaamheden van de afdeling WIZ weer richting het niveau van voor de eerste lockdown in 2020 gegaan waardoor er binnen de bestaande formatie nauwelijks meer ruimte is om Tozo werkzaamheden op te vangen.

3.3

Consequenties voor de bedrijfsvoering WIZ

Hoewel het aantal aanvragen Tozo in 2021 minder is, is daarmee de druk op de afdeling niet minder. Er is momenteel sprake van Tozo-gerelateerde werkzaamheden, die er in 2020 nog niet of veel minder waren. Dit geldt voor het afhandelen van IB-signalen, het terugvorderen van ten onrechte verstrekte vergoedingen en het afhandelen van de bezwaarschriften die op deze besluiten worden ingediend. In zijn algemeenheid geldt dat nu – omdat medewerkers van de afdeling WIZ Tozowerkzaamheden doen naast hun reguliere werkzaamheden – dat het eigen werk vertraging heeft opgelopen, en/of dat er achterstanden zijn ontstaan, en/of dat werkzaamheden zijn toegenomen.

6

3.3.1 Consequenties voor de bedrijfsvoering WIZ 2021-2022 Het opmaken en terugvorderen van terugvorderingen inkomensondersteuning Tozo Terugvorderingsbesluiten worden opgesteld door medewerkers van team Inkomen en geïnd via debiteuren. Voor het team Bedrijfsvoering betekent dit extra werkzaamheden. De invorderingen via debiteuren leiden ook tot extra administratieve taken. Uitgaande van 200 dossiers is dit 600 uur voor de eerstkomende 6 maanden. Het uurtarief voor een incassomedewerker is € 70. Voor het Team bedrijfsvoering wordt dan ook voor een periode van 6 maanden tijdelijke inhuur gevraagd voor deze werkzaamheden. De kosten worden geraamd op € 42.000. Bezwaar en Beroep Het aantal Tozo-gerelateerde bezwaarschriften is groot. In het eerste half jaar 2021 zijn in totaal 60 bezwaarschriften ingediend waarvan 20 Tozo gerelateerde bezwaarschriften betrof. In 2020 bedroeg het totaal aantal bezwaarschriften 175, waarvan 40 Tozo gerelateerd waren. Omdat een van de vaste medewerkers langdurig arbeidsongeschikt is, kunnen deze extra werkzaamheden niet worden opgevangen. Daarom wordt geadviseerd om te vervangen. De uitgaven worden geraamd op € 26.000. Inkomensbeheer Team Inkomen verwerkt de aanvragen Tozo en de aanvragen vanuit de Tonk regeling.

Daarnaast veredeld Team Inkomen de IB-signalen, vraagt looninformatie op bij de klant en de werkgever, maakt een herberekening van te veel of te weinig verstrekte Tozo- en Tonk uitkering en maakt de terugvorderingsbeschikking op. De verwachting is dat 50% van de Tozo-4 en Tonk aanvragers tot en met 30 juni 2021 ook een aanvraag Tozo-5 en verlenging Tonk gaan indienen. Uitgaande van het aantal aanvragen Tozo-4 (218) en Tonk (71) aanvragen, is de verwachting dat 110 aanvragen Tozo-5 en 36 aanvragen Tonk gaan binnenkomen tot 1 oktober 2021. Een aanvraag Tozo duurt 60 minuten, een aanvraag Tonk 90 minuten. In totaal 164 uur. Het verwerken van de IB-signalen (onderzoeken, looninfo opvragen, herberekenen, tot en met een besluit tot terugvordering) kost gemiddeld 2,45 uur per klant, uitgaande van 200 IBsignalen komt dit neer op in totaal 490 uur. Voor het Team Inkomen wordt dan ook om tijdelijke inhuur gevraagd voor deze werkzaamheden. De kosten worden geraamd op € 32.000. Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) De Bbz medewerker geeft ondersteuning bij bezwaarzaken en lastige terugvorderingen waarbij voornamelijk de jaarrekeningen van Besloten Vennootschap constructies extra aandacht vereisen. De verwachting is dat bij 20 bezwaar en beroepszaken deze ondersteuning nodig is. Tijdsinvestering bedraagt 20 x 4 uur = 80 uur.

De Bbz medewerker gaat vrijblijvend met aanvragers van Tozo-5 het gesprek aan over andere mogelijkheden dan voortzetting van het bedrijf. Dit overeenkomstig de wensen van de centrale overheid. Uitgaande van 50% respons komt dit neer op 55 gesprekken van 1 uur. De totale tijdsinvestering bedraagt 135 uur. Voor het Team Inkomen wordt dan ook om tijdelijke inhuur gevraagd voor deze werkzaamheden. De kosten worden geraamd op € 12.000.

7

Overige uitgaven De overige uitgaven hebben betrekking op de volgende kosten:  Kosten van de accountant voor de controle op de rechtmatigheid van de uitvoering en de verantwoording van de Tozo;  Kosten van advisering door een extern deskundige op de aanvragen bedrijfskapitaal. De kosten van de accountant voor de controle op de rechtmatigheid van de uitvoering en de verantwoording zijn een direct gevolg van de uitvoering van de Tozo-regeling. Deze kosten zijn niet opgenomen in de begroting van de GR. De kosten bedragen over 2020 € 13.000 en zijn in 2021 gefactureerd. In 2022 vindt de controle over het jaar 2021 plaats. De kosten komen naar verwachting overeen met de kosten over 2020, oftewel € 13.000. Voor de beoordeling van de aanvragen voor de leningen bedrijfskapitaal wordt advies gevraagd aan een extern deskundige. Ook in 2020 hebben deze kosten zich voorgedaan en zijn deze gedekt vanuit de vergoeding voor uitvoeringskosten Tozo 2020. In 2021 zijn inmiddels ook advieskosten gemaakt. Tot en met 31 mei 2021 bedragen de kosten € 6.609. Naar verwachting zullen de totale kosten over de periode van 1 januari 2021 tot en met september 2021 € 10.000 bedragen.

