15.1 Programmarapportage 2025

Programmarapportage 2025

Inleiding De programmarapportage 2025 is de tussentijdse voortgangsrapportage (peildatum 1 oktober) aan uw raad over de uitvoering van de programma’s zoals opgenomen in de programmabegroting 2025-2028. We rapporteren de financiële afwijkingen per programma en de voortgang van projecten en investeringen. We lichten de belangrijkste mutaties toe. Het financiële resultaat van deze programmarapportage is € 5.119.000 positief. In de onderstaande tabel hebben we het resultaat per programma in beeld gebracht. Programma Totaal Bestuur en ondersteuning Totaal Veiligheid Totaal Verkeer, vervoer en waterstaat Totaal Economie Totaal Onderwijs Totaal Sport, cultuur en recreatie Totaal Sociaal Domein Totaal Volksgezondheid en milieu Totaal Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Totaal Programma's

Lasten 2025 Baten 2025 Resultaat Voordeel/Nadeel € -1.862.084 € 3.925.000 € 5.787.084 Voordeel € 98.000 € € -98.000 Nadeel € 71.000 € € -71.000 Nadeel € € -17.500 € -17.500 Nadeel € -9.800 € 39.000 € 48.800 Voordeel € 391.700 € 107.700 € -284.000 Nadeel € 705.500 € 227.700 € -477.800 Nadeel € 274.600 € 284.600 € 10.000 Voordeel € 174.000 € 396.000 € 222.000 Voordeel € -157.084 € 4.962.500 € 5.119.584 Voordeel

Resultaatbestemming Wij stellen voor het saldo van de programmarapportage toe te voegen aan het algemeen weerstandsvermogen. Toelichting Resultaat We hebben een positief resultaat van € 5.119.000. Dit wordt – net als voorgaande jaren veroorzaakt door eenmalige meevallers. We lichten hieronder de grootste positieve effecten toe: • Rente kortlopende leningen (€ 900.000): Op basis van de financieringsberekening van de begroting 2025 hebben we € 900.000 aan rentelasten opgenomen in de primaire begroting. Door het hoge liquiditeitssaldo was het niet nodig om kortlopende leningen aan te trekken. Deze lasten kunnen daardoor vrijvallen. • Dividenden (€ 2.600.000): We ontvangen dit jaar meer dividend dan begroot. Het grootste verschil komt door het dividend van de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij (ZEH). Dat levert een voordeel op van € 2,2 miljoen. Daarnaast vond er een teruggaaf van dividendbelasting plaats van € 437.000. • Meicirculaire 2025 (€ 1.230.000): De meicirculaire is voor het jaar 2025 erg positief. Dat voordeel nemen we nu op in de programmarapportage. De circulaire bevat een aantal decentralisatie uitkeringen. We ontvangen in de meicirculaire in totaal € 342.000 voor deze decentralisatie uitkeringen. Tegenover de baten, die we op programma Bestuur en Ondersteuning ramen, ramen we ook lasten op de verschillende programma’s.

Hier hebben we de beschrijving meicirculaire 2025 opgenomen. Per saldo betreft het voordeel uit de meicirculaire 2025 daardoor € 888.000. • Onroerendezaakbelasting (€ 315.000): Op basis van de derde kwartaalrapportage van Sabewa Zeeland ramen we baten bij naar de verwachte opbrengsten. Het voordeel is verdeeld over woningen (€ 40.000), niet-woningen eigendom (€ 150.000) en niet-woningen gebruik (€ 125.000). Het voordeel wordt veroorzaakt door hogere Woz-waarden. We verwerken de hogere waarden bij het opstellen van de belastingtarieven van 2026.

1

Programmarapportage 2025 •

•

Vrijvallen begrotingssaldo (€ 1.090.884): Bij de programmarapportage laten we doorgaans het begrotingssaldo ‘vrijvallen’. Het begrotingssaldo is het verschil tussen de baten en lasten van de begroting. Dit moeten we daadwerkelijk ergens ramen zodat de begroting in balans is. Nu laten we dit vrijvallen ten goede van het saldo van de programmarapportage. We hebben een hoog saldo door een fors positief effect in de decembercirculaire 2024 en septembercirculaire 2025 voor de jaarschijf 2025. Gronden/landerijen (€ 501.000): We hebben in 2025 hogere baten vanwege verkoopopbrengsten van meerdere percelen. Dit voordeel bedraagt € 428.000 en is het verschil tussen de verkoopwaarde en de balanswaarde. Daarnaast zijn de pachtopbrengsten € 73.000 hoger dan geraamd.

Projecten en investering in het kader van Netten op Zee Binnen verschillende programma’s van deze programmarapportage rapporteren we over de uitgaven binnen deelprojecten van de gebiedsinvesteringen ‘Netten op Zee’. We lichten de voortgang van deze projecten en investeringen in deze programmarapportage niet toe. Wij informeren u op aparte momenten over deze onderwerpen. Raadsbesluiten In het bijbehorende raadsvoorstel hebben we een aantal extra besluiten opgenomen. Dit doen we in het kader van de rechtmatigheid en volledigheid.

2

Programmarapportage 2025

Mutaties programma’s Programma Bestuur en ondersteuning Mutaties Salarislasten Inhuur bestuurssecretariaat Expertise inkoopcapaciteit Accountantsdiensten Communicatie / dienstverleningsvisie Internet / website Stelpost nieuw beleid college Representatie Meicirculaire 2025 - Landelijke middelen adreskwaliteit Abonnementen Acquisitie personeel Organisatie-ontwikkeling Wet Open Overheid Rente kortlopende leningen Rente schatkistbankieren Dividenden Belastingteruggave 2025 Meicirculaire 2025 Onroerendezaakbelasting Vrijvallen begrotingssaldo Totaal Bestuur en ondersteuning

Lasten 2025 540.000 26.800 33.000 40.000 47.000 -40.000 -10.000 10.000 4.000 -10.000 33.000 40.000 -85.000 -900.000

