16.1 Actualisastie GVVP Borsele 2020

GVVP Borsele Gemeentelijk Verkeers en Vervoers Plan Actualisatie 2021

EINDVERSIE

GVVP: actualisatie 2021

1

Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Waar staan we en wat komt er op ons af? 3. Wat betekent dat voor onze toekomstvisie? 4. Wegencategorisering 4.1 De ontwikkeling van de verkeersintensiteiten 4.2 Wegencategorisering binnen de bebouwde kom 4.3 Wegencategorisering buiten de bebouwde kom 4.4 Het middengebied autoluw houden 5. Gebiedsuitwerkingen 5.1 GGA Borsele West 5.2 GGA Borsele Oost 5.3 GGA Veerse Meer Zuid 6. Landbouwroutenetwerk 7. Fietsroutenetwerk 8. Toegankelijkheid 9. Verkeersveiligheid 10. Verduurzaming mobiliteit 11. Actiepunten, voornemens BIJLAGEN

GVVP: actualisatie 2021

2

Hoofdstuk 1: Inleiding Voor u ligt geen nieuw GVVP, maar een actualisatie van het Gemeentelijk Verkeers en Vervoersplan 2014. De koers en de beleidskaders die zijn vastgelegd in het oorspronkelijke GVVP blijven ongewijzigd, tenzij dit in deze actualisatie expliciet wordt vermeld. Met deze actualisatie verruimen we ons een beeld van het verkeer in de gemeente Borsele: de actualisatie betreft de periode tot 2030. In de actualisatie nemen we een concrete toekomstvisie voor 2040 op; dat is de stip aan de horizon waar we naar toewerken. Verder nemen we het resultaat mee van twee GebiedsGerichte Aanpakken (GGA): in Borsele Oost en Borsele West. Uiteraard anticiperen we op nieuwe landelijke en regionale ontwikkelingen en beleidskaders die van invloed zijn op het verkeer en de mobiliteit in Borsele. Ook verwerken we de uitkomsten van twee informatiebijeenkomsten (incl. mail-oproep om schriftelijk knelpunten aan te dragen) die we organiseerden voor alle dorpsraden, diverse organisaties (BZZB, CUMELA, Fietsersbond, Natuurmonumenten, ZLTO) en landbouw- en loonwerkbedrijven. In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van de verzamelde knelpunten met per knelpunt een vermelding waar daar in deze actualisatie van het GVVP aandacht aan is geschonken. De prioritering van de GVVP-projecten vindt plaats binnen het Meerjarenprogramma Infrastructuur Borsele (MIB), 5 jaar vooruitschrijdend.

Daarvan is de laatste versie in 2019 vastgesteld. We actualiseren het MIB ongeveer tweejaarlijks.

GVVP: actualisatie 2021

3

Hoofstuk 2: Waar staan we en wat komt er op ons af? 1990-2020 In de afgelopen 30 jaar is er qua verkeersinfrastructuur het nodige gebeurd binnen onze gemeentegrenzen. De aanleg van de Westerscheldetunnel. De verbreding van de Sloeweg naar 2x2 rijstroken. De realisatie van twee ongelijkvloerse kruisingen bij ’s-Heerenhoek. De aansluiting van Heinkenszand op de A58. De hoofdwegenstructuur is daarmee nu een heel eind op orde. Het verkeer rijdt nu vlot via de hoofdwegen, waardoor er een relatief verkeersluwe Zak van Zuid-Beveland is bereikt. Ook van invloed hierop zijn de ‘knip’ in de N664 bij ’s-Heer Arendskerke en de nieuwe A58-aansluiting bij GoesZuid. Dat verkeersluwe moeten we zien te behouden. Daarvoor is van belang dat de hoofdwegen (rijks- en provinciale wegen) goed blijven doorstromen. Een zorgpunt daarbij is het drukste wegvak van de A58: tussen Goes en Heinkenszand. Maar ook de doorstroming en verkeersveiligheid op de Deltaweg. Zodra het hoofdwegennet minder goed gaat doorstromen, merken we dit op het onderliggende wegennet. Het is daarom van belang om ook op het onderliggende wegennet (voornamelijk waterschapswegen) maatregelen te nemen die dit voorkomen. Tegelijkertijd moeten we in geval van calamiteiten of wegwerkzaamheden op de hoofdwegen het verkeer wel uitwijkmogelijkheden bieden (U-routes).

Dit vergt nog verdere uitwerking en pakken we gebiedsgericht aan (GGA) samen met de andere wegbeheerders, bewoners en belanghebbenden. Dit komt verderop in dit GVVP aan de orde. 2020-2030 Reeds ingezette ruimtelijke ontwikkelingen die verkeer genereren en voor ons gevolgen hebben, zijn Bedrijvenpark Deltaweg Goes, Waterpark Veerse Meer in Arnemuiden en de mogelijke komsten van Central Gate op Sloepoort. Dit zijn ontwikkelingen die thuishoren in een GGA met de gezamenlijke wegbeheerders, waarin we actief (zullen) deelnemen. Verder zijn er eigen uitbreidingen binnen onze gemeente die voor extra verkeer zorgen: • de uitbreiding met woningen aan de oostkant van ’s-Gravenpolder (met een gewenste toekomstige aansluiting Zaaidijk op de N666); • Heinkenszand (met een toekomstige aansluiting van de woonwijk Platepolder op de N667); • en Sloepoort. 2040 In deze actualisatie van het GVVP kijken we naar ontwikkelingen tot in 2040. Een periode waarin we zeker wijzigingen verwachten in de mobiliteit zelf. Mobiliteit met gebruikmaking van niet-fossiele brandstoffen (elektrisch, waterstof). Meer ketenmobiliteit met gebruik van combinaties van voertuigen en met gebruik van meer gedeelde vervoermiddelen (deelfiets, deelauto), met digitale reserveringsmogelijkheden via apps en toegang via smartphones.

