14.1 Nota reserves en voorzieningen 2025
Tekst van het document
Nota Reserves en Voorzieningen 2025 Subtitel
Inhoudsopgave Inleiding ........................................................................................................................................................ 3 Wettelijk kader ............................................................................................................................................. 4 Reserves ................................................................................................................................................... 4 Voorzieningen .......................................................................................................................................... 4 Beleidsregels ................................................................................................................................................ 5 Algemene reserve en weerstandsvermogen ......................................................................................... 6 Bestaande reserves en voorzieningen ....................................................................................................... 7 Algemene Reserve(s) ............................................................................................................................... 8 Algemeen Weerstandsvermogen .......................................................................................................
8 Bestemmingsreserves ............................................................................................................................. 8 Reserve bouwgrondexploitatie .......................................................................................................... 8 Reserve Kwaliteit Openbare Ruimte (KOR) ....................................................................................... 8 Reserve Financiële Bijdragen ............................................................................................................. 8 Reserve Compensatie Waterberging ................................................................................................. 9 Reserve kapitaallasten gebouwen..................................................................................................... 9 Reserve afschrijvingen Investeringen met Maatschappelijk Nut .................................................... 9 Reserve afschrijving investeringen .................................................................................................. 10 Reserve Sloebos/ Groenproject ‘t Sloe ............................................................................................ 10 Reserve Sloerand ...............................................................................................................................
10 Reserve Inter Bestuurlijk Programma (IBP) .................................................................................... 11 Reserve sociaal domein .................................................................................................................... 11 Reserve duurzaamheid ..................................................................................................................... 11 Egalisatiereserve gebouwenbeheer ................................................................................................ 12 Egalisatiereserve wegenbeheer ....................................................................................................... 12 Egalisatiereserve buitensportaccommodaties .............................................................................. 12 Egalisatiereserve openbare verlichting........................................................................................... 12 Egalisatiereserve groen .................................................................................................................... 13 Egalisatiereserve riolering ................................................................................................................ 13 Reserve precario kabels en leidingen ..............................................................................................
13 Voorzieningen ........................................................................................................................................ 14 Voorziening precariorechten ............................................................................................................ 14 Voorziening APPA .............................................................................................................................. 14 Voorziening verlofsparen .................................................................................................................. 14 Voorziening Regeling voor Vervroegde Uittreding (RVU)............................................................... 15 Nota Reserves en Voorzieningen 2025
1
Tariefegalisatievoorziening rioolheffing ......................................................................................... 15 Tariefegalisatievoorziening afvalstoffenheffing ............................................................................ 16 Samenvatting bestaand beleid en de wijzigingsvoorstellen ................................................................. 17 Bestaande beleidsuitgangspunten ...................................................................................................... 17 Het aantal reserves en voorzieningen beperken ............................................................................ 17 De raad stelt reserves en voorzieningen in en heft ze op .............................................................. 17 Voorzieningen moeten de juiste omvang hebben ......................................................................... 17 Beleidswijzigingen op basis van deze nota reserves en voorzieningen ........................................... 17 Algemeen............................................................................................................................................ 17 Bestaande reserves en voorzieningen............................................................................................. 18
Nota Reserves en Voorzieningen 2025
2
Inleiding In 2019 is de laatste versie van de Nota reserves en voorzieningen vastgesteld. Daarna is de financiële verordening op meerdere punten aangepast. Daarom wordt nu ook de nota reserves en voorzieningen aangepast. Het beleid over reserves richt zich op het beperken van het aantal reserves. Ook willen we dat het gebruik van de reserves op een vaste en goede manier gebeurt: efficiënt en effectief. Reserves en voorzieningen Reserves en voorzieningen staan op de balans en kunnen veel invloed hebben op de financiële situatie van de gemeente. Ze worden vaak samen genoemd, maar zijn toch verschillend. Reserves Reserves worden meestal gevormd uit geld dat overblijft als de gemeente meer inkomsten dan uitgaven heeft. Soms wordt er elk jaar een vast bedrag aan een reserve toegevoegd of eruit gehaald, bijvoorbeeld via de begroting. Reserves horen bij het eigen vermogen van de gemeente. De gemeenteraad kan met reserves sturen. Ze zijn belangrijk omdat ze op verschillende manieren gebruikt kunnen worden, bijvoorbeeld om kosten te dekken, investeringen te betalen, schommelingen op te vangen of als financiële buffer. Maar het gebruik van reserves heeft ook nadelen: het verlaagt de financiële gezondheid (solvabiliteit) van de gemeente op de lange termijn. Daarom is het belangrijk dat de raad goed let op hoe de reserves worden gebruikt.
Voorzieningen Voorzieningen zijn bedoeld om later verplichtingen te kunnen betalen. Dit geld is dus niet vrij te gebruiken. Vaak is nog niet precies duidelijk wanneer en hoeveel geld nodig is. Soms is het verplicht om een voorziening te maken, in andere gevallen kiezen we daar zelf voor.