500.000

-1.090.884 -862.084

Baten 2025 130.000

150.000 2.600.000 500.000 1.230.000 315.000 4.925.000

Resultaat Voordeel/Nadeel -410.000 Nadeel -26.800 Nadeel -33.000 Nadeel -40.000 Nadeel -47.000 Nadeel 40.000 Voordeel 10.000 Voordeel -10.000 Nadeel -4.000 Nadeel 10.000 Voordeel -33.000 Nadeel -40.000 Nadeel 85.000 Voordeel 900.000 Voordeel 150.000 Voordeel 2.600.000 Voordeel 1.230.000 Voordeel 315.000 Voordeel 1.090.884 Voordeel 5.787.084 Voordeel

Belangrijkste mutaties Salarislasten: We hebben de verwachte salarislasten voor 2025 berekend. De berekening is gebaseerd op de werkelijke salarislasten tot en met oktober, aangevuld met een schatting voor de laatste twee maanden van het jaar. De uiteindelijke kosten vallen hoger uit dan begroot, daarom ramen we € 540.000 aan lasten bij. Tegelijkertijd ramen we € 130.000 aan baten bij, omdat een deel van de salarislasten vanuit projecten wordt gedekt. De stijging van de salarislasten in 2025 heeft verschillende oorzaken. Ten eerste worden medewerkers voor openstaande vacatures vaak aangenomen tegen een hoger salaris dan oorspronkelijk begroot, wat noodzakelijk is in de huidige krappe arbeidsmarkt. Daarnaast dragen de kosten voor het betalen van afkoopsommen en het tijdelijk doorbetalen van medewerkers die uit dienst zijn bij aan de verhoging. Inhuur bestuurssecretariaat: Vanwege het vertrek van een medewerker naar een andere functie is er een knelpunt ontstaan bij het bestuurssecretariaat. Om dit voor een periode van bijna vier maanden op te vangen, zetten we een inhuurkracht in. De kosten voor de inhuur zijn hoger dan het bedrag dat we besparen op salarissen, daarom verhogen we de uitgaven.

Accountantsdiensten: In verband met de overstap naar een nieuwe accountant gelden er dit jaar andere afspraken over de facturatie, waardoor we een overgangsjaar hebben met onze vorige accountant. Communicatie/ dienstverleningsvisie: Om afscheid te nemen van de bestaande leverancier van de telefooncentrale hebben we een schikking getroffen en hebben we een overeenkomst met een nieuwe leverancier gesloten. Internet/ website: De geplande samenvoeging van subsites wordt niet meer in 2025 gerealiseerd. We verwachten dat dit in 2026 wordt gerealiseerd. Organisatieontwikkeling: Dit jaar hebben we weer een inzetbaarheidsscan en PMO uitgevoerd. Hier zijn vervolgtrajecten op gekomen die niet voorzien waren. Dit levert een nadeel op van € 40.000. Wet Open Overheid: Sinds 2021 werken we aan het invoeren van de Wet open overheid (Woo). Omdat het Rijk heeft besloten om te stoppen met de ontwikkelingen van het Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI) betekent dit dat gemeenten zelf een publicatieplatform moeten ontwikkelen. Vanwege het ontbreken van capaciteit voor de ontwikkeling van dit platform is het budget nog niet aangesproken. We verwachten dat dit in 2026 wel aangesproken gaat worden. 3

Programmarapportage 2025 Rente kortlopende leningen: Op basis van de financieringsberekening van de begroting 2025 hebben we € 900.000 aan rentelasten opgenomen in de primaire begroting. Door het hoge liquiditeitssaldo was het niet nodig om kortlopende leningen aan te trekken. Deze lasten kunnen daardoor vrijvallen. Rente schatkistbankieren: We ontvangen rente over ons geld dat we aanhouden op de schatkist van het Rijk. De baten zijn € 150.000 hoger dan begroot. Dit komt doordat ons saldo op de schatkist hoger is dan we hadden ingeschat. Dividenden: We ontvangen dit jaar meer dividend dan begroot. Het grootste verschil komt door het dividend van de Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij (ZEH). Dat levert een voordeel op van € 2,2 miljoen. Daarnaast vond er een teruggaaf van dividendbelasting plaats van € 437.000. Belastingteruggave 2025: In de raadsvergadering van 12 december 2024 heeft uw raad besloten om € 500.000 korting op de huishoudelijke belastingen te geven. De dekking komt uit het algemeen weerstandsvermogen. Dit zouden we in een begrotingswijziging in het begin van het jaar verwerken, maar dit is tot op heden nog niet gebeurd. Vandaar dat we deze mutatie nu meenemen. Meicirculaire 2025: In juli 2025 bent u geïnformeerd over de middelen uit het gemeentefonds op basis van de meicirculaire 2025.

In de analyse is opgenomen dat we de financiële effecten zouden verwerken in een begrotingswijziging. Dat is tot op heden nog niet gebeurd, vandaar dat we het positieve effect nu meenemen. De circulaire bevat een aantal decentralisatie uitkeringen. We ontvangen in de meicirculaire in totaal € 342.000 voor deze decentralisatie uitkeringen. Tegenover de baten, die hier geraamd staan, ramen we ook lasten op de verschillende programma’s. Hier hebben we overal de beschrijving meicirculaire 2025 opgenomen. Per saldo betreft het voordeel uit de meicirculaire 2025 daardoor € 888.000. Onroerendezaakbelasting: Op basis van de derde kwartaalrapportage van Sabewa Zeeland ramen we baten bij naar de verwachte opbrengsten. Het voordeel is verdeeld over woningen (€ 40.000), niet-woningen eigendom (€ 150.000) en niet-woningen gebruik (€ 125.000). Het voordeel wordt veroorzaakt door hogere Woz-waarden. We verwerken de hogere waarden bij het opstellen van de belastingtarieven van 2026. Vrijvallen begrotingssaldo: Bij de programmarapportage laten we doorgaans het begrotingssaldo ‘vrijvallen’. Het begrotingssaldo is het verschil tussen de baten en lasten van de begroting. Dit moeten we daadwerkelijk ergens ramen zodat de begroting in balans is. Nu laten we dit vrijvallen ten goede van het saldo van de programmarapportage.

