4 1 Brief 5G Zeeuwse gemeentes 22-09-2020 Borsele

Stichting

Gemeente Borsele

DATUM: AAN: ONDERWERP:

22 september 2020 Raadsleden en college Komst 5G netwerk en de implicaties voor gemeentes

Het ZPS geeft informatie en voorlichting over de risico’s van elektromagnetische velden en mobiele zendapparatuur in de openbare ruimte en huiselijke leefomgeving en is aangesloten bij landelijke organisaties voor gezondheid en milieu

Geachte mevrouw, mijnheer, Onlangs heeft een onderzoek van de NOS uitgewezen dat veel Nederlandse gemeenten meer voorlichting verlangen over de komst van het 5G netwerk en het daarbij behorende ‘Internet of Things’ (IoT).1 Veel gemeenten in Nederland krijgen vragen en verontrustte reacties van hun inwoners over de veiligheid en risico’s van dit netwerk. 2 Met deze brief willen wij u als stichting Zeeuws Platform Stralingsrisico op de hoogte brengen van een aantal zaken die wat ons betreft grondig bekeken zouden moeten worden door gemeenten. Verschil 4G en 5G Steeds meer mensen realiseren zich dat 5G niet slechts een kleine aanpassing is van het bestaande 4G netwerk. Dat de bestaande zendmasten een andere frequentie gaan uitzenden is nog maar het begin van de overgang naar het beoogde 5G netwerk. De uitrol van dit nieuwe netwerk brengt enorm veel met zich mee. De Nederlandse overheid wil hierin een koploper zijn en heeft daar ongeveer 10 jaar voor uitgetrokken. Ter informatie enige toelichting -u wellicht al bekend- over wat er voor nodig is om het netwerk volledig te laten werken zoals bedoeld, met name om alle smarttoepassingen van het ‘Internet of Things' operationeel te maken. -

-

-

Sommige zendmasten die er nu al staan moeten worden aangepast om de nieuwe frequenties van het 5G netwerk te kunnen uitzenden. Er moeten in elke gemeente in Nederland, in elke straat, duizenden nieuwe antennes worden geplaatst. En wel om de 150 meter, wil tenminste alle nieuwe smart-apparatuur goed werken. Denk daarbij aan zelf-denkende huishoudelijke apparaten, zelf-rijdende auto’s, slimme stoplichten enz. Naar schatting zullen er in heel Noord-Europa 1300 small cell antennes per vierkante kilometer (!) moeten worden geplaatst om al deze apparatuur goed te kunnen laten werken. Zie hoofdstuk 3.1.1. van onderstaand genoemd document over de small cell antennes. 3 Daarnaast zullen er ook grote aantallen antennes geplaatst moeten worden in bebouwde gebieden, zoals op scholen, appartementen complexen, verzorgingstehuizen, ziekenhuizen, winkels. Bestaande apparatuur, zoals straatverlichting en verkeerslichten, zal moeten worden aangepast of vervangen. Volgens de telecomsector zullen 5G netwerken naar verwachting twee keer méér stroom verbruiken dan 4G netwerken. Ook alle eindgebruikersapparatuur met ingebouwde 5G zal ook méér stroom verbruiken. Hoe verhoudt zich dit tot minder CO2 uitstoot en klimaatdoelstellingen?

1

https://nos.nl/artikel/2337286-gemeenten-behoefte-aan-meer-5g-voorlichtingdoor-landelijke-overheid.html https://stralingsbewust.info/2019/04/17/zorgen-over-de-risicos-van-5g-voorgezondheid-en-leefomgevingnemen-toe-de-belangrijkste-ontwikkelingen-op-eenrij/ 3 https://www.stratix.nl/wp-content/uploads/2019/05/SmallcellsenmassiveMIMOeenverkenning_DEF.pdf 2

K o mst 5G ne tw e r k e n d e imp l i c a ti e s v o o r g e me e ntes se cr e t a r ia a t S t i ch t in g Z e eu ws P l a t for m S t r a l i n g sr i si co : S c h u t t er sh ofst r a a t 5 , 4 3 0 1 A Z Z i e r i k ze e st r a l i n g sri si co@ ze e l a n d n e t .n l / ww w. ze e u wsp l a t for mst r a l i n g sr i si co. n l