Nota Reserves en Voorzieningen 2025
3
Wettelijk kader Er bestaan verschillende regels en kaders voor het beleid dat gaat over reserves en voorzieningen. Deze regels en kaders zijn vastgelegd in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Binnen deze kaders kan de raad verschillende keuzes maken om te bepalen hoe hij invulling wil geven aan het beleid. Reserves Dit is het wettelijk kader voor reserves volgens artikel 42 en 43 van het BBV: Artikel 42 1. Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het gerealiseerde resultaat volgend uit het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening. 2. Het in het eerste lid bedoelde resultaat wordt afzonderlijk opgenomen als onderdeel van het eigen vermogen. Artikel 43 1. In de balans worden de reserves onderscheiden naar: a. de algemene reserve; b. de bestemmingsreserves. 2. Een bestemmingsreserve is een reserve waaraan provinciale staten respectievelijk de raad een bepaalde bestemming heeft gegeven. Voorzieningen Dit is het wettelijk kader voor voorzieningen volgens artikel 44 van het BBV: Artikel 44 1. Voorzieningen worden gevormd wegens: a. Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; b. Op de balansdatum bestaande risico's ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten; c.
Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren; d. De bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven. 2. Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden, met uitzondering van de voorschotbedragen. 3. Voorzieningen worden niet gevormd voor jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume. Voorzieningen voor (groot) onderhoud van bijvoorbeeld gebouwen of wegen mogen alleen worden gemaakt als er een beheersplan is voor dat eigendom. In dat plan staat wat er nodig is aan onderhoud en wanneer. Het plan moet regelmatig worden bijgewerkt en er moet ook gekeken worden of het financieel klopt.
Nota Reserves en Voorzieningen 2025
4
Beleidsregels In dit hoofdstuk leggen we uit wat de gemeente belangrijk vindt in het beleid over reserves en voorzieningen. Er zijn twee hoofddoelen voor het omgaan met reserves: • Duidelijkheid: Door duidelijk te laten zien hoeveel geld er in de reserves en voorzieningen zit, wordt ook duidelijk hoeveel geld de gemeente vrij kan gebruiken. We proberen zo weinig mogelijk verschillende reserves te hebben. Zo blijft er meer geld over dat we flexibel kunnen inzetten. • Controle: De regels zijn zo gemaakt dat de gemeenteraad goed kan beslissen over het gebruik van het geld. De raad bepaalt dus waarvoor het geld uit de reserves wordt gebruikt. Belangrijk is dat er een duidelijk plan ligt dat de raad heeft goedgekeurd. Of dat er een verplichting is waarvan de kosten nog niet precies bekend zijn, maar wel te schatten. In het vorige hoofdstuk hebben we uitgelegd wat de wet zegt. Binnen die regels heeft de gemeente ruimte om zelf keuzes te maken. De gemeente houdt zich aan de volgende regels: •
•
•
• • •
•
Weerstandscapaciteit: Dit is het geld dat nodig is om onverwachte tegenvallers op te vangen. Dit geld komt uit de algemene reserve, stille reserves, bouwgrondprojecten en de ruimte om belastingen te verhogen. Er moet genoeg weerstandscapaciteit zijn om de risico’s te kunnen dekken. Beleid over reserves en voorzieningen: a. De gemeente wil een klein aantal reserves en voorzieningen, met een realistische grootte. b. De gemeente gebruikt het geld uit reserves en voorzieningen op een vaste, efficiënte en doelgerichte manier. Beslissingen over geld: Alleen de gemeenteraad mag bepalen waar een reserve voor gebruikt wordt. Bij voorzieningen kan dat niet, omdat die al een vaste bestemming hebben. Elk jaar stelt de gemeenteraad vast hoeveel geld er in de reserves en voorzieningen zit, bij de begroting. Als er in de loop van het jaar een nieuwe voorziening nodig is, dan wordt die alvast ingesteld. De raad krijgt daar later uitleg over, bijvoorbeeld tijdens de behandeling van de programmarapportage of in de jaarrekening. Geen rente: Er wordt geen rente toegevoegd aan reserves of voorzieningen. Nieuwe plannen: Voor elk nieuw plan wordt een risicoanalyse gemaakt. Hieruit blijkt wat dit plan betekent voor de benodigde weerstandscapaciteit.
Winst uit grond en gebouwen: Tussentijdse winst uit de verkoop of ontwikkeling van grond of gebouwen mag alleen genomen worden als (bijna) alle kosten zijn betaald of als duidelijk is dat de opbrengst genoeg is om de laatste kosten te betalen. Deze winst gaat naar de reserve bouwgrondexploitatie, maar alleen als de algemene reserve op orde is. Grondexploitaties: Het saldo van deze projecten wordt verrekend met de reserve bouwgrondexploitatie.
