221013 presentatie kaderstellende raad 13 oktober 2022 - definitief-2
Tekst van het document
Kaderstellende raadsbijeenkomst
ADVIESRECHT EN PARTICIPATIEPLICHT 13 oktober 2022
PROGRAMMA Tijden zijn indicatief
Opening door burgemeester Dijksterhuis
20.00-20.05 uur
Introductie door wethouder Weststrate
20.05-20.10 uur
Inhoudelijke inleiding door Annette Elling en Miriam Heijdra
20.10-20.25 uur
Gelegenheid tot het stellen van verhelderende vragen over de notitie "Adviesrecht gemeenteraad en participatieplicht bij buitenplanse afwijkingen van het omgevingsplan"
20.25-20.40 uur
Bespreking van hoofdkeuzes en de uitwerking daarvan
20.40-21.40 uur
Opstellen handreiking participatie voor initiatiefnemers?
21.40-21.45 uur
Afsluiting, conclusies en vervolg
21.45 uur
Raadsbesluiten in het kader van de Omgevingswet, te nemen voor inwerkingtredingsdatum (1 januari 2023)
Datum besluitvormende raad
Vaststellen delegatiebesluit
6 oktober 2022
Vaststellen Verordening nadeelcompensatie gemeente Borsele (nu Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade gemeente Borsele)
(6 oktober 2022)
Vaststellen adviesrecht gemeenteraad bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten en participatieplicht
1 december 2022
Vaststellen Verordening Fysieke Leefomgeving
1 december 2022
Vaststellen van het instellen van een gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit
1 december 2022
Vaststellen van de verordening op de heffing en de invordering van leges
1 december 2022
3 november
Waarom deze kaderstellende raad? Ter voorbereiding op besluiten die de gemeenteraad moet nemen voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet inzake:
• Adviesrecht van gemeenteraad bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten • Participatieplicht voor initiatiefnemers bij buitenplanse omgevingsactiviteiten
ADVIESRECHT IN HET KORT
Huidige situatie: Bestemmingsplan of beheersverordening Initiatief past niet binnen het bestemmingsplan of beheersverordening Gemeente kan afwijken van het bestemmingsplan/beheersverordening: 1. Gemeenteraad herziet bestemmingsplan/beheersverordening 2. College vergunt initiatief door middel van een buitenplanse afwijking College heeft daarvoor wel een verklaring van geen bedenkingen van de raad nodig, behalve in de categorieën van gevallen waarvoor de raad heeft besloten dat een vvgb niet is vereist In Borsele heeft de raad besloten dat in alle gevallen dat wordt afgeweken van een bestemmingsplan of beheersverordening geen vvgb nodig is
Toekomstige situatie: Omgevingsplan Initiatief past niet binnen het omgevingsplan. Gemeente kan afwijken van het omgevingsplan: 1. Gemeenteraad wijzigt het omgevingsplan; 2. College vergunt initiatief door middel van verlenen van een omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit. -
-
Wanneer college initiatief vergunt (situatie 2), moet zij wel advies vragen aan de gemeenteraad voor die gevallen die de raad daarvoor heeft aangewezen. De raad bepaalt voor inwerkingtreding van de Omgevingswet in welke gevallen zij advies wil geven. Advies is bindend.
Raad moet expliciet beslissen Raad moet expliciet beslissen over afbakening adviesrecht Uitgangspunten van de Omgevingswet: • Besluitvorming over initiatieven sneller en overzichtelijker laten verlopen. • Gemeenteraad stuurt op hoofdlijnen en beslist over projecten met grote impact op de fysieke leefomgeving.
Hoe wil de gemeenteraad inhoud geven aan het adviesrecht? Varianten in keuze: 1. Geen gebruik maken van het adviesrecht Raad hoeft dan verder niets te beslissen. Zodra de Omgevingswet in werking treedt hoeft het college niet voor advies met een BOPA naar de gemeenteraad. Deze variant sluit aan bij de huidige praktijk inzake de ‘verklaring van geen bedenkingen’. 2. Altijd gebruik maken van het adviesrecht Bij deze variant moet elke BOPA voor advies aan de gemeenteraad worden voorgelegd. 3. Alleen voor bepaalde categorieën van activiteiten gebruik maken van het adviesrecht Bij deze variant benoemt de raad een aantal categorieën van gevallen waarvoor advies gevraagd moet worden. Hier wordt heel bewust gekeken naar de impact van activiteiten.
