15.1 Fondsbeleidsplan Impact Fonds Borsele (def versie 3 december 2025)

Fondsbeleidsplan Impact Fonds Borsele Versie 3 december 2025

Inhoud 1

Inleiding.......................................................................................................................................... 1

2

Aanpak............................................................................................................................................ 1

3

Doel................................................................................................................................................. 2

4

Organisatiemodel .......................................................................................................................... 2

5

4.1

Organisatiestructuur ............................................................................................................. 2

4.2

Diversiteit............................................................................................................................... 3

4.3

Zittingstermijn ....................................................................................................................... 3

4.4

Taken ..................................................................................................................................... 3

4.5

ANBI ....................................................................................................................................... 4

Financiële structuur ....................................................................................................................... 4 5.1

Geldstromen .......................................................................................................................... 4

5.2

Subsidiemogelijkheden en cofinanciering ........................................................................... 4

5.3

Gebiedsinvestering Netten op Zee ....................................................................................... 4

6

Communicatie ................................................................................................................................ 6

7

Rapportage en evaluatie ............................................................................................................... 6

8

Tot Slot ........................................................................................................................................... 6

1

Inleiding

De energietransitie heeft grote impact op de leefomgeving van veel inwoners. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om de realisatie van windparken, zonne-akkers, hoogspanningsstations en verbindingen. Dit is niet alleen in de gemeente Borsele het geval, ook in andere gemeenten in Zeeland en Nederland vinden deze ontwikkelingen plaats. In 2023 werd aangekondigd dat Zeeland in totaal 100 miljoen euro (in twee tranches van ieder 50 miljoen euro) krijgt als bovenwettelijke ruimtelijke compensatie voor gebieden waar stroomkabels van windparken op zee aan land komen. De gelden worden vanuit het Rijksprogramma Gebiedsinvesteringen Netten op Zee beschikbaar gesteld aan Zeeland. Het gaat om Europese gelden die afkomstig zijn uit het Europese Veerkrachtfonds. De gelden zijn op basis van de impact binnen Zeeland verdeeld tussen gemeenten en provincie. De gemeente Borsele ontving uit de eerste tranche 21,5 miljoen euro en uit de tweede tranche 18.6 miljoen euro. Het geld is bedoeld om te investeren in de verbetering van de leefkwaliteit. Geïnspireerd door windfondsen in bijvoorbeeld Flevoland heeft de gemeente Borsele besloten om uit de bijdrage van de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee, zo’n € 5.6 miljoen te reserveren voor het Impact Fonds Borsele. Dit bedrag is inclusief de oprichting- en uitvoeringskosten van het fonds en inclusief BTW.

Het is de bedoeling dat het Impact Fonds Borsele initiatieven ondersteunt die de leefbaarheid en leefomgeving van inwoners versterken. Voorliggend fondsbeleidsplan zal door de gemeente Borsele worden vastgesteld. Het is een kader waarbinnen het Impact Fonds Borsele wordt opgericht en waarbinnen de gelden die afkomstig zijn de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee worden besteed.

2

Aanpak

Dankzij de gelden uit de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee is ruimte ontstaan om invulling te geven aan de wens om een Impact Fonds op te richten. Om te komen tot een Impact Fonds zijn de volgende stappen gezet: • De gemeenteraad van Borsele heeft in de kaderstellende raadsvergadering van 15 mei 2025 een aantal kaders meegegeven waarbinnen het fonds van start kan gaan. Deze kaders hebben betrekking op de doelstelling, verdeling van de gelden, organisatiemodel en de juridische borging. • Op 20 mei 2025 is een bijeenkomst georganiseerd voor alle verenigingen, stichtingen en dorpsraden om hen te informeren over het Impact Fonds Borsele. Aan de aanwezigen is gevraagd of een aantal aanwezigen willen participeren in een adviesgroep die aan de slag gaat met de werving en selectie van een bestuur en Raad van Toezicht. • Met ondersteuning van een HR-bureau is in juni 2025 de werving en selectie van voor leden van een bestuur en Raad van Toezicht opgestart. De adviesgroep heeft profielen en een wervingstekst opgesteld. Selectiegesprekken met kandidaten zijn in augustus gevoerd en in overleg met de adviesgroep en het College van B&W zijn leden van het bestuur en de Raad van Toezicht geselecteerd. Op het moment van schrijven wordt nog gezocht naar twee bestuursleden.