Nota Reserves en Voorzieningen 2025
5
Algemene reserve en weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is het geld dat de gemeente apart houdt om onverwachte tegenvallers te kunnen betalen als risico’s echt gebeuren. Hoe groter het weerstandsvermogen, hoe beter de gemeente zulke risico’s kan opvangen. Het is belangrijk om een goede balans te vinden: genoeg geld apart zetten om risico’s te dekken, maar niet méér dan nodig. Zo blijft er genoeg geld over voor andere doelen. Volgens artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) voor provincies en gemeenten is het weerstandsvermogen als volgt gedefinieerd: Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen: a. De weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de provincie onderscheidenlijk gemeente beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken; b. Alle risico's waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiële positie. Gebruikelijk is dat de weerstandscapaciteit wordt bepaald aan de hand van: • De onbenutte belastingcapaciteit* • De algemene reserve • De aanwezige stille reserves • De post onvoorzien *De onbenutte belastingcapaciteit is het verschil tussen het werkelijke onroerendezaakbelasting (ozb) tarief en het maximale ozb-tarief.
Het maximale ozb-tarief is het tarief dat een gemeente moet hanteren wanneer het onder het artikel 12 regime van de Financiële Verhoudingswet valt. Het weerstandsvermogen wordt bepaald door de weerstandscapaciteit te delen door de risico’s. Dit getal noemen we soms ook het weerstandsratio. Aan de hand van onderstaand overzicht kan er bepaald worden of het weerstandsvermogen in staat is om de risico’s op te vangen. Volgens de regels moet de ratio minimaal 1,0 zijn. De gemeente kiest ervoor om extra voorzichtig te zijn en gebruikt daarom een minimumratio van 2,0. Ratio weerstandsvermogen Groter dan 2,0 Tussen 1,4 en 2,0 Tussen 1,0 en 1,4 Tussen 0,8 en 1,0 Tussen 0,6 en 0,8 Kleiner dan 0,6
Nota Reserves en Voorzieningen 2025
Waardering Uitstekend Ruim voldoende Voldoende Matig Onvoldoende Ruim onvoldoende
6
Bestaande reserves en voorzieningen In dit hoofdstuk laten we zien welke reserves en voorzieningen de gemeente nu heeft. We beoordelen of ze nog nodig zijn. We kijken daarbij naar twee dingen: • Is het doel en de reden van de reserve of voorziening nog steeds belangrijk? • Zijn er bijzondere situaties waardoor het geld vrij kan komen of juist moet blijven staan? Op basis daarvan doen we een voorstel voor hoe we in de toekomst met deze reserves en voorzieningen omgaan. We verdelen de reserves en voorzieningen in drie groepen: • Algemene reserve • Bestemmingsreserves • Voorzieningen
Nota Reserves en Voorzieningen 2025
7
Algemene Reserve(s) Algemeen Weerstandsvermogen Categorie Algemene reserve Doel Weerstandsvermogen van de gemeente. Reden (motief) Beschikken over een buffer om tegenvallers op te kunnen vangen. Toevoegingen Door bestemming van positieve rekeningsaldi. Onttrekkingen Voor dekking van risico’s en negatieve rekeningsaldi. Bijzonderheden Geen. Voorstel Behouden. Bestemmingsreserves Reserve bouwgrondexploitatie Categorie Bestemmingsreserve Doel Het opvangen van financiële tegenvallers binnen lopende of toekomstige grondexploitaties en het beheersen van risico's die samenhangen met actief grondbeleid. Reden (motief) Een actief grondbeleid is risicovol. Het is daarom raadzaam om een buffer te hebben om toekomstige, nog niet voorziene, tegenvallers in de bouwgrondexploitatie op te kunnen vangen. Toevoegingen Uit gerealiseerde resultaten van afgesloten complexen bouwgrondexploitatie. Onttrekkingen Overheveling naar het algemeen weerstandsvermogen wanneer de bestemmingsreserve de maximale omvang van € 3.000.000 overstijgt. Bijzonderheden Geen. Voorstel Behouden. Reserve Kwaliteit Openbare Ruimte (KOR) Categorie Bestemmingsreserve Doel Realiseren van projecten voor investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut buiten het exploitatiegebied van de bouwgrondexploitatie, mits voldaan wordt aan de criteria van profijt, toerekenbaarheid en proportionaliteit.
Reden (motief) Om de realisatie van de bovenwijkse voorzieningen los te koppelen van de grondexploitatie is ervoor gekozen een bedrag (bijdrage per m2) toe te voegen aan deze reserve. Ook private initiatieven dragen bij aan de voeding van deze reserve. Toevoegingen Gevoed uit verkoop van bouwgronden in bestemmingsplannen en bijdrage van derden. Onttrekkingen Voor dekking afschrijvingslasten investeringsbedrag toevoegen aan de reserve Afschrijvingen investeringen. Bijzonderheden We bouwen de reserve af totdat deze leeg is. Voorstel Behouden. Reserve Financiële Bijdragen Categorie Bestemmingsreserve Doel Deze reserve is bedoeld voor het afdekken van financiële bijdragen aan derden of het uitvoeren van gemeentelijke verplichtingen voortvloeiend uit
Nota Reserves en Voorzieningen 2025
8
Reden (motief)
Toevoegingen Onttrekkingen Bijzonderheden Voorstel
anterieure overeenkomsten, exploitatieplannen of andere afspraken die samenhangen met ruimtelijke ontwikkelingen. De reserve wordt ingezet om toekomstige financiële verplichtingen te kunnen nakomen zonder directe impact op de begroting van het betreffende jaar. Dit zorgt voor een robuuste en voorspelbare financiering van gebiedsontwikkelingen. Gevoed uit verkoop van bouwgronden in bestemmingsplannen en bijdrage van derden. Voor dekking afschrijvingslasten investeringsbedrag toevoegen aan de reserve Afschrijvingen investeringen. Geen. Behouden.