We hebben een hoog saldo door een fors positief effect in de decembercirculaire 2024 en septembercirculaire 2025 voor de jaarschijf 2025.

4

Programmarapportage 2025 Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2025

Projecten Borsele projecten B2030 Investeringsfonds E-depot archief Dienstverleningsvisie / communicatievisie Informatiebeheer op orde Flexibel werken Vervanging financieel pakket, HRM-pakket en website Organisatorische aanpassingen Borsele 2024 NOZ Voorbereidingskosten (deel gemeente) NOZ programmakosten Fonds personele knelpunten Fonds huisvesting ontheemden Fonds Overhead GELB Investeringen Flexibel werken 2024 (meubilair) Aanpassingen trouw- en raadsboerderij Huisvestingsplan Buitendienst werkplaats Heinkenszand

20.726 236.351 43.000 13.188 21.236 68.093 19.621 25.000 338.845 300.000 1.000.000

680.950 132.395 61.973

Verleend in 2025

-500.000 1.000.000 50.000 2.400.000 500.000

Besteed in 2025

Saldo

13.188 32.154 -161.155 195.708 -51.692 10.933 -

20.726 236.351 43.000 21.236 35.939 19.621 25.000 804.292 401.692 3.389.067 500.000

72.447 117.265 51.895

608.503 15.130 10.078

Fonds personele knelpunten: Vanuit de bestemming resultaat jaarrekening 2024 is het budget verhoogd van € 300.000 naar € 350.000. Daarnaast kan het budget nu ook gebruikt worden voor ziektevervanging. De negatieve bestedingen van € 51.692 betreffen WAZO-uitkeringen van het UWV die wij aan dit fonds toevoegen. In de 6e begrotingswijziging 2025 verwerken we nog een effect op het ‘fonds personele knelpunten’ van ongeveer € 380.000. Hierdoor daalt het budget naar € 22.000. Fonds huisvesting ontheemden: Voor de opvang van ontheemden is een fonds ingesteld om de kosten op langere termijn te kunnen dekken. De middelen in dit fonds zijn afkomstig uit de eerdere bekostigingsregeling Opvang Oekraïners, die inmiddels is verlengd tot en met maart 2027. Tot nu toe zijn uit dit fonds alleen kosten gemaakt voor de inhuur van een projectondersteuner voor de noodopvang. NOZ Voorbereidingskosten (deel gemeente): Deze kosten zijn in 2024 gedekt uit het algemeen weerstandsvermogen (raadsvergadering van 04-04-2024). Met de beschikking van de middelen ‘Netten Op Zee’ kan het volledige projectbudget worden overgeheveld naar het krediet ‘Netten Op Zee programmakosten’. Het oorspronkelijke verstrekte krediet uit het algemeen weerstandsvermogen valt vrij. E-depot archief: De voorbereidingen vinden op dit moment plaats bij de provincie. Voorzien is dat het budget in 2026 wordt aangesproken.

Aanpassingen trouw- en raadsboerderij: De aanpassingen zijn (financieel) bijna afgerond en zullen naar verwachting binnen het voorgestelde budget worden gerealiseerd.

5

Programmarapportage 2025

Programma Veiligheid Mutaties Juridische zaken Regionale Brandweer (VRZ) Bluswatervoorziening Problematiek trekvogels Meicirculaire 2025 - Antidiscriminatie voorzieningen Totaal Veiligheid

Lasten 2025 23.000 76.000 6.000 -10.000 3.000 98.000

Baten 2025

-

Resultaat Voordeel/Nadeel -23.000 Nadeel -76.000 Nadeel -6.000 Nadeel 10.000 Voordeel -3.000 Nadeel -98.000 Nadeel

Belangrijkste mutaties Juridische zaken: Door toename van het aantal zaken en specialistische kennis zijn we vaker genoodzaakt om een deel van het werk uit te besteden. Regionale Brandweer (VRZ): De VRZ heeft aan de deelnemende gemeenten in 2025 een incidentele bijdrage gevraagd. Dit heeft te maken met het voorgenomen besluit om de bedrijfsvoering van de VRZ en de GGD samen te voegen. De kosten zijn voor de ontwerpfase van dit traject. Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2025

Projecten Aanwijzen vernietigingslocatie Ontplofbare Oorlogsresten Investeringen Brandweerpost Heinkenszand Brandweerpost Heinkenszand, openbare ruimte Woning met dijkperceel Lewedijk 17

Verleend in 2025

Besteed in 2025

Saldo

24.500

14.850

9.650

265.690 42.995 920.000

21.953 911.712

243.737 42.995 8.288

Aanwijzen vernietigingslocatie Ontplofbare Oorlogsresten: De vernietigingslocatie is in Baarland gerealiseerd. Het resterende krediet zal gebruikt worden voor het opnieuw aanleggen van de stroom in het gebouw van de hondensportvereniging. Brandweerpost: Voor de afronding van de brandweerpost zijn nog een aantal aanpassingen gedaan. Onder andere: de schilderwerk, zonwering, geluidwering en aanpassingen aan het interieur.

