15.5 Onderzoeksrapportage burgerpanel Borsele Aardgasvrij wonen (2021)
Tekst van het document
Resultaten Inwonerspanel
In opdracht van:
Gemeente Borsele
Utrecht, oktober 2021 Postbus 681 3500 AR Utrecht Telefoon: 030 263 10 80 e-mail: info@duomarketresearch.nl website: www.duomarketresearch.nl
Onderzoek Inwonerspanel
INHOUDSOPGAVE 1
ACHTERGROND EN ONDERWERPEN ONDERZOEK .............................................................. 3
2
ONDERZOEKSOPZET ....................................................................................................... 4
3
RESULTATEN .................................................................................................................. 6
3.1
Kennis en houding inwoners ..................................................................................... 6
3.2
Aardgasvrij en verduurzaming ................................................................................ 10
Rapportage – Gemeente Borsele – oktober 2021 – DUO Market Research
2
Onderzoek Inwonerspanel
1
ACHTERGROND EN ONDERWERPEN ONDERZOEK
DUO Market Research heeft in opdracht van de gemeente Borsele een Inwonerspanel opgezet. Deze rapportage bevat de resultaten van het onderzoek dat in september 2021 is uitgevoerd onder de leden van het Inwonerspanel. Centraal thema is het aardgasvrij maken van woningen.
Rapportage – Gemeente Borsele – oktober 2021 – DUO Market Research
3
Onderzoek Inwonerspanel
2
ONDERZOEKSOPZET
Onderzoeksgroep, onderzoeksmethode en respons Het onderzoek is uitgevoerd via een online enquête. Tot de onderzoekspopulatie behoren alle inwoners die lid zijn van het Inwonerspanel van de gemeente Borsele. De inwoners die lid zijn van het Inwonerspanel zijn per e-mail benaderd met het verzoek om deel te nemen aan het onderzoek. In de e-mail is benadrukt dat de deelname aan het onderzoek geheel vrijwillig en anoniem is. Het online veldwerk onder de leden van het Inwonerspanel is als volgt verlopen: 1.
De inwoners ontvingen een e-mail waarmee ze zijn uitgenodigd om deel te nemen aan het online onderzoek. Deze e-mail bevatte een link waarmee men direct in de online vragenlijst terechtkwam.
2.
De vragenlijst kon via de browser worden bekeken en ingevuld.
3.
Na enige tijd is er per e-mail een herinnering gestuurd naar de inwoners die op dat moment nog niet aan het onderzoek hadden meegewerkt.
Elke inwoner kon slechts één keer de vragenlijst invullen. De technische realisatie van het online-veldwerk voor het onderzoek is door DUO Market Research in eigen beheer uitgevoerd en gemanaged. Van 8 tot en met 26 september hebben de inwoners de mogelijkheid gekregen de vragenlijst in te vullen. In totaal hebben 278 inwoners de vragenlijst ingevuld, wat neerkomt op een responspercentage van 61%. •
Uitgenodigd (leden van het Inwonerspanel): 457.
•
Geen medewerking/geen reactie: 179.
•
Aantal inwoners dat de vragenlijst heeft ingevuld: 278.
•
Responspercentage: 61%.
We hebben geanalyseerd of de gerealiseerde netto-respons een afspiegeling van de gemeente Borsele vormt (voor de kenmerken: leeftijd, dorp en koopwoning/huurwoning). Na deze analyse heeft een (beperkte) herweging plaatsgevonden. Dit houdt in dat de antwoorden van de ondervertegenwoordigde groepen “zwaarder” meetellen. De resultaten van het onderzoek zijn op deze manier representatief voor de gemeente Borsele als geheel. Voor een verantwoording van de respons en de herweging wordt verwezen naar paragraaf 4.1.
Rapportage – Gemeente Borsele – oktober 2021 – DUO Market Research
4
Onderzoek Inwonerspanel
Opzet vragenlijst De vragenlijst is in nauw overleg met DUO Market Research door de gemeente opgesteld. In de vragenlijst en de e-mailintroductie is de achtergrond van het onderzoek nader uitgelegd.
Opzet rapportage Conform de reglementen en gedragscodes van de Autoriteit Persoonsgegevens zijn alle antwoorden van de respondenten anoniem verwerkt. De resultaten van het onderzoek zijn weergegeven in grafieken (zie hoofdstuk 3). In de grafieken zijn de resultaten van de gemeente als geheel weergegeven. Als er significante verschillen zijn naar woonsituatie (koop/huur, energielabel, woonduur, etc.) van de huidige woning dan hebben we dat in de tekst vermeld.