Reserve Compensatie Waterberging Categorie Bestemmingsreserve Doel Financiering van maatregelen voor waterberging en -compensatie, zoals de aanleg van wadi’s, retentievijvers of infiltratievoorzieningen, ter compensatie van toegenomen verhard oppervlak bij ruimtelijke ontwikkelingen. Reden (motief) Bij nieuwe ontwikkelingen wordt vaak extra verhard oppervlak gerealiseerd, wat leidt tot meer hemelwaterafvoer. Om wateroverlast te voorkomen, is het noodzakelijk dit te compenseren door extra waterbergingscapaciteit te creëren. Toevoegingen Bijdragen van projectontwikkelaars of initiatiefnemers op basis van watercompensatieverplichtingen bij ruimtelijke plannen. Onttrekkingen Financiering van aanleg en onderhoud van waterbergingsvoorzieningen in het kader van ruimtelijke ontwikkelingen. Bijzonderheden Geen. Voorstel Behouden. Reserve kapitaallasten gebouwen Categorie Bestemmingsreserve Doel Dekking van de afschrijvingslasten van gemeentelijke gebouwen Reden (motief) De afschrijvingslasten van gebouwen kunnen met deze reserve gedekt worden door het volledige af te schrijven bedrag in de reserve te storten. Rentelasten kunnen niet via een reserve gedekt worden. Toevoegingen Voor een gebouw wordt het volledige bedrag hieraan toegevoegd aan het begin van de afschrijvingstermijn. Onttrekkingen Jaarlijks wordt hier het afschrijvingsbedrag uit onttrokken om de kapitaallast te dekken.
Bijzonderheden Geen. Voorstel Opheffen en saldo in nieuwe reserve Afschrijving investeringen storten. Reserve afschrijvingen Investeringen met Maatschappelijk Nut Categorie Bestemmingsreserve Doel Dekking van kapitaallasten voor investeringen gedurende de afschrijvingstermijn Reden (motief) Sinds de wijziging van het BBV in 2017 is het niet meer mogelijk een investering met een maatschappelijk nut in een keer af te schrijven vanuit Nota Reserves en Voorzieningen 2025
9
Toevoegingen Onttrekkingen Bijzonderheden Voorstel
de reserve. Ook op investeringen met een maatschappelijk nut moet worden afgeschreven. Voor deze afschrijvingen is deze reserve gevormd waarbij de onttrekking van deze reserve dient als dekking van de afschrijvingslasten. De rentelasten worden niet aan de reserve onttrokken Totaal van de afschrijvingslasten gedurende de looptijd van de investering. Ter dekking van afschrijvingslasten voor investeringen met een maatschappelijk nut. Geen. Opheffen en saldo in nieuwe reserve Afschrijving investeringen storten.
Reserve afschrijving investeringen Categorie Bestemmingsreserve Doel Dekking van kapitaallasten voor investeringen gedurende de afschrijvingstermijn. Reden (motief) Momenteel zijn er twee verschillende reserves om afschrijvingen te dekken. Dit heeft geen echte meerwaarde. We stellen daarom voor om die twee bestemmingsreserves op te heffen en deze reserve daarvoor in de plaats te laten komen. Toevoegingen Totaal van de afschrijvingslasten gedurende de looptijd van de investering. Onttrekkingen Ter dekking van afschrijvingslasten van investeringen. Bijzonderheden Geen. Voorstel De reserve Afschrijvingen investeringen instellen ter vervanging van de reserve kapitaallasten gebouwen en de reserve afschrijvingen investeringen met maatschappelijk nut. Reserve Sloebos/ Groenproject ‘t Sloe Categorie Bestemmingsreserve Doel Het egaliseren van de lasten die voortvloeien uit het onderhoud van de Sloebossen. Reden (motief) Door de exploitatie jaarlijks met een normbedrag te belasten worden de schommelingen in de lasten in de egalisatiereserve opgevangen. Toevoegingen Een bedrag kan vanuit de algemene reserve toegevoegd worden aan de reserve Sloebos. Onttrekkingen De werkelijke lasten houden verband met de verwerving en inrichting van de gronden ten behoeve van het Sloebos. Bijzonderheden Geen. Voorstel Behouden Reserve Sloerand Categorie Doel
Reden (motief)
Toevoegingen
Bestemmingsreserve Middelen reserveren met als doel om uit die reserve de investeringen te doen die voortvloeien uit de uitvoering van het samenhangende beleid voor de polders en dorpen rond het Sloegebied. Het betreft hoofdzakelijk investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut of bijdragen aan derden die ineens worden afgeschreven. Om dat zonder bezwaar van de exploitatie te kunnen doen, zijn daarvoor middelen gereserveerd. Een bedrag kan vanuit de algemene reserve toegevoegd worden aan de reserve Sloerand.