Termen die horen bij deze nieuwe ontwikkelingen zijn ‘Mobility as a service’ en ‘Smart Mobility’. Ontwikkelingen waarop we als gemeente waar nodig vooral voorwaardenscheppend zullen moeten inspelen. Nieuwe beleidskaders Er zijn nieuwe beleidskaders relevant voor het mobiliteitsbeleid, zoals: • de nieuwe landelijke Omgevingswet, met een provinciale uitwerking als kader voor het opstellen van gemeentelijke Omgevingsvisies en een Omgevingsplannen; • het nationale Strategisch Plan Verkeersveiligheid, met een regionale uitwerking van een risicogestuurde aanpak onder leiding van het Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Zeeland; • het VN-Handvest Handicap, waarin is vastgelegd dat in het ontwerp, de inrichting en het beheer van de openbare ruimte moet worden voldaan aan de algemene basisnorm van toegankelijkheid (‘design for all’), met voldoende brede, obstakelvrije en veilige voetgangersvoorzieningen naar alle GVVP: actualisatie 2021

4

• • • • • •

voordeuren, zodat zoveel mogelijk mensen zich zo lang mogelijk zelfstandig kunnen verplaatsen in de openbare ruimte; het landelijk beleid op het gebied van zorg en welzijn, dat ervan uitgaat dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig thuis kunnen wonen; het landelijk beleid op het gebied van publieke gezondheid, dat het belang onderstreept van een beweegvriendelijke, verblijfsvriendelijke, groene en gezonde leefomgeving; het Klimaatakkoord, met een beoogde mobiliteitstransitie, uitgewerkt in o.a. een landelijke en provinciale strategie rond de aanleg van laadinfrastructuur; de provinciale Fietstafel, met nieuwe speerpunten voor het fietsbeleid; nieuw openbaar-vervoer-beleid (coalitieakkoord GS 2019-2023); de Landschapsbewuste verkeersvisie; het vergroten van de verblijfskwaliteit in het buitengebied door op sommige wegen alleen nog bestemmingsverkeer toe te staan.

In deze actualisatie van het GVVP anticiperen we al zoveel mogelijk op de (verwachte) consequenties van deze nieuwe beleidskaders.

GVVP: actualisatie 2021

5

Hoofdstuk 3: Wat betekent dat voor onze toekomstvisie? Onze toekomstvisie op de mobiliteit in onze gemeente is feitelijk ongewijzigd gebleven. Voortbordurend op de in het GVVP 2014 uitgezette koers, luidt onze toekomstvisie als volgt: a. De mobiliteitsvisie voor onze dorpen (2040): We willen dat onze dorpen zich kenmerken door rust, ook qua verkeer. We richten onze wegen zo in, dat automobilisten zich binnen de kom als gast gedragen. We zorgen voor veilige kruispunten en schoolomgevingen. Lopen en fietsen stimuleren we door te zorgen voor rustige wegen, brede trottoirs en een goede toegankelijkheid van belangrijke voorzieningen zoals winkels en openbare gebouwen. We staan voor een adequaat beheer en onderhoud van onze weginfrastructuur. We anticiperen tijdig op de komst van auto’s met niet-fossiele brandstof (elektrisch/waterstof). b. De mobiliteitsvisie voor het buitengebied (2040): We willen de Zak van Zuid-Beveland zoveel mogelijk autoluw houden. We werken hiervoor nauw samen met Provincie en Waterschap aan een heldere hoofdwegenstructuur waarop het autoverkeer en vrachtverkeer goed kan doorstromen. Tegelijkertijd nemen we gezamenlijk maatregelen om op de overige wegen sluipverkeer te ontmoedigen en de snelheid van het autoverkeer te beteugelen. Zodat het veilig en prettig fietsen is door het cultuurhistorisch landschap van de Zak.

We ijveren voor veilige en comfortabele fietsroutes en goede openbaar-vervoer-verbindingen naar Goes, met goede aansluitingen op de trein. En voor vlotte en veilige routes voor landbouwverkeer, waarbij de dorpskernen zoveel mogelijk worden gemeden.

GVVP: actualisatie 2021

6

Hoofdstuk 4: Wegencategorisering 4.1 De ontwikkeling van de verkeersintensiteiten Om een beeld te schetsen van de groei van het verkeer in de afgelopen 10 jaar hebben we twee afbeeldingen opgenomen: een van de situatie in 2007 en een in 2017 (bron: verkeerstromen kaart Zeeland, provincie Zeeland).

Figuur 1: 10 jaar verkeer: 2007-2017: groei op de stroomwegen, stabiel in het in het middengebied

Te zien is dat de verkeersdruk in het middengebied -dankzij de nodige inspanningen op het gebied van infrastructuur- relatief stabiel is gebleven. Dat is precies het doel: het autoluw houden van het middengebied. GVVP: actualisatie 2021

7

De onderstaande grafiek laat zien dat in 10 jaar het verkeer op de A58 flink is toegenomen.

A58: Goes-Heinkenszand werkdaggemiddelde mvt/etm

in 10 jaar: + 53%

2010

2011

2015

2016

2017

2018

februari april juni augustus

januari maart mei juli september november januari maart mei juli september november januari maart mei juli september november januari maart mei juli september november januari maart mei augustus oktober december februari

75.000 70.000 65.000 60.000 55.000 50.000 45.000 40.000 35.000 30.000

2019

Figuur 2: 10 jaar verkeer: 2009-2019: groei op de A58 (tussen 2011 en 2015 ontbreken gegevens)

Een aandachtspunt vormt de capaciteit van de A58 Goes-Heinkenszand. We zullen vinger aan de pols moeten houden; de weg zal op robuustheid getoetst moeten worden en zullen tijdig genomen maatregelen voorkomen dat onbedoelde verkeersstromen ontstaan. We willen sluipverkeer voorkomen van en naar Goes via het Poelbosgebied in plaats van via A58 en Deltaweg. 4.2 De wegencategorisering binnen de bebouwde kom Een goede wegencategorisering vormt de ruggengraat van de beleidsvisie. Een categoriseringsplan deelt wegen in naar functie. Het geeft aan op welke wegen we de verkeersafwikkeling het belangrijkst vinden en op welke wegen we de verblijfsfunctie prioriteit geven. Vervolgens is het van belang de vormgeving van de weg zo goed mogelijk af te stemmen op haar functie. Op die manier dwingt men als het ware het gewenste gebruik af. Er gelden twee situaties: binnen-de-bebouwde-kom en buiten-de-bebouwde-kom. Hier zijn wijzelf wegbeheerder. Het is van belang dat de categorisering afstemming heeft met wegen buiten de kom. Binnen de bebouwde kom zijn er twee wegcategoriën: Gebiedsontsluitingswegen (GOW) en Erftoegangswegen (ETW). Dit zijn de belangrijkste wegkenmerken (geactualiseerde versie ten opzichte van GVVP 2014):