Rapportage – Gemeente Borsele – oktober 2021 – DUO Market Research
5
Onderzoek Inwonerspanel
3
RESULTATEN
3.1
Kennis en houding inwoners
We hebben een aantal vragen gesteld over de kennis van inwoners. Een ruime meerderheid van 86% is (precies of ongeveer) op de hoogte van wat ‘de overstap naar aardgasvrij wonen’ betekent. Ruim een tiende (12%) kent het alleen van naam en 2% heeft er nooit van gehoord. In hoeverre bent u op de hoogte van de overstap naar aardgasvrij wonen?
32%
0%
20%
54%
40%
60%
12%
2%
80%
Ik weet precies wat het betekent
Ik weet ongeveer wat het betekent
Ik ken het alleen van naam
Ik heb er nog nooit van gehoord
100%
Significante verschillen: •
Inwoners in een sociale huurwoning geven vaker aan de overstap alleen van naam te kennen (26%).
•
Inwoners die in een woning met Energielabel A wonen, geven vaker aan precies te weten wat de overstap betekent (48%).
De Regionale Energie Strategie is bij iets meer dan de helft (55%) van de inwoners (enigszins) bekend. Iets minder dan de helft (45%) heeft er nog nooit van gehoord. In hoeverre bent u op de hoogte van de Regionale Energie Strategie?
4%
0%
25%
20%
26%
40%
45%
60%
80%
Ik weet precies wat het betekent
Ik weet ongeveer wat het betekent
Ik ken het alleen van naam
Ik heb er nog nooit van gehoord
Rapportage – Gemeente Borsele – oktober 2021 – DUO Market Research
100%
6
Onderzoek Inwonerspanel
De inwoners die (precies of ongeveer) weten wat de Regionale Energie Strategie betekent (29%; zie pagina 6) hebben we hierover een vervolgvraag gesteld. De meerderheid van deze groep inwoners (84%) ontvangt geen nieuwsbrief en is nooit bij een bijeenkomst geweest.
Ontvangt u de nieuwsbrief en/of bent u wel eens bij een bijeenkomst geweest van de Regionale Energie Strategie? - gesteld aan inwoners die weten wat het betekent -
Ja, ik ontvang de nieuwsbrief
10%
Ja, ik ontvang de nieuwsbrief en ben wel eens bij een bijeenkomst geweest
4%
Ja, ik ben wel eens bij een bijeenkomst geweest
2%
Nee
84%
De meerderheid van de inwoners vindt de warmtetransitie noodzakelijk (met al dan niet een rol voor zichzelf). Ruim een kwart (29%) vindt de warmtetransitie niet noodzakelijk. Hoe kijkt u aan tegen de warmtetransitie (woningen voor 2050 op een andere manier dan met aardgas gaan verwarmen)? Meerdere antwoorden mogelijk De warmtetransitie is noodzakelijk, en ik doe mijn best om hieraan bij te dragen
35%
Ik vind de warmtetransitie niet noodzakelijk
29%
De warmtetransitie is noodzakelijk, maar ik weet niet welke rol ik daar zelf in kan spelen
27%
De warmtetransitie is noodzakelijk en zou sneller moeten gaan
Anders
Rapportage – Gemeente Borsele – oktober 2021 – DUO Market Research
10%
8%
7
Onderzoek Inwonerspanel
De individuele warmtepomp is het met 73% de meest bekende alternatieve verwarmingsmogelijkheid. Ruim een tiende (12%) van de inwoners kent geen enkele van de voorgelegde alternatieve verwarmingsmogelijkheden.
Met welke alternatieve verwarmingsmogelijkheden bent u bekend? Meerdere antwoorden mogelijk Individuele warmtepomp
73%
Stadsverwarming of warmtenet
45%
Groengas (duurzame vorm van gas)
41%
Infraroodpanelen (panelen aan plafond of muur die op elektriciteit werken)
38%
Collectieve warmtepomp
26%
Anders
7%
Ik ken geen alternatieve verwarmingsmogelijkheden
12%
Driekwart van de inwoners zoekt online naar informatie over isoleren. De gemeente wordt door 15% als informatiebron genoemd.
Stel dat u uw woning op een andere manier wilt verwarmen of u wilt deze isoleren. Hoe komt u dan aan de benodigde informatie hierover? Meerdere antwoorden mogelijk Ik zoek online
74%
Ik benader een bedrijf/specialist
39%
Ik vraag rond bij vrienden en kennissen
35%
Via de gemeente
15%
Via Duurzaam Bouwloket en/of Energiek Zeeland
9%
Anders
10%
Weet niet
4%
Significant verschil: •
Inwoners in een sociale huurwoning (51%) en particuliere huurwoning (45%) zoeken minder online.