• In de periode van september tot en met december 2025 heeft het nieuwe bestuur samen met de Raad van Toezicht gewerkt aan het opstellen van het fondsbeleidsplan. Hierbij kregen zij ondersteuning van de ambtelijke organisatie. Ook worden statuten, een 1

• •

3

huishoudelijk reglement en communicatiemiddelen door de stichting ‘Impact Fonds Borsele’ opgesteld en vastgesteld. Naar verwachting wordt de stichting ‘Impact Fonds Borsele’ eind februari 2026 formeel opgericht. In februari/maart 2026 wordt het ‘Impact Fonds Borsele’ gelanceerd en gestart met de activiteiten.

Doel

Het Impact Fonds Borsele kent de volgende doelstellingen: • Versterken van de leefbaarheid van alle kernen van de gemeente. • Ondersteunen van lokale initiatieven die bijdragen aan een duurzame en sociale gemeenschap. • Stimuleren van actieve participatie en betrokkenheid van inwoners. • Genereren van een constante stroom aan inkomsten vanuit (bestaande) impactvolle projecten of bedrijven. • Het is een fonds ván en vóór de inwoners.

4

Organisatiemodel

4.1

Organisatiestructuur

Voor het Impact Fonds Borsele wordt een onafhankelijke stichting opgericht met de volgende organen: • Een bestuur dat verantwoordelijk is voor het beheer en de besteding van gelden. • Een Raad van Toezicht, die uitsluitend een rol heeft in het bewaken van good governance en integriteit voor de besteding van de gelden binnen de doelstelling. • Een compacte uitvoeringsorganisatie die de operationele werkzaamheden uitvoert. De stichting wordt opgericht door de beoogde leden van het bestuur en de Raad van Toezicht. Samenstelling bestuur en Raad van Toezicht Het bestuur heeft vijf leden, waarvan de voorzitter niet in de gemeente Borsele woont. De Raad van Toezicht heeft drie leden, waarvan één lid wordt voorgedragen door de gemeente Borsele. Rol gemeente Borsele De gemeente Borsele is verantwoordelijk voor de kaders, zoals opgenomen in het voorliggend fondsbeleidsplan. Op verzoek van de stichting kan de gemeente Borsele besluiten om deze kaders te wijzigen, mocht daar op basis van een evaluatie van de stichting aanleiding voor zijn. De gemeente Borsele heeft geen initiatiefrecht. Huishoudelijk reglement Door het bestuur en de Raad van Toezicht wordt een huishoudelijk reglement vastgesteld. Ook voor de toekenning van gelden aan initiatieven worden door de stichting voorwaarden en selectiecriteria vastgesteld.

2

4.2

Diversiteit

Het bestuur en de Raad van Toezicht zijn divers van samenstelling voor wat betreft leeftijd, gender en achtergrond. Dit betekent dat er een open sollicitatieprocedure is, waarover breed wordt gecommuniceerd. Bij gelijke geschiktheid genieten sollicitanten die behoren tot groepen die nog ondervertegenwoordigd zijn de voorkeur. 4.3

Zittingstermijn

Er geldt een maximale zittingstermijn voor leden van het bestuur en de Raad van Toezicht van 4 jaar met optie op verlenging van eenzelfde termijn. Dit wordt vastgelegd in de statuten van de stichting. De werkwijze voor werven en selectie van bestuursleden wordt vastgelegd in het huishoudelijk reglement. Er wordt gewerkt met een schema van aftreden om het collectief geheugen te borgen. 4.4

Taken

Bestuur Het bestuur is onder meer verantwoordelijk voor: • De beoordeling van de aanvragen en het nemen van besluiten over het toekennen van subsidies met inachtneming van de statuten, kaders, voorwaarden en selectiecriteria zoals vastgesteld. Het bestuur beoordeelt aanvragen en besluit op basis van een advies van de uitvoeringsorganisatie; • De financiën (opstellen jaarplan en begroting, beheer, uitbetalen, registreren, controleren, etc.); • Het aanstellen en aansturen van de uitvoeringsorganisatie/-uitvoerend medewerker; • Een jaarlijkse evaluatie; • Het bestuur legt verantwoording af aan de Raad van Toezicht. Raad van Toezicht De Raad van Toezicht is verantwoordelijk voor: • Het bewaken van het algemeen maatschappelijk belang van de organisatie; • Het bewaken van good governance voor de besteding van gelden binnen de doelstellingen; • Het bewaken van de integraliteit.