Maximum snelheid Verharding Rijbaanscheiding Fietspaden/stroken Rijbaanbreedte

Trottoir Fietspaden Autoparkeren GVVP: actualisatie 2021

Gebiedsontsluitingswegen (GOW50)

Erftoegangswegen (ETW30)

50 km/h asfalt Ideaal: fysiek gescheiden rijstroken Minimaal: Dubbele (on)onderbroken asstreep Aanwezig Rijstrookbreedte, excl markering: Minimaal: 2.75m Ideaal: 3.25-3.50m

30 km/h (15 km/h bij een erf) Klinkers (evt. asfalt met streetprint) Niet aanwezig, geen markering

>1.80m Eenrichtingsverkeer >2.0m Tweerichtingsverkeer >3.0m Evt. langsparkeren op parkeerstrook

Niet aanwezig, tenzij hoofdfietsroute wegbreedte: Eenrichtingsverkeer Minimaal 3.85m, ideaal 4.40m Tweerichtingsverkeer: Minimaal 4.80m, ideaal 5.80m >1.80m In principe niet nodig Parkeren op rijbaan toegestaan

8

Bushaltes Obstakelafstand Erfaansluitingen op de rijbaan Kruispunten GOW-GOW Kruispunten GOW-ETW Aantal kruispunten

niet halteren op rijbaan Halteren op rijbaan toegestaan Obstakelvrije ruimte vereist > 1.0m Niet van toepassing Niet aanwezig, tenzij erf niet anders bereikbaar Toegestaan Rotonde, keerlus of VerkeerRegelInstallatie Rotonde, keerlus of voorrangskruising Minder is beter (afstand >500m) Geen limiet

We stelden het categoriseringsplan voor Borsele in 2014 vast voor de wegen die in ons beheer zijn (binnen de bebouwde kom). Alle wegen zijn daarbij erftoegangswegen ETW(30), op deze na; dit zijn de GOW(50) wegen: • Clara’s Pad (wegvak Drieweg-Kraaiendijk) • Noordlandseweg (wegvak Clara’s Pad-Noordland) • Stenevate (wegvak Drieweg-gemeentehuis) • Kaaiweg (wegvak komgrens-Monsterweg) • Goesestraatweg (wegvak komgrens-Ambachtsstraat) In het GVVP 2014 categoriseerden we ook de eerste 200 meter van de Eendvogelstraat (wegvak Heinkenszandseweg-Waadvogelstraat) nog als GOW(50). Nu is het plan om dit stukje ook terug te brengen naar 30 km/u. Erftoegangswegen: Postweg en Monsterweg Over het verkeer in de Postweg en Monsterweg bestaan nog steeds klachten. In het kader van deze actualisatie toetsten we de Postweg achtereenvolgens met het gemeentelijk beleid, naar wat we objectief meten, wat de klachten precies zijn en onderwierpen we de weg aan een verkeerskundige toets. We willen dat ook voor de Monsterweg doen. We komen voor de Postweg tot de conclusie dat er 3 varianten zijn om deze situatie te verbeteren: a. Terug naar het oude ontwerp, waarbij de 50/30km/h grenzen meer richting dorpskern worden opgeschoven. (de kruispunten NwKraaijertsedijk en Lewedijk worden dan voorrangskruisingen). b. Een uitbreiding van de zone 30 c.

De gehele bebouwde kom als zone 30 We werken in de planperiode 2020-2024 een nader voorstel uit voor Postweg en Monsterweg. 4.3 De wegencategorisering buiten de bebouwde kom Alle wegen in Zeeland zijn in opdracht van het ROVZ/Provincie Zeeland (als uitvloeisel van het Zeeuws Beleidsplan Verkeersveiligheid 2010-2020) qua functie en inrichting getoetst aan de landelijke basiseisen op het gebied van doorstroming en verkeersveiligheid. Vervolgens hebben we de uitkomsten daarvan verder uitgewerkt in twee Gebiedsgerichte aanpakken: een GGA Borsele Oost en een GGA Borsele West; zie hiervoor hoofdstuk 5. Op basis daarvan hebben we ons categoriseringsplan op een aantal punten geactualiseerd en geformuleerd als een streefbeeld voor 2030. De komende jaren willen we werken aan het verwezenlijken van dat streefbeeld. De uit te voeren projecten zullen worden opgenomen in het Meerjarenprogramma Infrastructuur Borsele (MIB); sommige zullen ook een plek krijgen in het provinciale Meerjarenprogramma Infrastructuur Zeeland (MIZ) en in het Meerjaren Investeringsprogramma (MIP) van het waterschap. Op de volgende afbeelding staat ons streefbeeld voor 2030. Een visie die samen met de andere wegbeheerders in de gebiedsaanpakken tot stand is gekomen: zie de uitwerking in hoofdstuk 5.

GVVP: actualisatie 2021

9

Figuur 3 Categorisering: het streefbeeld voor 2030

We onderscheiden buiten de bebouwde kom drie wegcategoriën: Stroomwegen (SW); hier is stromen van verkeer van belang. De toegepaste maximum snelheden zijn 130, 120 en 100 km/h. Doorgaans rijkswegen, maar in Zeeland deels ook in beheer bij de provincie. Op ZuidBeveland gaat het om: • de A58; • de A256/N256; • de N62(Sloeweg). Gebiedsontsluitingswegen (GOW80); deze wegen ontsluiten gebieden en hebben een maximum snelheid van 80 km/h. Deze wegen zijn normaal in beheer bij de Provincie Zeeland. Het gaat om deze vier wegen GOW(80): • de N665 (Zwaakse Weel-Lewedorp); GVVP: actualisatie 2021 10

• • •

de N666 (Zwaakse Weel-Vierwegen); de N667 (Drieweg-‘s-Heerenhoek); de N669 (‘s-Gravenpolder-Goes).