Al met al betekent dit voor gemeenten een enorme logistieke en financiële onderneming. Een experiment waarvan niemand de uitkomst kan overzien met verregaande ingrijpende consequenties voor alle burgers. En niet te vergeten te verwachten hoge kosten voor gemeenten. Blootstellingsnorm en ICNIRP Het is verontrustend dat mensen in hun directe leefomgeving 24 uur per dag nog meer zijn blootgesteld aan enorme hoeveelheden straling, afkomstig van allerlei zenders, apparatuur en smart-toepassingen. Een gedegen, grootschalig onderzoek naar de korte en lange termijn effecten hiervan op levende organismen wordt door de Nederlandse overheid en de telecombedrijven nog steeds niet nodig geacht. Dit ondanks de waarschuwingen van een grote groep artsen en wetenschappers wereldwijd die zich ernstige zorgen maken over de lange termijn effecten van blootstelling aan al deze gestapelde straling. Wat ons betreft gaat het hier om een experiment waarbij grote risico’s worden genomen, wat betreft de volksgezondheid. En in een breder perspectief al het leven (flora en fauna) op Aarde. De vastgestelde blootstellingsnorm die de overheid hanteert is de reden dat men onderzoek niet nodig acht. Deze norm is vastgesteld door de ICNIRP.

Deze particuliere commissie heeft aantoonbaar banden met de telecomindustrie en legt belangwekkende onderzoeksresultaten over gezondheidsschade door straling naast zich neer. Er wordt in de stralingslimieten die de ICNIRP heeft vastgesteld en die in een Richtlijn van de EU worden aanbevolen, alleen gekeken naar -kortdurende- opwarming van weefsel. Naar biologische effecten op levende organismen op de lange termijn is door hen nooit onderzoek gedaan(!). Economische motieven lijken hier vele malen zwaarder te wegen dan de gezondheid van de Nederlandse bevolking. 4 5 Er is dan ook al jarenlang kritiek op de ICNIRP.6 Het Internet of Things Het IoT is een technologische constructie waarbij alles met alles kan communiceren. Alle apparatuur staat met elkaar in verbinding en er worden grote hoeveelheden data uitgewisseld. Van slimme straatverlichting, flitspalen met camera’s tot zelfsturende auto’s en huishoudelijke apparaten die op afstand bedienbaar zijn. Kortom een technocratie waarbij niet de menselijke maat en gezond verstand de basis vormen van onze samenleving, maar een maatschappij die beheerst wordt door technologie, welke diep ingrijpt in al onze levensgebieden. 50.000 satellieten Ook vanuit de ruimte zal de Aarde continue bestraald worden door zo’n 50.000 satellieten die de 5G frequenties zullen uitzenden en het IoT zullen ondersteunen.

Wat deze vorm van straling voor al het leven op de planeet zal doen is volledig onbekend en niet getest. Wederom een enorm risico dat klakkeloos wordt genomen, schijnbaar zonder enige (internationale) controle. IoT en privacy Dat er allerminst sprake is van een goede en gegarandeerde beveiliging van het IoT is algemeen bekend. Aldus KPN eind 2019: “Het wordt nog een hele opgave om het Internet of Things (IoT) veilig te maken. Veel ip-camera's, deurbellen en andere apparaten die met internet zijn verbonden, vertonen ernstige kwetsbaarheden. Het gevaar is levensgroot dat hackers deze machines in hun greep krijgen en daar schadelijke dingen mee gaan doen. Sensoren in IoT-apparaten wisselen enorme hoeveelheden data uit, die voor cybercriminelen interessant kunnen zijn. De overheid wil een consumentencampagne starten, maar hoe zinvol is dat?” 7 Daarnaast leveren we als burgers ontzettend veel vrijheid in op het gebied van privacy. Wanneer we overal en altijd omringd zijn door apparatuur zoals camera's en (niet-zichtbare) antennes die onze data ontvangen

4

https://www.hugoschooneveld.nl/pdf_bestanden/pdf_blogs/blootstellingsnormen_icnirp_ongepast.pdf?fbclid=Iw AR1egt04bcabGljGFA_ZvLO8LqqotawB9ligJFTTcXs8JGPlC2gjzkDz6w 5 https://www.jrseco.com/nl/problemen-met-icnirp-blootstellingslimietenelektromagnetische-straling/ 6

https://www.wirelessinfo.nl/nieuws/van-andere-media/351-kritieken-op-samnestelling-instantieicnirp 7

https://www.kpn.com/zakelijk/blog/hoe-kan-de-veiligheid-van-internet-of-things-worden-gewaarborgd.htm K o mst 5G ne tw e r k e n d e imp l i c a ti e s v o o r g e me e ntes se cr e t a r ia a t st i ch t i n g Z ee u ws P l a t for m S t r a l i n g sr i si co, S c h u t t er sh ofst r a a t 5 , 4 3 0 1 A Z Z i e r i k ze e st r a l i n g sr i si co@ ze e l a n d ne t . n l / w ww. ze e u wsp l a t for m st r a l i n g sr i si co. n l

