Document · PDF

5.1.3 Archeologisch bureauonderzoek en inventariserend veldonderzoek (Geanonimiseerd)

Besluitvormende raadsvergadering 3 juli 2025, gemeente BorseleBij agendapunt: Voorstel tot het vaststellen van het TAM-omgevingsplan "Hoofdstuk 22c Woningbouw locatie tennisbanen Nisse" en het beeldkwaliteitsplan "Woningbouw locatie (portefeuille wethouder Weststrate)17.051 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

——e ke) U (>)

bf ran we

ARTEFACT!

RAPPORT 710

Nisse Vernovenhoekstraat 2 Gemeente Borsele

U ke, 65

Inventariserend Veldonderzoek door van

verkennende

U N

Archeologisch Bureavonderzoek en middel

ke! ond

boringen

[e) KS

U u

<1:

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)

LD) Kan

Pd 49)

Colofon Titel

Nisse Vernovenhoekstraat

Gemeente

Inventariserend Veldonderzoek

Auteur(s)

(geanonimiseerd) A (geanonimiseerd)

Artefact rapport

AR710

Status

Borsele.

door middel

van

Archeologisch verkennende

is beoordeeld en

goedgekeurd door de bevoegde overheid.

Datum

15-08-2022

Projectcode

2022ART57

Projectleider veldwerk

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)

| (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)

Projectmedewerker(s) ISSN

22137424

Autorisatie

Naam

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) nn

Paraaf

(geanonimiseerd)

ij Artefact Riemensstraat 9

Advies

Onderzoek

ALs Was, ó et S

Erfgoed !

4543 BW Zaamslag T 0115851614

info@artefact-info.nl

_www.artefact-info.nl

Alle figuren

Onderzoek in

Erfgoed,

van

%, behe® 2

Erfgoed aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit het dit onderzoek of de toepassing van het hierin verwoorde advies.

zijn vervaardigd door

de auteur(s)

tenzij anders vermeld.

ie]

2022

Onderzoek in

de resultaten

gebruik

boringen

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)

Voorliggend rapport

van

Definitief

rapport

Artefact! Advies

Bureavonderzoek

ARTEFACT RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

.. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . ..

Inhoud Samenvatting

Administratieve Gegevens

.. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. .

Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 1. 1 Aanleiding van het onderzoek 7 .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. .

1. 2

Doel van het onderzoek en onderzoeksvragen

1. 3

Wettelijk kader en beleid

1. 4

Plangebied en planvorming

. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. .

.. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .

. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .

10 11

Archeologisch bureauonderzoek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 2. 1 Methoden 12 . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .

Landschap en geologie

2. 2

2. 2. 1

Landschappelijke ontwikkeling

2. 2. 2

Aardkundige waarden

.. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .

. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .

. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .

2. 3. 1

Historisch-geografische ontwikkeling

. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. .

2. 3. 2

Verstoringsgeschiedenis

. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. .

Historie

2. 3

.. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .

2. 4

Archeologische waarden

2. 5

Bouw- en cultuurhistorische waarden

2. 6

Archeologisch verwachtingsmodel

.. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .

. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .

. . . .. . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . .

. .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .

Inventariserend veldonderzoek 3. 1 Methoden 3. 2

Geologie en bodem

3. 3

Archeologie

.. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .

.. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .

Conclusie en Advies . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41 Conclusie: beantwoording onderzoeksvragen 41

4 4. 1

. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .

Advies

.. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .

Lijst met figuren

. .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .

4. 2

Bronnen

.. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. .

Bijlage 1

AMZ-cyclus

Bijlage 2

Verklarende woordenlijst en afkortingen

Bijlage 3

Tijdstabel

. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .

Bijlage 4

Boorstaten

. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .

. .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. .

. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. .

48 49

ARTEFACT RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

Samenvatting De Gemeente Borsele heeft het voornemen om nieuwe woningbouw te realiseren aan de Vernovenhoekstraat 2 te Nisse. Het plangebied omvat sport- en recreatieterreinen die deel uitmaken van één perceel dat kadastraal bekend staat onder Gemeente Borsele Sectie AS Perceel 245. Het plangebied omvat het westelijke deel van dit perceel en beslaat een oppervlakte van circa 10. 445 vierkante meter. ,

Het perceel is binnen bestemmingsplan Kern Nisse 2010 gesitueerd in een gebied met enkelbestemmingen Groen Sport Verkeer en Recreatie. De voorgenomen ontwikkeling past niet binnen het bestaande bestemmingsplan. Om de ontwikkeling mogelijk te maken is een bestemmingsplanprocedure noodzakelijk. In het kader van deze noodzakelijke bestemmingsplanwijziging heeft Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd.

van het bureauonderzoek werd een groot aantal bronnen bestudeerd hetgeen heeft geleid tot een gespecificeerd verwachtingsmodel voor het plangebied. Dit model is vervolgens getoetst door het uitvoeren van een

In het kader

verkennend booronderzoek. Op basis van de resultaten van dit onderzoek kan gesteld worden dat: ⎯

⎯

In het plangebied afzettingen van het Laagpakket van Walcheren aanwezig zijn die hoofdzakelijk ontstaan zijn onder invloed van een geulsysteem (geulafzettingen en overgangsafzettingen). Plaatselijk komen ook poelafzettingen voor. Onder het Laagpakket van Walcheren bevinden zich veraard Hollandveen en vervolgens afzettingen van het Laagpakket van Wormer. De natuurlijke ondergrond in het plangebied intact is hoewel de bouwvoor er grotendeels is afgegraven vervangen door een opgebracht pakket;

Aanwijzingen zijn aangetroffen voor de mogelijke aanwezigheid van een archeologische vindplaats in en op het Laagpakket van Walcheren; De archeologische verwachting voor de Late IJzertijd en Romeinse tijd (bovenzijde Hollandveen) en Middeleeuwen en begin Nieuwe Tijd (Laagpakket van Walcheren) hoog wordt geacht. Voor de overige perioden (en niveaus) geldt een lage verwachting. Ter plaatse van boring nr. 7 geldt geen verwachting voor de Late IJzertijd en Romeinse tijd.

Op basis van de resultaten van het onderzoek wordt geadviseerd om de mogelijk aanwezige archeologische waarden planologisch te beschermen in het nieuwe bestemmingsplan door in het zuidoosten van het plangebied een archeologische dubbelbestemming met dieptevrijstellingsgrens van 04 m-mv op te nemen (groen op figuur 22). Voor het noordwesten wordt een vrijstelling tot 06 m -mv geadviseerd (geel op figuur 22). ,

ARTEFACT

RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

Administratieve

Gegevens

Projectnaam

Nisse Vernovenhoekstraat

Onderzoeksvorm

Archeologisch

Bureavonderzoek

door middel

verkennende

van

2 en

Inventariserend Veldonderzoek

boringen

LOCATIE Provincie

Zeeland

Gemeente

Borsele

Plaats

Nisse

Adres / Locatie

Vernovenhoekstraat

Hoekpunten coördinaten Centrum

coördinaat

Kaartblad

47.968/ 385.952 ZW48.099/385.783 48.049 / 385.887

NO48.002/ 385.990 ZO 48.144 / 385.810

65G

Kadastraal

perceel

Gemeente

Borsele,

Sectie

AS,

Perceel 245

Oppervlakte plangebied

Ca. 10.445 Mm?