Als resultaat van de GGA Borsele West (zie hoofdstuk 5) willen we dus in het streefbeeld van de wegencategorisering 2030 - ten opzichte van de huidige wegencategorisering - de Heinkenszandseweg (N667, tussen Drieweg en ‘s-Heerenhoek) en de Baarlandse Zandweg (tussen de Bernhardweg Oost en Langeweegje) afwaarderen naar een ETW-1(60)weg. Een ETW-1(60) is een erftoegangsweg met naast de primaire erftoegangsfunctie ook een beperkte verkeersfunctie; ze zijn daarom uitgevoerd met een vrijliggend fietspad. Als resultaat van de GGA Borsele West en de GGA Borsele Oost (zie hoofdstuk 5) zijn in het streefbeeld voor de wegencategorisering 2030 de volgende vijf wegen als ETW-1(60) opgenomen: • de Heinkenszandseweg (tussen Drieweg en ‘s-Heerenhoek) en Julianaweg; • de Kruiningenpolderweg-Nissestelle-Doornboomdijk-Kraaijertsedijk-Bernhardweg MiddenBernhardweg West; • de ’s-Heerenhoeksedijk-Monsterweg; • de Stelsedijk-Nieuw Vreelandsedijk; • de Baarlandszezandweg. Alle overige wegen buiten de bebouwde kom zijn of worden ETW-2(60); deze wegen hebben als primaire functie het ontsluiten van erven en geen enkele verkeersfunctie. Ze hebben een maximum snelheid van 60 km/uur. Deze wegen zijn doorgaans in beheer bij Waterschap. Zij hebben meestal geen vrijliggend fietspad, tenzij er sprake is van een belangrijke fietsroute en/of een belangrijke route voor landbouwverkeer.

4.4 Het middengebied autoluw houden We willen de Zak van Zuid-Beveland zoveel mogelijk autoluw houden. Dat proberen we op een aantal manieren te bereiken: • door een goede wegencategorisering; • door goede bewegwijzering; • door juiste actuele informatie aan navigatiesystemen; • door op te letten bij toestaan van nieuwe of uitbreiding van bestaande bedrijfsvestigingen; • door waar nodig aanvullende maatregelen te treffen. Over de rol van navigatiesystemen De huidige navigatiesystemen worden elk jaar beter. De ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Al jarenlang bestaat er een liftetime update (bijv Tomtom). Dan wordt bij nieuwere auto’s met iedere onderhoudsbeurt een update verstrekt van de ‘onboard navigatie’. Nog nieuwere auto’s bevatten real-time info. Maar wat steeds meer terrein lijkt te gaan winnen, omdat iedereen al een smartphone heeft, is het gebruik van de eigen smartphone: los functionerend met een navigatie-app of via een onboard-applicatie: je auto ziet je smartphone en vraagt om contact te leggen en gebruikt de faciliteiten van de smartphone. Die vrijwel onuitputtelijk zijn. Een andere belangrijke ontwikkeling is 5G. Iedereen en alles is straks 24/7 online (op weg naar ondersteund of misschien wel autonoom rijden). Auto’s communiceren met de omgeving en andersom.

‘Talking Traffic’ brengt informatie over de omgeving in het voertuig, en informatie over het voertuig naar de omgeving. Dus navigatie die niet alleen bedoeld is om de bestemmingen te vinden maar bedoeld om: • de verkeersveiligheid te vergroten (navigatie kijkt verder vooruit op de weg dan de automobilist dat kan, waardoor er eerder oponthoud of incidenten worden gezien en kan worden geanticipeerd); • de leefbaarheid in stedelijke omgevingen te vergroten; • de doorstroming te verbeteren. GVVP: actualisatie 2021 11

De kwaliteit van reisinformatie wordt elk jaar beter: • steeds meer op maat gesneden, reagerend op persoonlijke behoeften, gewoontes; ook voor verschillende doelgroepen: personenauto’s, vrachtverkeer, openbaar vervoer, hulpdiensten, fietsers; • meer accuraat, realtime (lage latency, waardoor bruikbaar bij ongevallen: een paar honderd meter verder kunnen kijken dan je voorruit); • betrouwbaar door brede data-inwinning/verwerking. Wat van belang is voor het autoluw houden van het middengebied is dat de navigatiesystemen worden gevoed met juiste actuele informatie over bijv. snelheidslimieten en vrachtwagenverboden. Dit doet de gemeente en andere wegbeheerders door alle verkeersbesluiten naast de publicatie in de Staatscourant, centraal aan te bieden. Over toestaan van nieuwe of uitbreiding van bestaande bedrijfsvestigingen Wat opviel in de knelpunten die de dorpsraden aandroegen naar aanleiding van de informatieavonden die we in 2019 organiseerden, was dat nogal wat knelpunten betrekking hebben op overlast door bedrijfsvoering. Nu is het evident dat wonen in een agrarisch buitengebied enige verkeersoverlast met zich meebrengt. En dat veel agrarische bedrijven logischerwijs locatiegebonden zijn. Maar veel andere bedrijven zijn dat niet noodzakelijkerwijs, zoals loonwerkbedrijven, transportbedrijven en productiebedrijven.

Bij het toestaan van nieuwe bedrijvigheid die relatief veel verkeersbewegingen met zich meebrengt, is het daarom zaak deze bedrijvigheid te concentreren aan wegen van de categorie GOW of ETW-1. Daarnaast willen bestaande bedrijven zich soms uitbreiden. Bij de vergunningverlening is het zaak ook de verkeersontwikkeling in kaart te brengen en mee te nemen in de afwegingen: is dit nog wel de beste plaats voor dit bedrijf? Hierbij hoort ook het Waterschap als wegbeheerder betrokken te worden. In bepaalde gevallen kunnen bedrijven ook meebetalen aan verkeersoplossingen. Op de volgende afbeelding toont de binnen de gemeente gevestigde bedrijven, buiten de bebouwde kom.

GVVP: actualisatie 2021

12

Figuur 4: Bedrijven in het buitengebied

Over aanvullende maatregelen Naast de wegencategorisering kunnen aanvullende maatregelen worden genomen om verkeer te ontmoedigen of in een bepaalde richting te sturen. Dat kan door aanvullende snelheidsremmende maatregelen of verkeerscirculatiemaatregelen te treffen. De gemeente monitort de ontwikkeling van de verkeersintensiteiten voortdurend en zal in overleg met Waterschap en Provincie zo nodig aanvullende maatregelen bepleiten.