Nota Reserves en Voorzieningen 2025
10
Onttrekkingen Bijzonderheden Voorstel
Voor dekking afschrijvingslasten investeringsbedrag toevoegen aan de reserve Afschrijving investeringen. Geen Behouden
Reserve Inter Bestuurlijk Programma (IBP) Categorie Bestemmingsreserve Doel Kosten binnen de kaders van het Inter Bestuurlijk Programma dekken. Reden (motief) De werkgroep IBP doet projectvoorstellen voor de bestedingen van de beschikbare gelden. Toevoegingen Een bedrag kan vanuit de algemene reserve toegevoegd worden aan de reserve IBP. Onttrekkingen Als er sprake is van investeringen wordt dit investeringsbedrag toegevoegd aan de Reserve Afschrijvingslasten voor investeringen met een maatschappelijk nut. Als er sprake is van eenmalige lasten worden deze rechtstreeks in mindering op de Reserve IBP. Als er sprake is van een investering in gebouwen wordt deze investering toegevoegd aan de reserve kapitaallasten gebouwen. Bijzonderheden Geen. Voorstel Behouden. Reserve sociaal domein Categorie Bestemmingsreserve Doel Het realiseren van een budgettair-neutraal exploitatieresultaat voor het Sociaal Domein. Reden (motief) Jaarlijks schommelende baten en lasten neutraliseren door mutaties in de reserve. Toevoegingen Als de baten hoger zijn dan de lasten wordt het saldo toegevoegd tot de maximale stand van de reserve (€ 3.000.000). Onttrekkingen Als de lasten hoger zijn dan de baten wordt het saldo onttrokken tot de minimale stand van de reserve (€ 1.000.000). Bijzonderheden Geen. Voorstel Maximale stand verhogen van € 2.000.000 naar € 3.000.000.
Reserve duurzaamheid Categorie Bestemmingsreserve Doel Middelen bestemmen voor duurzaamheidsdoelstellingen Reden (motief) De raad heeft aangegeven dat er aandacht moet worden besteed aan duurzaamheid. Eenmalige voordelen kunnen hiervoor worden ingezet. Een beleidsplan om de middelen in te zetten wordt ontwikkeld. Toevoegingen Een bedrag kan vanuit de algemene reserve toegevoegd worden aan de reserve Duurzaamheid. Onttrekkingen Lasten in de exploitatie kunnen door de reserve gedekt worden/worden betaald. Bijzonderheden Geen. Voorstel Behouden.
Nota Reserves en Voorzieningen 2025
11
Egalisatiereserve gebouwenbeheer Categorie Bestemmingsreserve Doel Het egaliseren van de lasten die voortvloeien uit de uitvoering van het plan voor groot onderhoud van de gemeentelijke gebouwen (exclusief de onderwijsgebouwen). Reden (motief) Door de exploitatie jaarlijks met een normbedrag te belasten worden de schommelingen in de lasten in de reserve opgevangen. Toevoegingen Jaarlijks wordt een normbedrag aan de reserve toegevoegd. Onttrekkingen De werkelijke lasten voor het groot onderhoud van de gemeentelijke gebouwen worden aan de reserve onttrokken. Bijzonderheden Geen. Voorstel Behouden. Egalisatiereserve wegenbeheer Categorie Bestemmingsreserve Doel Het egaliseren van de lasten die voortvloeien uit de uitvoering van het wegbeheersplan. Reden (motief) Door de exploitatie jaarlijks met een normbedrag te belasten worden de schommelingen in de lasten in de reserve opgevangen. Toevoegingen Jaarlijks wordt een normbedrag aan de reserve toegevoegd. Onttrekkingen De werkelijke lasten voor het groot onderhoud van de gemeentelijke wegen worden aan de reserve onttrokken. Bijzonderheden Geen. Voorstel Behouden. Egalisatiereserve buitensportaccommodaties Categorie Bestemmingsreserve Doel Het egaliseren van de lasten die voortvloeien uit de uitvoering van het onderhoud aan de buitensportaccommodaties.
Reden (motief) Door de exploitatie jaarlijks met een normbedrag te belasten worden de schommelingen in de lasten in de reserve opgevangen. Toevoegingen Jaarlijks wordt een normbedrag aan de reserve toegevoegd. Onttrekkingen De werkelijke lasten voor het groot onderhoud van de buitensportaccommodaties worden aan de reserve onttrokken. Bijzonderheden Geen. Voorstel Behouden. Egalisatiereserve openbare verlichting Categorie Bestemmingsreserve Doel Het egaliseren van de lasten die voortvloeien uit de uitvoering van het onderhoud aan de openbare verlichting. Reden (motief) Door de exploitatie jaarlijks met een normbedrag te belasten worden de schommelingen in de lasten in de reserve opgevangen. Toevoegingen Jaarlijks wordt een normbedrag aan de reserve toegevoegd. Onttrekkingen De werkelijke lasten voor het groot onderhoud van de openbare verlichting worden aan de reserve onttrokken. Bijzonderheden Geen. Voorstel Behouden.