Vigerende bestemmingsplan

Kern Nisse 2010, enkelbestemmingen Groen, Sport, Verkeer en Recreatie, dubbelbestemming

BEKENDE

WAARDEN

Gemeentelijke AMK

status

Geen

Archis vondstlocatie Zeeuws

Geen

Archeologisch Depot

Geen Geen

(mail helpdesk d.d. 03-06-2022)

OPDRACHTGEVER Borsele

Naam

Gemeente

Contactpersoon

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)

Adres

Postbus 1, 4450 AA Heinkenszand

Telefoon

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) vorsele.nl BM

BEVOEGDE

OVERHEID

Naam

Gemeente

Contactpersoon

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)

Adres

Postbus 1, 4450 AA Heinkenszand

Telefoon

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) BW evorsele.nl

Borsele

waarde

archeologie

ARTEFACT

RAPPORT 710

ADVISEUR

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

BEVOEGDE

OVERHEID

Naam

Erfgoed

Contactpersoon

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)

Adres

Postbus 49, 4330 AA

Telefoon

(geanonimiseerd)

(geanonimiseerd) mMe-ertdoedzeeland.nl

BEHEER

EN PLAATS

DOCUMENTATIE

Zeeland

Middelburg

EN VONDSTEN

Naam

Zeeuws

Contactpersoon

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)

Adres

Looierssingel 2, 4331 NK Middelburg Postbus 49, 4330 AA Middelburg (geanonimiseerd)

Telefoon

Archeologisch Depot

(geanonimiseerd) eefgoedzeeland.nl ml

E-depot

EDNA

(E-Depot

Nederlandse

archeologie via www.easy.dans.knaw.nl)

UITVOERDER Naam

Artefact! Advies

Contactpersoon

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)

Adres

Riemensstraat

Telefoon

0115

(geanonimiseerd) eertefact-info.nl ml

Onderzoek

9, 4543 BW

Begin/einddatum

veldwerk

Bestemmingsplanwijziging 20

juni 2022

Projectnummer Artefact

2022ART57

Archis

5267230100

onderzoeksmelding

Vindplaats(en)

Erfgoed.

Zaamslag

851614

ONDERZOEKSGEGEVENS

Planologische aanleiding

ARTEFACT RAPPORT 710

Inleiding

1. 1

Aanleiding

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

van

het onderzoek

In opdracht van de gemeente Borsele heeft Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed een archeologisch bureauonderzoek en een inventariserend veldonderzoek door middel van verkennende boringen uitgevoerd binnen het plangebied Vernovenhoekstraat 2 te Nisse (gemeente Borsele). De Gemeente Borsele heeft het voornemen om er nieuwe woningbouw te realiseren. Het plangebied omvat sport- en recreatieterreinen die deel uitmaken van één perceel dat kadastraal bekend staat onder Gemeente Borsele Sectie AS Perceel 245. Het plangebied omvat het westelijke deel van dit perceel en beslaat een oppervlakte van circa 10. 445 vierkante meter (figuren 1 en 2). ,

Figuur 1 Ligging in Nederland. Bron: Esri Nederland , Community Map Contributors 2020. Het perceel is binnen bestemmingsplan Kern Nisse 2010 gesitueerd in een gebied met enkelbestemmingen Groen Sport Verkeer en Recreatie. Mogelijke archeologische waarden binnen het plangebied worden planologisch beschermd door een dubbelbestemming waarde archeologie 2. Binnen het gebied met waarde archeologie 2 geldt een verbod op het uitvoeren van (graaf)werkzaamheden die groter zijn dan 100 vierkante meter én dieper reiken dan 030 meter beneden maaiveld. Dergelijke werkzaamheden zijn wel vergunbaar mits een archeologisch onderzoeksrapport wordt voorgelegd waarin wordt aangetoond dat geen archeologische waarden aanwezig zijn dat deze niet behoudenswaardig zijn of dat deze door de voorgenomen werkzaamheden niet onevenredig worden geschaad. De voorgenomen ontwikkeling past niet binnen het bestaande bestemmingsplan. Om de ontwikkeling mogelijk te maken

ARTEFACT RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

is een bestemmingsplanprocedure noodzakelijk. In het kader van deze noodzakelijke bestemmingsplanwijziging heeft Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed voorliggend archeologisch onderzoek uitgevoerd.

Doel van het onderzoek

1. 2

onderzoeksvragen

Conform de AMZ- cyclus start een archeologisch onderzoek steeds met een bureauonderzoek. Het doel van een bureauonderzoek is het opstellen van een gespecificeerde archeologische verwachting met behulp van informatie van bestaande bronnen over bekende of verwachte archeologische waarden binnen een omschreven gebied. Het ,

resultaat is een standaardrapport met een advies op basis waarvan de bevoegde overheid een besluit kan nemen over het al dan niet laten uitvoeren van vervolgonderzoek. 1 De resultaten van het standaardrapport bureauonderzoek kunnen leiden tot één van de volgende uitkomsten: ⎯

⎯

Er zijn onvoldoende data: er wordt nader archeologisch onderzoek geadviseerd conform protocol Inventariserend Veldonderzoek

4003

Er zijn voldoende data: er wordt geen vervolgonderzoek geadviseerd

Het doel van een inventariserend veldonderzoek is het aanvullen en toetsen van de gespecificeerde archeologische verwachting zoals geformuleerd in het bureauonderzoek en/of in het Programma van Eisen. Het gaat om gebieds- of vindplaatsgericht onderzoek. ,

Inventariserend veldonderzoek gebeurt door middel van waarnemingen in het veld waarbij (extra) informatie wordt verkregen over bekende en/of verwachte archeologische waarden in een onderzoeksgebied. Dit omvat de aan- of afwezigheid de aard de omvang de datering de gaafheid de conservering en de inhoudelijke kwaliteit van de archeologische waarden. Het inventariserend veldonderzoek kan uitgevoerd worden als een IVOproefsleuvenonderzoek (IVO-P waarbij veldwerk bestaat uit het aanleggen van proefsleuven en/of proefputten) of als een IVO-overig (IVO-O waarbij het veldwerk kan bestaan uit oppervlaktekartering boringen profielputjes of geofysisch onderzoek). ,

Een inventariserend veldonderzoek kent drie mogelijke fasen: een verkennende fase. Het is vanzelfsprekend niet steeds noodzakelijk al deze fasen te doorlopen. ⎯

een karterende en een waarderende

De verkennende fase heeft als doel om inzicht te krijgen in de vormeenheden van het landschap die van invloed zijn op de locatiekeuze in het verleden. Dit kan met een eenvoudige terreininspectie maar ook door geo-archeologisch booronderzoek en het graven van profielputjes. Doel daarbij is het uitsluiten van kansarme zones en het selecteren van kansrijke zones voor de volgende vormen van onderzoek. ,

⎯

Tijdens de karterende fase wordt het terrein systematisch onderzocht op de aanwezigheid van vondsten en/of sporen.

⎯

Tijdens de waarderende fase kan het waarnemingsnet verdicht worden om de aard omvang gaafheid conservering en inhoudelijke kwaliteit van de archeologische resten vast te stellen ,

datering

Het resultaat van dit onderzoek is een standaardrapport met een waardering en een inhoudelijk selectieadvies (buiten normen van tijd en geld) op basis waarvan een beleidsbeslissing (meestal een selectiebesluit) kan worden genomen. Om te komen tot het resultaat moeten de veldactiviteiten uitgevoerd worden tot het niveau waarop de beleidsbeslissing gefundeerd genomen kan worden d. w. z. dat de archeologische waarden van het terrein/vindplaats in voldoende mate zijn vastgesteld. Indien er onvoldoende data voor waardering en selectie-advies zijn kunnen deze niet opgesteld worden. 2 Het advies kan dan zijn: vrijgeven vervolgonderzoek en/of planologische bescherming. ,

Het voorliggend onderzoek betreft een bureauonderzoek gecombineerd met een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen (IVO-O verkennende fase). Conform de Regeling aanvullende richtlijnen voor archeologisch ,

1 SIKB , 2 SIKB ,

Protocol 4002 Versie 4.1 d. d. 19 februari 2018: p. 4. Protocol 4003 Versie 4.1 d. d. 19 februari 2018: p. 4-5. ,

ARTEFACT RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

onderzoek in de provincie Zeeland 2019 3 dient een archeologisch vooronderzoek in de Provincie Zeeland behoudens anders besloten na overleg met de bevoegde overheid immers (minimaal) te bestaan uit een bureauonderzoek gecombineerd met een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen. ,

Daarbij dienen volgende vragen te worden beantwoord: ⎯

Wat is de geo(morfo)logische situatie binnen het plangebied?

⎯

Is de bodem intact of werden verstoringen vastgesteld?