GVVP: actualisatie 2021

13

Hoofdstuk 5: Gebiedsuitwerkingen Verkeer in de gemeente Borsele wikkelt zich af op wegen van verschillende wegbeheerders: Rijk, Provincie, Waterschap, Nort Sea Port en de gemeente. In een GebiedsGerichte Aanpak (GGA) werken we samen met die wegbeheerders, maar ook belanghebbenden en bewoners, de beleidsvisie uit in een gebiedsuitwerking. Zo’n aanpak hanteerden we eerder in de jaren ‘90 van de vorige eeuw met de ‘GGA Zak van Zuid-Beveland’. Van hieruit kregen projecten als Westerscheldetunnel, Sloeweg en A58-aansluiting Drieweg een inkadering. In een GGA-aanpak werken we aan verkeersoplossingen vanuit een totaalvisie. De totaalvisie is hier ons GVVP uit 2014, maar ook de visie van Provincie en Waterschap. We bereiken daarmee schaalvoordeel en een solide inbedding. In de gemeente Borsele is er de afgelopen jaren gewerkt aan twee gebiedsaanpakken: GGA Borsele West en GGA Borsele Oost. Een derde gebiedsaanapk loopt nog: de Gebiedsontsluitingsvisie Veerse Meer Zuid. 5.1 GGA Borsele West In deze gebiedsaanpak zijn een aantal projecten in gezamenlijkheid voorbereid. Het proces, de analyse, de overwegingen en resultaten zijn terug te vinden in het Eindrapport GGA Borsele West.

Figuur 5: GGA Borsele West

De kwesties die daarbij in beeld zijn gebracht, zijn: 1. Het ontvlechten van Knoopunt Borssele, de N62/N666 (ook wel Gordiaanse knoop genoemd). 2. Mogelijke ontwikkelingen mobiliteit rondom Sloepoort, Central Gate. 3. Aanpak ’s-Heerenhoek: betere verkeersveiligheid op Molendijk GVVP: actualisatie 2021

14

4. 5. 6. 7.

De aanpak Nassauweg De aanpak Beeldhoeveweg Betere vormgeving traverse Nisse Herziening categorie Heinkenszandseweg: van GOW(80) naar ETW-1(60), verkeerssituatie Rijkebuurt, nieuwe aansluiting Platepolder. 8. Betere vormgeving N666/N665 (kruising Zwaakse Weel: Drieweg/Schoorkenszandweg/Kruiningenpolderweg) 9. Heinkenszand: verbeterde aansluiting Drieweg, opheffen diagonaal Clara’s Pad 10. Nieuwdorp: verbeteren verkeersveiligheid op oa. Hertenweg door herroutering landbouwverkeer Routering landbouwverkeer Borsele<>Walcheren 11. Nieuwdorp: nieuwe verbindingsweg (wens Masterplan) voor oa Bevrijdingsmuseum, MSP. 12. Borssele: betere aansluiting Europaweg-Oost via Kaaiweg, waardoor minder druk op de ‘sHeerenhoeksedijk 13. Landschapsbewuste verkeersvisie: betere beleving landschap door (auto)verkeersluwe gebieden. 5.2 GGA Borsele Oost Ook in deze gebiedsaanpak zijn een aantal projecten in gezamenlijkheid voorbereid. Het proces, de analyse, de overwegingen en resultaten zijn terug te vinden in het eindrapport GGA Borsele Oost.

Figuur 6: GGA Borsele Oost

GVVP: actualisatie 2021

15

De kwesties die daarbij in beeld zijn gebracht, zijn: a. b. c. d. e. f. g. h. i. j.

De randweg Hoedekenswerke De herinrichting Langeweegje Verbetering kruising N666 (Berhardweg-Oost) - Baarlandsezandeweg Aanpassen aansluiting N666(Berhardweg-Oost) – Schoorkenszandweg Aanpassing kruispunt N666 (Bernhardweg-Oost) - N665 (Drieweg) Aanpassen kruispunt Baarlandsezandweg - Langeweegje Aanpassen kruispunt Baarlandsezandweg – Schoorkenszandweg Aanpak kruispunten Kruiningenpolderweg – Nissestelle – Stelsedijk en Stelsedijk – Dierikweg Verbeteren voetgangersoversteek bij stoomtreinstation Hoedekenskerke Verbreden bestaande wegen op de route van/naar Crop

5.3 GGA Veerse Meer Zuid De gemeente Middelburg startte in 2019 met de planvorming om de doorontwikkeling van het recreatiepark Waterpark Veerse Meer (WVM) mogelijk te maken. Daarvoor is een zogenaamd milieueffectrapport (MER) opgesteld, inclusief een verkeersonderzoek. Met dit verkeersonderzoek is voor het gebied ten zuiden van het Veerse Meer de actuele verkeerssituatie in kaart gebracht. Uit dit onderzoek bleek dat er binnen het gebied, met name in de kernen van Arnemuiden en Wolphaartsdijk en op enkele wegen van het Waterschap Scheldestromen in het buitengebied, al zodanige verkeersknelpunten bestaan, dat maatregelen nodig zijn. Deze problemen zullen door de autonome groei van het verkeer verder toenemen. Verder zorgen de recreatieve ontwikkelingen in het gebied (zoals Harbour Village, Veerse Wende, Veerse Kreek, uitbreiding van campings en ligplaatsen in Wolphaartsdijk, Waterpark Veerse Meer) voor een extra verkeersgeneratie van ongeveer 2.400 tot 2.800 motorvoertuigen per etmaal in het hoogseizoen, bovenop de verwachte autonome groei. Deze extra verkeersgeneratie past overigens binnen de ontwikkelingsmogelijkheden van de geldende bestemmingsplannen.

Het gevolg van dit alles is dat de grenswaarde van maximaal 2.500 motorvoertuigen per etmaal, die de gemeente Borsele stelt aan erftoegangswegen binnen de bebouwde kom, op de Nieuwe Kraaijertsedijk zal worden overschreden en dat er ook op de Postweg sprake zal zjin van een toename van het verkeer. Vanwege de al bestaande problemen in het gebied en de verwachte toename daarvan, hebben de verschillende wegbeheerders (de gemeenten Middelburg, Goes, Borsele, Waterschap Scheldestromen en Provincie Zeeland) besloten dat er een gezamenlijke visie opgesteld moet worden voor een toekomstbestendige ontsluiting van het gebied ‘Veerse Meer zuid’.