6

Programmarapportage 2025

Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Mutaties Waterschapsbelasting Bijdrage Waterschap Scheldestromen Verkeersveiligheid Totaal Verkeer, vervoer en waterstaat

Lasten 2025 26.000 35.000 10.000 71.000

Baten 2025

-

Resultaat Voordeel/Nadeel -26.000 Nadeel -35.000 Nadeel -10.000 Nadeel -71.000 Nadeel

Belangrijkste mutaties Waterschapsbelasting: De waterschapsbelasting is per 2025 verhoogd, dit zorgt voor een nadeel van € 26.000. Bijdrage Waterschap Scheldestromen: De bijdrage aan het waterschap voor het onderhoud aan onze buitenwegen is € 35.000 hoger dan geraamd. Het Waterschap verhoogt de bijdrage op basis van de septembercirculaire. In het verleden vergaten we deze indexatie mee te nemen in de begroting. Vanaf boekjaar 2026 nemen we de bijdrage aan het waterschap mee met de bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen. Zo is ook te lezen in de Kadernota 2026-2029. Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2025

Investeringen Herinrichtingsplannen wegen + groen 2024 Herinrichtingsplannen wegen + groen 2025 GGA Borsele Oost: Randweg Hoedekenskerke Herinrichting Stenevate Heinkenszand Ontsluitingsweg Havenweg Nieuwdorp Herinrichting kruising Postweg - Nieuwe Kraaijertsedijk HUB heinkenszand NOZ 2.3 Gebiedsgerichte aanpak Veerse Meer

809.013 -91.572 1.815.222 199.824 307.248 297.105

Verleend in 2025

1.025.000

375.000 739.750

Besteed in 2025 302.885 58.941 49.349 11.453 33.784

Saldo

506.128 874.487 1.765.873 199.824 307.248 297.105 363.547 705.966

Herinrichtingsplannen wegen + groen: We hebben in 2025 al verschillende wegen opnieuw ingericht. We blijven toch aanlopen tegen de lange wachttijden bij de nutsbedrijven en uitvoeringscapaciteit van de aannemers. GGA Borsele Oost: Het kruispunt in ’s-Gravenpolder is afgerond. De uitvoering van de Randweg Hoedekenskerke heeft vertraging opgelopen vanwege beroepszaken. HUB Heinkenszand: Er is in totaal € 1.500.000 beschikbaar voor de realisatie van een verkeershub in de buurt van de afslag van de A58. Het grootste deel betaalt de Provincie Zeeland. Ons eigen deel bedraagt € 375.000.

7

Programmarapportage 2025

Programma Economie Mutaties Vervallen toeristenbijdrage Forensenbelasting Totaal Economie

Lasten 2025

-

Baten 2025 -26.500 9.000 -17.500

Resultaat Voordeel/Nadeel -26.500 Nadeel 9.000 Voordeel -17.500 Nadeel

Belangrijkste mutaties Vervallen toeristenbijdrage: Met ingang van 2025 is de Verblijfsbelasting ingevoerd. Deze belasting vervangt de eerdere subsidie toeristische recreatie waardoor de verwachte baten uit die subsidie komen te vervallen. Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2025

Projecten Regio Deal: Culturele Broedplaats Beleidsplan toerisme en recreatie 2024-2027 NOZ 2.1 Lokaal impact fonds NOZ 4.1 Verduurzaming Bedrijven Borsele Realisatie energietransitie Investeringen Regio Deal: Motoriekroute Regio Deal: Koppelingsgebieden 's-Heerenhoek Kapitaalstorting 'Transitiefonds Zeeland' Impuls Zeeland NOZ 3.2 Informatiecentrum Energietransitie

Verleend in 2025

566.000 78.743

Besteed in 2025

Saldo

4.285.000 475.000 289.000

221 24.123 192.666

566.000 78.522 4.260.877 475.000 96.334

300.000 388.000

8.640 1.574.781 -

416.360 2.599.751 300.000 388.000

425.000 4.174.532

Realisatie energietransitie: In de decembercirculaire 2024 zijn middelen beschikbaar gesteld voor de realisatie van de energietransitie. Deze middelen zetten we in voor grensoverschrijdende energieprojecten die we gezamenlijk uitvoeren met de gemeenten Vlissingen en Terneuzen. Regio Deal: Motoriekroute: Dit jaar hebben we een opdracht verstrekt voor het opstellen van een plan van aanpak voor de Motoriekroute. In 2026 geven we hier verdere uitvoering aan. Regio Deal: Koppelingsgebieden ’s-Heerenhoek: De ontwikkeling van de koppelingsgebieden is in gang gezet en de eerste grondaankopen zijn gedaan. Kapitaalstorting 'Transitiefonds Zeeland' Impuls Zeeland: In de raad van 5 juni 2025 heeft u ingestemd met de kapitaalstorting voor het ‘Transitiefonds Zeeland’ van N.V. Economische Impuls Zeeland. Het transitiefonds richt zich primair op investeringen in de energietransitie, maar biedt ook ruimte voor investeringen in de grondstoffentransitie en circulaire economie.

8

Programmarapportage 2025

Programma Onderwijs Mutaties Energielasten openbare basisscholen Lokale heffingen scholen Onderhoud brede scholen Spuk onderwijsachterstandenbeleid Subsidie peuteropvang en VVE Totaal Onderwijs

Lasten 2025 11.000 29.000 -38.800 39.000 -50.000 -9.800

Baten 2025

39.000 39.000

Resultaat Voordeel/Nadeel -11.000 Nadeel -29.000 Nadeel 38.800 Voordeel 50.000 Voordeel 48.800 Voordeel

Belangrijkste mutaties Energielasten openbare basisscholen: De werkelijke energielasten van openbare basisscholen zijn hoger dan geraamd. Dit bestaat deels uit een eindafrekening 2024 en deels uit hogere lasten 2025. Lokale heffingen scholen: De onroerendezaakbelasting, watersysteemheffing en reinigingsrechten van scholen zijn hoger dan begroot. Onderhoud brede scholen: De (bouwkundige) onderhoudslasten voor de brede scholen staan te hoog geraamd. Nagenoeg al het onderhoud loopt via de scholen zelf. Zij ontvangen hiervoor Rijksmiddelen. Spuk onderwijsachterstandenbeleid: De voorlopige toekenning spuk onderwijsachterstandbeleid 2025 is hoger dan begroot. Deze ramen we neutraal bij, zowel de lasten als de baten worden verhoogd. Subsidie peuteropvang en VVE: De subsidie voor de peuteropvang en voor- en vroegschoolse educatie (VVE) vallen lager uit. Voor meerdere partijen waar we subsidie aan verlenen is de werkelijk verleende subsidie 2025 lager. Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2025

Projecten Onderwijsachterstandenbeleid

165.901

Verleend in 2025 379.688

Besteed in 2025 216.181

Saldo

329.408

Onderwijsachterstandenbeleid: Het onderwijsachterstandenbeleid is een specifieke uitkering. Een deel van het restantkrediet is 'Rijksgeld' en een deel is 'gemeentelijk geld'. We gebruiken deze middelen om gelijke onderwijskansen te bevorderen en ongelijkheden tegen te gaan.