⎯

Werden binnen het plangebied (aanwijzingen voor de aanwezigheid van) vindplaatsen vastgesteld? Zo ja binnen welk deel van het plangebied en op welk niveau/diepte? Bestaat binnen het plangebied een verwachting op het voorkomen van vindplaatsen? Zo ja binnen welk deel van het plangebied en op welk niveau/diepte? Met andere woorden: kan het verwachtingsmodel uit het bureauonderzoek worden bijgesteld? ,

Worden de (vastgestelde planontwikkeling?

of verwachte)

archeologische

Is het plangebied in voldoende mate onderzocht? Zo geadviseerd?

waarden

nee ,

welke

bedreigd

door

vorm

vervolgonderzoek wordt

van

voorgenomen

Figuur 2 Ligging van het plangebied op een uitsnede van de Topografische Kaart. Bron: ESRI Nederland , Community Map Contributors 2021.

Provinciaal Blad van Zeeland nr. 8080 12 december 2019. ,

ARTEFACT

RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

Wettelijk

1.3 Sinds

2016

beleid

Erfgoedwet van kracht, hiermee is het Europese Verdrag van Malta binnen de Nederlandse wetgeving geïmplementeerd. Het verdrag beoogt het cultureel erfgoed, dat zich in de bodem bevindt, beter te beschermen. De Erfgoedwet regelt de bescherming van archeologisch erfgoed in de bodem, de inpassing ervan in de ruimtelijke ontwikkeling en de financiering van archeologische onderzoeken. De Erfgoedwet moet samen met de (nog in werking te treden) Omgevingswet een integrale bescherming van het cultureel erfgoed mogelijk maken. 2

juli

kader

is de

Op landelijk niveau

is een Nationale

Onderzoeksagenda Archeologie (NOaA2) opgesteld waarin het Zeeuws kleigebied archeoregio een afzonderlijk hoofdstuk vormt en de regiogebonden onderzoeksthema’s en -vragen toegelicht worden. Daarnaast worden in deze NOaAz2 ook per periode en complextype specifieke onderzoeksthema's en —-vragen geformuleerd die richtinggevend kunnen zijn bij onderzoek. als

Het beleid

Archeologische Monumentenzorg (AMZ) is vastgelegd in de College van Gedeputeerde Staten van Zeeland het ‘Toetsingskader Provincie Zeeland 2017’ vastgesteld. * In het toetsingskader is vastgesteld wanneer archeologisch archeologie (voor)onderzoek noodzakelijk is indien de provincie als bevoegde overheid optreedt. Daarnaast werd in 2016 de Provinciale Onderzoeksagenda Archeologie Zeeland 2017-2020 gepubliceerd waarin de kernthema’s en zwaartepunten voor archeologisch onderzoek in de provincie Zeeland worden gepresenteerd: van

CultuurNota

provincie

Zeeland

Basale harde gegevens

—-

Archeologisch

—-

—

onderzoek

Verdronken

land

Onderzoek

diepere bodemontsluitingen

naar

onderzoek

infrastructuur in Zeeland

Boerderijen en rurale nederzettingen

—

Voedseleconomie

—

Religieuze

—

van

rituele

stad

platteland

verschijningsvormen

—

Scheeps- en onderwaterarcheologie

—

Publiekswerking van archeologisch

Tot slot heeft de

provincie een Regeling

Gedeputeerde Ontgrondingenwet. 2019.

dorpen

Verdedigingswerken

—

van

diachrone datasets

Uitwerking oud archeologisch

—

aanzien

ten

In februari 2017 heeft het

2017-2020.

Met de

komst

(herziene)

aanvullende

van

Wet

richtlijnen voor archeologisch onderzoek in de provincie Zeeland Zeeland zijn bevoegde overheid de Provincie in het kader van

archeologische Monumentenzorg (Wamz) in 2007, de Wet ruimtelijke ordening (Wro) in 2008 is de verantwoordelijkheid voor het cultureel erfgoed in grote mate gedecentraliseerd en verschoven van Rijk en provincie naar de gemeenten. Gemeenten worden verantwoordelijk gehouden voor de omgang met archeologische waarden. Daartoe dienen gemeenten een eigen archeologiebeleid te voeren en te verankeren in de ruimtelijke ordening. Als gevolg van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo, 2010) zijn de en wethouders burgemeester bevoegde overheid in het kader van de omgevingsvergunning. van

Staten

onderzoek

In het

gemeentelijke beleid van de gemeente Borselef is geconcludeerd dat de gemeentelijke ondergrond in vier archeologisch relevante lagen kan worden onderverdeeld. Per laag is de archeologische waarde bepaald op basis van bekende landschappelijke en bodemkundige informatie, archeologische waarnemingen en bekende vindplaatsen. Wanneer de waarde nog niet is vastgesteld, geldt een archeologische verwachting. Dit gemeentelijk beleid is 4

Toetsingskader archeologie Provincie Zeeland 2017,

Provinciaal blad 2017

Provinciaal Blad

2019.

(geanonimiseerd) et al. 2011. |

van

Zeeland

nr.

8080,

december

nr.

605, 15 februari 2017.

ARTEFACT

RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

meegenomen

1.4

Plangebied

bestemmingsplannen, waarbij gebieden met (een) archeologische (verwachtings)waarde een planologische bescherming hebben gekregen. De vrijstellingsgrenzen zijn toegekend op basis van de (verwachtings)waarde. Op de vigerende archeologische maatregelenkaart-in-lagen van de gemeente Borsele? valt het plangebied binnen een zone met een hoge verwachting (categorie 4) voor het Laagpakket van Walcheren (Formatie van Naaldwijk; Laag 1), het Hollandveen Laagpakket (Formatie van Nieuwkoop; Laag 2) en het Laagpakket van Wormer (Formatie van Naaldwijk; Laag 3). Voor het Laagpakket van Wierden (Formatie van Boxtel; Laag 4) geldt, met uitzondering van de uiterste noordoosthoek van het plangebied waar geen verwachting (categorie 8) geldt, een gematigde verwachting (categorie 5).

planvorming

Het

plangebied omvat het westelijke deel van een perceel dat kadastraal bekend staat onder Gemeente Borsele, Sectie AS, Perceel 24,5 en beslaat een oppervlakte van circa 10.445 vierkante meter (figuren 2 en 3). Het plangebied wordt aan de (noord)oostzijde begrensd door de bebouwing van de Vernovenhoekstraat en aan de (zuid)westzijde door weiland. De

opdrachtgever is voornemens

nieuwbouw

realiseren. De exacte

inrichtingsplannen zijn nog niet bekend. 48150

BE —

48200 k

L_a

Figuur 3

(geanonimiseerd)

Projectie van

het

plangebied op een uitsnede

van

de luchtfoto (2022). Bron: Esri

Plangebied

Nederland, Beeldmateriaal.nl.

ARTEFACT RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

Archeologisch bureauonderzoek

2. 1

Methoden

Het voorliggend hoofdstuk omvat de resultaten van het archeologisch bureauonderzoek. Het onderzoek is uitgevoerd conform protocol 4002 van de KNA 4. 1 en de Regeling aanvullende richtlijnen voor archeologisch onderzoek in de provincie Zeeland 2019. 8 Hierbij werden de volgende processtappen doorlopen: Processtap

Specificatie

Hoofdstuk

Afbakenen plan/onderzoeksgebied; vaststellen consequenties toekomstig gebruik

LS01

1. 4

Vermelden (en toepassen) overheidsbeleid

LS01

1. 3

Beschrijven huidig gebruik

LS02

1. 4

Beschrijven historische situatie

LS03

2. 3. 1

Beschrijven mogelijke verstoringen

LS03

2. 3. 2

Beschrijven mogelijke aanwezigheid bouwhistorische waarden ondergrond

LS02-03-04

2. 5

Beschrijven bekende aardwetenschappelijke kenmerken

LS04

2. 2. 2

Beschrijven bekende archeologische kenmerken

LS04

2. 4

Opstellen gespecificeerde verwachting

LS05

2. 6

Tijdens het uitvoeren van de bovengenoemde processtappen werd een groot aantal bronnen geraadpleegd. Deze worden hieronder benoemd en in het bronnenoverzicht nader gespecificeerd.