GVVP: actualisatie 2021

16

Figuur 7: GGA Veerse Meer Zuid

De opdracht is uitgevoerd door adviesbureau TRIDÉE met ondersteuning van verkeerskundig adviesbureau Goudappel voor de modelmatige doorrekening van een aantal oplossingsvarianten. Tijdens de opdracht hebben twee digitale informatiebijeenkomsten plaatsgevonden voor alle stakeholders in het gebied en zijn er klankbordgroepbijeenkomsten georganiseerd voor de kernen van Arnemuiden, Lewedorp en Wolphaartsdijk. Op deze bijeenkomsten zijn diverse oplossingsvarianten gepresenteerd en besproken. Ook is er een aparte bijeenkomst georganiseerd met perceeleigenaren uit Arnemuiden en Lewedorp. Het definieve adviesrapport zal naar verwachting in december 2021 worden gepubliceerd en in januari 2022 worden besproken in de raden van de gemeenten Middelburg, Goes en Borsele.

GVVP: actualisatie 2021

17

Hoofdstuk 6: Landbouwroutenetwerk Het kwaliteitsnet landbouwverkeer is een in 2011 met alle wegbeheerders in Zeeland overeengekomen samenhangend en selectief netwerk van verbindingen tussen economische centra waarover landbouwgerelateerd verkeer op een vlotte en veilige wijze wordt afgewikkeld, met een zodanige kwaliteit dat het voor dit verkeer uitermate aantrekkelijk is om hiervan zoveel mogelijk gebruik te maken. Dit netwerk is in 2014 aangevuld met routes die we als gemeente van belang vinden, is in 2018 geactualiseerd en is in 2020 bijgewerkt in de Gebiedsuitwerkingen. Nog gewenste verbeteringen binnen dit netwerk zijn: a. een nieuwe zuidelijke verbinding met Walcheren Vanuit de gebiedsgerichte aanpak Borsele-West is gekeken naar de landbouwroutes tussen Nieuwdorp en Nieuw en Sint Joosland. Thans loopt de aanbevolen landbouwroute naar Walcheren via de Europaweg. Dit is op langere termijn echter geen wenselijke situatie, vanwege het hoge percentage vrachtverkeer: vrachtverkeer dat landbouwverkeer wil passeren geeft verkeersveiligheidsrisico’s; passeerstroken bieden onvoldoende oplossing. Bovendien wordt door Zeeland Seaports in het kader van de ontwikkeling van een Central Gate gekeken naar een sluiting van de haven voor gebiedsvreemd verkeer. Tegelijkertijd zoekt de gemeente Middelburg naar een oplossing voor het landbouwverkeer door de kern van Nieuw en Sint Joosland.

Daarom hebben de gemeenten Middelburg en Borsele samen met Waterschap Scheldestromen gezocht naar een structurele oplossing. Die is uitgewerkt in het GGA West.

b. het ontlasten van de Hertenweg in Nieuwdorp Dit komt aan bod in de GGA West. c. het ontlasten van de Molendijk in ’s-Heerenhoek Dit komt aan bod in de GGA West. d. het ontlasten van de Hoofdstraat in Ovezande In het GVVP 2014 reeds als aandachtspunt vermeld.

GVVP: actualisatie 2021

18

Hoofdstuk 7: Fietsroutenetwerk Het in 2015 met alle wegbeheerders in Zeeland overeengekomen provinciaal hoofdfietsnetwerk bestaat uit de drukste fietsroutes binnen en buiten de kom in Zeeland.

Figuur 8: Fietsroutes

De twee belangrijkste fietsroutes zijn gericht op Goes: het betreft de fietsroutes vanuit ’s-Gravenpolder en Heinkenszand. Dit zijn drukke fietsroutes met veel fietsende scholieren en forenzen. Beide routes verdienen daarom een hoge kwaliteit: voldoende breed, netjes geasfalteerd, voorzien van veilige kruispunten, goed verlicht, keurig onderhouden en continu beheerd (o.a. strooien bij gladheid). Om het fietsen tussen deze grootste kernen en Goes verder te stimuleren willen de gemeenten Goes en Borsele deze routes daarom opwaarderen tot sterroutes. Een belangrijke noodzakelijke verbetering betreft dan het aanbrengen van openbare verlichting langs deze routes, want die ontbreekt thans nog.

GVVP: actualisatie 2021

19

Hoofdstuk 8: Toegankelijkheid We gaan ons actiever richten op een toegankelijke samenleving. Het VN-Handvest Handicap roept ons daartoe op. Daarin is vastgelegd dat in het ontwerp, de inrichting en het beheer van de openbare ruimte moet worden voldaan aan de algemene basisnorm van toegankelijkheid (‘design for all’), met voldoende brede, obstakelvrije en veilige voetgangersvoorzieningen naar alle voordeuren en openbaar vervoerhaltes, zodat zoveel mogelijk mensen zich zo lang mogelijk zelfstandig kunnen verplaatsen in de openbare ruimte. Toegankelijkheid moet normaal worden en de openbare ruimte moet voorzieningen bieden die uitnodigen om te lopen, veilig en zonder drempels en obstakels (zoals geplaatste borden, uithangborden, fietsenrekken, afvalbakken, straatmeubilair, geparkeerde auto’s, e.d. Dat is niet alleen van belang voor mensen met een beperking, maar ook voor ouderen en ouders met jonge kinderen. Aan te pakken items zijn: • Vaststellen principe-details bij inrichting openbare ruimte: wat betekent ‘voldoende brede, obstakelvrije en veilige voetgangersvoorzieningen naar alle voordeuren en openbaar vervoerhaltes’ concreet; welke ontwerprichtlijnen hanteren we. • Werken aan toegankelijke looproutes naar (openbare) gebouwen, zoals gemeentehuis, dorpshuizen, huisvestingslocaties voor ouderen, Stenge, sportfaciliteiten, kerken, e.d.

• Aanpakken van winkellocaties, met name de Dorpsstraat in Heinkenszand en het winkelgebied ’sGravenpolder (’s-Gravenstraat en Magnoliastraat). We willen met een beleidsnota hierover komen met een concreet plan van aanpak in samenwerking met domein samenleving.