2

en ons filmen of tracken. Dit betekent dat we nul privacy meer hebben. Ook in eigen huis is overal apparatuur aanwezig die je scant, je data verzamelt en die ook nog eens gemakkelijk te hacken is. Is dit wenselijk en nodig om als mens een vervullend leven te leiden? Wij vinden absoluut van niet. Zijn we gebaat bij een overheid die alles wat we doen gaat monitoren? Nee. Dit past niet binnen een democratisch systeem en is in strijd met onze grondrechten. In hoeverre zijn we bereid om zo ver te gaan dat we onze privacy opgeven voor een gevoel van schijnveiligheid of gemak? En hebben gemeenten niet juist de taak en plicht om hun burgers te informeren over hoe ingrijpend ons dagelijks leven gaat veranderen in deze technocratie? Zijn de inwoners van Nederland wel voldoende op de hoogte van wat de overgang naar het complete 5G netwerk echt inhoudt? Wij en met ons onze partnerorganisaties van ‘Eerlijk over Straling’, vinden van niet. Er wordt slechts benadrukt hoe fijn en handig 5G zal zijn. Over mogelijke risico's, gevaren en nadelen wordt door de Nederlandse overheid met geen woord gesproken. Verzet tegen 5G groeit in binnen- en buitenland De kritiek op en weerstand tegen het 5G netwerk neemt toe, zowel in binnen- als buitenland.

Een flink aantal Nederlandse gemeenten staat zeer kritisch tegenover de plannen rondom 5G.8 Waar blijven de Zeeuwse gemeenten? Wie is verantwoordelijk als na verloop van tijd blijkt dat (gezondheids-)schade is ontstaan? Houden gemeenten rekening met mogelijke claims? Ook is de exploitatie van 5G netwerken in strijd met de Grondwet, als de volgende artikelen niet serieus worden genomen: - Artikel 10: Een ieder heeft recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer - Artikel 11: Ieder heeft recht op onaantastbaarheid van zijn lichaam - Artikel 20: De bestaanszekerheid van de bevolking is onderwerp van zorg der overheid - Artikel 21: De zorg van de overheid is gericht op bewoonbaarheid van het land en bescherming en verbetering van het leefmilieu - Artikel 22: De overheid treft maatregelen ter bescherming van de volksgezondheid De noodzaak van stralingsarme locaties Op dit moment zijn er in Nederland naar schatting zo’n 500.000 mensen die nu al last hebben van straling. Dit varieert van lichte klachten tot ernstige gezondheidsklachten en verregaande beperking van levensvrijheid. Heel duidelijk zichtbaar bij deze groep mensen is dat wanneer ze uit de straling zijn, hun klachten direct verminderen. En zodra ze weer blootgesteld worden aan straling de klachten meteen weer toenemen. Een deel van deze groep mensen kan nu al niet meer functioneren in onze maatschappij.

Werken lukt niet meer vanwege de overal aanwezige straling. Vaak zijn ze aangewezen op een uitkering. Ook sociaal is er weinig mogelijk, want vaak zijn ze aan huis gekluisterd en isolement ligt op de loer. 9 Een stralingsarme woonplek is voor deze groep mensen een noodzaak. Met de komst van het 5G netwerk zal het aantal mensen met klachten aanzienlijk groter worden. En dus ook de noodzaak om voor deze mensen woongemeenschappen, woon/werklocaties en woningen in te richten die stralingsarm of -vrij zijn. Op welke manier gaan gemeenten met deze groeiende groep mensen om? Kunnen zij de gezondheid van hun burgers veiligstellen? Straling is onontkoombaar, dus gezondheidsschade door straling kan niet worden afgeschoven op de eigen verantwoordelijkheid van de burgers. 10 Hoe bent u als gemeente van plan de 2% ruimte van het gemeentelijk grondgebied in te richten, wanneer (wettelijk verplicht) 98% dekking moet worden geboden?