van

diverse aard

⎯

(Landelijke en regionale) bodem- geologische en geomorfologische (overzichts)kaarten

⎯

Paleogeografische kaarten

⎯

Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN)

⎯

(Specialistische) literatuur

⎯

Rapporten van eerder uitgevoerd archeologisch en cultuurhistorisch onderzoek

⎯

Inrichtingsplannen en conditionerende onderzoeksrapporten: milieu ecologie niet-gesprongen explosieven

⎯

Lucht- en satellietfoto’s

⎯

Kaartmateriaal: topografische (militaire) kaarten oud(st)e kadasterkaarten oude en/of historische kaarten

⎯

Gemeentelijk en/of provinciaal archief

⎯

Archeologische Monumenten Kaart (AMK)

⎯

Het Archeologisch Informatie Systeem (Archis)

⎯

Centraal Monumenten Archief (CMA) en Centraal Archeologisch Archief (CAA) werden niet geraadpleegd omdat deze oude papieren archieven na de introductie door de ROB werden ingevoerd in Archis

⎯

Cultuurhistorie: gemeentelijke waardenkaart en/of de provinciale Cultuurhistorische Hoofdstructuur (CHS)

⎯

Data en Informatie van de Nederlandse Ondergrond (DINO)

⎯

Gemeentelijke verwachtings- en beleidskaarten

⎯

Indicatieve Kaart Archeologische Waarden (IKAW) kaarten beschikbaar zijn

maar

enkel indien geen

meer

gedetailleerde regionale

Provinciaal depot: archief van het Zeeuws Archeologisch Depot (ZAD)

8 Provinciaal

Blad van Zeeland nr. 8080

12 december 2019.

ARTEFACT

RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

2.2

Landschap

2.2.1

Landschappelijke ontwikkeling?

Zeeland

maakt

deel

uit

geologie

gestapeld landschap bestaande uit eolische afzettingen, beginsel de locatiekeuze van bewoning en te herleiden de nederzettingspatronen grotendeels zijn op mogelijkheden die het natuurlijke landschap daartoe bood, is het zinvol de landschappelijke ontwikkeling gedurende de laatste fase van het Pleistoceen en het Holoceen in beeld te krijgen. De landschappelijke evolutie van Zeeland kan geschetst worden aan de hand van paleogeografische kaarten.” Paleogeografische kaarten zijn ontwikkeld door de analyse van grote hoeveelheden bodemdata en bieden aan de hand van momentopnamen inzicht in het waarschijnlijke landschapsbeeld. De veranderende landschappelijke omgeving gedurende de laatste 12.000 jaar wordt, en de globale ligging van het plangebied, wordt afgebeeld op figuur mariene

van

het

zuidwestelijk zeekleigebied,

sedimenten

sedentaat

(veen).

een

Omdat

sterk in

h. Onder invloed

stijgende temperatuur en het smelten van ijskappen in het Boreaal (circa 8.400 6.950 v. Chr.) de en steeg zeespiegel begon het pleistocene zandlandschap langzaam te vernatten. Plantaardig materiaal werd door het stijgende waterniveau niet meer afgebroken. Eerst op de lager gelegen delen, maar later ook hogerop in het landschap, groeide laag na laag een pakket veen dat lithostratigrafisch benoemd wordt als Basisveen (Formatie van Nieuwkoop). Deze veengroei deed zich eerst in het westen van Zeeland, maar de grens verschoof door de constante stijging van het waterpeil geleidelijk op in oostelijke richting. Aan het veenvormingsproces kwam een einde in het Midden- tot Laat-Atlanticum (vanaf 5.500 v. Chr.).* Door de sterke zeespiegelstijging en getijdenwerking werd de strandbarrière die het veenlandschap van de zee afgeschermde, opgeruimd en liep het noordelijke deel van Zeeland onder water. Er ontstond een open kust met daarachter een groot getijdengebied bestaande uit platen, slikken en schorren. Ook het plangebied maakte hier deel van uit. Grote delen van het oude pleistocene landschap werden door getijdengevlen vitgeschuurd. De afzettingen van het Laagpakket van Wormer (Formatie van Naaldwijk) die toen gevormd zijn, zijn overwegend zandig maar kunnen ook bestaan uit kleiplaatgronden.” van

Vanaf het Subboreaal

—

stagneerde

stijging van

zeespiegel in die mate dat de sedimentatie en de stijging elkaar in af. Deze klei is slap en bevat veel rietwortels. Die wortels zijn een kleiige indicatie voor het begin van een periode met veenvorming. Op de hoger opgeslibde kwelders groeide een dichte rietvegetatie en plaatselijk ging zich opnieuw veen vormen op de getijdenafzettingen, zodat er vanaf het MiddenSubboreaal (3.100 v. Chr.) een quasi gesloten kustbarriêre van strandwallen ontstond met daarachter een groot veenlandschap dat bestond vit een veenmoeras met daartussen kleine vennen en veenstroompjes. Geologisch wordt dit veen tot het Hollandveen Laagpakket van de Formatie van Nieuwkoop gerekend. Het plangebied lag in dit veenlandschap. balans hielden. Er zette zich

meer

Het veenmilieu

in het Subboreaal

van

brak

naar

Omstreeks

Chr.

bereikte

opgroeien

tot

veranderde ruim

boven

Noord-Beveland,

in. Water

5oo

zoet

vervolgens

het veenkussen

van

eutroof

zijn

maximale

naar

oligotroof en

kon

Daarna

trad

omvang.

veengebied zocht zijn weg richting de zee in steeds bredere geulen. Hierdoor werd de mariene invloed op het achterliggende land opnieuw geactiveerd. Tussen Vrouwenpolder en Oostkapelle, op Walcheren, brak de strandwal door en ontstond een sluftergebied met een veelvoud aan smalle geulen die de verbinding tussen het veengebied met de zee versterkten. Ook het Veerse Gat, de inbraakgeul tussen Walcheren en een

geleidelijk verval

NAP.

sedimenten

is in oorsprong

uit dit

wellicht toen ontstaan.**

Deze paragraaf is gebaseerd op, en deels overgenomen vit, eerdere onderhavig plangebied. (geanonimise rd) (geanonimiseerd) 2013. 9

(geanonimiseerd) 1978: 62-64. (geanonimiseerd) 1978: 53. (geanonimise rd) (geanonimise rd)

(geanonimiseerd) 1997: 28. (geanonimiseerd) 1997 paleogeografische kaart.

bureavonderzoeken

van

Artefact in de

omgeving van

ARTEFACT RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

ARTEFACT

RAPPORT 710

HOLOCEEN

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

LANDSCHAP

PLEISTOCEEN

LANDSCHAP

Kustduinen

Antropogene gebieden

Beek- en

el El

Pleistoceen

zandgebied

Pleistoceen

zandgebied tussen 16 en om zandgebied boven om -NAP

Hoog duin Duin-

Droogmakerijen

strandwallen

Laag duin Landduinen Stuifzand

Ingedijkt overstromingsgebied

Veen

gebied

Stedelijk gebied

gebieden

slikken

Riviervlakten

beneden 16 m -NAP -NAP

Rivierduinen Gestuwd

gebied

Lössgebied

Binnenwater

Tertiaire

Buitenwater

SYMBOLEN

kwelders

oudere

afzettingen

Waterlopen

Kwelderwallen Figuur 4 Paleogeografische ontwikkeling

Pleistoceen

Perrmanent onder water

Overstroomde Wadden

Veen

rivierdalgebied

Zeeland. Blauwe

Steden

stip: ligging plangebied.

Bron:

(geanonimiseerd) & | | (geanonimiseerd) 2013.