Nota Reserves en Voorzieningen 2025
12
Egalisatiereserve groen Categorie Bestemmingsreserve Doel Het egaliseren van de lasten die voortvloeien uit de uitvoering van het onderhoud aan de plantsoenen. Reden (motief) Door de exploitatie jaarlijks met een normbedrag te belasten worden de schommelingen in de lasten in de reserve opgevangen. Toevoegingen Jaarlijks wordt een normbedrag aan de reserve toegevoegd. Onttrekkingen De werkelijke lasten voor het groot onderhoud van de plantsoenen worden aan de reserve onttrokken. Bijzonderheden Geen. Voorstel Behouden. Egalisatiereserve riolering Categorie Bestemmingsreserve Doel Het egaliseren van de lasten die voortvloeien uit de uitvoering van het onderhoud aan de riolering. Reden (motief) Door de exploitatie jaarlijks met een normbedrag te belasten worden de schommelingen in de lasten in de reserve opgevangen. Toevoegingen Jaarlijks wordt een normbedrag aan de reserve toegevoegd. Onttrekkingen De werkelijke lasten voor het groot onderhoud van de riolering worden aan de reserve onttrokken. Bijzonderheden Niet langer relevant vanwege tariefegalisatievoorziening. Voorstel Opheffen, egalisatie vindt plaats via de nieuwe tariefegalisatievoorziening rioolheffing. Reserve precario kabels en leidingen Categorie Bestemmingsreserve Doel Opbrengsten a.g.v. de opgelegde precario op kabels en leidingen direct ten goede te laten komen aan de inwoners van de gemeente Borsele.
Reden (motief) De precariobelasting op kabels en leidingen van gemeenten werd verrekend via de aansluitingen in het verzorgingsgebied van het nutsbedrijf. Dit leidde ertoe dat de inwoners van de gemeente Borsele betaalden voor de precariobelasting van een buurgemeente. Wanneer de gemeente Borsele ook zelf precariobelasting hief, leidde dat tot hogere lasten voor de inwoners. De inkomsten van precario op kabels en leidingen werden toegevoegd aan de reserve. De hogere lasten van de inwoners werden gecompenseerd door een onttrekking aan de reserve precario kabels en leidingen. Hiermee werd voorkomen dat de inwoners van de gemeente Borsele bijdragen aan een heffing precariobelasting van een andere gemeente. De mogelijkheid om precariobelasting op kabels en leidingen te heffen is vervallen op 1 januari 2022. Toevoegingen Jaarlijks werden de opbrengsten o.b.v. de opgelegde belastingaanslag precario op kabels en leidingen toegevoegd aan de reserve. Onttrekkingen Jaarlijks werd de uitkering aan de inwoners onttrokken aan de reserve. Bijzonderheden Wij heffen geen precario over kabels en leidingen meer. De opbrengsten waarover nog een rechtszaak loop zijn overgeheveld naar de voorziening Precariorechten. Deze reserve heeft daardoor geen nut meer. Voorstel Opheffen.
Nota Reserves en Voorzieningen 2025
13
Voorzieningen Voorziening precariorechten Categorie Voorziening Doel Opbrengsten als gevolg van het opgelegde precario op kabels en leidingen direct ten goede te laten komen aan de inwoners van de gemeente Borsele. Reden (motief) We wachten de uitkomst van de bezwaarprocedure van de gemeente Hulst af. Mogelijk moeten we het precario terugbetalen. Daarom wordt dit bedrag aangehouden in deze voorziening. Toevoegingen N.v.t. Onttrekkingen N.v.t. Beheersplan N.v.t. Bestedingsplan N.v.t. Bijzonderheden Geen. Voorstel Behouden. Voorziening APPA Categorie Doel Reden (motief)
Toevoegingen
Onttrekkingen
Beheersplan Bestedingsplan Bijzonderheden
Voorstel
Voorziening De contante waarde van de pensioenaanspraken van wethouders in beeld brengen. De Wet APPA (Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers) geldt ook voor de wethouders van onze gemeente. Zij kunnen na het neerleggen van hun functie en bij indiensttreding bij een nieuwe werkgever het opgebouwde pensioen overdragen aan een nieuwe pensioenverzekeraar. Nieuw aantredende wethouders kunnen ook de opgebouwde pensioenrechten van hun vorige werkkring naar de gemeente overhevelen. Dankzij de voorziening worden de lasten geëgaliseerd. Jaarlijks wordt een zodanig bedrag aan de voorziening toegevoegd als nodig is om de voorziening gelijk te laten lopen met de uitkomst van de actuariële berekening van de pensioenverplichtingen. a. voor pensioenen van wethouders vanaf pensioengerechtigde leeftijd; b. voor uitkeringen aan nabestaanden van overleden wethouders; c. voor overdracht van pensioenrechten naar een nieuwe verzekeraar als een gewezen wethouder elders een baan aanvaardt. Jaarlijks wordt een actuariële berekening opgesteld om de omvang van de voorziening te bepalen. Op basis van de uitkomsten van de berekeningen Per 1 januari 2028 wordt de voorziening APPA overgedragen naar het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) in het kader van Wet toekomst pensioenen (Wtp). Behouden.