• Het benoemen, schorsen en ontslaan van het bestuur; Uitvoeringsorganisatie De operationele taken worden uitgevoerd door een (betaalde) medewerker, met de volgende taken: • Innemen aanvragen; • Ondersteuning van initiatiefnemers bij hun aanvraag; • Signaleren van mogelijke overlap met andere initiatieven en het stimuleren van samenwerking; • Voorbereiding behandeling aanvragen en maken van adviesbeoordelingen en deze voorleggen aan het bestuur; • Controleren van de door de initiatiefnemers ingediende verantwoording van de subsidie en de communicatie over het project (incl. beeldmerken); • Uitvoeren van werkzaamheden op het gebied van administratief en financieel beheer; 3

• • • 4.5

Organiseren van activiteiten, bijvoorbeeld gericht op kennis(delen), inspiratie en initiatieven in het zonnetje zetten; Communicatie over en promotie van het fonds; De uitvoeringsorganisatie legt verantwoording af aan het bestuur. ANBI

De op te richten Stichting Impact Fonds Borsele zal voldoen aan de ANBI-regels (Algemeen Nut Beogende Instelling) van de belastingdienst. Dit betekent onder meer dat er eisen worden gesteld aan de administratie, integriteit en de beloning van bestuurders. Ook moet de stichting met nagenoeg geheel van haar activiteiten het algemeen belang dienen. Dit is de 90%-eis.

5

Financiële structuur

5.1

Geldstromen

Het is de ambitie dat het Impact Fonds Borsele zich ontwikkelt in een lokaal fonds dat gefinancierd wordt vanuit verschillende bronnen. Dit kunnen eenmalige of structurele (compensatie)gelden zijn van (energie)projecten en bedrijven. 5.2

Subsidiemogelijkheden en cofinanciering

Het combineren van verschillende subsidiebronnen is een gebruikelijke manier om projecten te realiseren. Daarom kunnen, daar waar mogelijk en gewenst, gelden van het Impact Fonds Borsele aangevuld worden met middelen uit andere subsidiebronnen. Dat kunnen nationale of provinciale subsidiebronnen zijn of donaties van fondsen, zoals het Oranjefonds, VSBfonds, Stichting Doen, Buurtfonds (Postcodeloterij), etc. Voor Europese financiering geldt dat projecten alleen gelden mogen ontvangen uit één Europees fonds. 5.3

Gebiedsinvesteringen Netten op Zee

Gebiedsinvesteringen Netten op Zee De eerste geldstroom komt uit het landelijk programma Gebiedsinvesteringen Netten op Zee van het ministerie van Klimaat en Groene Groei. Het betreft Europees geld uit het Europese Veerkrachtfonds. De besteding van deze gelden moet voldoen aan kaders van de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee en het Veerkrachtfonds. Voor de toekenning van gelden aan projecten worden voorwaarden en selectiecriteria van het fonds opgenomen in een gemeentelijke subsidieregeling. De gemeente Borsele zal, in nauw overleg met het fonds, een subsidieregeling opstellen die door het College van Burgemeester & Wethouders wordt vastgesteld. Het fonds krijgt een mandaat van het College om uitvoering te geven aan de subsidieregeling. Financiële verdeling Er is € 5.6 miljoen beschikbaar voor het fonds. Daarvan is € 5.0 miljoen beschikbaar voor de ondersteuning van initiatieven en € 600.000 beschikbaar voor organisatiekosten. Voor de toekenning van gelden aan initiatieven is een verdeling gemaakt over de dorpen waarbij rekening is gehouden met de impact van de aanlanding van de stroom van de windparken op zee. Mocht het voorkomen dat er door onvoldoende aanvragen in enig dorp nog budget beschikbaar is, dan kan dit bedrag toegevoegd worden aan het budget voor dorpsoverstijgende projecten. 4

De € 5.000.000 is als volgt verdeeld: 1. 50% voor alle dorpen • 80% basis bijdrage aan ieder dorp = € 2.000.000 • 20% dorpsoverstijgende projecten = € 500.000 2. 50% afhankelijk van de impact • 40% impact vanuit het Sloegebied € 1.000.000 (met onderverdeling: Borssele 2/7 deel (2 km), Nieuwdorp 2/7 deel (2 km), ’s Heerenhoek 2/7 deel (2 km) een Lewedorp 1/7 deel (3.5 km) • 40% impact bovengrondse 380 kV verbinding Borssele - Rilland (2 km) = € 1.000.000 • 15% impact converter- en hoogspanningsstations (m2 station) = € 375.000 • 5% impact ondergrondse verbinding Veerse Meer - Borsele (m1 verbinding) = € 125.000