ARTEFACT

RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

IJzertijd werd de landschappelijke ontwikkeling voornamelijk bepaald door natuurlijke factoren zoals de de ondergrond, de zeespiegelstijging en de gedifferentieerde afzettingen en opslibbing van sediment. morfologie vanaf de Romeinse tijd ging de antropogene invloed een geleidelijk aan meer bepalende rol spelen in de Grofweg vorming en afbraak van het landschap. Tot in de Late

van

ontwatering van het veen door het graven van afwateringsgreppels en het verbreden aanwezige veenstroompjes resulteerden in erosie van het oppervlakteveen en inklinken De

zee

kreeg opnieuw vat op het gebied. De eerste tekenen van overstromingen

2de

eeuw.

instromen

Vanaf

het

Midden-Subatlanticum

voorbij

waardoor

strandwallen,

(circa een

250

Chr.)

kon

getijdenlandschap

nieuw

zee

kanaliseren

en van

het

van

de reeds

veenlandschap.

dateren dan ook al uit de 2% helft van de ook

verder

breder

het

achterland

ontstond.”

getijdenlandschap vanaf deze periode resulteerde in de sedimentatie van dikke pakketten getijdengeulen zich hadden ingesneden zijn zandige pakketten afgezet. De hoger gelegen veengronden zijn afgedekt met fijner sediment, hoofdzakelijk zware klei. De afzettingen van het Laagpakket van Walcheren (Formatie van Naaldwijk), die daarbij tot stand kwamen, liggen tot op heden in vrijwel heel Zeeland aan het oppervlak. Ook de omgeving van het plangebied bestond omstreeks 8oo n. Chr. grotendeels uit een langzaam opslibbend kweldergebied. De geleidelijk aan droger en stabieler wordende situatie bood nieuwe kansen. Gedurende de eeuwen die volgden vond dan ook een intensieve kolonisatie van het getijdengebied plaats. Het economische zwaartepunt lag hier op schapenteelt en wolproductie. De bewoners begonnen zich op den duur ook met dijken tegen het water te beschermen. Ook werden nieuwe gebieden (offensief) ingepolderd. Het ontstaan

van

klei

Daar

zand.

nieuw

een

waar

In het nieuw gewonnen

hoofdzakelijk aanzienlijke verlaging van het maaiveld en een erosie van het leefoppervlak tot gevolg.” De degeneratie van het landschap in de Late Middeleeuwen werd bovendien in de hand gewerkt door slecht onderhoud van dijken, wat ertoe leidde dat dijkdoorbraken tijdens een stormvloed catastrofale gevolgen kregen, waarbij veel land verloren ging. Het oostelijk deel van Zuid-Beveland en meer specifiek het gebied rond de nederzetting Reimerswaal, die na zware stormen aan het gebruikt

worden

einde

de 16%

van

gevolgen

voor

Kreekrak

bij

eeuw

land werd naast landbouw ook

productie

onder

zout.

van

Zeeland.

veenontginning gedaan.

van

het

veen

Het zoute

had echter ook

veen

kon

een

staan, zijn hiervan de bekendste exponent. Ook waren er fundamentele De hoofdstroom van de Schelde, die tot dat ogenblik steeds via het

gevonden, verlegde zich zuidwaarts naar de Westerschelde. land, maar door de plots ontstane ruimte die het water kreeg drong op de verdronken Bevelanden, kon de Westerschelde de laatste barriëre opruimen en zich ontwikkelen tot zijn huidige Reeds

deze

eeuwen

zijn weg

aan

Het weggraven

water kwamen

hydrografie

de Oosterschelde

van

zeearm

naar

zee

had

verder binnen in het

dimensies.*®

Aardkundige

2.2.2

waarden

Geologie Op de Geologische code

(geanonimise rd) (geanonimise rd)

Na6.

Overzichtskaart

Dit duidt op de

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)

van

Nederland®®

(niet afgebeeld)

plangebied te sitveren binnen een gebied aanwezigheid zandafzettingen behorende tot het Laagpakket van Walcheren (Formatie van Naaldwijk). Vanwege de relatieve grofschaligheid van deze kaart is hier geen uitsnede afgebeeld en is tevens de oudere Geologische Kaart van Nederland? geraadpleegd. Op deze kaart ligt het plangebied in een zone met code AO.2 (figuur 5). Dit betekent dat binnen het plangebied Afzettingen van Duinkerke Il (Laagpakket van Walcheren) op Hollandveen Laagpakket op Afzettingen van Calais (Laagpakket van Wormer) aanwezig zijn. met

van

mariene zeeklei-

is het

ARTEFACT

RAPPORT

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT 2

710

bijbladen van de Geologische Kaart van Nederland geven informatie over de diepteligging van het pleistocene (Laagpakket van Wierden). Volgens deze kaart ligt dit niveau in de omgeving van het plangebied op een tussen 7 en 15 m -NAP. diepte De

dekzand

47000

Figuur 5 Projectie van Data

basis

Informatie

het

van

plangebied (rode polygoon) op uitsnede van de Geologische de Nederlandse

Bron:

500

de]

Plangebied

1978a. (geanonimiseerd) |

Ondergrond (DINO)

diepteligging van de verschillende archeologische lagen plangebied bepaald. appelboormodel, aangemaakt via het DINOloket, voorspelt dat zich in het plangebied tot op een diepte van 1,5 m -mv/ 1,75 m -NAP kleiige zandafzettingen van het Laagpakket van Walcheren bevinden. Hieronder bevindt zich tot op een diepte van 2,0 m -mv/ 2,25 m -NAP een ca. 50 cm dik pakket veen van het Hollandveen Laagpakket. Tussen 2,0 en 7,0 m -mv (tussen 2,25 en 7,25 m -NAP) bevinden zich kleiige afzettingen van het Laagpakket van Wormer. Vanaf 7,0 m -mv (7,25 m -NAP) wordt pleistoceen dekzand verwacht behorende tot het Laagpakket van Wierden. van

gegevens

voor

modellen

Kaart.

250

het

DINOloket

worden

kan

verwachte

Een

Bodem

(figuur 6) ligt het noordwestelijk deel van het plangebied in een zone met code MnasA. Dit betekent dat dit deel van het plangebied zich bodemkundig bevindt in een landschap dat bestaat uit kalkrijke poldervaaggronden van lichte zavel. De rest van het plangebied bevindt zich in een zone met code Mn56C/Mn25C. Dit betekent dat dit deel van het plangebied zich bodemkundig bevindt in een landschap dat bestaat uit kalkarme poldervaaggronden van zavel (Mn56C) en zware zavel (Mn25C). Op

de Bodemkaart

(geanonimiseerd) 2007EN

van

Nederland”

ARTEFACT

RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

Figuur Bron:

6 Projectie van (geanonimiseerd) BN :o87.

Op de Bodemkaart deel

het

plangebied (rode polygoon) geprojecteerd

‘Polder

Brede

een

uitsnede

van

Wateringe bewesten Yerseke’

van

Alterra

van

1952

bepalen

een

zone

met code

MOt6.

Dit

Plangebied

Bodemkaart

van

Nederland.

(niet afgebeeld) ligt het

betekent dat dit deel

grondwaterregime wordt gewerkt met grondwatertrappen (zie onderstaande tabel). Deze trappen klassenindeling weer van ten eerste de verschillende grondwaterstanden naar diepte en ten tweede de seizoensvariatie in de grondwaterstanden. De gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG) wordt doorgaans bepaald door de ontwatering van de percelen; de gemiddeld laagste grondwaterstand (GLG) wordt echter beïnvloed door de aard van de ondergrond. Deze trappen worden vastgesteld op een schaal van | tot en met VII, van respectievelijk extreem nat tot extreem droog. Gebiedsdelen met een goede ontwatering (Gwt VI en VII) zijn zeer geschikt voor landbouw en vormden mede daarom, met name in het verleden, mogelijk een aantrekkelijk vestigingsgebied. Op basis van de Bodemkaart heeft het noordelijk deel van het plangebied een grondwatertrap Vl en het zuidelijk deel een grondwatertrap VII. Dit betekent dat in het gehele plangebied sprake is van een zeer goede Bij

het

500

van het plangebied noordwestelijk plangebied bodemkundig bestaat uit oude kreekruggrond, met name homogene oude overgangsgrond. De rest van het plangebied bevindt zich in een zone met code MOpaa. Dit betekent dat dit deel van het plangebied bodemkundig bestaat uit lage oude poelgrond waarbij de bouwvoor goed, licht en kalkloos is. van

het

250

geven

van

het

een

ontwatering.