9

Programmarapportage 2025

Programma Sport, cultuur en recreatie Mutaties Spuk stimulering sport Bijdrage muziekschool Aankoop kunstwerken Historisch Museum de Bevelanden Onderhoud dorpsbossen Aanschaf maaimachines Onderhoud vijverpompen Abonnementen buitendienst Totaal Sport, cultuur en recreatie

Lasten 2025 107.700 -27.000 51.000 5.000 130.000 105.000 10.000 10.000 391.700

Baten 2025 107.700

107.700

Resultaat Voordeel/Nadeel 27.000 Voordeel -51.000 Nadeel -5.000 Nadeel -130.000 Nadeel -105.000 Nadeel -10.000 Nadeel -10.000 Nadeel -284.000 Nadeel

Belangrijkste mutaties Spuk stimulering sport: Van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en sport hebben we middelen van spuk stimulering sport 2025 ontvangen. Deze stonden nog niet geraamd. Deze ramen we neutraal bij, zowel de lasten als de baten worden verhoogd. Bijdrage muziekschool: De gemeentelijke bijdrage 2025 voor de muziekschool valt lager uit dan begroot. Ook de lasten voor 2026 en verder zijn in overeenstemming met de begroting 2026 van de muziekschool naar beneden bijgesteld in onze gemeentelijke begroting 2026-2029. Aankoop kunstwerken: Er zijn twee kunstwerken gekocht. Het gaat hierbij om een bedrag van € 49.000 voor het kunstwerk 'De man van de overkant' (dit is vooral het weersbestendig maken) en € 2.000 voor het kunstwerk 'Droog-veer'. Onderhoud dorpsbossen: Eind 2024 hebben we een aanbesteding voor het onderhoud aan onze dorpsbossen gehad. Het onderhoud is op basis daarvan fors duurder geworden vanaf dit jaar. We ramen om die reden € 130.000 bij. Vanaf 2026 zijn extra middelen gereserveerd in de kadernota en begroting 2026. Aanschaf maaimachines: Dit jaar heeft u middels de nieuwe financiële verordening besloten om aankopen pas te activeren vanaf € 50.000 in plaats van € 25.000. In 2025 zijn er drie maaimachines aangeschaft voor ongeveer € 35.000 per stuk.

Deze aankopen worden niet geactiveerd en de kapitaallasten zijn niet in de begroting 2026 opgenomen. Deze aankopen moeten wel van dekking worden voorzien, vandaar dat we nu € 105.000 bijramen.

10

Programmarapportage 2025 Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2025

Projecten Actieplan sport, bewegen en gezondheid Culturele zaken (coronamiddelen) Masterplan Nieuwdorp (eenmalige lasten) Kerkenvisie 80 jaar Slag om de Schelde (Oorlogsherdenkingen) Gedenkplaquette Slag om de Schelde NOZ 1.1 Groenstructuurplannen (deel exploitatie) NOZ 2.2 Gebiedsgerichte uitwerking koppelingsbied Sloerand NOZ 2.5 Versterken Sportfaciliteiten Investeringen Masterplan Nieuwdorp Regio Deal: Groenstructuurplan 2022 (2018-2038) Drainsleuven sportveld A Kwd - (Herinrichtingsplannen 2023) Renovatie sportveld A sGVP - (Herinrichtingsplannen 2024 + 2025) Renovatie tennisbanen Ovezande - (Herinrichtingsplannen 2025) NOZ 2.4 Revitaliseren De Pluimweide NOZ 2.5 Versterken Sportfaciliteiten NOZ 1.1 Groenstructuurplannen (deel investeringen)

49.907 35.800 64.040 109.931 20.789

3.537.995 4.318.968 75.000 25.000

Verleend in 2025 35.000

Besteed in 2025

Saldo

400.000 1.607.000 353.500 675.000

20.013 978 20.789 60.942 216.198 528.750

84.907 15.787 64.040 108.954 400.000 1.546.058 137.302 146.250

-75.000 -25.000 125.000 629.800 200.000 5.815.000

1.116.589 80.145 124.573 2.140 131.880 1.955.000

2.421.406 4.238.823 427 627.660 68.120 3.860.000

Actieplan sport, bewegen en gezondheid: Het actieplan sport, bewegen en gezondheid heeft een looptijd van 2022 tot en met 2025, met een jaarlijks budget van € 35.000 voor de gehele vierjarige periode. In de kadernota 2026-2029 is het actieplan verlengd met de jaren 2026 en 2027, waarvoor opnieuw een jaarlijks budget van € 35.000 is vastgesteld. Culturele zaken (coronamiddelen): Dit betreft de overgebleven coronamiddelen die bestemd zijn voor culturele zaken. In 2025 hebben we € 8.000 besteed aan Cultuureducatie met kwaliteit 4 (CmK4) en € 12.000 subsidie verstrekt aan het project 80 jaar Slag om de Schelde. Drainsleuven sportveld A Kwadendamme: De aanpassingen aan sportveld A in Kwadendamme zijn in 2023 afgerond. Het beschikbaar gestelde krediet kan worden teruggestort naar het algemeen weerstandsvermogen. Renovatie sportveld A ’s-Gravenpolder: De renovatie van sportveld A in ’s-Gravenpolder is afgerond en volledig ondergebracht bij het project Netten op Zee. Het beschikbaar gestelde krediet kan terugvloeien naar het algemeen weerstandsvermogen. Renovatie tennisbanen Ovezande: De renovatie van de tennisbanen in Ovezande is afgerond. Masterplan Nieuwdorp: De nieuwe multifunctionele accommodatie in Nieuwdorp in dit jaar opgeleverd. Er volgt nog een eindevaluatie waarbij we ook in zullen gaan op de financiën.