Voorziening verlofsparen Categorie Voorziening Doel Het reserveren van middelen om toekomstige verlofopnames die voortkomen uit verlofsparen (bijv. levensfaseverlof of langdurig verlof) financieel af te dekken. Reden (motief) Werknemers kunnen gespaard verlof op een later moment opnemen. De opgebouwde verplichting moet financieel worden afgedekt om schommelingen in loonkosten te voorkomen. Nota Reserves en Voorzieningen 2025
14
Toevoegingen
Onttrekkingen Beheersplan Bestedingsplan Bijzonderheden Voorstel
Jaarlijks wordt een zodanig bedrag aan de voorziening toegevoegd als nodig is om de voorziening gelijk te laten lopen met de uitkomst van de actuariële berekening van de pensioenverplichtingen. Onttrekkingen vinden plaats op het moment dat de uitkeringen aan exmedewerkers daadwerkelijk worden gedaan. Jaarlijks wordt een actuariële berekening opgesteld om de omvang van de voorziening te bepalen. Dekking van loonkosten bij opname van gespaard verlof. Geen Instellen
Voorziening Regeling voor Vervroegde Uittreding (RVU) Categorie Voorziening Doel Het treffen van een financiële voorziening voor verplichtingen voortvloeiend uit de regeling vervroegd uittreden (RVU), waarbij medewerkers via verlofsparen eerder uit dienst treden en aanspraak maken op een ontslagvergoeding tot aan de AOW-gerechtigde leeftijd. Reden (motief) Bij de RVU nemen medewerkers ontslag en volgt er een (maandelijkse) ontslagvergoeding die de ex-medewerker in staat stelt om te overbruggen tot aan de AOW-leeftijd. Aangezien de ex-medewerker in die periode geen activiteiten/prestaties voor de gemeente verricht, dient op 31 december een voorziening te worden getroffen voor de financiële verplichting die de gemeente tegenover de ex-medewerker en de fiscus heeft op basis van deze regeling. Dat betekent voor alle jaren tot aan de AOW datum. Toevoegingen Jaarlijks wordt een zodanig bedrag aan de voorziening toegevoegd als nodig is om de voorziening gelijk te laten lopen met de uitkomst van de actuariële berekening van de pensioenverplichtingen. Onttrekkingen Onttrekkingen vinden plaats op het moment dat de uitkeringen aan exmedewerkers daadwerkelijk worden gedaan. Beheersplan Jaarlijks wordt een actuariële berekening opgesteld om de omvang van de voorziening te bepalen.
Bestedingsplan De middelen worden uitsluitend aangewend voor uitkeringen aan exmedewerkers in het kader van de RVU-regeling, inclusief bijbehorende fiscale verplichtingen. Bijzonderheden Geen Voorstel Instellen Tariefegalisatievoorziening rioolheffing Categorie Voorziening Doel Tariefegalisatie voor de rioolheffing Reden (motief) Rioolheffing is een gesloten stelsel, wat inhoudt dat we de middelen die we ophalen met de heffing niet voor algemene zaken in mogen zetten. De middelen moeten binnen de rioolheffing blijven. Om schommelingen in het tarief te voorkomen egaliseren we de opbrengsten over meerdere jaren. Toevoegingen Wanneer de opbrengsten van de rioolheffing meer bedragen dan de kosten. Onttrekkingen Wanneer de kosten meer bedragen dan de opbrengsten. Beheersplan Op basis van het GRP.
Nota Reserves en Voorzieningen 2025
15
Bestedingsplan
Bijzonderheden Voorstel
Tijdens de begroting wordt er voor vier jaar begroot wat de toevoegingen of onttrekkingen zijn. Deze zullen bij de jaarrekening definitief worden gemaakt. Geen. Behouden.
Tariefegalisatievoorziening afvalstoffenheffing Categorie Voorziening Doel Tariefegalisatie voor de afvalstoffenheffing Reden (motief) Afvalstoffenheffing is een gesloten stelsel, wat inhoudt dat we de middelen die we ophalen met de heffing niet voor algemene zaken in mogen zetten. De middelen moeten binnen de afvalstoffenheffing blijven. Om schommelingen in het tarief te voorkomen egaliseren we de opbrengsten over meerdere jaren. Toevoegingen Wanneer de opbrengsten van de afvalstoffenheffing meer bedragen dan de kosten. Onttrekkingen Wanneer de kosten meer bedragen dan de opbrengsten. Beheersplan Geen. Bestedingsplan Tijdens de begroting wordt er voor vier jaar begroot wat de toevoegingen of onttrekkingen zijn. Deze zullen bij de jaarrekening definitief worden gemaakt. Bijzonderheden Geen. Voorstel Behouden.