8

https://stralingsbewust.info/uitrol-5g-stopgezet-in-deze-landen-en-gemeenten https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0013935120303388?via%3Dihub&fbclid=IwAR149qyqk 3pwP6aap3IOY7o7aK18chZLLgdqC0mriv90BIW-nmpoRi9up1Y 10 https://stralingsbewust.info/2019/04/17/zorgen-over-de-risicos-van-5g-voorgezondheid-en-leefomgevingnemen-toe-de-belangrijkste-ontwikkelingen-op-eenrij/ 9

K o mst 5G ne tw e r k e n d e imp l i c a ti e s v o o r g e me e ntes se cr e t a r ia a t st i ch t i n g Z ee u ws P l a t for m S t r a l i n g sr i si co, S c h u t t er sh ofst r a a t 5 , 4 3 0 1 A Z Z i e r i k ze e st r a l i n g sr i si co@ ze e l a n d ne t . n l / w ww. ze e u wsp l a t for m st r a l i n g sr i si co. n l

3

Tot slot In het voorjaar organiseerde de organisatie ‘Let’s talk about tech’ een Webinar voor gemeenten over het onderwerp 5G. Hiervoor heeft u destijds ook een uitnodiging ontvangen.11 Bewustwording en actie is hard nodig nu de Rijksoverheid door de rechter in het gelijk is gesteld om 5G netwerken te realiseren. De argumentatie was dat de Rijksoverheid in voldoende mate voldoet aan het voorzorgbeginsel door onverkort de ICNIRP blootstellingslimieten toe te passen. Wij zijn van mening dat een gemeente dit niet zomaar moet laten gebeuren als zij het goed meent met haar burgers. Een gemeente dient hierin een sturende rol te hebben via een eigen antennebeleid om de volksgezondheid te waarborgen en niet overal klakkeloos (vergunningvrije) antennes te laten plaatsen. De burger dient tijdig te worden geïnformeerd over voorgenomen activiteiten en daarin ook een stem te hebben. Daarom is door Stichting Stop5G NL een kortgeding aangespannen tegen de Staat der Nederlanden. Dit werd zonder nader onderzoek afgewezen.12 Het hoger beroep tegen de uitspraak van de voorzieningenrechter loopt nog, terwijl de veiling van de 5G frequenties eind juli is afgerond en inmiddels al operationeel is. Ook het onderzoek van de Gezondheidsraad (GR) naar de gezondheidseffecten van 5G werd niet afgewacht terwijl wetenschappers van de GR nu al kritisch zijn over deze uitrol.

Wij hopen u met deze informatie bewuster te hebben gemaakt van de gevolgen die op korte termijn zichtbaar en merkbaar zullen zijn voor u als gemeente en voor inwoners van Nederland. Hopelijk draagt onze inzet er aan bij om tegemoet te komen aan de opmerkingen van het Rathenau Instituut dat digitalisering niet of nauwelijks op de agenda van gemeenteraden staat.13 Uiteraard staan wij open voor en kijken wij uit naar een dialoog met de Zeeuwse gemeenten. Zodat we samen kunnen onderzoeken wat er nodig is om bewust om te gaan met de ingrijpende veranderingen die de komst van het 5G netwerk met zich meebrengt. Om een dialoog concreter te maken stellen wij het volgende voor: 1. Uw gemeente organiseert een informatieve raadsvergadering waaraan we als Stichting Zeeuws Platform Stralingsrisico onze bijdrage zullen leveren 2. Wij gaan op korte termijn het gesprek aan met uw gemeente over het realiseren van stralingsarme of beter nog stralingsvrije woon- en werklocaties Wij stellen het op prijs om met uw gemeente in gesprek te gaan om een concrete invulling voor beide genoemde punten uit te werken. Graag horen wij zo spoedig mogelijk van u zodat op redelijke termijn aan iedereen, meer in het bijzonder mensen met elektrohypersensitiviteit (EHS), een passende oplossing kan worden geboden voor wonen, werken en recreëren.

Met vriendelijke groet, Namens de Stichting Zeeuws Platform Stralingsriscio,

Adrie Spruijt Tel.: 0113-568576 E-mail: stralingsrisico@zeelandnet.nl

11

https://vimeo.com/425069361?fbclid=wAR1aLelk2udcLDRAZdDe5Y0cEBZTZg_17JXJ43T4Pr6Rn8B0uN1nPf8 12 Zie https://linkeddata.overheid.nl/document/ECLI:NL:RBDHA:2020:4461 13

https://www.rathenau.nl/nl/digitale-samenleving/gemeenteraden-kunnen-gerichter-aandachtgeven-aan-digitalisering K o mst 5G ne tw e r k e n d e imp l i c a ti e s v o o r g e me e ntes se cr e t a r ia a t st i ch t i n g Z ee u ws P l a t for m S t r a l i n g sr i si co, S c h u t t er sh ofst r a a t 5 , 4 3 0 1 A Z Z i e r i k ze e st r a l i n g sr i si co@ ze e l a n d ne t . n l / w ww. ze e u wsp l a t for m st r a l i n g sr i si co. n l

4