11

Programmarapportage 2025

Programma Sociaal Domein Mutaties Spuk Wet Inburgering 2021 Meicirculaire 2025 - Einde lening inburgringsplicht Meicirculaire 2025 - Alleenverdienersproblematie Uitkering onderwijsroute/inburgering Spuk onderwijsroute Budget armoedebestrijding Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) Multifunctionele accommodatie Nieuwdorp Afrekening dorpshuizen 2023 en 2024 Opening dorpshuis Baarland Warme maaltijd voorziening en ouderenwerk Woonunit Meicirculaire 2025 - Participatiemiddelen Implementatie Participatiewet in balans Inkooporganisatie jeugdhulp Zeeland (IJZ) 2025 Bijdrage CZW bureau Afrekening 2024 inkooporganisatie jeugdhulp Zeeland (IJZ) Afrekening 2024 Samenwerkingsverband Welzijnszorg Oosterschelde (SWVO) Persoonsgebonden budget (PGB) Totaal Sociaal Domein

Lasten 2025 -19.000 1.000 20.000 173.600 19.700 -85.000 135.000 -53.400 5.000 8.000 26.400 131.000 26.000 313.600 -38.500 117.100 -21.000 -54.000 705.500

Baten 2025 -19.000

19.700 16.000 135.000 76.000

227.700

Resultaat Voordeel/Nadeel -1.000 Nadeel -20.000 Nadeel -173.600 Nadeel 85.000 Voordeel 16.000 Voordeel 129.400 Voordeel -5.000 Nadeel -8.000 Nadeel -26.400 Nadeel -131.000 Nadeel -26.000 Nadeel -313.600 Nadeel 38.500 Voordeel -117.100 Nadeel 21.000 Voordeel 54.000 Voordeel -477.800 Nadeel

Belangrijkste mutaties Uitkering onderwijsroute/inburgering: Wij hebben een afrekening ontvangen voor de definitieve uitkering voor de onderwijsroute en inburgering 2024 van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Budget armoedebestrijding: De lasten voor vroegsignalering en schuldhulpverlening voor ondernemers voor het jaar 2025 zijn meegenomen in de bevoorschotting van Werk, Inkomen en Zorg (WIZ). Deze lasten betalen we niet langer uit dit budget en kunnen worden afgeraamd. Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo): De afrekening van de Tozo regeling is ontvangen. Dit is een coronasteunmaatregel voor zelfstandigen en zzp'ers. Deze hebben wij in een voorgaand jaar uitbetaald aan de ondernemers die daar recht op hadden. Vervolgens ontvangen wij deze middelen weer terug van het Rijk. Multifunctionele accommodatie Nieuwdorp: Door de nieuwe multifunctionele accommodatie in Nieuwdorp zijn zowel de exploitatiebijdrage als de verhuuropbrengst verhoogd. Afrekening dorpshuizen 2023 en 2024: De afrekening dorpshuizen over de jaren 2023 en 2024 zijn verantwoord in het jaar 2025. Woonunit: De lasten stijgen door maatwerk bij een doorbraakcasus. Door de aanschaf van een woonunit om een specifieke situatie te doorbreken stijgen de lasten in 2025. Meicirculaire 2025 – Participatiemiddelen: dit betreft een decentralisatie uitkering voor Participatie.

Voor meer informatie verwijzen we naar programma Bestuur en Ondersteuning. Implementatie Participatiewet in balans: Dit betreft middelen uit de septembercirculaire 2025 voor Implementatie Participatiewet in balans. Deze zijn geboekt onder het algemene deel van het gemeentefonds en verplaatsen we nu naar het programma sport, cultuur en recreatie. Inkooporganisatie jeugdhulp Zeeland (IJZ) 2025: Op basis van de prognose van IJZ van oktober 2025 gaan we uit van hogere lasten voor het jaar 2025. Bijdrage CZW bureau: De bijdrage aan het CZW bureau voor sociale pensions betalen we niet langer uit dit budget, maar voortaan vanuit het regiobudget. Dit budget kan daarom vrijvallen. Afrekening IJZ en SWVO 2024: Op basis van de jaarrekening 2024 van IJZ en SWVO ontvangen we een afrekening over het jaar 2024. Persoonsgebonden budget (PGB): Het volledige PGB wordt naar verwachting dit jaar niet meer besteed. De reden hiervoor is dat er minder PGB-aanvragen zijn ontvangen dan verwacht.

12

Programmarapportage 2025 Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2025

Projecten Haalbaarheidsstudie Sportpark Borsele-West Kaderplan maatschappelijke voorzieningen Beleidsplan Sociaal Domein Projectplan 'Stevige lokale teams' (SLT) Investeringen Renovatie en verduurzaming dorpshuis Baarland NOZ 3.1 Verduurzamen Dorpshuizen

Verleend in 2025

4.051 9.164 9.794

321.777

Besteed in 2025

Saldo

810.000

4.051 -

9.164 9.794 810.000

-525.000 2.375.500

-203.223 464.593

1.910.907

Projectplan 'Stevige lokale teams' (SLT): Voor het opzetten van het projectplan Stevig lokaal Team is een budget verleend van € 810.000 voor een periode van 3 jaar (2026-2028). De middelen zetten we in door de ingrijpende transitie zorgvuldig en effectief te realiseren, met oog voor alle personele, organisatorische en financiële vereisten. Renovatie en verduurzaming dorpshuis Baarland: De renovatie van het dorpshuis in Baarland is mei dit jaar afgerond. Hiervan waren de kosten in 2024 gedekt uit het algemeen weerstandsvermogen (raadsvergadering van 20-06-2024). Met de realisatie van de middelen ‘Netten Op Zee’ kan het volledige investeringsbedrag worden verplaatst naar het krediet Netten Op Zee 3.1 Verduurzamen Dorpshuizen. Het oorspronkelijke verstrekte krediet uit het algemeen weerstandsvermogen kan vrijvallen.