Rapportage – Gemeente Borsele – oktober 2021 – DUO Market Research
8
Onderzoek Inwonerspanel
We hebben inwoners de volgende vraag voorgelegd: Gemeenten willen inwoners die vragen hebben over
de verduurzaming van hun woning actief steunen en zijn hiervoor een samenwerking aangegaan met Energiek Zeeland en Duurzaam Bouwloket. In hoeverre bent u bekend met deze partijen? Het gebruik van de diensten van deze partijen is nog beperkt: 11% van de inwoners heeft weleens de website bezocht. In hoeverre bent u bekend met deze partijen? Meerdere antwoorden mogelijk Ik ken ze maar heb nog geen gebruik gemaakt van hun diensten
27%
Ik heb de website van Duurzaam Bouwloket weleens bezocht
11%
Ik heb de website van Energiek Zeeland weleens bezocht
5%
Ik heb weleens een vraag aan Duurzaam Bouwloket gesteld
3%
Ik heb een onafhankelijk maatwerkadvies door een adviseur van Energiek Zeeland op laten stellen
1%
Anders
1%
Ik ken deze partijen niet
59%
Significant verschil: •
Inwoners in een particuliere huurwoning geven vaker aan deze partijen niet te kennen (90%).
De volgende vragen zijn in absolute zin door te weinig inwoners beantwoord om de resultaten te kunnen presenteren: • • • •
Bent u tevreden over de diensten van Duurzaam Bouwloket? Zou u de diensten van Duurzaam Bouwloket aanraden? En zo ja, bij wie? Bent u tevreden over de diensten van Energiek Zeeland? Zou u de diensten van Energiek Zeeland aanraden? En zo ja, bij wie?
Rapportage – Gemeente Borsele – oktober 2021 – DUO Market Research
9
Onderzoek Inwonerspanel
3.2
Aardgasvrij en verduurzaming
We hebben een aantal stellingen over aardgasvrij wonen voorgelegd en aan de inwoners gevraagd of deze bij hen passen. Bijna de helft (46%) van de inwoners is bereid de om hun woning aardgasvrij te maken als de overheid meebetaalt. Ruim vier op de tien (43%) van de inwoners wil geen hogere maandlasten als ze een aardgasvrije woning hebben. Welke stellingen over aardgasvrij wonen passen het best bij u? Meerdere antwoorden mogelijk Als de overheid meebetaalt, ben ik bereid om mijn woning aardgasvrij te maken
46%
Ik wil absoluut geen hogere maandlasten gaan betalen voor een aardgasvrije woning
43%
Ik ben bereid de kosten, die ik anders zou betalen voor het vervangen van een cv-ketel, te betalen als bijdrage voor een aardgasvrije woning
41%
Ik heb geen geld voor het aardgasvrij maken van mijn woning
21%
Het aardgasvrij maken van mijn woning is de verantwoordelijkheid van de woningeigenaar
14%
Ik wil de kosten voor het aardgasvrij maken van mijn woning het liefst in mijn hypotheek meenemen
6%
Ik betaal graag mee aan het aardgasvrij maken van mijn woning
6%
Anders
9%
Significante verschillen: •
Inwoners in een sociale huurwoning (23%) en particuliere huurwoning (5%) kiezen minder voor de optie “Als de overheid meebetaalt, ben ik bereid om mijn woning aardgasvrij te maken”.
•
Inwoners in een sociale huurwoning (19%) en particuliere huurwoning (5%) kiezen minder voor de optie “Ik ben bereid de kosten, die ik anders zou betalen voor het vervangen van een cv-ketel, te betalen als bijdrage voor een aardgasvrije woning”.
•
Inwoners in een sociale huurwoning (50%) en particuliere huurwoning (24%) kiezen vaker voor de optie “Het aardgasvrij maken van mijn woning is de verantwoordelijkheid van de woningeigenaar”.
Rapportage – Gemeente Borsele – oktober 2021 – DUO Market Research
10
Onderzoek Inwonerspanel
De meeste toegepaste verduurzamingsmaatregel die al is toegepast in woningen is dakisolatie (65%).