5

Dorpsoverstijgende Dorp Aantal inwoners projecten 1 Baarland 594 € 2 Borssele 1.489 € 3 Driewegen 568 € 4 Ellewoutsdijk 370 € 5 s-Gravenpolder 4.710 € 6 s-Heer Abtskerke 509 € 7 s-Heerenhoek 2.044 € 8 Heinkenszand 5.518 € 9 Hoedekenskerke 720 € 10 Kwadendamme 967 € 11 Lewedorp 1.812 € 12 Nieuwdorp 1.325 € 13 Nisse 629 € 14 Oudelande 661 € 15 Ovezande 1.222 € Totaal

23.138

Dorpen m2 binnen 3 km Invloedsgebied tot 380 kV Per dorp Sloegebied bovengronds 133.333 € 0 133.333 € 285.714 6.139.273 133.333 € 484.694 133.333 € 0 133.333 € 5.004.867 133.333 € 10.880.991 133.333 € 285.714 6.160.467 133.333 € 9.049.301 133.333 € 0 133.333 € 0 133.333 € 142.857 0 133.333 € 285.714 3.150.467 133.333 € 3.973.126 133.333 € 0 133.333 € 7.589.348

€ 500.000 € 2.000.000 € 1.000.000

% 0 € 12 € 1 € 0 € 10 € 21 € 12 € 17 € 0 € 0 € 0 € 6 € 8 € 0 € 14 €

m1 hoogspanningsverbinding Bedrag ondergronds 0 117.089 2.091 9.244 0 0 95.453 0 207.524 0 117.493 0 172.589 0 0 0 2.867 60.086 5.594 75.776 0 0 144.745 0

52.432.534 100 € 1.000.000

% 0 € 20 € 0 € 0 € 0 € 0 € 0 € 0 € 0 € 0 € 27 € 53 € 0 € 0 € 0 €

m2 hoogspanningsBedrag stations 0 24.770 109.217 0 0 0 0 0 0 0 0 33.963 0 66.267 331.909 0 0 0

10.552 100 € 125.000

% Bedrag 0 € - € 25 € 92.845 € 0 € - € 0 € - € 0 € - € 0 € - € 0 € - € 0 € - € 0 € - € 0 € - € 0 € - € 75 € 282.155 € 0 € - € 0 € - € 0 € - €

Totaal 133.333 653.752 142.577 133.333 228.787 340.857 536.541 305.923 133.333 133.333 310.153 827.556 209.109 133.333 278.078

441.126 100 € 375.000 € 5.000.000

Verantwoording Over de besteding van de gelden van de Gebiedsinvesteringen Netten op Zee legt het fonds verantwoording af aan de gemeente Borsele, volgens de richtlijnen die hiervoor van toepassing zijn.

6

Communicatie

Elk jaar wordt, als onderdeel van het jaarplan van de Stichting Impact Fonds Borsele, een communicatieplan opgesteld. In dit communicatieplan wordt in ieder geval aandacht besteed aan de volgende elementen: • De positionering van het fonds. • Hoe algemene informatie wordt verstrekt en welke middelen daarvoor worden ingezet. • Hoe het fonds wordt gepromoot en inwoners actief worden betrokken. • Hoe de resultaten onder het voetlicht worden gebracht bij de inwoners, verenigingen en stichtingen in de gemeente Borsele. Hierbij wordt inzichtelijk gemaakt welke projecten mogelijk zijn gemaakt.

7

Rapportage en evaluatie

Het bestuur evalueert jaarlijks de activiteiten van de stichting, na het afsluiten van elk boekjaar. Het bestuur legt jaarlijks verantwoording af aan de Raad van Toezicht. Nadere afspraken en een werkwijze hiervoor worden door het bestuur uitgewerkt en vastgelegd in de statuten en/of het huishoudelijk reglement van de stichting. Indien wenselijk vindt een grondige evaluatie plaats met het bestuur en de Raad van Toezicht en wordt getoetst of de samenwerking, de kaders en manier van werken nog passend zijn. Rapportages en evaluaties worden gedeeld en besproken met de gemeente Borsele.

8

Tot slot

Op basis van voorliggend beleidsplan wordt na besluitvorming door de gemeente Borsele en oprichting van de stichting, een samenwerkingsovereenkomst aangegaan tussen de gemeente Borsele en de Stichting Impact Borsele. Waar mogelijk ondersteunt de gemeente Borsele de stichting tijdens de opstartperiode.

6