13

Programmarapportage 2025

Programma Volksgezondheid en milieu Mutaties Spuk Integraal Zorg Akkoord (IZA) Rioolheffing Storting voorziening rioolheffing Inzameling glas Inzameling oud papier en karton SUP vergoeding zwerfafval Onderhoud huisvuilwagens Afvalstoffenheffing Voorziening afvalstoffenheffing Begraven Totaal Volksgezondheid en milieu

Lasten 2025 94.600 150.000 15.000 25.000 20.000

-30.000 274.600

Baten 2025 94.600 150.000 20.000 65.000 135.000 -20.000 -140.000 -20.000 284.600

Resultaat Voordeel/Nadeel 150.000 Voordeel -150.000 Nadeel 5.000 Voordeel 65.000 Voordeel 110.000 Voordeel -20.000 Nadeel -20.000 Nadeel -140.000 Nadeel 10.000 Voordeel 10.000 Voordeel

Belangrijkste mutaties Spuk Integraal Zorg Akkoord (IZA): De middelen van spuk IZA hebben we in 2025 ontvangen. De middelen stonden in onze begroting nog niet geraamd. We ramen dit neutraal bij, zowel de lasten als de baten worden verhoogd. Rioolheffing: We verwachten een meeropbrengst van € 150.000. Dit voordeel zit voornamelijk in het gedeelte eigendom en wordt veroorzaakt door hogere Woz-waarden van woningen. Voorziening rioolheffing: Vanwege de meeropbrengst van rioolheffing verwachten we dat we € 150.000 meer in de tariefegalisatievoorziening rioolheffing storten. Inzameling oud papier en karton: Door de hoge prijs voor oud papier en karton levert deze afvalstroom meer op dan begroot. SUP vergoeding zwerfafval: Producenten zijn vanaf 2023 verantwoordelijk voor de kosten die gemeenten maken voor het opruimen van zwerfafval. Dit betekent dat gemeenten en andere gebiedsbeheerders een vergoeding krijgen voor opruimkosten van de SUP-productcategorieën. Dit zijn verpakkingen, drinkbekers, lichte plastic tassen, vochtige doekjes, tabaksproducten met filter en ballonnen. We hebben een vergoeding ontvangen over 2023 en 2024 van € 110.000. Voorziening afvalstoffenheffing: Door de hierboven beschreven effecten hebben we een voordeel binnen het taakveld afval. Dit voordeel van € 140.000 storten we in de tariefegalisatievoorziening afvalstoffenheffing.

Begraven: We verwachten minder legesopbrengsten dit jaar. Maar we verwachten ook minder uren op dit onderdeel.

14

Programmarapportage 2025 Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2025

Projecten Regio Deal: Kerngezond Borsele Subsidieregeling AED's 2024-2028 Zoetwaterhuishouding Asbestsanering Energiearmoedebestrijding Nationaal Isolatieprogramma (Lokale Aanpak Isolatie) Duurzaamheidsvisie (IBP) Vitaal Platteland (IBP) Klimaatadaptie (IBP) Toekomstbestendig wonen (IBP) Energietransitie (IBP) Soortenmanagementplan (SMP) Evaluatie begraafbeleid NOZ 3.3 Uitbreiding Nationaal Isolatie Programma (NIP) NOZ 3.4 Uitbreiding Energielabel met maatwerk Investeringen Spelingsdetector Herinrichtingsplannen riolering 2023 Herinrichtingsplannen riolering 2024 Herinrichtingsplannen riolering 2025 Werktuigdrager en nieuwe borstel 2024 ipv OW-715 Werktuigdrager en nieuwe borstel 2025 Opzet Natzoutstrooier Bestelauto groenploeg West OW-7

199.693 24.000 80.000 61.726 301.735 2.400.920 125.646 107.698 103.484 82.000 74.353

Verleend in 2025

1.182.916 -107.698

167.698 11.110 425.500 118.500 23.820 311.151 423.839 855.000 90.000 95.000 39.000 40.000

Besteed in 2025

Saldo

62.100 6.707 3.925 80.258 413.885 36.555 7.632 38.318 11.110 7.000

137.593 17.293 80.000 57.801 221.477 3.169.951 89.091 95.852 82.000 36.036 167.698 425.500 111.500

123.405 223.592 438.162 81.083 121.000 53.471 51.950

23.820 187.746 200.247 416.838 8.917 -26.000 -14.471 -11.950

Regio Deal: Kerngezond Borsele: De besteding voor Kerngezond Borsele betreft de inhuur van een projectleider die voor de coördinatie en uitvoering van het samenwerkingsconcept Kerngezond zorgt. Energiearmoedebestrijding: We ondersteunen kwetsbare inwoners met tips over energiebesparing en energiebesparende maatregelen. In 2025 zijn zo’n 500 inwoners geholpen. We voeren deze aanpak gezamenlijk uit met de Bevelandse gemeenten en woningcorporatie Beveland Wonen. Nationaal Isolatieprogramma: We hebben in 2025 voor bijna € 400.000 aan subsidies verstrekt voor isolerende maatregelen. De beschikbare middelen komen uit de Spuk Lokale Aanpak. Vitaal Platteland: Er waren IBP-middelen beschikbaar voor natuuronderzoek. Deze middelen zijn nu beschikbaar voor het opstellen van een Soortenmanagementplan. Soortenmanagementplan (SMP): Deze middelen zetten we in om de energietransitie te versnellen. We ondersteunen duurzame initiatieven van onze inwoners, organiseren energiemarkten en helpen onze inwoners met bouwkundig, financieel en technisch advies voor het verduurzamen van hun woningen. Ook hebben we dit jaar actie ondernomen om de werkplaats Heinkenszand te verduurzamen. Hiervoor is een verzwaring van de aansluiting nodig. We staan inmiddels op de wachtlijst van Stedin. Met deze verzwaring kunnen we op termijn het wagenpark verduurzamen.