Welke verduurzaamingsmaatregelen zijn al toegepast in uw woning? Meerdere antwoorden mogelijk Dakisolatie
65%
Ik heb een cv-installatie niet ouder dan 15 jaar
59%
Spouwmuurisolatie
48%
Ik kook elektrisch
46%
HR++ glas (na 2008)
43%
HR++ glas (voor 2008)
41%
Vloerisolatie
38%
Isolatie plafonds
23%
Extra gevelisolatie buiten- of binnenmuur
15%
Ik heb een (hybride) warmtepomp, pelletkachel, of andere duurzame techniek als hoofdverwarming van mijn huis
6%
Triple glas
2%
Sedumdak
1%
Geen van bovenstaande maatregelen
2%
Anders Weet niet
9% 6%
Significante verschillen: •
Inwoners in met een woning met een A-label hebben vaker dakisolatie (90%), spouwmuurisolatie (71%), extra gevelisolatie (30%), isolatie van plafonds (51%) en vloerisolatie (77%).
•
Inwoners in een particuliere huurwoning hebben minder vaak spouwmuurisolatie (10%), isolatie van plafonds (5%).
Rapportage – Gemeente Borsele – oktober 2021 – DUO Market Research
11
Onderzoek Inwonerspanel
Vervolgens hebben we enkele vragen gesteld over toekomstige maatregelen die inwoners zouden kunnen nemen. Ruim de helft (58%) van de inwoners heeft (zeer veel of enige) interesse in een goed maatwerkadvies voor de verduurzaming van hun huis. In hoeverre heeft u interesse in een goed maatwerkadvies voor de verduurzaming van uw huis?
18%
0%
40%
20% Zeer veel interesse
31%
40% Enige interesse
60%
12%
80%
Geen interesse
100%
Weet niet/geen mening
We hebben gevraagd welke maatregelen inwoners van plan zijn in de komende 5 jaar te treffen. Elektrisch koken meest genoemd (15%). Drie op de tien inwoners is niet van plan om maatregelen te treffen.
Welke maatregelen bent u van plan om de komende 5 jaar te treffen? Meerdere antwoorden mogelijk Elektrisch koken
15%
Een nieuwe Cv-installatie aanschaffen
11%
Dakisolatie
11%
(Hybride) warmtepomp, pelletkachel, of andere duurzame techniek als hoofdverwarming
11%
HR++ glas
10%
Vloerisolatie
7%
Extra gevelisolatie buiten- of binnenmuur
6%
Spouwmuurisolatie
6%
Sedumdak
5%
Isolatie plafonds
4%
Triple glas
4%
Weet niet Anders Geen van bovenstaande maatregelen
Rapportage – Gemeente Borsele – oktober 2021 – DUO Market Research
18% 9%
30%
12
Onderzoek Inwonerspanel
We hebben twee vragen gesteld over (mogelijke) gezamenlijke acties van de inwoners. Als het gaat om hulp van de gemeente bij isolatie of aardgasvrij maken van de woning dan is er de meeste behoefte aan subsidies (51%). Een klein gedeelte (15%) van de inwoners geeft aan hierbij geen hulp van de gemeente nodig te hebben. Hoe kan de gemeente u helpen bij het isoleren of aardgasvrij maken van uw woning? Welke hulpmiddelen heeft u van de gemeente nodig? Meerdere antwoorden mogelijk Informatie geven over subsidies
51%
Een advies op maat voor mijn woning aanbieden
34%
Algemene informatie geven over de mogelijkheden
27%
Afspraken en samenwerkingen met lokale partijen om kosten te besparen
27%
Een gemeentelijke collectieve inkoopactie
26%
Verwijzen naar specialisten
10%
Ondersteuning met opruimen en tijdelijk stallen van spullen
8%
Anders
9%
Weet niet
13%
Ik heb geen hulp nodig van de gemeente
15%
Significant verschil: •
Inwoners in een particuliere huurwoning hebben minder vaak behoefte aan elk van de voorgelegde maartregelen.
Rapportage – Gemeente Borsele – oktober 2021 – DUO Market Research
13
Onderzoek Inwonerspanel
Als het specifiek gaat om informatie over de mogelijkheden van het aardgasvrij maken van de woning dan wil iets meer dan de helft (52%) via e-mail worden geïnformeerd. Een klein gedeelte (13%) wil niet geïnformeerd worden.
Hoe wilt u geïnformeerd worden over de mogelijkheden voor het aardgasvrij maken van uw woning? Meerdere antwoorden mogelijk E-mail
52%
Via een website
30%
Brief
28%
Nieuwsbrief
27%
Bijeenkomsten (fysiek/digitaal)
19%
Via het lokale energieloket (www.jouwhuisslimmer.nl)
13%
Sociale media
12%
Anders Ik wil niet geïnformeerd worden
2% 13%
Inwoners zijn verdeeld over of ze samen met anderen een warmtevoorziening of isolatie willen regelen. Vier op de tien inwoners is hierover positief. Aan de andere kant is ruim een kwart (27%) hierover negatief.