Welke categorieën van gevallen kun je aan denken? • • • • • • •
Woningen Maatschappelijke- en sportvoorzieningen Bedrijvigheid Energieopwekking/duurzame energie Infrastructurele projecten Recreatie Gevoelige onderwerpen (politiek/maatschappelijk)
PARTICIPATIEPLICHT IN HET KORT
WAT IS PARTICIPATIE ONDER DE OMGEVINGSWET? De wet zegt over participatie: het in een vroegtijdig stadium betrekken van belanghebbenden [...] bij het proces van de besluitvorming over een project of activiteit. • • • • •
•
Voorafgaand aan het formele besluitvormingsproces: op tijd belangen, meningen en creativiteit op tafel krijgen. Meer dan de formele momenten (meer dus dan zienswijzen). Participatie is niet dat iedereen het ermee eens moet zijn. #Hoedan is niet voorgeschreven. Met belanghebbenden bedoelt de wet burgers, vertegenwoordigers van bedrijven, professionals van maatschappelijke organisaties en bestuurders van overheden. De gemeente neemt (de uitkomsten van) participatie mee bij de belangenafweging bij besluiten over de fysieke leefomgeving.
WANNEER IS PARTICIPATIE VERPLICHT EN WANNEER NIET? VERPLICHT ■
Bij het opstellen van een omgevingsvisie en programma’s.
■
Bij het opstellen van een omgevingsplan.
KEUZE ■
In het vergunningsverleningsproces.
MOGELIJKE UITZONDERING OP KEUZE: BOPA’S ■
Het college van burgemeester en wethouders is bevoegd vergunning te verlenen voor initiatieven/activiteiten die in strijd zijn met het omgevingsplan, maar toch wenselijk worden geacht buitenplanse omgevingsplanactiviteiten.
■
“De gemeenteraad kan gevallen van activiteiten aanwijzen waarbij participatie van en overleg met derden verplicht is voordat een aanvraag om een omgevingsvergunning voor een dergelijke activiteit kan worden gedaan.” (amendement van Eijs c.s.)
OPTIES PARTICIPATIEPLICHT 1.
Participatie bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten niet verplicht.
2.
Participatie bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten zo vaak mogelijk verplicht.
3.
Alleen voor bepaalde categorieën van activiteiten is participatie verplicht.
HET MAKEN VAN KEUZES
HOOFDKEUZE 1: ADVIESRECHT 1. Geen gebruik maken van adviesrecht 2. Altijd gebruik maken van adviesrecht 3. Alleen voor bepaalde categorieën gebruik maken van adviesrecht Voordelen 1.
2.
3.
•
Sluit aan bij de huidige praktijk inzake de ‘verklaring van geen bedenkingen’
•
Geen extra besluitvormingsmomenten voor de gemeenteraad nodig
•
Termijnen voor vergunningverlening zijn beter te halen
•
Geen extra ambtelijke inzet nodig
•
De gemeenteraad houdt alle zeggenschap over BOPA’s
Nadelen •
Gemeenteraad heeft geen enkele zeggenschap over BOPA’s
•
Extra besluitvormingsmomenten voor de gemeenteraad nodig
•
Legt druk op het halen van termijnen voor de vergunningverlening
•
Extra ambtelijke inzet nodig
•
De gemeenteraad houdt zeggenschap over BOPA’s voor die categorieën die belangrijk worden gevonden
•
Voor de categorieën die worden aangewezen legt het druk op het halen van termijnen voor de vergunningverlening
•
Geen of een aantal extra besluitvormingsmomenten voor de gemeenteraad nodig
•
Voor de categorieën die worden aangewezen is extra ambtelijke inzet nodig
HOOFDKEUZE 2: PARTICIPATIEPLICHT 1. Participatie bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten niet verplicht 2. Participatie bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten zo vaak mogelijk verplicht 3. Alleen voor bepaalde categorieën van activiteiten is participatie bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten verplicht Voordelen 1.
2.
3.
•
•
Geen extra regels voor initiatiefnemers vanuit de overheid
Garantie dat er bij een initiatief dat niet past in het omgevingsplan omwonenden en belanghebbenden altijd worden betrokken
•
Het regime voor een BOPA is gelijk aan dat voor een wijziging van het omgevingsplan
•
Participatie wordt verplicht voor categorieën waarvan de gemeenteraad van mening is dat deze een aanzienlijke impact hebben op omwonenden en belanghebbenden
•
Meer maatwerk
Nadelen •
Geen invloed of een initiatiefnemer de omgeving al dan niet betrekt bij een initiatief dat niet past in het omgevingsplan terwijl de impact voor omwonenden en belanghebbenden aanzienlijk kan zijn
•
Participatie is bij een wijziging van een omgevingsplan verplicht. Voor BOPA’s wordt een ander regime gehanteerd, terwijl het initiatief evenveel impact kan hebben voor omwonenden en belanghebbenden
•
Extra regels voor initiatiefnemers vanuit de overheid
•
Ook voor kleine initiatieven met geen of geringe impact voor omwonenden moet geparticipeerd worden
•
Enkele initiatiefnemers worden geconfronteerd met extra regels vanuit de overheid
Mogelijke categorieën die in aanmerking komen voor adviesrecht en participatieplicht • • • • • • •
Woningen Maatschappelijke- en sportvoorzieningen Bedrijvigheid Energieopwekking/duurzame energie Infrastructurele projecten Recreatie Gevoelige onderwerpen (politiek/maatschappelijk)
HET MAKEN VAN KEUZES ■
Mist u categorieën van activiteiten die niet genoemd zijn maar die u wel wilt toevoegen?