Herinrichtingsplannen riolering: We hebben in 2025 € 785.000 uitgegeven aan de verschillende herinrichtingsplannen. Niet al het geplande werk konden we uitvoeren. Hiervoor zijn we vaak afhankelijk van de nutsbedrijven waar we geconfronteerd worden met lange wachttijden.

15

Programmarapportage 2025

Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Mutaties Meicirculaire 2025 - Invoerings-/uitvoeringskosten Omgevingswet Gronden/landerijen Geografisch Informatiesysteem Planologische procedures Vergoeding recht van opstal Dorpsvernieuwing Totaal Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing

Lasten 2025 183.000 36.000 15.000 -10.000 -50.000 174.000

Baten 2025 501.000 -143.000 38.000 396.000

Resultaat Voordeel/Nadeel -183.000 Nadeel 465.000 Voordeel -15.000 Nadeel -133.000 Nadeel 38.000 Voordeel 50.000 Voordeel 222.000 Voordeel

Belangrijkste mutaties Meicirculaire 2025 – Invoerings-/uitvoeringskosten Omgevingswet: Dit betreft een decentralisatie-uitkering uit de meicirculaire 2025 en voegen we toe aan het lopende project ‘Omgevingswet, Omgevingsvisie, Omgevingsplan’. Voor meer informatie verwijzen we naar programma Bestuur en Ondersteuning. Gronden/landerijen: We ramen € 36.000 aan lasten bij voor de afkoopsom van een perceel na beëindiging van het gebruik, in overeenstemming met de afspraken vastgelegd in een eerdere akte. Daarnaast verhogen we de baten met € 428.000 vanwege verkoopopbrengsten van meerdere percelen, waaronder gronden in Heinkenszand (Oudekamerseweg), Nieuwdorp (Hertenweg) en Hoedekenskerke (Donkershoekstraat). Het voordeel bedraagt het verschil tussen de verkoopwaarde en de balanswaarde. Tot slot ramen we de baten bij met € 73.000 als gevolg van hogere pachtopbrengsten. Geografisch Informatiesysteem: We ramen extra lasten voor de abonnementskosten van de GISsoftware (Geografisch Informatiesysteem). Deze kosten zijn voor het jaarlijks terugkerende softwareabonnement. Planologische procedures: De activiteiten op het gebied van planologische procedures zijn dit jaar lager, omdat anterieure overeenkomsten steeds vaker worden meegenomen onder de Financiële Bijdragen vanuit de nieuwe nota Grondbeleid. Hierdoor vallen de afzonderlijke legesopbrengsten lager uit.

Deze stellen we naar beneden bij, wat resulteert in een financieel nadeel. Vergoeding recht van opstal: Voor het tracé Midden-Zeeland zijn voornemens om een drinkwater en industriewaterleiding aan te leggen. Een deel van het tracé loopt door het buitengebied van de gemeente Borsele. Hiervoor ontvangen wij een vergoeding van € 38.000. Dorpsvernieuwing: In het huidige jaar waren er geen bijzondere activiteiten op het gebied van dorpsvernieuwing. Hierdoor zijn de lasten ongeveer € 50.000 lager, wat leidt tot een financieel voordeel.

16

Programmarapportage 2025 Voortgang projecten en investeringen Omschrijving

Restant 1-1-2025

Projecten Subsidieregeling Dorpsvernieuwing Voorbereidingsbudget ontwikkelscenario's Lewedorp Inhuur Trainee RO Inhuur Beleidsadviseur RO Omgevingswet, Omgevingsvisie, Omgevingsplan Omgevingsprogramma Klimaat en Duurzaamheid Sloebos Herrijking beeldkwaliteit (Welstand A en B) NOZ 3.5 Verduurzaming particuliere woningvoorraad beschermd dorpsgezicht NOZ 4.3 Dorpsvernieuwing 2.0 Investeringen Flexwoningen Schuitweg NOZ 4.2 Starters- en Stimuleringsleningen

Verleend in 2025

415.686 25.000 54.007 82.635 512.208 68.000 977.125

Besteed in 2025

-

200.000 285.000 475.000

70.580 4.297 23.561 68.670 227.005 26.973 1.688 8.000

204.760 -

665.000

67.469 -

Saldo

345.106 20.703 30.447 13.965 285.203 41.028 977.125 200.000 283.313 467.000 137.291 665.000

Dorpsvernieuwing: Ook dit jaar hebben we verschillende subsidies verstrekt, onder meer voor erfgoedprojecten, de aanpak van aandachtslocaties en particuliere woningverbetering. Voorbereidingsbudget ontwikkelscenario's Lewedorp: Een architectenbureau werkt momenteel de verschillende ontwikkelscenario’s voor de herinrichting van Lewedorp uit. Daarnaast wordt een bomen-effectenanalyse uitgevoerd en is inmiddels een parkeertelling afgerond. Omgevingswet, Omgevingsvisie, Omgevingsplan: De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. De middelen gebruiken we voor het inhoudelijk opstellen van een omgevingsplan voor het gehele grondgebied van de gemeente. Hierbij schakelen we deskundigen in die helpen bij het opstellen van het omgevingsplan en voor het invoeren van de benodigde software. Omgevingsprogramma Klimaat en Duurzaamheid: In het kader van de Omgevingswet stellen we een ‘Omgevingsprogramma: Hoe maken we samen Borsele klimaatbestendig en duurzaam?’ op. Voor de uitwerking hiervan maken we gebruik van externe deskundigen. Flexwoningen Schuitweg: De flexwoningen Schuitweg hebben we opgenomen in het bestemmingsplan ‘Kern ’s-Gravenpolder Schuitweg’ waar uw raad op 7 september 2023 mee heeft ingestemd. De woningen zijn inmiddels gerealiseerd door Beveland Wonen en worden al bewoond.

Alleen de aanleg van de uitritconstructie aan de Fortrapastraat en de afronding van het groen moeten nog plaatsvinden.

17