ARTEFACT

RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

Indeling grondwatertrappen

grondwatertrap

GHG

-mv

(< 20)

<40

GLG

-mv

<50

(<40) 50-80

GHG

gemiddeld hoogste grondwaterstand

80-120

/ GLG

VII

<40

40-80

>80

80-120

120

(> 160)

120

gemiddeld laagste grondwaterstand

Geomorfologie Op de Geomorfologische Kaart van Nederland? (figuur 7) ligt het noord(west)elijk deel van het plangebied binnen met code 3K33. Dit betekent dat hier sprake is van een getij-inversierug. Het zuid(oost)elijk deel van

een

het

zone

plangebied

ligt binnen

een

zone

met

2M35. 48000

47000

code

Dit betekent dat hier sprake is van vlaktes 48500

van

getijafzettingen.

49000

aal

EE A

o o Re) OD co

250

500

aal

o fe) 5)

® co

aal

o ©

® Ly

co al

o ©

ed Ey

aal

Plangebied

Figuur

Projectie van het plangebied (rode polygoon) geprojecteerd op (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) 1986. | & |

een

uitsnede

van

Geomorfologische

Kaart van

Nederland. Bron:

Actueel

Hoogtebestand

Nederland

Hoogtebestand Nederland (AHN) vormt een belangrijke aanvullende informatiebron voor de landschapsanalyse. Dit met behulp van laser-altimetrie (LiDAR) verkregen digitale bestand toont een goed beeld van het huidige reliëf in de omgeving van het plangebied (figuur 8). Projectie op het AHN laat zien dat het plangebied binnen het zogeheten oudland ligt. Het betreft het vroeg gevormde polderlandschap rond Goes dat vrij is gebleven het eind van de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd. Dit landschap, waar Duinkerke Il van de grote stormvloeden aan Het

HEN

Actueel

NN «+

(geanonimiseerd) « (geanonimiseerd)

ARTEFACT RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

afzettingen vanaf de oppervlakte aanwezig zijn is zodoende minder hoog opgeslibd dan de delen van de regio waar wel inundaties hebben plaatsgevonden en waar Duinkerke III afzettingen aanwezig zijn. De maaiveldhoogte bedraagt ,

circa 025 meter –NAP. De hoger gelegen dijken zijn goed zichtbaar als rode lijnen in het omliggende landschap. Het onderzoeksgebied is binnen de laagte van De Poel gelegen deels op de relatief hoger gelegen zone waarop de kern van Nisse tot ontwikkeling is gekomen. Deze relatief hoger gelegen zone is op de geomorfologische kaart (zie figuur 7) weergegeven als een smalle getij-inversierug uit de jongere fase van het laagpakket van Walcheren (Duinkerke III) die hier in het oudere landschap is ingesneden. Het onderzoeksgebied is dus op de flank van een rug gelegen. De oorspronkelijke kern van Nisse (gelegen rond het plein) is op figuur 8 goed herkenbaar als een rechthoekige rode zone (160 tot 180 meter +NAP). Ten zuidwesten van het plein is een rode punt zichtbaar. Dit betreft de vliedberg van Nisse (zie paragrafen 2. 3 en 2. 4). ,

Figuur 8 Projectie van het plangebied (in zwart) op bewerkte uitsnede Actueel Hoogtebestand Nederland. Bron: www. pdok. nl (AHN3 05, meter-raster DTM).

2. 3

Historie

2. 3. 1

Historisch-geografische ontwikkeling

Het beschrijven van de historische situatie dient meerdere doelen. Er wordt archeologisch inhoudelijk gekeken of eventueel sprake is van historische bebouwing mogelijke (vaar)wegen en/of subrecent gebruik waarbij tevens vastgesteld moet worden of sprake is van verstoringen (bijvoorbeeld ontgrondingen stortingen en verhardingen). Bij het tot stand komen van voorliggend onderzoeksrapport is gebruikt gemaakt van meerdere historische of oude kaarten. Enkel de kaarten waarop nieuwe afwijkende of kenmerkende informatie met betrekking tot het plangebied wordt weergegeven zijn afgebeeld in dit rapport. Hierbij dient opgemerkt dat de projecties op oude kaarten vrij betrouwbaar zijn voor kaarten daterend vanaf het midden van de 18 de eeuw toen dikwijls voor militaire doeleinden topografische kaarten ontwikkeld werden met vrij grote schaalnauwkeurigheid. De projecties op de kaarten daterend van vóór deze periode moeten dan ook als indicatief worden beschouwd. ,

ARTEFACT

RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

Bedijkingsgeschiedenis Betrouwbare

historische gegevens

periode voor de dijkenbouw zijn uitermate schaars. Nisse, en daarmee het Watering Bewesten Yerseke, kortweg de Westwatering genoemd. Dit is plangebied, polder van de oudste Zeeuwse De één poldergebieden. polder wordt dan ook gerekend tot het zogeheten Oudland, een term die wordt gebruikt om land te duiden dat werd bedijkt vóór 1200. Volgens historische bronnen werd deze streek getroffen door een geweldige overstroming rond 1134. Deze overstroming zou niet alleen Zeeland hebben getroffen, als eerste beveiligingswerk maar ook de Vlaamse kust en Zuid-Holland. Na deze inundatie werd een dijk opgeworpen op de noordrand van de kreekrug Wemeldinge Kapelle Kloetinge ‘s-Heer Arendskerke, in een wijde boog rond de centrale punten van aantasting. In het oosten werd tussen Yerseke en Hansweert eveneens een dijk aangelegd. Het dijkgedeelte tussen Goes en ‘s-Heer Arendskerke, is later herhaaldelijk opgehoogd en bestaat nog steeds. Van andere gedeelten is niet met zekerheid geweten of ze nog tot in de 16% eeuw als zaaidijk of als hoge weg in gebruik waren. Rond 1200 was het geheel uiteindelijk omsloten met een ringdijk. De gebieden rond Nisse lagen gedurende de 12%° — 13°%° eeuw langs de zuidelijke rand van Zuid-Beveland. Ten zuiden ervan lag namelijk op dat moment het stroomgat de “Zwake” die door middel van de twee stroomgaten in verbinding stond met de Westerschelde.

Aan de overzijde van de Zwake lagen de eilanden, die gedurende de 12% eeuw samen gevoegd werden, en het eiland Borssele vormden. Als gevolg van een voortdurend actief inpolderingsbeleid wordt in 1445 het eiland Borsele met een eerste dam op de Zwake, gelegen ten noorden van Hoedekenskerke, verbonden met Zuid-Beveland.” Er volgde nog een reeks van steeds in westelijke richting opschuivende dammen tot in 1554 het volledige voormalige stroomgat ingedijkt was en Zuid-Beveland en Borssele volledig aan elkaar verbonden waren? Figuur g, een uitsnede van de Overzichtskaart van Zuid-Beveland vóór 1530 door (geanonimiseerd) | (1971), geeft de kustlijn in de omgeving van Nisse in circa 1250 (rode stippellijn) en 1530 (blauwe lijn) weer. Een vergelijking tussen deze twee lijnen toont duidelijk de landwinst in de periode van 1250 tot 1530 in het gebied tussen Nisse en het ten zuiden daarvan gelegen voormalige eiland Borssele. is gelegen

in de

uit de

De Breede

—

(geanonimiseerd) 1971, 100-101. (geanonimiseerd) 1971, 128. 2 (geanonimiseerd) 1975, 31-44, (geanonimiseerd) MM -ocs, «oc. (geanonimiseerd) 1968, 148. 23 24

—

ARTEFACT

RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

TTT

stzelkelà

(E-corelt”: epen

Lie È

0%) p

Had

ens

IN Le

/À

Figuurg

Verkleinde uitsnede

van

met een rode

uit 1530

de Overzichtskaart van Zuid-Beveland vóór 1530 door rode

ingevulde polygoon weergegeven. De kustlijn vit circa 1250 is met een met een brede blauwe lijn.