1. Woningen Adviesrecht (16.15a onder b OW) •
1.1
Het oprichten van nieuwe bebouwing in de bebouwde kom ten behoeve van een woonfunctie en daarmee samenhangende bebouwing indien de omvang van de nieuwe bebouwing 6 of meer woningen betreft. •
1.2
Het transformeren of vergroten binnen de bebouwde kom van bestaande bebouwing ten behoeve van een woonfunctie en daarmee samenhangende bebouwing indien de omvang van de nieuwe bebouwing 6 of meer woningen betreft. •
1.3
Indien buiten de bebouwde kom geldt voor 1.1 en 1.2: in het geval van 4 woningen of meer.
Verplichte participatie (16.55 lid 7) •
1.1
Het oprichten van nieuwe bebouwing in de bebouwde kom ten behoeve van een woonfunctie en daarmee samenhangende bebouwing indien de omvang van de nieuwe bebouwing 1 of meer woningen betreft. •
1.2
Het transformeren of vergroten binnen de bebouwde kom van bestaande bebouwing ten behoeve van een woonfunctie en daarmee samenhangende bebouwing indien de omvang van de nieuwe bebouwing 1 of meer woningen betreft. •
1.3
Indien buiten de bebouwde kom geldt voor 1.1 en 1.2: in het geval van 1 of meer woning(en).
2. Maatschappelijke en sportvoorzieningen Adviesrecht (16.15a onder b OW) •
2.1
Het realiseren van grootschalige maatschappelijke voorzieningen, zoals een multifunctionele accommodatie. •
2.2
Het realiseren van sportinfrastructuur, waaronder sportparken en sporthallen.
Verplichte participatie (16.55 lid 7) •
2.1
Het realiseren van maatschappelijke voorzieningen. •
2.2
Het realiseren van sportinfrastructuur, waaronder sportparken en sporthallen.
3. Bedrijvigheid Adviesrecht (16.15a onder b OW) •
3.1
Het uitbreiden van niet-agrarische bedrijvigheid in de milieucategorie 3 in het buitengebied
Verplichte participatie (16.55 lid 7) •
3.1
Het oprichten, veranderen of uitbreiden van niet-agrarische bedrijvigheid in het buitengebied.
4. Energieopwekking Adviesrecht (16.15a onder b OW)
Verplichte participatie (16.55 lid 7)
Het opwekken van andere vormen van energie dan door middel van zonnepanelen en windturbines (zoals: biomassa-installaties en waterstof).
Het opwekken en/of opslaan van andere vormen van energie dan door middel van zonnepanelen en windturbines (zoals: biomassa- installaties en waterstof).
5. Infrastructurele projecten Adviesrecht (16.15a onder b OW) •
5.1
Het aanleggen en/of (ver)bouwen van grootschalige infrastructurele werken, waarbij de gemeente bevoegd gezag is.
Verplichte participatie (16.55 lid 7) •
5.1
Het aanleggen en/of ver)bouwen van infrastructurele werken.
6. Recreatie Adviesrecht (16.15a onder b OW) •
6.1
Projecten ten behoeve van grootschalige recreatie, inclusief de daarbij behorende voorzieningen (zoals paden, ontsluiting en groen).
Verplichte participatie (16.55 lid 7) •
6.1
Projecten ten behoeve van grootschalige recreatie, inclusief de daarbij behorende voorzieningen (zoals paden, ontsluiting en groen).
7. Grote maatschappelijke impact Adviesrecht (16.15a onder b OW)
Verplichte participatie (16.55 lid 7)
Indien - naar oordeel van het college - sprake is van grote maatschappelijke impact, er grote maatschappelijke onrust is en/of anderszins politiek gevoelige initiatieven.
Indien - naar oordeel van het college - sprake is van grote maatschappelijke impact, er grote maatschappelijke onrust is en/of anderszins politiek gevoelige initiatieven.
HANDLEIDING PARTICIPATIE? Verplicht participeren bij een BOPA is vormvrij de initiatiefnemer mag zelf bepalen hoe dit wordt vormgegeven De gemeente toetst bij de beoordeling van de vergunningsaanvraag of voldoende is geparticipeerd zo niet, vragen om aanvulling + buiten behandeling stellen aanvraag Opstellen toetsingscriteria participatie voor beoordeling vergunningsaanvraag? (Beleidsregels vast te stellen door gemeenteraad; wellicht mee te nemen in de participatienota die in ontwikkeling is) Stellen we voor initiatiefnemers een handleiding voor participatie op?
Afsluiting, conclusies en vervolg Voorstel voor vaststellen adviesrecht en participatieplicht in besluitvormende raad van december 2022