Zou u samen met anderen uw warmtevoorziening of de isolatie van uw woning willen regelen, als dit betekent dat u kosten kunt besparen? Ja, mits een onafhankelijke partij dit begeleidt
18%
Ja, mits de gemeente dit proces begeleidt
13%
Ja, dat wil ik regelen met mijn straat/buurt/wijk/dorpsgenoten
9%
Nee, ik pak dit het liefst alleen aan
Nee, ik wil niet verduurzamen
23%
4%
Anders
Weet niet
Rapportage – Gemeente Borsele – oktober 2021 – DUO Market Research
9%
24%
14
Onderzoek Inwonerspanel
Inwoners hebben we ook de volgende vraag voorgelegd: De gemeenten verkennen ook de (toekomstige)
mogelijkheden van collectieve warmtevoorziening via (industriële) restwarmte, warmtepompen, duurzame gassen en andere mogelijkheden om woningen van warmte te voorzien. Hoe kijkt u aan tegen een verwarmingssystem dat u deelt met uw buren? Iets meer dan de helft van de inwoners wil een eigen systeem. Bijna een kwart wil een collectief systeem.
Hoe kijkt u aan tegen een verwarmingssysteem dat u deelt met uw buren? Ik wil liever een individueel systeem
51%
Een collectief systeem lijkt mij een goed idee
23%
Maakt mij niet uit
Anders
20%
5%
Inwoners hebben we ook de volgende vraag voorgelegd: De transitievisie warmte is een start. De
komende jaren gaat de gemeente ook op dorps en/of wijkniveau plannen maken zodat we nog beter naar de lokale kansen en uitdagingen kunnen kijken. Dit betreft uw directe leefomgeving en als gemeente willen we u hier goed in betrekken. Hoe wilt u betrokken worden bij de ontwikkeling van de dorps- en wijkplannen? Bijna de helft van de inwoners (45%) wacht het naar eigen zeggen af. Een kwart geeft graag hun mening en/of werkt er graag aan mee. Hoe wilt u betrokken worden bij de ontwikkeling van de dorps- en wijkplannen? Meerdere antwoorden mogelijk Ik wacht af en hoor vanzelf wat ik moet doen
45%
Ik geef graag mijn mening over de aanpak
24%
Ik werk graag mee aan de plannen (eventueel met andere inwoners)
23%
Het is niet belangrijk voor mij, ik wil niet betrokken worden
10%
Ik heb zelf ideeën of voorstellen voor een goede aanpak
8%
Ik organiseer het graag zelf, samen met mijn buren
3%
Anders
4%
Weet niet
Rapportage – Gemeente Borsele – oktober 2021 – DUO Market Research
12%
15
Onderzoek Inwonerspanel
De volgende vraag is voorgelegd: Soms zijn kleine maatregelen of een goed advies ook van grote waarde.
Op dit moment komen woningeigenaren in aanmerking voor korting op een aantal producten en in sommige gevallen is het zelfs gratis. Dit loopt tot 31 december 2021 via de Zeeuwse RRE-regeling, zie https://www.duurzaambouwloket.nl/zeeland-rre. De meerderheid van de inwoners is niet bekend met het aanbod. Ruim een derde (37%) kent het niet, maar gaat kijken of er iets voor ze tussen zit. Bijna een vijfde (19%) heeft er gebruik van gemaakt of gaat er gebruik van maken. Bent u bekend met dit aanbod? Ja, ik heb er gebruik van gemaakt
Ja, ik ga er nog gebruik van maken
13%
6%
Ja, maar ik heb er geen interesse in
12%
Nee, ik ga direct kijken of er iets tussen zit voor mij
37%
Nee, maar ik heb ook geen interesse
32%
Tot slot hebben we gevraagd wat voor inwoners de grootste belemmering is richting aardgasvrij wonen. Ruim een vijfde geeft aan onvoldoende geld te hebben. Bijna een vijfde twijfelt over het juiste moment. Wat is voor u de belangrijkste belemmering richting aardgasvrij wonen? Een antwoord mogelijk Ik heb onvoldoende geld
21%
Ik twijfel over het juiste moment om stappen te nemen
19%
Ik kijk op tegen het gedoe
12%
Ik vertrouw andere warmtebronnen niet
9%
Ik weet niet hoe
5%
Ik woon al aardgasvrij
4%
Geen belemmeringen
5%
Anders
13%
Weet niet
12%
Rapportage – Gemeente Borsele – oktober 2021 – DUO Market Research
16