GVVP: actualisatie 2021

20

Hoofdstuk 9: Verkeersveiligheid De registratie van verkeersongevallen schiet al vele jaren tekort. Er wordt gewerkt aan verbetering van de data, maar de beschikbare overzichten geven lang geen volledig beeld. Onderstaande afbeelding vermeld de geregistreerde verkeerdoden en gewonden in de periode vanaf 2014 tot februari 2020. Twee wegen vallen op: de Heinkenszandseweg en de Molendijk-‘s-Heerenhoeksedijk

Figuur 9: Verkeersdoden en gewonden 2014-feb2020

In 2019 is het nieuwe Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV) gepubliceerd en door alle betrokken overheden vastgesteld als koersdocument voor de komende jaren. Duidelijk is dat we meer risicogestuurd moeten gaan werken: aanpakken van de grootste risicofactoren voor verkeersveiligheid. Voor Zeeland zijn de volgende thema’s geprioriteerd: • Reductie van risico’s die samenhangen met de heterogeniteit van verkeer (verschillen van snelheid en massa): in Zeeland m.n. betrekking hebbend op landbouwverkeer. • Aanpak van verkeersovertreders (vooral rijden met te hoge snelheid en het gebruik van alcohol en drugs) met extra aandacht voor asociaal rijgedrag en zwaarder straffen van veelplegers. • Bescherming van kwetsbare verkeersdeelnemers (voetgangers en fietsers; kinderen en ouderen) en onervaren weggebruikers (scholieren tussen 10 en 14 jaar, beginnende bestuurders van motorvoertuigen). • Terugdringen van gebruik van mobiele telefoons in het verkeer. Voor ieder thema is gezocht naar een optimale inzet van drie instrumenten: • Infrastructuur • Educatie/communicatie • Handhaving

GVVP: actualisatie 2021

21

Dit heeft geleid tot de Zeeuwse Uitvoeringsagenda SPV met een uitvoeringsstrategie voor de komende tien jaar. De uitwerking van de infrastructuur komt vooral aan bod in de wegencategorisering (zie hoofdstuk 4) en de Gebiedsgerichte aanpakken (zie hoofdstuk 5): hoe verdelen we het verkeer. En daarnaast in een veilige inrichting van de wegen volgens veilige wegkenmerken (zie paragraaf 4.2). De risicogestuurde aanpak pasten we eerder al toe via de Zeelandbreed uitgevoerde Kwaliteitstoets en Vormtoets. De uitkomsten daarvan vormden een leidraad bij de gebiedsaanpakken. Voor verkeersveiligheidsmaatregelen staat een landelijk budget van 500 mio beschikbaar tot 2030, waarbij men uitgaat van een eigen aandeel van 50%. We willen kijken welke onderdelen uit de GGA-aanpakken we hiervoor kunnen inzetten. Zeeuws brede infraprioriteiten zijn (willekeurige volgorde): • Veilige N-wegen (vergevingsgezinde bermen: bermverharding, geleiderail, weghalen bomen etc). • Wegen en fietspaden toetsen aan CROW richtlijnen Basiskenmerken Wegontwerp • Voorzieningen voor de fiets: snelfietsroutes, de juiste breedte, veilige oversteken, obstakels opruimen, etc. • Oplossen van knelpunten in het Kwaliteitsnet Landbouwverkeer. • Het provinciaal programma amoveren aansluitingen en kruisingen (PAAK): opheffen van erfaansluitingen op Gebiedsontsluitingswegen.

Actiepunten voor Borsele zijn: • De projecten die voortkomen uit de gebiedsaanpakken (vaak in samenwerking met de andere wegbeheerders). • Het zelfstandig aanpakken van projecten op eigen wegen. Wat kunnen wij verder nog? Een belangrijke ongevalsgroep, stevig onder-geregistreerd, en als zodanig lastig waarneembaar in de statistieken is de fietser. Van de ongevallen waarbij een fietser betrokken is, is 60% eenzijdig: er is geen ander voertuig bij betrokken. Het loont daarom om werk te maken van: • Weghalen van obstakels op en langs fietspaden. • Bewuster ontwerpen van de openbare ruimte (met gebruikmaking van principedetails). • Zorgen voor goede straatverlichting. Veel zal nog een nadere uitwerking krijgen is de regionale aanpak vanuit de SPV. Wij doen daar als gemeente actief aan mee. De handhaving zal zich vooral moeten richten op probleemgevallen. Op de volgende afbeelding is een top 5 te zien: het zijn vooral wegen buiten de bebouwde kom waar te hard gereden wordt.

GVVP: actualisatie 2021

22

Figuur 10: Top 5 wegen met te hoge snelheid

Gedrag en educatie Verder willen we voor het onderdeel gedrag en educatie alsook campagnes aansluiten bij het ROVZ en/of de gemeente Goes. We noemen: • • • • • • • • • •

De campagne ‘Bedankt dat je langzamer rijdt’ (vaak op initiatief van bewoners). Deelname aan een ‘100% verkeersveiligheid evenement’ van ROVZ en Omroep Zeeland. Verkeersveilige vormgeving schoolzones (combinatie voorwaardenscheppende infrastructuur en gedrag ouders/kinderen). De campagne ‘De scholen zijn weer begonnen’. Verkeersexamen groep 7-8 (met Goes). Deelname verkeerseducatieproject op middelbare scholen (organiseert Goes). Overstap van basisschool naar voortgezet onderwijs (nieuw format VVN). Bevorderen deelname aan Zeeuws Verkeerskeersveiligheidslabel (ZVL) door basisscholen. Deelname aan stimuleringsprogramma ‘Doortrappen: veilig fietsen tot je 100ste.’ Fietsverlichtingsacties in september.