(geanonimiseerd) uit 1971. Het plangebied is 3 stippellijn weergegeven, de kustlijn

Bewoningsgeschiedenis Het

onderzoeksgebied

maakt deel vit

van

Poel, dat zich uitstrekt ten zuidwesten van schaal

ontgonnen. (moeren) genoemd).

dorpen

een

groot,

binnen de

Westwatering gelegen, komkleigebied,

Goes. In de Poel werd

in dit gebied, waaronder

gedurende

Nisse, zijn kwart van de 12% eeuw

ontstaan

de Late Middeleeuwen

bij deze

het

ontginningen (ook

bekend

grote moernering

veen

wel

als de

al een eigen parochiekerk.27?® Nisse komt dan (historische (geanonimiseerd) kopie door (geanonimiseerd) uit 1617), die de situatie van | Noord-Vlaanderen omstreeks 1274 weergeeft (niet afgebeeld). Hoewel deze kaart Noord-Vlaanderen als onderwerp heeft, staan ook de in de periferie hiervan gelegen gebieden afgebeeld. Op deze kaart staat een plaatsje met de naam Ternasse®®.De kopie van de Dampierrekaart door (geanonimiseerd) uit 1617, is op haar beurt meerdere malen gekopieerd. ook al

voor

Nisse

op de kaart

had

in het laatste

van

Op een kopie door (geanonimiseerd) uit 1680 (niet afgebeeld)

staat het

plaatsje aangegeven

als Ter Nijse.

Het

gevolg van het moeren was dat de bodem aanzienlijk daalde. Na het weggraven van het veen werd de bovenliggende klei weliswaar teruggestort, toch kon het oorspronkelijke niveau nergens opnieuw gehaald worden. Hierdoor ontstond een lager gelegen landschap met wateroverlast tot gevolg. Met de uitbreiding van de moergebieden werd dit in de loop der tijd een steeds groter probleem. De dorpskernen zelf bleven veelal droog, omdat deze op de iets hoger gelegen ruggen lagen. Verdere ontwikkeling en uitbreiding van de dorpen was hierdoor echter veelal niet mogelijk. Zo bleven verschillende nederzetting steken in hun groei, andere verdwenen gedeeltelijk of geheel.

(geanonimiseerd) ON 207: 35.

Een oude

benaming voor Nisse.

ARTEFACT

RAPPORT 710

Hoewel

het

landschap ten gevolge Yerseke, mede

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

moernering daalde en er sprake was van wateroverlast is De Breede vele dijkwerkzaamheden vanaf de 12% eeuw, gedurende de zware Watering dankzij stormvloeden uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd grotendeels onaangetast gebleven. Zo werd ook gedurende de 13% of 14%° eeuw een extra vijfzodendijk®® aangelegd tussen Nisse en de overige delen van de Poel, die er uiteindelijk voor zorgde dat Nisse ongeschonden de stormvloeden van 1530 en 1532 kon doorstaan3®. Met name de vloeden van 1530 en 1532 veroorzaakte grote schade in grote delen van Zeeland. In de omgeving van de Wetering liep Oostelijk Zuid-Beveland ten oosten van de dijk tussen Yerseke en Hansweert (Brede Wetering Beoosten Yerseke) onder water en ten zuidwesten van Nisse raakten ook grote delen van het westen van het voormalige eiland Borsele overspoeld. 3* De kaart met de monding van de Schelde uit de Brusselse Atlas van | (geanonimiseerd) uit omstreeks 1570 geeft een goed beeld van deze situatie ( Bewesten

van

deze

Figuur 10).De verdronken regio's zijn blauw-geelbruin gevlekt, maar de Op deze kaart is er nog steeds sprake van Ter Nijsse.

namen

van

de verdronken

dorpen

staan

nog

weergegeven. Het onder

gelopen deel van het voormalige eiland Borssele zal pas in 1616 opnieuw bedijkt worden. In de tussenliggende periode is de verbinding tussen het voormalige eiland Borsele en Zuid-Beveland volledig tot stand gebracht en is de volledige voormalige Zwake, met vitzondering van enkele restgeultjes, ingepolderd. Nisse ligt vanaf dan volledig in het binnenland. Grote delen van het oosten van Zuid-Beveland (Brede Wetering Beoosten Yerseke) zijn van Zeeland uit circa 1656 (figuur 11) toont de regio in deze nog steeds verdronken. De kaart van (geanonimiseerd) | periode. water

Een vijfzodendijk stamt uit de 13°-14° eeuw, de naam slaat vermoedelijk op de oorspronkelijke hoogte van deze middeleeyyse dijken. Deze dijken werden binnendijks (in de polder) van de ringdijk aangelegd en moesten voorkomen dat bij een eventuele dijkdoorbraak het volledige achterland overspoeld zou worden. 29

30 3

(geanonimiseerd) 1971, 135-136. (geanonimiseerd) 1971, 130-136.

ARTEFACT

RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

Figuur20

Globale locatie

van

Nisse

(aangeduid

met

rode

cirkel) op Ostium Scaldis, Kaart van de Zeeuwse Delta uit het midden van de 16% eeuw, door (geanonimiseerd) 2573 MN, Inzet:

uitsnede

Koninklijke

Figuur

Globale

ligging

van

Nisse

zone

Op een grootschaliger uitsnede van de (geanonimiseerd) BN

rondom

Nisse.

Bron:

westelijk

Staats-

België.

(rode cirkel) op de Zelandiae comitatus, het nieuwe aanzien

Vlaanderen, door (geanonimiseerd) 1656. Bron: Koninklijke Bibliotheek België. als Ter Nisse. De kern

van

Bibliotheek van

van

ven Zeeland (figuur 12) iste zien dat het dorp staat aangegeven

afgebeeld als een kerk met ten westen en zuiden daarvan enkele gebouwtjes. schetsmatige weergave en vormt geen weergave van de realiteit zoals uit latere kaarten zal blijken. Ook het geheel van aangegeven dijken en wegen is op deze kaart eerder schetsmatig, een projectie van het onderzoeksgebied op deze kaart kan dan ook slechts bij benadering. Bebouwing staat ter hoogte van het plangebied van

Dit betreft echter slechts

Ter Nisse staat een

niet aangegeven.

ARTEFACT

RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

Figuur

1650.

Bron:

De kaart

Ligging

van

het

mm Plangebied£ |

plangebied (rode polygoon)

op uitsnede uit Zelandiae

Comitatus,

door

en (geanonimiseerd) circa (geanonimiseerd) | |

Geoloket Cultuurhistorie Provincie Zeeland.

van

(geanonimiseerd) uit circa 1750 toont de situatie van de regio een eeuw later (figuur 13). Deze kaart laat door de |

grotere nauwkeurigheid

onderzoeksgebied toe. Op deze kaart is het onderzoeksgebied in de heerlijkheid van Der Nisse, ten zuidwesten van de kern van duidelijk Der Nisse. Binnen het onderzoeksgebied zelf wordt op deze kaart geen bebouwing aangegeven, onmiddellijk ten noordoosten van het plangebied evenwel wel. Der Nisse zelf staat afgebeeld als bestaande vit een rechthoekig dorpsplein, zoals dit ook te zien was op het AHN. Ten zuidwesten van de dorpskern staat een vliedberg afgebeeld en te situeren.

staat benoemd

een

betere projectie

Het onderzoeksgebied

van

het

is gelegen

als ‘t Hof Der Nisse.