In totaal bedragen de kosten voor overige uitgaven € 36.000 Samenvattend Afhandelen van de inkomens- en vermogenssignalen ( conform DB besluit van 8 februari 2021 ) Het opmaken en terugvorderen van terugvorderingen inkomensondersteuning Tozo Bezwaar en Beroep Inkomensbeheer Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz) Overige uitgaven Totaal

8

€ 30.240 € 42.000 € 26.000 € 32.000 € 12.000 € 36.000 € 178.240

4.

Samenvatting

In dit hoofdstuk wordt een compleet financieel overzicht gegeven van de uitvoering van de Tozo-regeling door de afdeling WIZ voor de deelnemende gemeenten van GR De Bevelanden met als peildatum 1 juli 2021. Opgemerkt wordt dat de cijfers over 2021 voorlopige cijfers zijn. Ondernemers kunnen tot en met 30 september 2021 een aanvraag indienen op basis van Tozo-5 waardoor de uitgaven voor inkomensondersteuning, de uitgaven voor bedrijfskapitaal en de vergoeding voor uitvoeringskosten nog wijzigen. Daarnaast is het bedrag van de vergoeding voor uitvoeringskosten pas definitief na de controle door de accountant op de jaarrekening 2021. De – in tabel 2 - bij ‘terugbetalen aan Rijk’ genoemde bedragen zullen te zijner tijd door de deelnemende gemeenten terugbetaald moeten worden aan het Rijk en kunnen dan ook niet door de gemeenten vrij besteed worden.

4.1

De vergoeding voor uitvoeringskosten en de aanwending daarvan.

De afdeling WIZ heeft de Tozo-regelingen in 2021 zonder noemenswaardige externe inhuur uitgevoerd. Dit heeft enkele consequenties gehad voor de reguliere bedrijfsvoering van de afdeling WIZ. Zeker nu de normale werkzaamheden van de afdeling WIZ weer naar het niveau van voor de eerste lockdown in 2020 zijn gegaan. Daarnaast is er momenteel sprake van Tozo-gerelateerde werkzaamheden, die er in 2020 nog niet of veel minder waren. Dit geldt voor het afhandelen van IB-signalen, het terugvorderen van ten onrechte verstrekte vergoedingen en het afhandelen van de bezwaarschriften die op deze besluiten worden ingediend. Derhalve wordt voorgesteld tot een bedrag van € 148.000 tijdelijk in te huren om de bedrijfsvoering te garanderen en achterstanden te kunnen inhalen. Voor de uitvoeringskosten is in 2021 een bedrag van € 30.240 geclaimd ten laste van de vergoeding voor uitvoeringskosten die gemeenten van het Rijk ontvangen. Door middel van advisering aan en besluitvorming door het Dagelijks Bestuur GR de Bevelanden zijn de geclaimde middelen toegekend bij besluit van 8 februari 2021. Van de totaal geraamde vergoeding voor uitvoeringskosten van € 216.550 wordt door de afdeling een bedrag € 178.240 geclaimd. Bij de definitieve vaststelling van de vergoeding voor uitvoeringskosten over 2021, wordt in de jaarrekening 2021 aangegeven hoe met de resterende vergoeding wordt omgegaan.

Tabel 1 Uitvoeringskosten Tozo Gemeente

Vergoeding Uitvoeringskosten

Geclaimde uitvoeringskosten *

Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal

€ 42.150 € € 101.800 € € 16.800 € € 25.800 € € 30.000 € € 216.550 € * Op basis van advies Z21.075067 / D21.183976

5.340 13.069 3.803 3.220 4.808 30.240

9

Voorstel claim Restant uitvoeringskosten Uitvoeringskosten € € € € € €

26.133 63.962 18.612 15.760 23.533 148.000

€ € € € € €

10.677 24.769 -5.615 6.820 1.659 38.310

4.2

Terug te betalen Tozo middelen door gemeenten aan het Rijk

In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in de besteding van de middelen die door het Rijk beschikbaar zijn gesteld en het restant van de middelen dat door gemeenten aan het Rijk moeten worden terugbetaald. Tabel 2 Terugbetalen middelen Tozo door gemeenten aan Rijk Gemeente

Bevoorschotting vanuit Rijk 2021

Borsele Goes Kapelle Noord-Beveland Reimerswaal

€ € € € € €

-1.382.114 -1.711.189 -658.149 -526.520 -1.382.114 -5.660.086

Uitgaven LO

€ € € € € €

392.303 1.070.840 210.533 293.741 284.878 2.252.295

Uitgaven kapitaal Uitvoeringskosten

€ € € € € €

10

46.195 54.987 20.163 16.793 17.857 155.995

€ € € € € €

42.150 101.800 16.800 25.800 30.000 216.550

Baten

€ € € € € €

-20.582 -65.996 -17.556 -7.457 -25.788 -137.378

Terugbetalen aan Rijk € € € € € €

-922.048 -549.558 -428.208 -197.644 -1.075.167 -3.172.624