GVVP: actualisatie 2021

23

Hoofdstuk 10: Verduurzaming mobiliteit In het Klimaatakkoord zijn afspraken gemaakt over verduurzaming van de mobiliteit. De gemeente Borsele wil schoner en slimmer (deel)vervoer voor bewoners, medewerkers, organisaties en bedrijven. Op die manier draagt de gemeente niet alleen bij aan de klimaatdoelstellingen, maar ook aan de leefbaarheid en sociale mobiliteitsvraagstukken in de (kleine) kernen, waar ‘openbaar vervoersarmoede’ heerst of kan gaan heersen. Hiertoe wordt een plan opgesteld waarin we een breed scala aan mogelijke duurzame oplossingen op de schaal van Borsele willen verkennen, waarbij wordt samengewerkt met andere gemeenten, de provincie en aanbieders van (deel)mobiliteit. Verduurzamingsthema’s die in het plan aan bod komen, zijn: • het stimuleren van lopen en fietsen (incl.

fietsparkeervoorzieningen bij opstappunten) • het ontwikkelen van nieuwe combinaties van openbaar vervoer met doelgroepenvervoer en nieuwe (vraaggestuurde) mobiliteitsdiensten • het verduurzamen van de zakelijke mobiliteit van de gemeente, beginnend met een klimaatneutraal eigen gemeentelijk wagenpark • het stimuleren van klimaatneutraal rijden door inwoners en bedrijven door het faciliteren van laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen in de openbare ruimte: ontwikkeling van een roadmap met strategische locaties voor openbare laadpalen • het bevorderen van autodelen (initiatieven honoreren) en carpoolen (carpoolplaatsen) • het opzetten van een duurzaam deelvervoerplatform voor deelfietsen en deelauto’s, met slimme services/diensten voor instellingen, bedrijven en inwoners in Borsele

GVVP: actualisatie 2021

24

Hoofdstuk 11: actiepunten, voornemens De uitwerkingen van GVVP beleid zijn of worden vormgegeven in de Gebiedsgerichte aanpakken: • GGA West • GGA Oost • GGA Veerse meer zuid. Deze uitwerkingen bieden we separaat aan ter besluitvorming. Dit doorloopt een wat breder proces omdat we samen optrekken met de andere wegbeheerders, en participatie toepassen via klankbordgroepen. In 2022 willen we het MIB (Meerjarenprogramma Infrastructuur Borsele) actualiseren om zo ook onze eigen binnen de bebouwdekomse projecten nader te prioriteren, waarbij we ook verbanden leggen met gepland onderhoud, rioolwerkzaamheden etc. Naast infrastructurele werken is er ook de ‘zachte kant’ van het verkeer: activiteiten op het gebied van gedrag en educatie. We stellen we voor zo veel mogelijk samen met de andere Bevelandse gemeenten de zaken op te pakken en uiteraard het ROVZ. De fietsroutes van en naar Goes willen we samen met Provincie, Waterschap, en gemeente Goes met voorrang oppakken En tenslotte gaan we aan de slag met toegankelijkheidsbeleid voor voetgangers.

GVVP: actualisatie 2021

25

BIJLAGE 1

KNELPUNTEN VAN DORPSRADEN, MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES, LANDBOUW- EN LOONWERKBEDRIJVEN par. omschrijving knelpunt plaats GVVP snelheid verkeer op Postweg; verzoek inleidende 60km-zone en handhaving Lewedorp 4.2 gelijkwaardigheid kruispunt Nieuwe Kraaijertsedijk - Burg. Vermetstraat Lewedorp 5.3 snelheid op de Lewedijk tussen Lewedorp en Nieuwdorp lewedorp&nieuwdorp oversteek Kasteelweg-Korenweg verbeteren lewedorp&nieuwdorp Schippersweg-Stoofweg verbeteren Nieuwdorp voorrangssituatie uitgang dorp, t.h.v. Hertenweg, Versmalling, Coudorp Nieuwdorp carpoolen langs de rand van de Hertenweg Nieuwdorp vracht- en landbouwverkeer op Hertenweg Nieuwdorp 5.1 en 6 snelheid verkeer op Hertenweg Nieuwdorp 5.1 betere verbinding met Walcheren Nieuwdorp 5.1 en 6 gevaarlijk kruispunt Nassauweg-Heinkenszandseweg s-heerenhoek 5.1 route Werrilaan - Nassauweg s-heerenhoek 5.1 verkeerssituatie rondom 's-Heerenhoek / Nassauweg s-heerenhoek 5.1 snelheid verkeer op Molendijk s-heerenhoek 5.1 landbouwverkeer door het dorp s-heerenhoek 5.1 en 6 korte bocht Kaaiweg-Monsterweg met varkensruggen borssele steile verkeersdrempel kruispunt Kraaijertsedijk ovezande drempel Oud-Ovezandseweg Ovezande vracht- en landbouwverkeer door het dorp ovezande 6 vrachtverbod Ovezande wordt te laat aangekondigd; zit nog niet in GPS ovezande 4.4 vrachtverkeer CZAV via dorp Ovezande en Driewegen ovezande&driewegen

fietsveiligheid op Plataanweg driewegen kruispunt Smitsweg - Van Tilburgstraat te smal driewegen kruispunt Weldijk - Van Tilburghstraat onoverzichtelijk driewegen Weldijk is te smal door groen; ellewoutsdijk doorgaand (vracht)verkeer op Doelstraat; verzoek rondweg oudelande landbouwverkeer door het dorp oudelande wens uitrit aan kant Zeedijk, Bakendorp ontsluiten baarland 5.2 gevaarlijke oversteek bij SGB-station hoedekenskerke 5.2 rondweg hoedekenskerke hoedekenskerke 5.2 wens betrokken te worden bij wegaanpassingen, o.a. randweg Hoedekensk hoedekenskerke 5.2 verkeerssituatie Langeweegje kwadendamme 5.2 verkeersveiligheid fietsers en voetgangers op Langeweegje en Siguitsedijk kwadendamme 5.2 verkeersveiligheid op Zwaaksedijk kwadendamme 5.2 snelheid verkeer op Zuidweg nisse 5.1 snelheid verkeer op Drieweg bij dorp nisse 5.1 gewenste herinrichting Dorpsstraat heinkenszand 8 wens Van der Biltplein autovrij --> Stengeplein benutten heinkenszand 8 buitenlands vrachtverkeer over de Heinkenszandseweg heinkenszand 5.1 Van de Plasschestraat is smalle bochtige weg met veel (ook bouw-)verkeer s-heer abtskerke snelheid verkeer op Kloetingseweg van bebouwde kom tot Kerkring s-heer abtskerke div. problemen op 's Gravenstraat (o.a. snelheid, parkeren, paaltjes) s-gravenpolder 8 snelheid verkeer op Populierestraat s-gravenpolder -

GVVP: actualisatie 2021

26