ARTEFACT

RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

Figuur 13 Ligging van het plangebied (rode Cultuurhistorie Provincie Zeeland. De situatie uit de eerste

kaart had tot doel

helft van de

polygoon)

19% eeuw

te kunnen

op uitsnede

van

kaart

van

circa 1750. (geanonimiseerd) |

Bron:

Geoloket

wordt weergegeven op het Kadastrale Minuutplan uit circa 1830. Deze grondbezit en gebouwen en geeft dan ook de percelen en gebouwen

heffen op

belasting nauwkeuriger weer. Projectie van het plangebied op een uitsnede van de gedigitaliseerde versie van de kaarten van Zuid-Beveland laat zien dat het plangebied aan het begin van de 19% eeuw te situeren is op drie onbebouwde percelen (figuur 14). Volgens de Oorspronkelijk Aanwijzende Tafels is het overgrote deel van het plangebied gelegen in perceel uit Nisse en in gebruik als weiland. met nummer A 253. Dit perceel is het eigendom van ‘particulier’ (geanonimiseerd) | Een klein noordwestelijk stukje van het plangebied betreft een deel van perceel A 254, eigendom van ‘landman’ (geanonimiseerd) | U: in weiland en deel het betreft deel van als het van een (geanonimiseerd) zuidwestelijk plangebied TE (geanonimiseerd) Nisse, gebruik A vit in is als 257, het eigendom van ‘districtscommissaris’ (geanonimiseerd) Goes, det ook perceel BEN gebruik weiland. Ten noordoosten van het plangebied ligt het huis met erf van predikant (geanonimiseerd) dit erf ook al zichtbaar BN, is op de kaart van (geanonimiseerd)

ARTEFACT

RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

" a 8

2 &

250

5oo

en ET

le} le] 8,

beed

@ %

oe ie} ie} ee} 00 5

ie} le]

8, ri

8 Ei0,

plangebied

water wegen

Figuur 1830.

14 Projectie van het plangebied Bron: Geoloket Provincie Zeeland.

(roze polygoon) op uitsnede

van

gedigitaliseerde

dijken percelen bebouwing

Kadastrale

Minuut,

omstreeks

eeuw onbebouwd. Het plangebied blijft in de loop van de tweede helft van de 19% eeuw en in de vroege 20 plangebied blijft in gebruik als weiland (figuur 15). In de late 20°“-vroege 21°° eeuw (na 1995 en vóór 2003 wordt het terrein ingericht als vrijetijdscomplex met gebouwen, parkeerterrein, tennisvelden, speeltuin en trapveld.

ste

Het

Samenvattend

polder De Breede Watering Bewesten Yerseke, kortweg de Westwatering genoemd. Dit is één van de oudste Zeeuwse poldergebieden. De polder wordt dan ook gerekend tot het zogeheten Oudland, een term die wordt gebruikt om land te duiden dat werd bedijkt vóór 1200. Rond 1200 werd het hele gebied omgeven door een ringdijk. Het plangebied ligt op ca. 300 m ten zuidwesten van het middeleeuwse kasteel van de Heeren van Nisse met annex een vluchtberg/kasteelberg alsook de laatmiddeleeuwse dorpskern van Nisse. Historische gegevens geven geen aanwijzingen dat het plangebied vóór de late 20°t° eeuw bebouwd is geweest. Het is wel gelegen onmiddellijk zuidwesten van een historische pand dat reeds ten wordt afgebeeld op de kaart van (geanonimiseerd) BN van ca. 1750. tonen

historische

gegevens

aan

dat

het

plangebied

zich

bevindt in

ARTEFACT RAPPORT 710

Figuur 15

Projectie van het plangebied (rode polygoon) op de Topografische 1950 , 1968 , 1995 en 2005. Bron: Esri Nederland , Kadaster.

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

(Militaire) Kaarten uit 1856 , 1910 , 1916 , 1935 ,

ARTEFACT

RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

2.3-2

Verstoringsgeschiedenis

Bodemloket

Op de websites

Bodeminformatie van

het Bodemloket

uitgevoerde

Bodeminformatie Zeeland worden de bodemkwaliteit

onderzoeken

status/voortgang

Raadpleging van het Bodemloket ® levert twee bodemonderzoeken op met betrekking tot het plangebied. In het plangebied werden in 1989 naar aanleiding van de bouwvergunning een indicatief en aanvullend bodemonderzoek uitgevoerd. Raadpleging van Bodeminformatie Zeeland» leert dat tijdens het indicatief bodemonderzoek in de ondergrond verhoogde EOX-waarden werden vastgesteld ten gevolge van het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de omgeving van het plangebied. Daarnaast werd een verhoogde concentratie koper en zink in het grondwater aangetroffen. Naar aanleiding van deze resultaten werd een aanvullend onderzoek uitgevoerd. Tijdens dit aanvullend onderzoek werden geen verhoogde concentraties koper en zink aangetroffen in het grondwater. De peilbuis uit het indicatief bodemonderzoek was geplaatst in een put die vermoedelijke als stookplaats heeft gediend, wat de mogelijke oorzaak kan zijn van de verontreiniging. Vervolgonderzoek werd dan ook niet noodzakelijk geacht. van

eventveel

weergegeven.

KLIC De

graafmelding geeft binnen het plangebied aanwijzingen voor beperkte verstoring van de bodem door de aanleg kabels en leidingen. Richting het gebouw aan de Vernovenhoekstraat 2 lopen een gas-, elektriciteits- en van waterleiding alsook riolering vrije val. Historische gegevens,

opdrachtgever

Bij de opdrachtgever zijn geen nadere gegevens bekend omtrent historische verstoringen.3 Historische gegevens (paragraaf 2.3.1), luchtfoto's (paragraaf 2.4) en gegevens van het gemeentearchief Borsele en het Zeeuws Archief in

Middelburg geven geen aanwijzingen voor grootschalige verstoringen in het plangebied. De locatie is geen aandachtsgebied voor Niet Gesprongen Explosieven. De inrichting van het plangebied tot sportcomplex met tennisvelden, parkeerterrein, speeltuin en trapveld zal evenwel tot verstoringen hebben geleid. 2.4

Archeologische

Gemeentelijk

beleid

waarden

Zoals in

paragraaf 1.3 werd vastgesteld, is het plangebied gelegen op ca 2,5 km ten zuidwesten van de gewaardeerde dorpskern van Nisse. In het plangebied zijn geen gemeentelijke vindplaatsen geregistreerd. Archeologische

monumenten

Archeologische Monumentkaart (AMK) is een digitaal bestand waarin de archeologische monumententerreinen, de wettelijk beschermde monumenten, werden bijgehouden. Sinds 2014 wordt dit bestand echter niet meer bijgewerkt, waardoor het als statisch bestand kan worden beschouwd. (Een deel van) de monumententerreinen zijn opgenomen op de gemeentelijke beleidskaarten en benoemd als gemeentelijke monumenten. Binnen, of direct grenzend aan, het plangebied worden op de AMK geen archeologische monumententerreinen weergegeven. De dichtstbijzijnde monumenten liggen ca. 0,3 km ten oosten van het plangebied, namelijk de gewaardeerde oude dorpskern van Nisse (AMK-terrein 13449) en een terrein waarin overblijfselen van het middeleeuwse kasteel van de Heeren van Nisse met annex een vluchtberg/kasteelberg aanwezig is (beschermd monument, AMK-terrein 275). De kernheuvel van de vliedberg dateert uit de 11% tot 12% eeuw, en is opgehoogd in de 13% eeuw. Over het complex is relatief weinig bekend. In de 13% eeuw moet er naast de vliedberg een versterkte hoeve aangelegd zijn. Bij deze hoeve werd vervolgens in vermoedelijk de late 13° of 14% eeuw een kasteel gebouwd, dat door latere generaties herhaaldelijk waaronder

www.bodemloket.nl, geraadpleegd op 3 juni 2022. Rapport ZL0o65400418 Vernovenhoek, geraadpleegd op 3 juni 34 Schriftelijke mededeling (geanonimiseerd) | (geanonimiseerd) | d.d. 11 mei 2022. 32 3

2022

via

https://zeeland.nazcaúu.nl/Rapportage

ARTEFACT RAPPORT 710

NISSE VERNOVENHOEKSTRAAT

is verbouwd. Het werd afgebroken rond 1875. De resten ervan zijn duidelijk zichtbaar als een rechthoek omgeven door deels een omgrachting (zie figuur 14). De vliedberg zelf is nog in het landschap aanwezig als verhoging. ,

Eerder uitgevoerd onderzoek en vondstlocaties Archis is het geautomatiseerde Archeologisch Informatiesysteem voor Nederland. Het bestaat uit een databank waarin allerlei gegevens over archeologische onderzoeken vindplaatsen en terreinen in Nederland zijn opgeslagen. Het raadplegen van Archis leert dat binnen het plangebied nog geen onderzoek heeft plaatsgevonden en dat er evenmin archeologische vondstlocaties bekend zijn. ,

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15695162/1