Nota Reserves en Voorzieningen 2025
16
Samenvatting bestaand beleid en de wijzigingsvoorstellen Bestaande beleidsuitgangspunten De gemeente Borsele volgt naast de wettelijke regels ook de volgende uitgangspunten voor reserves en voorzieningen: Het aantal reserves en voorzieningen beperken We willen voorkomen dat er te veel ‘potjes’ ontstaan. Dit kan namelijk als gevolg hebben dat er gemakkelijker besluitvorming plaatsvindt zonder dat er een integrale afweging aan te pas komt. Daarnaast willen we voorkomen dat er reserves of voorzieningen ontstaan of in staat gehouden worden waar weinig of niets mee gebeurt. De raad stelt reserves en voorzieningen in en heft ze op Het aanmaken en opheffen van reserves en voorzieningen is een taak van de gemeenteraad. Toevoegingen en onttrekkingen aan reserves worden ook geregeld via besluiten van de raad. Dit gebeurt vaak in de begroting of via wijzigingen in de begroting. In de jaarrekening legt de gemeente verantwoording af over deze besluiten. Voorzieningen moeten de juiste omvang hebben Een voorziening moet precies genoeg geld bevatten voor de verplichtingen waarvoor deze is bedoeld. Het geld wordt uit de voorziening gehaald op basis van plannen die aan de gemeenteraad worden voorgelegd. De voorziening wordt gevuld via de exploitatie op basis van: • Een raadsbesluit om een voorziening in te stellen. • Resultaten van beheerssystemen (beheersplannen).
Als de voorziening niet op basis van het beheerssysteem wordt bepaald, maar om andere redenen, wordt dit gezien als een egalisatiereserve. Beleidswijzigingen op basis van deze nota reserves en voorzieningen Onderstaand beschrijven wij de in deze nota voorgestelde wijzigingen van het bestaande beleid. Algemeen Reserve afschrijving investeringen We stellen voor om de Reserve afschrijving investeringen in te stellen in plaats van de reserve afschrijvingen investeringen met maatschappelijk nut en reserve kapitaallast gebouwen. Hierdoor hebben we alle afschrijvingen die via een reserve verlopen beter in zicht. Reserve Financiële Bijdragen en Reserve Compensatie Waterberging. We stellen voor om de Reserve Financiële Bijdragen en Reserve Compensatie Waterberging te behouden. Het ‘Programma Kostenverhaal en Financiële Bijdragen’ is vastgesteld in de raad van 9 januari 2025. Daarmee is de Reserve Kwaliteit Openbare Ruimte (KOR) komen te vervallen. Hiervoor zijn twee nieuwe reserves ingesteld: de reserve ‘financiële bijdragen’ en de reserve ‘compensatie waterberging’. Voorziening verlofsparen We stellen voor om de Voorziening verlofsparen in te stellen die middelen om de financiële gevolgen van toekomstige verlofopnames die voortkomen uit verlofsparen af te dekken.
Voorziening Regeling voor Vervroegde Uittreding (RVU) We stellen voor om de Voorziening Regeling voor Vervroegde Uittreding (RVU) in te stellen voor verplichtingen voortvloeiend uit de regeling vervroegd uittreden (RVU), waarbij medewerkers via Nota Reserves en Voorzieningen 2025
17
verlofsparen eerder uit dienst treden en aanspraak maken op een ontslagvergoeding tot aan de AOW-gerechtigde leeftijd. Bestaande reserves en voorzieningen Reserve weerstandsvermogen bouwgrondexploitaties We stellen voor de naam aan te passen naar reserve bouwgrondexploitaties. Reserve Kwaliteit Openbare Ruimte (KOR) We stellen voor om de Reserve Kwaliteit Openbare Ruimte (KOR) te behouden en te onderzoeken op welke wijze deze in de toekomst kan worden afgebouwd. Reserve kapitaallasten gebouwen We stellen voor de middelen uit deze reserve over te hevelen naar de reserve afschrijving investeringen en de reserve op te heffen. Reserve afschrijvingen met Maatschappelijk nut We stellen voor de middelen uit deze reserve over te hevelen naar de reserve afschrijving investeringen en de reserve op te heffen. Reserve sociaal domein We stellen voor het wensbedrag voor de reserve sociaal domein aan te passen. De maximale stand van de reserve was bepaald op € 2.000.000. In de afgelopen jaren is het saldo aangevuld tot € 3.000.000. We passen nu de maximale stand van de reserve sociaal domein aan, zodat we aansluiten bij de werkelijkheid. We passen het maximale bedrag van de reserve in op € 3.000.000. Egalisatiereserve riolering We stellen voor deze reserve op te heffen. De middelen zijn eerder al overgeheveld naar de tariefegalisatievoorziening rioolheffing.
Reserve precario kabels en leidingen We stellen voor om de Reserve precario kabels en leidingen op te heffen. De reserve is leeg en we heffen geen precario over kabels en leidingen meer. Bijlagen: overzicht reserves en voorzieningen na herschikking
Nota Reserves en Voorzieningen 2025
18